Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Nazım Biçimleri (Şekilleri). Nazım şekli nedir? Türk edebiyatında nazım şekilleri, genellikle manzumelerin beyit ve kıta sayısı, bunların sıralanış ve.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Nazım Biçimleri (Şekilleri). Nazım şekli nedir? Türk edebiyatında nazım şekilleri, genellikle manzumelerin beyit ve kıta sayısı, bunların sıralanış ve."— Sunum transkripti:

1 Nazım Biçimleri (Şekilleri)

2 Nazım şekli nedir? Türk edebiyatında nazım şekilleri, genellikle manzumelerin beyit ve kıta sayısı, bunların sıralanış ve kafiye düzeni gibi yapı özellikleri dikkate alınarak isimlendirilir… Türk edebiyatında nazım şekilleri, genellikle manzumelerin beyit ve kıta sayısı, bunların sıralanış ve kafiye düzeni gibi yapı özellikleri dikkate alınarak isimlendirilir… Divan şiiri, Halk şiiri ve Yeni Türk şiirinde farklı nazım şekilleri kullanılmakla beraber ortak kullanılan şekilleri de vardır… Divan şiiri, Halk şiiri ve Yeni Türk şiirinde farklı nazım şekilleri kullanılmakla beraber ortak kullanılan şekilleri de vardır…

3 Nazım birimi: Nazım biçimlerinde ölçü olarak kullanılan parçaya “nazım birimi” denir. Divan şiirinde nazım birimi, - genellikle - “beyit”, Halk şiirinde “dörtlük”, yeni Türk şiirinde ise “mısra” dır. Nazım biçimlerinde ölçü olarak kullanılan parçaya “nazım birimi” denir. Divan şiirinde nazım birimi, - genellikle - “beyit”, Halk şiirinde “dörtlük”, yeni Türk şiirinde ise “mısra” dır. “Eğer maksûd eserse mısrâ-ı berceste kâfidir” “Eğer maksûd eserse mısrâ-ı berceste kâfidir” Diyen Koca Ragıp Paşa mısraya dikkat çekmiştir…

4 Divan şiiri nazım şekilleri: 1.KASİDE: Arapça, niyet etmek, yaklaşmak yönelmek, kastetmek anlamlarına gelmektedir… 1.KASİDE: Arapça, niyet etmek, yaklaşmak yönelmek, kastetmek anlamlarına gelmektedir… Edebî bir tür olarak kaside “övgü” şiiridir. Eskiden din ve devlet büyüklerini veya onlara ait bir takım varlıkları övmek ve çoğunlukla onların ihsanlarına kavuşmak amacı ile yazılırdı. Edebî bir tür olarak kaside “övgü” şiiridir. Eskiden din ve devlet büyüklerini veya onlara ait bir takım varlıkları övmek ve çoğunlukla onların ihsanlarına kavuşmak amacı ile yazılırdı.

5 Kaside beyitlerle yazılır… Kafiye düzeni gazelinki ile aynıdır. [ aa, ba, ca, da, ea, …..] şeklindedir. Kafiye düzeni gazelinki ile aynıdır. [ aa, ba, ca, da, ea, …..] şeklindedir. Kasidelerin ilk beytine “matla”, son beytine “makta”, şairin mahlasının geçtiği beyte “taç beyit”, en güzel beytine ise “beytü’l – kasaîd” gibi isimler verilir… Kasidelerin ilk beytine “matla”, son beytine “makta”, şairin mahlasının geçtiği beyte “taç beyit”, en güzel beytine ise “beytü’l – kasaîd” gibi isimler verilir… En az 31, en fazla 99 beyit olur… Olmadığı durumlar da olabilir… En az 31, en fazla 99 beyit olur… Olmadığı durumlar da olabilir…

6 Kasidenin bölümleri: 1.Nesib ya da Teşbîb: beyit arasında olur. Genellikle tasvir yapılır. Bahar, kış, savaş, at, vs. Bahariyye, Şitaiyye, Iydiyye, Temmuziye, Ramazaniye, Nevruziye, Hammâmiye Rahşiyye, gibi konulara göre de isim alırlar……. 1.Nesib ya da Teşbîb: beyit arasında olur. Genellikle tasvir yapılır. Bahar, kış, savaş, at, vs. Bahariyye, Şitaiyye, Iydiyye, Temmuziye, Ramazaniye, Nevruziye, Hammâmiye Rahşiyye, gibi konulara göre de isim alırlar……. 2.Girizgâh:Nesib bölümünden Medhiye bölümüne geçerken şairlerin söylediği beyit ya da beyitlere denir… Şairin ustalığını göstermesi açısından önemlidir… 2.Girizgâh:Nesib bölümünden Medhiye bölümüne geçerken şairlerin söylediği beyit ya da beyitlere denir… Şairin ustalığını göstermesi açısından önemlidir…

7 3. Methiye: Kasidenin asıl bölümüdür. Kaside kimin için veya ne için yazılmışsa onun övgüsü yapılır… Kasidelerin en uzun bölümleridir… 3. Methiye: Kasidenin asıl bölümüdür. Kaside kimin için veya ne için yazılmışsa onun övgüsü yapılır… Kasidelerin en uzun bölümleridir… Genellikle abartılı övgülere yer verilir. Herkes için benzer ifadeler kullanıldığından yapılan övgüler gerçekçi değildir. Genellikle abartılı övgülere yer verilir. Herkes için benzer ifadeler kullanıldığından yapılan övgüler gerçekçi değildir.

8 4.Tegazzül: Gazel söylenen bölümdür. Genellikle methiye bölümünden sonra şair bir yolunu bulup gazel söyleyerek tekdüzeliği de engellemeye çalışır… 4.Tegazzül: Gazel söylenen bölümdür. Genellikle methiye bölümünden sonra şair bir yolunu bulup gazel söyleyerek tekdüzeliği de engellemeye çalışır… 5. Fahriye Bölümü: Şairin kendini övdüğü bölümdür. Özellikle bazı şairler fahriye bölümünde daha başarılıdır. Taç beyit bu bölümün sonunda olabilir… 5. Fahriye Bölümü: Şairin kendini övdüğü bölümdür. Özellikle bazı şairler fahriye bölümünde daha başarılıdır. Taç beyit bu bölümün sonunda olabilir…

9 6. Dua Bölümü: Kasidenin son bölümüdür. Şair kasideyi yazdığı kişi ve kendisi için dua eder. 6. Dua Bölümü: Kasidenin son bölümüdür. Şair kasideyi yazdığı kişi ve kendisi için dua eder.

10 GAZEL Divan şiirinde en çok kullanılan nazım şeklidir… Divan şiirinde en çok kullanılan nazım şeklidir… Kelime anlamı; “kadınlara söylenen aşk sözleri” dir… Kelime anlamı; “kadınlara söylenen aşk sözleri” dir… Edebiyatımıza bağımsız bir nazım şekli olarak İran edebiyatından girmiş ve yüzyıllarca hiç değiştirilmeden kullanılmıştır… Edebiyatımıza bağımsız bir nazım şekli olarak İran edebiyatından girmiş ve yüzyıllarca hiç değiştirilmeden kullanılmıştır…

11 Özellikleri; aa, ba,ca,da,ea,fa… şeklinde kafiyelenir… aa, ba,ca,da,ea,fa… şeklinde kafiyelenir… Beyit sayısı ortalama 5-7-9, hatta ilk zamanlar 15 beyite kadar yazıldığı görülmüştür… Beyit sayısı ortalama 5-7-9, hatta ilk zamanlar 15 beyite kadar yazıldığı görülmüştür… İlk beyite “matla”, sonrakine “hüsn-i matla”, son beyite “makta”, maktadan bir önceki beyite “hüsn-i makta” adı verilmektedir… İlk beyite “matla”, sonrakine “hüsn-i matla”, son beyite “makta”, maktadan bir önceki beyite “hüsn-i makta” adı verilmektedir…

12 Anlamca en güzel beyitine “beytü’l gazel veya şah beyit” denir… Anlamca en güzel beyitine “beytü’l gazel veya şah beyit” denir… Mahlasın geçtiği beyte “mahlas beyti” veya tahallüs denir. Mahlasın geçtiği beyte “mahlas beyti” veya tahallüs denir. Beyitler arasında tam bir konu birliği olan gazellere “yek-âhenk” gazel, Beyitler arasında tam bir konu birliği olan gazellere “yek-âhenk” gazel, Her beyti aynı derecede başarılı ve güzelse “yek-âvâz” gazel adı verilir… Her beyti aynı derecede başarılı ve güzelse “yek-âvâz” gazel adı verilir…

13 Musammat gazel: Mısra ortalarında da kafiye bulunan gazellere “Musammat” gazel adı verilir… Mısra ortalarında da kafiye bulunan gazellere “Musammat” gazel adı verilir… Bu şekilde kafiyelenmiş beyitler dörtlük olarak da düzenlenebilir. Bu şekilde kafiyelenmiş beyitler dörtlük olarak da düzenlenebilir. Kafiye düzeni, aa,ba,ca,da,ea,fa,… şeklinde olan bir gazel; Kafiye düzeni, aa,ba,ca,da,ea,fa,… şeklinde olan bir gazel; xaxa, bbba,ccca,ddda,eeea,fffa… biçiminde de yazabiliriz… xaxa, bbba,ccca,ddda,eeea,fffa… biçiminde de yazabiliriz…

14 Musammat gazel örneği: Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı Kamu bîmârına cânan devâ-yı derd eder ihsân Kamu bîmârına cânan devâ-yı derd eder ihsân Niçin kılmaz bana derman beni bîmâr sanmaz mı Niçin kılmaz bana derman beni bîmâr sanmaz mı Şeb-i hicrân yanar cânım döker kan çeşm-i giryânım Şeb-i hicrân yanar cânım döker kan çeşm-i giryânım Uyadur halkı efgânım kara bahtım uyanmaz mı Uyadur halkı efgânım kara bahtım uyanmaz mı

15 Dörtlük halinde yazarsak: I.Beyit: I.Beyit: Beni candan usandırdı cefâdan Beni candan usandırdı cefâdan Yâr usanmaz mı Yâr usanmaz mı Felekler yandı âhımdan Felekler yandı âhımdan Murâdım şem’i yanmaz mı Murâdım şem’i yanmaz mı

16 II.Beyit: II.Beyit: Kamu bîmârına cânan Kamu bîmârına cânan Devâ-yı derd eder ihsân Devâ-yı derd eder ihsân Niçin kılmaz bana derman Niçin kılmaz bana derman Beni bîmâr sanmaz mı Beni bîmâr sanmaz mı

17 III.Beyit: III.Beyit: Şeb-i hicrân yanar cânım Şeb-i hicrân yanar cânım Döker kan çeşm-i giryânım Döker kan çeşm-i giryânım Uyadur halkı efgânım Uyadur halkı efgânım Kara bahtım uyanmaz mı Kara bahtım uyanmaz mı

18 MESNEVÎ Sözlük anlamı, “ikili” demektir. İkişer mısralık beyitlerden meydana gelen ve her beytin kendi arasında kafiyelendiği bir nazım şeklidir. Sözlük anlamı, “ikili” demektir. İkişer mısralık beyitlerden meydana gelen ve her beytin kendi arasında kafiyelendiği bir nazım şeklidir. Aruzun kısa kalıpları ile yazılır. Aruzun kısa kalıpları ile yazılır. Uzun şiirler yazmaya müsait bir nazım şeklidir… Uzun şiirler yazmaya müsait bir nazım şeklidir…

19 Klâsik Mesnevîde şu bölümler bulunur: 1. Dibâce (Ön söz) 1. Dibâce (Ön söz) 2. Tevhîd (Allah’ın birliğini anlatma) 2. Tevhîd (Allah’ın birliğini anlatma) 3. Münâcât (Allah’a yakarış, dua) 3. Münâcât (Allah’a yakarış, dua) 4. Na’t (Peygamberimizin övgüsü) 4. Na’t (Peygamberimizin övgüsü) 5. Mirâciye (Miraç’ın anlatıldığı bölüm) 5. Mirâciye (Miraç’ın anlatıldığı bölüm) 6. Medh-i Cihâr-yâr-ı Güzîn 6. Medh-i Cihâr-yâr-ı Güzîn 7. Sunulan Kişiye Övgü 7. Sunulan Kişiye Övgü 8. Sebeb-i Telif 8. Sebeb-i Telif


"Nazım Biçimleri (Şekilleri). Nazım şekli nedir? Türk edebiyatında nazım şekilleri, genellikle manzumelerin beyit ve kıta sayısı, bunların sıralanış ve." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları