Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

LOJ İ ST İ K YÖNET İ M İ Dr. Meryem Uluskan. Tedarik Zinciri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "LOJ İ ST İ K YÖNET İ M İ Dr. Meryem Uluskan. Tedarik Zinciri."— Sunum transkripti:

1 LOJ İ ST İ K YÖNET İ M İ Dr. Meryem Uluskan

2 Tedarik Zinciri

3 Lojistik Kavramı: Tarihsel Bakış Açısı

4  Lojistik (Logictics) kelime kökü  Latincede Logisticus’tan alınan Yunanca Logistokos kelimesidir.  Her ikisi de matemetiksel hesaplama, akıl yürütme, mantık anlamına gelmektedir.  Türk Dil Kurumu (1974) Türkçe sözlük;  “savaşta ya da askerî bir yürüyüşte yol, haberleşme, sa ğ lık, ikmal gibi hizmetleri sa ğ layan strateji bölümü”  Oxford Advanced Learner’s Dictionary  “logic” kelimesinden türemiş  Lojistik; “ikmal, da ğ ıtım, personel ve malzemenin yer de ğ iştirmesi”  Webster sözlü ğ ü  “Askerî bilimin satın alma, tedarik, bakım ve askerî malzeme, tesis ve personel ulaştırması ile ilgili dalıdır”,  “bir operasyonun detaylarının ele alınmasıdır.” şeklindedir.

5 Lojistik Kavramı: Tarihsel Bakış Açısı  Ana Britannica  “ İ ş dünyasında, malzemelerin ve bazen insanların organize hareketleri”  Cambridge sözlü ğ ü  “Bir organizasyonun başarılı ve etkili olabilmesi için karmaşık bir eylemin dikkatli organizasyonu”  Lojistik kavramının, tarihsel gelişimine bakıldı ğ ında, askerî kökenli bir kavram oldu ğ u söylenebilir.  İ lk kez, 1905 yılında ordulara ait malzeme ve personelin taşınma, tedarik, bakım ve yenilenmesi faaliyetlerini kapsayan işlemlerin bütününü tanımlamak üzere kullanılmıştır.  Bu tanımın ortaya konmasından sonra, askeri alanda, sonuç üzerindeki ciddi etkisinin de farkına varılması ile birçok lojistik model geliştirilmiş ve kullanılmıştır.

6 Lojistik Kavramı: Tarihsel Bakış Açısı  Amerikan Ba ğ ımsızlık Savaşı’nda, İ ngilizlerin yenilgisi  Ordunun tedarikini gerçekleştiren organizasyonun kurulması 1781  1850’lerde bir ekonomist olan Yale Üniversitesi rektörü Henry Adams’ın “Nakliye Ekonomisi” adı altında bir ders açılmasını önermesi  Lojistik kelimesi ilk kez 1905 yılında “ordulara ait malzeme ve personelin taşınma, tedarik, bakım ve yenilenmesi” şeklinde askerî bir fonksiyonu tanımlamak amacı ile kullanılmıştır

7 Lojistik Kavramı: Tarihsel Bakış Açısı  Lojistiğin önemi 2. Dünya Savaşı anlaşılmıştır ve önemli rol oynamıştır.  Müttefik güçlerin Avrupa’yı istilası, lojistik açıdan bir tatbikat olmuştur.  Birçok lojistik teknik öğrenilmiş ve ordular ihtiyaç duydukları malzemelerin istenilen yerde olmalarını sağlamak amacıyla lojistiğin yeni biçimlerini kullanmışlardır.  1950 lerden sonra teknolojik ve ekonomik ihtiyaçlar hızla değişerek bütünleşik lojistik kavramı oluşmaya başlamıştır.  Körfez Savaşı lojistiğin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bazı uzmanlar Körfez’de yaşanan harekatın bir lojistik savaşı olduğunu söylemişlerdir.

8  Gelişim sürecini 4 temel döneme ayırmak mümkündür Lojistik Kavramı: Tarihsel Bakış Açısı

9 Lojistik Faaliyetlere Duyulan İ htiyacın Kaynakları  Nakliye maliyetlerinin çok hızlı yükselmesi  Geleneksel da ğ ıtım yöntemleri pahalı hale gelmiş  1970 lerde petrol fiyatı artışı ve kıtlık  Ürün verimlili ğ inin en yüksek noktasına ulaşması  Üretim maliyetlerinden tasarruf sa ğ lamak zorlaşmış  Stok felsefesinde radikal de ğ işikliklerin oluşması  %50 perakendeci %50 toptancı-üretici iken sırasıyla %10 %90  Müşteri beklentilerinin zamanında karşılanma zorunlulu ğ u  Pazarlama anlayışının benimsenmesi, ürün hattı genişlemesi, sonuç aşırı stok  Çevre koruma kavramının gelişimi  Tüketiciler duyarlı, geri dönüşümle aktif olarak ilgilenen firmalar istiyor  Firma sayısında artış  Uluslararası üretim ve satış yapan firmaların artması

10 Lojistik Faaliyetlere Duyulan İ htiyacın Kaynakları  Bilgisayar ve iletişim teknolojilerinde yaşanan devrim  Çok sayıda detay ve bilgi gerekli  müşterilerin bulundu ğ u yer,  sipariş büyüklü ğ ü,  ürünün üretildi ğ i, depolandı ğ ı ve da ğ ıtıldı ğ ı merkezler,  depo ve fabrikadan müşteriye erişim maliyetleri  tedarikçilerin bulundu ğ u yerler,  depo ve da ğ ıtım merkezindeki mevcut stok düzeyi,  ürünün ve ham maddenin süreç içindeki durumunun bilinmesi

11 Lojistik Yönetimi  Profesyonel lojistik organizasyonu Lojistik Yönetimi Konseyi (Eski adıyla CLM, Council of Logistics Management, yeni adıyla CSCMP, Council of Supply Chain Management Professionals) tanımı:  “müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere her türlü ürünün, servis desteğinin ve bilgi akışının, başlangıç noktasından (kaynağından) tüketildiği son noktaya (nihai tüketiciye) kadar olan tedarik zinciri içindeki hareketinin etkili ve verimli bir şekilde planlanması, uygulanması, taşınması, depolanması ve kontrol altında tutulmasını sağlamaktadır”

12 Lojistik Yönetimi  İki unsur: müşteri ve tedarik zinciri.  Lojistikçiler için müşteri her türlü teslim noktasıdır.  Tedarik zinciri; tedarikçilerden, üreticilerden, dağıtıcılardan, toptancılardan ve perakendecilerden meydana gelir.  Lojistikçiler tedarik zinciri içerisinde malzeme ve bilgi akışını sağlayarak tedarikçi ve müşteri arasında köprü görevi üstlenir.

13 Lojisti ğ in Rolü

14  Gelen yük lojistiği (Inbound Logistics)  Ham maddelerin tedarikçiden toplanmasını, depolanmasını  Faaliyet, tamamen üretim öncesi gerçekleştirilerek kaynakların üretim hattına taşınmasına hizmet etmektedir  Giden yük lojistiği (Outbound Logistics)  Üreticilerden mamullerin toplanarak stoklanması ve müşterilere dağıtılmasını sağlayan sistemin işlemesiyle gerçekleşir

15 Lojisti ğ in 7 Do ğ rusu  Do ğ ru ürünün  Do ğ ru miktarda  Do ğ ru şartlarda  Do ğ ru yerde  Do ğ ru zamanda  Do ğ ru tüketiciye  Do ğ ru fiyatla ulaşmasını sa ğ lamaktır.

16 Stratejik hedefler  Lojistik sistemi oluşturmakla sistemin 6 stratejik amaca ulaşması hedeflenmektedir:  De ğ işimlere ve gelişmelere hızlı yanıt verebilmek  Teslimat zamanları, miktarları vb. performans de ğ erlerinde sürekli ve tutarlı olmak  En az düzeyde stok  Taşıma maliyetlerinin küçük teslimatların birleştirilmesi vs. ile azaltılması  Kaliteli ürünün yanısıra lojistik hizmetlerin de kalite standartları tanımlanmalı ve uyulmalı  Geri dönen malların toplanması gerekli birimlere iletilmesi

17 Lojistik Yönetiminin Gelişimi  Parçalanma ( )  İ şletmeler ham madde, yarı mamul ve mamulleri birbirinden ayrı yönetilecek kısımlar olarak görmüştür  Birleşme ( )  İ şletmeler kendi içlerindeki operasyonların bütünleşmiş bir şekilde yönetilmesi gerekti ğ ini anlamışlar ve bilgisayar teknolojilerini kullanmaya başlamışlardır  Toplam Bütünleşme

18 2000’li Yıllardan Günümüze Toplam Bütünleşme

19 Lojistik Faaliyetler  Lojistik Faaliyetler

20 Lojistik Faaliyetler  Stok yönetimi  Depolama  Taşıma  Ambalajlama  Müşteri hizmetleri  Sipariş işleme  Elleçleme  Bilgi yönetimi  Talep tahmini/planlama  Satış sonrası servis  Fabrika/depo yer seçimi  Atık parça yönetimi

21 Lojistik Faaliyetler  Lojistik faaliyetler ürünlere konum, zaman ve şekil bakımından de ğ er ekler.  Konum Müşteri açısından düşük de ğ erli yerlerden yüksek de ğ erli yerlere taşıma  Zaman Ürünlere ihtiyaç oluncaya kadar depolanması  Şekil (Yapı) Ürünlerin istenilen miktarlarda ve özelliklerde sunulması

22 Stok Yönetimi  Stok, tedarik edilerek veya üretilerek elde edilen, kullanılmadan veya müşteriye arz edilmeden önce belirli bir süre atıl durumda tutulan ekonomik bir de ğ ere sahip malzeme ve mallar olarak tanımlanmaktadır.

23 Temel Stok Sınıflandırılması  Ham maddeler  imalata giren ve üzerinde işlem yapılarak de ğ er kazandırılan tüm varlıklar  Yarı mamuller (ara mamuller)  üretim sürecine girmiş, henüz son şeklini almamış, üretim safhası içinde bulunan ve iş istasyonları arasındaki ara depolarda biriktirilen yarı işlenmiş maddeler  Mamuller  üretim sürecini tamamlayarak son şeklini almış satışa veya kullanıma hazır maddeler  Hazır parçalar  mamulün bir kısmını oluşturan ve genellikle dışarıdan tedarik edilen maddeler  Yardımcı malzemeler  mamulde do ğ rudan kullanılmayan, hangi mamulde ne kadar kullanıldı ğ ının tespiti mümkün olmayan, tamir parçaları, makine ya ğ ı vb. malzemelerdir.

24 Temel Stok Sınıflandırılması

25 Fonksiyon özelliklerine göre stoklar

26  Çevrim Stoğu  Üretim ve dağıtım faaliyetleri uzun süreli ve aşamalı olduğunda işletme içinde oluşan yarı mamul stokları  Emniyet Stoğu  Stok yokluğuna düşmemek için beklenen ihtiyaçtan fazla olarak tutulan stok  İki sipariş arasındaki ortalama talebi karşılamak amacıyla bulundurulur  Mevsim Stoğu  Mamuller için mamul talebinin fazla olduğu dönemlerde satılmak üzere daha önceden imal edilerek bekletilen stok  Promosyon Stoğu  Çok çabuk ve etkin bir pazarlama promosyonu veya müşteriye fiyat indirip, fazla satma önerisi verebilmek için tutulan stok  Spekülatif Stok  Fiyatlarda artma beklendiği zaman ihtiyaçtan fazla olarak alınan malzeme stokları

27 Stok Bulundurmanın Nedenleri  Karşılaşılan belirsizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla  talepte belirsizlik,  tedarik süresinin uzunluğu,  işgücü belirsizliği,  hammadde fiyatının belirsizliği gibi  Sistemde meydana gelebilecek verimsizlikler  makinelerde ortaya çıkan arızalar,  malzeme kalitesizliği,  işçilik hatasının doğurduğu fireler,  hazırlık işlemleri,  Darboğazlar gibi etkiler

28 Stok Bulundurmanın Nedenleri  Müşteriye karşı saygınlık ve güven oluşturulması  Beklenmedik aşırı talebi karşılamak  Tedarik aksaklıkları gibi durumlara karşı koruma  Miktar indirimlerinden yararlanmak  Da ğ ıtım belirsizlikleri, ekonomik olumsuzluklardan daha az etkilenmek

29 Stok Kontrol Yöntemleri  Belli başlı dört çeşit stok maliyeti:  Elde bulundurma maliyeti (Depo yeri, vergi, sigorta, bozulma ve modası geçme, fırsat maliyeti)  Sipariş verme maliyeti (Ismarlama işlemi, tedarikçiyi seçme, bilgiyi gönderme, dökümanları alma)  Satın alma Maliyeti (Kira, elektrik, ısıtma, soğutma, sigorta, vergi, hasarlı ve eskimiş bozulmuş mallar)  Stoksuzluk maliyeti (Siparişin zamanında karşılanamaması)

30 Stok Kontrol Yöntemleri  Gözle Kontrol Yöntemi  bir ambar memuru stokları gözden geçirir.  belirli bir düzeyin altına düşen stok kalemleri için sipariş verilir.  memurun tecrübesi çok önemlidir.  Çift Kutu Metodu  Herhangi bir cins stok iki bölmeli bir kutuda muhafaza edilir.  Birinci kutu tamamen tükendiği zaman yeni sipariş verilir.  İkinci kutudaki miktar, sipariş teslim alınıncaya kadar ihtiyacı karşılayabilmelidir.

31 Stok Kontrol Yöntemleri  ABC Yöntemi  stok kalemlerini maliyet ağırlıklarına göre gruplandırılır  “A” türü stok - Yüksek değerli kalemler toplam stok miktarının %15-20’sini, toplam stok değerinin %75-80’ini oluştururlar.  “B” türü stok - orta değerli kalemler toplam stok miktarının %30-40’ını, toplam stok değerinin %10-15’ini oluştururlar.  “C” türü stok - düşük değerli veya önemsiz kalemler toplam stok miktarının %40-50’sini, toplam stok değerinin %5-10’unu oluştururlar.  Sabit Sipariş Periyodu Yöntemi  stok belirli bir düzeye indiğinde toplam stok  maliyetini minimum yapacak şekilde önceden belirlenmiş sabit bir miktar sipariş edilir.

32 DEPO YÖNET İ M İ  Depolar ticari de ğ eri olan ürünlerin muhafazası amacıyla yapılmış özel yapılardır.  Depolar, tedarik zinciri içinde yer alan ürünlerin  korunması,  stoklanması ve  en verimli şekilde ilgili yerlere ulaştırılması amacıyla konumlandırıldı ğ ı alanlardır ve bu ürünlerin geçici olarak saklandı ğ ı, dizildi ğ i, ürün tipine göre tasarımı yapılmış yardımcı işletmelerdir.  Stokların saklanması ve korunması için yeterli büyüklükte ve istenilen nitelikte depo hacminin sa ğ lanması stok kontrolünün önde gelen şartıdır  Depolama süresinin uzun oldu ğ u yerlere “Depo”  Süre kısaldıkça bu yerlere “Da ğ ıtım Merkezi” (DC- Distribution Center)  Daha da kısaldıkça “Aktarma Merkezi” (hub) adı verilmektedir

33 Depo ve Depolama  Depolama esas olarak  kontrol,  teslim alma,  yerleştirme,  sayım,  toplama,  kontrol,  gönderme faaliyetlerini kapsamaktadır.

34 Depo ve Depolama  Tedarik zinciri içinde yer alan ürünlerin korunması, stoklanması ve en verimli şekilde ilgili yerlere ulaştırılması amacıyla konumlandırıldı ğ ı alanlar  Depo yönetimine ilişkin özel bir öneride bulunmak do ğ ru de ğ ildir  Her durumun kendine özgü yöntemleri vardır.  Organizasyonların gereksinimleri farklıdır  Büyük tek depo gibi

35 Depo Tasarımı  Depo genelde, her yönden ürün hareketine elverişli tek katlı bir yapı binasıdır.  Bir kattan di ğ erine ürün taşımak için konveyör gibi dikey taşıma cihazlarının kullanılması zaman, enerji ve genellikle taşımada darbo ğ azlar yaratır.  Bu nedenle, özellikle pahalı ve kısıtlı arsaların bulundu ğ u merkezi işlerin oldu ğ u bölgelerde bu durum her zaman olası de ğ ildir ve malzeme taşımayı kolaylaştırmak için genel ilke olarak depolar, tek katlı operasyonlara uygun tasarlanmış olmalıdır.

36 Depo Sınıflandırması  İ şleyişine göre  İ şletme deposu  Da ğ ıtım deposu  Stoklanan mamul tipine göre  Ticari ürün depoları  Dökme yük (akışkan ürün) depoları  Ev eşyası depoları  Genel eşya depoları  Mini depolar  Ürün şekline göre  Dökme yük depoları  Parça yük depoları  Mülkiyet Sahipli ğ ine göre  Özel depolar  Genel depo  Karma depo  Taşıt depoları  So ğ uk hava depoları

37 Depolama Sürecinin Kriterleri  Depo yer seçimi  Pazara, üretim merkezlerine yakın, ulaşım açısından elverişli  Depo iç düzeninin hazırlanması ve etkin kullanımı  depo faaliyetleri için etkin alan,  ısı, nem, ışık, ses vb.  her malzeme birbiri ile depolanmayabilir  Depo içi operasyon şeklinin seçimi  Ürün toplama, kabul, yerleştirme, yükleme-boşaltma  Eleman sayısının ve niteli ğ inin seçimi  Etkin kullanım için  Bilgi teknolojisinin seçimi  Barkod sistemleri

38 Depolama Sürecinin Adımları

39 TAŞIMA

40  Taşıma hizmeti, lojistik faaliyetlerin en önemlilerinden biri olup, mal akışını sa ğ ladı ğ ı için ticarette önemli rol oynamaktadır.  Ürünlerin istenilen zamanda ve yerde uygun maliyetle bulunması taşıma hizmeti kapsamında gerçekleştirilmektedir.  Taşıma politikası tüm lojistik faaliyetleri birbirine ba ğ lar.  Dünya üzerindeki gelişmiş/sanayileşmiş veya gelişen/sanayileşen ülkelerin ço ğ u etkin bir ulaştırma sistemine sahiptir.

41 TAŞIMA  Taşıma, ürünün bir noktadan başka bir noktaya hangi hızla (taşıma zamanı) ve devamlılıkla (hizmetin süreklili ğ i) hareket edece ğ inin belirleyicisidir.  Taşınılacak ürünün ulaştırılaca ğ ı mesafe kapsamında farklı planlar oluşturmak gereklidir.  5 Taşımacılık modu vardır; karayolu, havayolu, demiryolu, denizyolu ve bazı özel nitelikli malların taşınmasında kullanılan boru hatları

42 Taşımacılık Modları  Taşımacılık Modlarının Özelliklerine Göre Karşılaştırılması  1 en iyi, 5 en kötü performans

43 Demiryolu Taşımacılı ğ ı  düşük taşımacılık maliyetine sahip fakat  hizmet verilen yerlerin sınırlı  zaman açısından dezavantajlı Bu nedenlerle lojistik kapsamlı taşımalarda ilk sırada yer almamaktadır  a ğ ır malzemelerin taşınmasında  kaza riski di ğ er taşımacılık biçimlerine göre daha az  otomotiv, beyaz eşya ve çimento fabrikaları gibi üretim merkezleri

44 Karayolu Taşımacılı ğ ı  Kapıdan kapıya (door to door) taşımacılık imkânı sa ğ ladı ğ ı için ço ğ u tüketim mallarının taşınmasında, dünyada yaygın kullanım alanı  taşımacılık maliyeti yüksek,  ancak zaman unsurunun ön plana çıktı ğ ı durumlarda kullanılan vazgeçilemez taşımacılık biçimidir.

45 Karayolu Taşımacılı ğ ı

46 Denizyolu Taşımacılı ğ ı  en düşük taşımacılık maliyetine sahip  hizmet verilen yerlerin sayısı bakımında sınırlı kullanım alanı  taşımacılık açısından en yavaş sistem  dünya ticaretinde,  büyük hacimli yüklerin taşınmasında,  birden fazla taşımacılık sistemlerinin kullanıldı ğ ı durumlarda önemli bir yer tutar. Limanlar, yüklerin toplanmasında ve da ğ ıtılmasında stratejik öneme sahiptir.  Lojistik işletmeleri, ithalat, ihracat ve transit ticarette giderek artan bir biçimde denizyolu taşımacılı ğ ından yararlanmaktadır.

47 Havayolu Taşımacılı ğ ı:  Hizmet verilen yerlerin sayısının genişli ğ ine ra ğ men,  en yüksek taşımacılık maliyeti  zaman unsurunun önem kazandı ğ ı durumlarda gerekli  Lojistik boyutlu taşımalarda, en az tercih edilen taşımacılık biçimidir  Yüksek hızı nedeniyle di ğ er taşımacılık sistemlerine göre depolama maliyetlerini düşürse de taşımacılık maliyetleri nedeniyle yaygın hale gelememiştir.

48 Boru Hattı Taşımacılı ğ ı  Boru hattı taşımacılı ğ ı, çeşitli malları kullanma becerisi sınırlı olan  ham petrol,  petrol ürünleri,  do ğ al gaz  su gibi ürünlerin taşınması için kullanılan bir yöntemdir.  trafik ve hava şartlarından etkilenmez  büyük miktarların taşınmasını sa ğ lamaktadır.  Tüm taşımacılık sistemleri içersinde en yüksek sabit ve en düşük de ğ işken maliyetlere sahiptir.

49 Başlangıç ve varış yeri arasında taşıma zamanları - karşılaştırma

50 Taşımacılık Sektöründe Yaşanan Gelişmeler  Yüksek Hızlı Demiryolları  Kombine Taşımacılık  İ ntermodal Taşımacılık

51 AMBALAJLAMA  Ambalaj, içerisinde yer alan mamulü, yapısına ve şekline göre  en iyi şekilde koruyan,  temiz kalmasını sa ğ layan,  taşınma, depolama ve pazarlama işlemlerini kolaylaştıran,  metal, kâ ğ ıt, karton, cam, plastik, v.b. malzemelerden oluşan  aynı zamanda ürünün tanıtımını yapan bir malzemedir.

52 Ambalajlama Türleri ve Malzemeleri  Cam  temizlenmesi kolay  gaz, nem, koku geçirmez,  yeniden kullanılabilir  geri dönüşümlü  Kırılabilir  kimi durumlarda oldukça maliyetli  Karton  hafif  ucuz  geri dönüşümlü  düşük dayanıklılık ve sa ğ lamlı ğ a sahip  En çok kullanılan ikinci ambalajlama malzemesidir  Plastik  Hafif  Sa ğ lam  kolay şekil alır  gazlara karşı koruyucu  temizlemesi kolay  bazı durumlarda maliyetli olabilmesine karşın yeniden kullanılabilir  En çok kullanılan ambalajlama malzemesidir.

53 Ambalajlama Türleri ve Malzemeleri  Ahşap;  dayanıklı  sa ğ lam  kullanımı kolaydır,  a ğ ır kırılgan yüklerde ve  havalandırma özelli ğ inden dolayı taze sebze ve meyvelerin ambalajlanmasında tercih edilir  tekrar kullanılabilir  a ğ ır  hacimli  temizlenmesi zor  Metal  dayanıklı  sa ğ lam  ışık, hava, su, böcek ve kemirgenlere karşı yeterli derecede dayanıklı,  fakat a ğ ır ve maliyetli  Tekstil malzeme  hafif  tekrar kullanılabilir  maliyetli  bazı durumlarda düşük dayanıklılı ğ a sahiptir.

54 Ambalajlama Türleri ve Malzemeleri

55 Ambalajlama Türleri ve Malzemeleri:Kullanım şekillerine göre  Bir sefer kullanılabilen ambalajlar  İ çindeki parçalar kullanım noktalarında tüketildikten sonra, bu ambalajlar kullanımdan çıkarı1ırlar  Örn: Karton veya tahta ambalajlar  Defalarca kullanılabilen ambalajlar  Yapıldıkları malzemeye göre, tedarikçi ile fabrika arasında belli sayıda rotasyon yapabilirler.  Genelde metal veya plastikten yapılırlar. Atıl ambalajlarGeri dönüşümlü ambalajlar :

56 Geri dönüşümlü ambalajların ayrılmasına ilişkin yöntemler

57 Ambalajlar özelliklerine göre de iki gruba ayrılırlar:  Birçok parça için kullanılan parçalardır.  harcamaları kısmaya yardımcı olur  Fabrikaya kadar olan veya fabrika içi taşımacılıkta standardizasyon oluşturur  Parçaya özel ambalajlardır.  Bu ambalajlar sadece tek bir parça için kullanılırlar.  Genelde büyük hassas ve maliyetli parçalar içindir. Standart AmbalajlarSpesifik Ambalajlar

58 Ambalajlama ticari olarak üç şekilde gerçekleştirilmektedir:  Satış Amaçlı Ambalajlama:  Herhangi bir ürünü, son kullanıcıya veya tüketiciye ulaştıran,  müşterinin satış noktasından ürünle birlikte aldı ğ ı ambalajlama tipi  Örn: Kutu süt ambalajı  Dış Ambalajlama:  Birden fazla satış ambalajını bir arada tutmaya yarayan ambalajlama tipi  üründen ayrıldı ğ ında ürün özelli ğ ini de ğ iştirmez  Bu ambalajlama genellikle tüketici tarafından alınmaz.  Örn: Kutu sütlerin birlikte tutuldu ğ u koliler  Taşıma Amaçlı Ambalajlama:  Satış amaçlı ambalajlama ve dış ambalajlama biçiminde gerçekleştirilen ambalajların, depolanması ve taşınması sırasında zarar görmesini engelleyen,  Dış ambalajlama yapılmış ürünleri, büyük sayılar halinde bünyesinde bulunduran ambalajlar  Bu perakende ambalajları içeren koli, kutu, karton ve kasadır.  Örn: Özel metal ve ya tahta kutular

59 Ambalajlamanın üç önemli işlevi  mamulü koruma ile ilgili işlevleri  depolamayı kolaylaştırma ile ilgili işlevleri  taşıma ile ilgili işlevleri

60 Mamulü koruma ile ilgili işlevleri  bu işlevin yerine getirilebilmesi için mamule ilişkin şu özellikler bilinmelidir;  Kırılabilirlik,  Dayanıklılık,  Yüzeysel aşınmalara dayanma gücü,  Parasal de ğ er,  Neme karşı hassasiyet,  Sıcaklık de ğ işimlerinden etkilenme oranı,  Oksidasyon ve korozyon gibi kimyasal reaksiyonlara tepki,  Raf ömrü  mamulün dış etkenlerden çarpma, ezilme, nem, ısı, gibi fiziki ve kimyevi etmenlerden korunması sa ğ lanır

61 Depolama ve Taşıma İ şlevleri  mamulün ambalajı, depo biçimi ve malzeme elleçleme ekipmanı için uygun tasarlanarak hareketi ve depolamayı kolaylaştırabilir.  Mamulün do ğ ru ambalajlama ile  az alan kaplaması,  birim alanda yükleme ve boşaltma miktarının artırılması,  hafif olması, taşımanın güvenli olarak yapılabilmesini sa ğ lar Depolamayı kolaylaştırma işlevinde Taşıma ile ilgili işlevleri

62 MÜŞTER İ H İ ZMETLER İ  Lojisti ğ in temelinde müşteri tatmini vardır.  Lojistik faaliyetlerde bir lojistik stratejisi geliştirip uygulamadan önce müşteri ihtiyaçlarının çok iyi incelenip anlaşılması gerekmektedir.

63 Müşteri Hizmetleri ve Lojistik  bu unsurlar, operasyonel başarı ya da başarısızlı ğ ın görüntülenmesinde anahtar ölçümlerin temeli hâline gelmektedir

64 Lojistikte Müşteri Hizmet Bileşenleri Ön- İ şlem Bileşenleri: İ şlem gerçekleşmeden önce ortaya çıkan müşteri hizmet bileşenleridir. Yazılı müşteri hizmetleri politikası, Sipariş personel erişebilirli ğ i, Siparişe tek noktadan erişim, Sipariş metodu, Sipariş miktarına ilişkin kısıtlar, İ şlem elemanları.

65 Lojistikte Müşteri Hizmet Bileşenleri  Lojistik açıdan müşteri hizmet düzeyini oluşturmak için yapılan faaliyetleri kapsar ve fiziki hareketle ilişkilidir.  Bu faaliyetlerin satışlar üzerinde do ğ rudan etkisi vardır. Bu bileşenler:  Sipariş döngü elemanı  Sipariş hazırlı ğ ı  Mevcut stokların bulunurlu ğ u  Teslimat zamanı  Aktarma  Teslimat güvenirlili ğ i  Mamullerin durumu  Sipariş statü bilgisi.  Teslimat tamamlandıktan sonra destek elemanlarını kapsar.  Bileşenler:  Yedek parça elverişlili ğ i  Mamul izleme  Faturalama işlemleri ve do ğ rulu ğ u  Müşteri şikâyetleri ve geri iadeler  Geri alma politikası. İ şlem Sırasındaki Bileşenler: İ şlem Sonrası Bileşenleri:

66 ELLEÇLEME  Elleçleme bir fabrika veya depoda hammadde, proses içi stok veya nihai ürünlerin bütün hareketleriyle ilgilenen geniş bir konudur.  Hammadde, parça, kutu, sandık, palet, bagaj vb. unsurların, A noktasından B noktasına en verimli şekilde tüm hareketleri ile ilgili malzemelerin yüklenip boşaltılması için gerekli araçların belirlenmesi, ve  Düzenin oluşturulması ile ilgili faaliyetleri içermektedir.  Elleçleme depo ve benzeri alanlarda  Malzeme boşaltma,  Mal kabul, seçerek ayırma,  Teslim-tesellüm,  Paket açma,  Bölme,  İ stifleme,  Yerleştirme,  Yerini de ğ iştirme,  Yenileme-eksik tamamlama,  Toplama,  Yükleme v.b. işlemleri kapsamaktadır

67 Elleçleme Faaliyeti

68 Amerika Malzeme Elleçleme Enstitüsü elleçleme prensiplerini on başlık altında toplamıştır  Planlama  Standartlaştırma  Çalışma  Ergonomi  Bir birim yük  Alan Kullanımı  Sistem  Otomasyon  Çevre  Hayat E ğ risi Maliyetleri

69 Elleçleme Ekipmanları  Palet  Taşımayı kolaylaştırmak amacıyla yapılan,  yüklerin ünite haline getirilerek tek bir birim halinde taşınmasını sa ğ layan alçak platformlardır.  Paletler indirme ve bindirme işlemlerinin özellikle forklift gibi araçlar sayesinde daha hızlı olmasını sa ğ lar. Paletler düz, etrafı çevrili ve tekerlekli olmak üzere üç türlü olabilir.

70 Elleçleme Ekipmanları  Forklift:  Elleçleme faaliyetinde kullanılan arka a ğ ırlıklı taşıma ve istifleme aracıdır.  Forkliftler genelde yakıt çeşitlili ğ i ve yük kaldırma kapasiteleri farklı olarak dizayn edilmiş olup, (1,45 tondan 90 tona kadar) yükseklikleri 4 metreye kadar çıkan motorlu araçlardır.  Genellikle palet yardımıyla taşınan malzemeleri taşımak, kaldırmak ve istif etmek için kullanılır.

71 Elleçleme Ekipmanları  Vinç:  Vinç, yükleri kaldırıp bir başka yere aktarmaya yarayan makinelerdir.  Vinç, a ğ ır cisimleri sadece kaldırmakta de ğ il, aynı zamanda bir yerden alıp başka bir yere nakletmekte de kullanılmaktadır

72 Elleçleme Ekipmanları  Konveyör:  Konveyör, yükleri ya da gereçleri havadan ya da yerden taşımaya yarayan ve kapalı devre çalışan sürekli aktarma mekanizmasıdır.  Paket halinde ve ambalajlı bir halde bulunan malzemelerin veya paletler üzerindeki yükün, kapalı devre çalışma düzeni ile taşınmasını sa ğ lamaktadır

73 Elleçleme Ekipmanları  Konteyner:  milletlerarası kabul edilmiş standart ölçülerde îmâl edilmiş tabanı ahşap, duvarları alüminyum levhalarla kaplı, tavanı çelik saçtan yapılmış taşıma kutularıdır

74 Elleçlemede dört kriter faaliyeti yönlendirmektedir  Hareket kriteri,  malzemelerin depo vb. yerlere girişi, çıkışı ve depo içindeki hareketlerinin verimli bir şekilde yapılmasını ifade etmektedir.  Zaman kriteri,  depo vb. yerlerde malzemelerin do ğ ru ve en kısa vakitte sevk alanına veya bekleyen araçlara taşınabilmesidir.  Miktar kriteri  depo vb. yerlerde yapılan bütün işlemlerin belirleyicisidir.  Hacim kriteri,  elleçlemede kullanılan raflar, forkliftler, konveyörler gibi bütün teçhizatın verimli planlanmasıdır.

75 D İĞ ER FAAL İ YETLER - Sipariş İ şleme  Siparişin yerine getirilmesi müşterinin siparişi vermesi ile başlar.  Müşteri temsilcisi siparişi alır.  Sipariş finans bölümüne gönderilerek müşterinin kredi durumu belirlenir.  Envanter kontrolüne gönderilir.  İ stenen mal var ise nakli gerçekleştirilir. Yok, ise sipariş üretim bölümüne gönderilir.  Üretim yapıldıktan sonra nakil işlemi gerçekleştirilir. Ayrıca bu süreçte envanter kontrolü, müşteri kredisi, faturalama fonksiyonları ve alacak hesapları kontrol edilir.  Sipariş işleme, organizasyonun müşteri arayüzü ile kilit önemde bir alan oldu ğ u için, müşterinin hizmet algısı ve tatmini üzerinde büyük bir etkisi olabilir.

76 Sipariş Süresi için Olasılık Yo ğ unluk Fonksiyonu

77 D İĞ ER FAAL İ YETLER - Satış Sonrası Servis Deste ğ i  Amacı satış faaliyeti sonunda müşteri memnuniyetini artırmaktır.  Bu faaliyetler  parça ve hizmet deste ğ i,  tamir parçalarının bayilere teslimatını,  yedek parçaların stoklanmasını,  müşterilerden hatalı veya bozulan ürünlerin toplanmasını  tamirler için taleplere hızlı yanıt verilmesini içerir.

78 Fabrika ve Depo Yeri Seçimi  Fabrika ve depo yeri seçiminde bazı kriterler:  Do ğ al kaynaklara yakınlı ğ ı,  Üretimin hedefledi ğ i müşteri grubuna yakınlı ğ ı ve bu grubun yapısı potansiyel iş gücüne kaynak olabilirli ğ i,  Fabrikanın ve deponun kuruluş yerindeki vergi oranları ve devlet teşviklerinin olabilirli ğ i,  İ şgücü ücretlerinin oranı,  Birden fazla taşımacılık modunun uygulanabilirli ğ i,  Enerji kaynaklarına yakınlı ğ ı,  Depo alanlarının minimum maliyetle maksimum yararı sa ğ layabilirli ğ i

79 Satın Alma  Satın alma depolama ve taşıma maliyetlerini do ğ rudan etkiler  Satın alma, faaliyetinin lojistik açısından görevi işletmeye hammadde, yarı mamul ve hizmet sa ğ layan firmalarla ilişkilerin düzenlenmesi ve imalatın ihtiyacı olan girdilerin zamanında hazır bulundurulmasıdır.  Bu çerçeve içinde;  hangi malzeme, ne zaman ve ne miktar sipariş edilecek,  hangi firmadan satın alınacak?  Tedarik kaynakları nasıl de ğ erlenecek?  Hangi taşıma araçları kullanılacak?  Gelen malzeme nasıl depo edilecek? gibi konular üzerine odaklanılır.

80 Gümrükleme  Gümrük, bir ülkeye giren veya bir ülkeden çıkan mal ve eşya üzerinden alınan vergi olarak adlandırılır.  Günümüzde gümrük kavramı; küreselleşen ekonomi içerisinde hem yerel sanayinin dış etkenlere karşı koruma işlevini yerine getiren hem de devlet hazinesine gelir sa ğ lamak amacıyla çalışan devlet kurumunu ifade etmektedir.

81 Optimal Servis Düzeyini Belirleme: maliyet vs. servis düzeyi

82 Optimal Servis Düzeyini Belirleme

83 Lojistik Kararlar  Stratejik Kararlar: Uzun vadeli  Taktik Kararlar: Orta vadeli  Operasyonel Kararlar: Kısa Vadeli

84 Karar Destek Metotları  Benchmarking  Simulasyon  Optimizasyon


"LOJ İ ST İ K YÖNET İ M İ Dr. Meryem Uluskan. Tedarik Zinciri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları