Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EĞİTİCİ DRAMADA TEKNİKLER. 1-ROL OYNAMA ROL OYNAMA Öğrencilerin kendi adlarına söyleyemediklerini ve yapamadıklarını, girdikleri rol içinde yapmalarını.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EĞİTİCİ DRAMADA TEKNİKLER. 1-ROL OYNAMA ROL OYNAMA Öğrencilerin kendi adlarına söyleyemediklerini ve yapamadıklarını, girdikleri rol içinde yapmalarını."— Sunum transkripti:

1 EĞİTİCİ DRAMADA TEKNİKLER

2 1-ROL OYNAMA

3 ROL OYNAMA Öğrencilerin kendi adlarına söyleyemediklerini ve yapamadıklarını, girdikleri rol içinde yapmalarını kolaylaştırır. Onlara, kendilerini cesaret ve güven­le anlatma olanağı verir. Katılımcılar (öğrenciler), bir role büründüklerinde belli bir durumu ortaya koyarlar.

4 ROL OYNAMA Öğrencilerin olabildiğince yaratıcı olacakla­rı güvenli bir ortamda, bir role bürünmeleri anlamına gelir. Ders sırasında rol oy­nama etkinliği yapan çocuklarla, “kovboyculuk” ya da “doktorculuk” oynayan ço­cuklar arasında birçok benzerlik vardır. Her ikisi de kendi gerçeklerini yaratır ve yansıtır.

5 ROL OYNAMA Rol oynarken göz önünde bulundurulması gereken konular şöyle sıralanabilir Rol oynama sürecinde, özel durumlar dışında (aynı oyunda farklı roller ya da sürpriz roller) canlandırılan rolden çıkılmamalıdır. Sahne olarak belirlenen yerde rol oynarken yine özel durumlar dışında, yüz ifadelerinin izleyiciler tarafından görülmesi ve seslerin duyulması gerekir. Rol oynarken abartı, sıradanlık (klişe) ve bayağılıktan uzak durulmalıdır.

6 ROL OYNAMA Rol oynarken göz önünde bulundurulması gereken konular şöyle sıralanabilir Rol oynarken başka rol kişi ya da kişilerinin rolleri çalınmamalıdır. Bi­ri konuşurken abartılı sahne deviniminde bulunmak ya da gereksiz biçimde sözünü kesmemelidir. Rol oynama hazırlığında, canlandırmalara ilişkin olarak rol ayrımı yapmaktan ve bireysel farklılığı, ayrıcalığa dönüştürme çabasından uzak durulmalıdır.

7 ROL OYNAMA Özellikle konuşmayı gerektiren rol oynama sırasında çocuk, ses yüksekliği, diksiyon, telaffuz gibi konuşulan dilin unsurlarını ve konuşma sırası bekleme, dinleme, başkasının sözünü kesmeme gibi iletişim unsurlarını doğrudan doğruya çalışmış olur. Rol oynamanın bir diğer yararı, o roldeki kişiyle empati kurabilmek için gerekli olan, kendini diğer kişinin yerine koyabilme becerisinin kazanılması olabilir.

8 2-PANDOMİM

9 PANDOMİM Düşünceleri, duygu ve yaşantıları, sözlere başvurmadan anlatmak demek olan pandomim, drama etkinlikleri sırasında, çocuklar için yararlı bir ifade etme çalışmasıdır. Çocuklar genelde, bedenlerinin bazı bölümlerini yada tümünü kullanarak hareketlerle anlatmaktan hoşlanırlar. Gündelik gözlemler, kendi haline bırakılan çocukların, pandomimi tek başına yada arkadaşları ile oynarken serbestçe kullandıklarını göstermektedir. Pandomim; gözlem, dikkatini yoğunlaştırma ve bedensel becerilerin gücüne dayanan bir ifade biçimidir. McCaslin (1984), grupla yapılan pandomimin çocukta zihinde canlandırma becerisini geliştirdiğine, farkındalık düzeyini artırdığına dikkati çekerek, yaratıcılık yönündeki çalışmalarda pandomimden yararlanılması gerektiğini belirtmişlerdir.

10 PANDOMİM Pandomim yolu ile dramada canlandırılabilecek olan davranışlar, olaylar, nesneler sınırsızdır. Örneğin; okulöncesi çocukları ile çalışırken öğretmen, diş fırçalama davranışını pandomim ile yapmalarını isteyebilir yada çocuklar sanki lavaboda su ve sabun kullanıyormuş gibi yaparak el yıkama hareketlerini gösterebilirler. Çocukların genellikle çok hoşlarına giden, otomobil süren şoför, uçak kullanan pilot gibi roller de pandomim ile, hareketlerde çalışılabilir.

11 PANDOMİM Daha karmaşık gibi görülen bazı konular da pandomim ile ifade edilerek işlenebilir. Örneğin; mevsimler konusu drama ile çalışılırken, mevsimleri canlandıran çocuklar, canlandırdıkları mevsime ilişkin olayları pandomim yolu ile gösterebilirler. Pandomimin ileri aşamasında bir hikaye veya olayı canlandırmada kullanılabilir. Pandomim öğrencileri diyalog üzerinde düşünmeden beden dilini kullanarak iletişim sağlamaya teşvik eder.

12 3-ANLATI Bir öykünün, metnin okunurken veya anlatılırken canlandırılmasıdır. Özellikle küçük çocuklarla yapılan ilk drama çalışmalarında anlatı tekniğinden etkin bir şekilde yararlanılabilir. Tekniğin uygulanması çocukların ileriki süreçlerde yapacakları doğaçlama çalışmalarını kolaylaştırır.

13 ANLATI Bir öykünün canlandırılmasında özetleme yapmak için yada karakter öyküyü anlatırken diğerleri onu canlandırabilir. Anlatıda aşırı detaylı anlatım katılımcıların yaratıcılığını, kendiliğinden katılımlarını engelleyeceğinden önerilmez.

14 4-ÖYKÜNME (TAKLİDİ OYUN)

15 ÖYKÜNME Çocukların bir insanın, bir hayvanın, bir makinenin vb. hareketleri canlandırmasıdır. Katılımcılar bir eğlenme unsurunu çeşitli eylemlerde bulunarak yaşayabilirler. Örnek: Zürafa olduğunuzu düşünün, boynunuzu uzatın, daha uzatın. Ağacın üst dallarından bir yaprak koparabilir misiniz? Rüzgarlı bir havada uçuşan yapraksınız uçmaya başlayın.

16 5-ROL DEĞİŞTİRME

17 ROL DEĞİŞTİRME Eğitici drama etkinlikleri sırasında, farklı rolleri oynayan çocukların, rolleri değiştirmeleri; farklı rolleri denemelerini yaşamalarını sağlayarak, onların öğrenme ve anlama becerilerini zenginleştirebilir. Karşıdakinin bıraktığı yerden rol devam ettirilebileceği gibi farklı bir yönede getirilebilir.

18 ROL DEĞİŞTİRME Örneğin; bir önceki aşamada heykeltıraş olan çocukla, çamur rolündeki çocuk yer değiştirirler ve etkinlik tekrarlanır. Aynı uygulamada tüm çocukların her rolü değiştirerek oymalarına olanak olmayabilir. Bu durumda bir sonraki tekrarda, çocukların farklı roller almaları sağlanmalıdır.

19 6-ÖYKÜ OLAY CANLANDIRMA

20 ÖYKÜ OLAY CANLANDIRMA Öykü canlandırmanın yanı sıra, çocuklar için ilginç olan olaylar da canlandırma tekniğine uygundur. Çocuklarla öykü, olay canlandırması yapılırken, onları belirli diyalogları ezberlemekten çok, öyküdeki hareketleri, tekerlemeleri, şarkıları tekrarlamaya yönlendirmek gerekir. Önce, çocuklara öykü veya olay baştan sona anlatılır. Sonra, öğretmen öykünün/olayın geçtiği sahneyi sözel olarak tanımlarken, çocuklara öyküde canlandıracakları hareketleri ve çıkaracakları sesleri hatırlatır. Öğretmenin hatırlatmasıyla çocuklar, öykünün o bölümünü oynarlar.

21 ÖYKÜ OLAY CANLANDIRMA Örnek: 1-Öğretmen; “Derenin içindeki büyük taşlara basarak dereyi geçiyor” der ve o roldeki çocuk yada tüm grup, taştan taşa basarak dereyi geçme eylemini yaparlar. 2-“Yangının su ile söndürmeye başlamışlar” diyerek çocukları harekete geçirir ve bu sırada “ Yangın söndürme hortumundan çıkan suyun sesi nasıl olur?” diye çocuklar sorabilir. Eğer çocuklar hiçbir ses çıkarmazlarsa öğretmen, örneğin; “fooşşş,fooşş” diye ses çıkararak çocuklara model olabilir.

22 ÖYKÜ OLAY CANLANDIRMA Sonrada çocuklar öğretmenin çıkardığı sesleri taklit ederek, yangını söndürme hareketi yaparlar. Öykü, olay canlandırma sırasında, ara sıra öğretmen çocuklara kısa sorular sorabilir. Böylece, çocukların düşünmesine ve canlandırmaya kendilerinden bir şeyler katmalarına olanak sağlamış olur. Öykü ve olay canlandırılırken, süreç ve roller çok karmaşık olmamalıdır. Rol sayısının az olması durumunda süreci izlemek ve anlamak daha kolay olabilir. Belirli roller oynanırken, sözel ifadeler çok uzun olmamalıdır. Katılan çocukların anlayabilecekleri, yaşlarına uygun sözcük ve deneyimler seçilmesi uygun olur.

23 ÖYKÜ OLAY CANLANDIRMA Bazı durumlarda çocukların çok iyi bildikleri bir öykünün belirli sahneleri (özellikle okulöncesi çocuklarıyla çalışırken tamamı değil) seçilerek oynanır. Örneğin “Kırmızı başlıklı kız” öyküsünün, öyküdeki kızın, yatakta yatmakta olan anneannesinin kılığındaki kurtla karşılaşma sahnesi, diyalogları ve hareketleri ile canlandırılabilir. Yalnızca belirli bir bölümün seçilmesi, çocukların dikkatlerini öykünün o bölümüne yoğunlaştırarak daha iyi anlamalarını sağlayabildiği gibi, ilgili bölümdeki olayı ve rolleri hatırlamaları ve zorlanmadan canlandırmaları bakımından da yararlıdır. Canlandırmaya başlamadan önce, öyküde o bölümü anlatan resim yada birkaç resme dikkat yoğunlaştırılır. Resim yada resimler çocuklarla birlikte incelenerek, roller, eşyalar ve araç gereç belirlenebilir.

24 7-ROL KARTLARI

25 ROL KARTLARI Bu kartlar oynanacak olan karakter ve kullanılacak içerik hakkında ayrıntılı bilgi verir. - 2 kişi olmalıdır. - Her ikisinin de aynı yer ve saatte başlangıç noktası olmalı - Birbiriyle örtüşmeli - Gelecek hakkında bilgi vermemeli - Anlatılan olay her iki kartta da aynı olmalı örtüşmeli - Zaman mekan aynı olmalı - Her iki taraf kendi açısından haklı olmalı - Ortada bir sorun olmalı - Geniş zaman olmayacak siz diye yazılacak - 2 şerli yeni eş olun ve genel bir rol kartı hazırlayın

26 ROL KARTLARI Öğretmenin bir dizi rolü, sınırlı bir zaman dilimi kullanarak vermek istediğinde yararlı olabilir. Öğretmen bireylerden, kendi rolleri dışındaki ayrıntıları bilmelerini istemediği zaman da kullanılabilir. Rol kartları çok işlevsel olmaları nedeniyle de ülkemizde yapılan drama çalışmalarında kullanılan en yaygın tekniklerden biridir (Somers, 1998). Rol kartları hazırlanırken dikkat edilecek noktalardan biri, katılımcıların/öğrencilerin, birbirilerinin kartlarına bakmalarına gerek kalmayacak biçimde, ortaya tüm bilgilerin her iki kartta da bulunmasıdır.

27 ROL KARTLARI Öğretmenin/liderin göz önünde bulundurması gereken bir diğer nokta da, hazırlanan kartların, kullanılacağı ana kadar katılımcılar tarafından görülmemelerine dikkat edilmelidir. Ayrıca, öğrencilerin sıkılmamaları ve çalışmanın amacından uzaklaşmaması için her kartın aynı çalışma grubunda ancak bir kez kullanılması gerektiği söylenebilir.

28 ROL KARTLARI Kartlar temel doğaçlama becerilerini varsayarak hazırlanır. Doğaçlama bir sonuca ulaşıncaya kadar yapılabileceği gibi sona yakın bir yerlerde durdurulup karakterlere rollerini sorgulamaları için fırsat da verilebilmektedir (Somers, 1998). Dramada kullanılan bu tekniklerden çoğu, çocukların, dil becerileri, beden ve yüz ifadelerini anlamlı bir biçimde kullanmalarında önemli rol oynamaktadır. ÖRNEK1 ÖRNEK2

29 8-Rol İçinde Yazma

30 ROL İÇİNDE YAZMA Çocukların/katılımcıların, ele alınan içerik doğrultusunda ve canlandırılan roldeki kişinin ağzından rapor, mektup, kartpostal, çağrı yazısı, mahkeme karar yazısı, toplantı duyurusu vb. yazmalarıdır. Sürmekte olan etkinliğe yön vermek, gerilimi arttırmak ya da yeni bir düşünceyi devreye sokmak üzere öğretmen tarafından gönderilir. Bunu ayrı ayrı yapabilecekleri gibi, ikili, üçlü kümeler hâlinde ortakla­şa da yapabilmektedirler. Çocukların okuma-yazma becerilerini geliştirmelerine el­verişli, etkili ve yaygın bir tekniktir.

31 9-FOTOĞRAF ANI – TABLO

32 FOTOĞRAF ANI – TABLO Örneğin, kümedekilerden bazılarına bir fotoğ­raf oluşturmaları istenir. Daha sonra, diğer katılımcılardan buna katkıda bulunma­sı istenebilir. Bu bir savaşa ilişkin anıt olabilir. Kümedekiler fotoğrafı oluşturmaya başlarken başlangıç anı belirlenir, daha sonra diğerleri buna katkıda bulunmaya başlarlar. Bu çalışmanın başlangıcında sessizlik ve konuya yoğunlaşma çok önem­lidir.

33 FOTOĞRAF ANI – TABLO Fotoğrafa birkaç kişi başlar, daha sonra sınıfın tümü katılarak genel bir fotoğ­raf oluşturulur. Tablo oluştururken katılımcının yerini tam olarak koruyabilmesi için herkesin hızla hareket etmesi gereklidir. Bu nedenle herkesin aldığı biçimi ak­lında tutması önemlidir. Böylece öğretmen eylemsiz kalanlara şans vererek bedenlerini rahatlatmalarını sağlayabilir. Fotoğraf tamamlandığında, çözülmeden önce öğrencilerin yüz ifadeleri vb. içeren ayrıntıları da iyice tabloya yansıtmaları istenir. Bu düşünceler farklı biçimlerde genişletilebilir.

34 FOTOĞRAF ANI – TABLO NEREDE KULLANILIR? Bedeni denetleme aracı olarak, Dramaya başlangıç olarak, Belli noktalara odaklanabilmek, Öykü oluşturma anlayışı geliştirmek, Beden dili ile göz iletişiminin önemini kavratabilmek, Bir öyküdeki anahtar kavramlar ve önemli bölümleri seçebilmek. Anların fotoğrafını almak böylece kurgusal bir yapıya oturtmak.

35 10-BÖLÜNMÜŞ EKRAN

36 BÖLÜNMÜŞ EKRAN (SPLİT SCREEN) Drama sürecinde öğrenciler, değişik zamanlarda ve yerlerde gerçekleşen iki ya da daha fazla sahne düzenlemesi yaparlar. Sahneleyiş biçimi, çalışmanın bütününü bozmayacak biçimde iki ya da daha fazlaya bölünür. Daha sonra sinema filmlerin­de olduğu gibi bu sahnelerin arasındaki olayları, ileri ya da geriye gitme biçimin­de çalışırlar. Bu iki sahnenin kurgusu, bağlantıları, karşılıklı ilişkileri çok dikkatli bir biçimde hazırlanmalıdır (Somers, 1994).

37 11-SICAK SANDALYE

38 SICAK SANDALYE Bir karakterle veya içinde bulunduğu role iyi konsantre olmuş biriyle röportaj yapmaktır. Gruptakiler ve öğretmen sorular yöneltir. Bu durum, doğaçlama yoluyla yapılan hareketin durdurulması ve karakterlerin olduğu yerden alınıp, soru soracaklarla karşı karşıya gelmek için ‘sıcak sandalye’ ye oturtulmasıyla başlar. Karakterlerin ve rollerin anlaşılmasına destek olmakla beraber motivasyonun da önemini anlamak için bu teknik kullanılabilmektedir.

39 SICAK SANDALYE Örnek: Öğretmen sandalyesini sınıfın ortasına çekin ve öğrencilere, bu boş sandalyede ünlü birinin oturduğunu hayal etmelerini söyleyin. Bu ünlü, geçmişte yaşamış veya hala yaşayan birisi olabilir. Öğrenciler bir dakika boş sandalyeye bakıp düşünsünler. Sonra bu ünlünün kendileriyle konuştuğunu farz etmelerini söyleyin. Ünlü kişi onlara bir cümle söylemiş olsa bu ne olurdu? Düşünmeleri için bir iki dakika süre verin. Öğrencilere tek tek sorun: ‘’Bu sandalyede biraz önce kim vardı ve sana ne dedi?’’

40 12-RESİM YAPMA

41 RESİM YAPMA Yapılan drama etkinliğinin ardından, çocukların etkinlikte yaşadıkları yaşantılar ile ilgili olarak resim yapmaları, hem öğrendiklerini kavramlaştırmaları hem de yaşadıklarını farklı bir biçimde ifade etmeleri bakımından anlamlıdır. Bu nedenle bir çok etkinlik, bireysel yada grup olarak yapılan bir resim çalışmasıyla sona erdirilebilir. Grup resmi yapılırken, dramaya katılan tüm çocuklar büyük bir kağıt üzerinde hep birlikte çalışırlar. Böylece yaratıcı ve dışavurumcu yönleri ortak bir çabada bütünleşmiş olur.

42 RESİM YAPMA Çocuklar, bireysel yada grup çalışmasını tamamladıktan sonra, yaptıkları resimde anlatmak istedikleri düşünce ve bilgileri, hem birbirleriyle hem de öğretmenleriyle paylaşırlar. Bu sırada öğretmenin yapılan resmi “ çok güzel olmuş, harika” diyerek övmesi yerine, hangi unsuru ( seçilen renkler, çizilen figürlerin nitelikleri, kağıdın kullanma biçimi, çalışma tarzı gibi..) olumlu bulduğunu belirtmesi, çocuk için hem yol gösterici, hem de daha anlamlı olur.

43 13-ROL KORİDORU Grup bir koridor oluşturacak şekilde sıralanır ancak koridoru oluşturan duvarlardan birinde oyuncu sayısı diğerinden bir fazla olmalıdır. 25 kişilik bir grup, olmalıdır. Eşleme yapılır, son katılımcıdan birinin eşi olmamalıdır. Aslında iki karakteri temsil eden bu biçimsel görüntü, bu tür canlandırmaya hem ritüel bir özellik katar hem de bir tür kolektif rol işlevi görür.

44 ROL KORİDORU Örnek; anne ve oğul arasında bir diyalogda koridorun bir tarafı anneleri bir tarafı oğulları temsil eder. Diyaloğa koridorun başındaki çiftler başlar, liderin yönergesi ile öndekiler sıranın sonuna geçer. Diğerleri canlandırmaya koridorun sonuna geçen çiftin kaldığı yerden devam eder. Her yönerge ile sona giden katılımcı her defasında yeni bir kişi ile eşi olur ve sorunla ilişkin birbirinden farklı tepkinin alınıp verilmesini bizzat yaşar.


"EĞİTİCİ DRAMADA TEKNİKLER. 1-ROL OYNAMA ROL OYNAMA Öğrencilerin kendi adlarına söyleyemediklerini ve yapamadıklarını, girdikleri rol içinde yapmalarını." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları