Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Geçerlik ve Kullanışlılık

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Geçerlik ve Kullanışlılık"— Sunum transkripti:

1 Geçerlik ve Kullanışlılık
Yrd. Doç. Dr. Ömer Kutlu

2 Geçerlik Geçerlik, testin bireyin ölçülmek istenen özelliğini diğer özelliklerle karıştırmadan ne derece doğru ölçtüğüyle ilgilidir. Bir başka anlatımla ölçme sonuçlarının geçerliği, amaçlanan ölçmenin gerçekleştirilebilme derecesidir. Geçerlik, test puanlarına dayalı tahminlerin uygunluğuna, anlamlılığına ve kullanışlılığına ilişkin kanıtlar toplanmasını gerektirir. (Büyüköztürk vd., 2013;Karasar, 2012)

3 Geçerlik Nedir? Bir ölçme aracının geçerliğini, o ölçme aracının amacını gerçekleştirme düzeyi, belli bir işe yarama derecesi oluşturur. Bir ölçme aracı amacını ne derece gerçekleştiriyorsa o kadar geçerlidir. Örneğin, bir eğitim süreci sonunda sınav yapmanın amacı, o süreçte kazandırılmaya çalışılan davranışların, kazanılıp kazanılmadığını ortaya koymaktır. Ölçme aracı, yalnızca ilgili eğitim sürecinde kazandırılan davranışları ölçüyor, başkalarını ölçmüyorsa sınav amacını gerçekleştiriyor demektir. Kısaca geçerlik, bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği başka özelliklere karıştırmadan, doğru olarak ölçebilme derecesidir (Tekin, 2014). Güvenirlikte olduğu gibi geçerlikte de akılcı ve istatistiksel yollar kullanılarak geçerlik denetim altında tutulmaya çalışılmaktadır. Bu yollara aşağıda kısaca yer verilmiştir.

4 Geçerlik Türleri Literatürde değişik sınıflandırmalara rastlanmakla birlikte, geçerlik türlerinin üç grupta toplanması daha çok tercih edilmektedir. Kapsam geçerliği: Ölçme aracını oluşturan maddelerin (soruların) ölçülmek istenen tanımlanmış davranışlar evrenini (bütününü) ölçmede ne derece temsil ettiğine, örneklediğine ilişkindir. (Büyüköztürk vd., 2013;Karasar, 2013)

5 Kapsam Geçerliği Bir testin (sınav) ölçmek istediği özelliklerden oluşan konu evrenini dengeli biçimde örnekleyebilmesi gerekir. Kapsamına giren özelliklerin hemen hemen her birini gerçekten ölçen bir test, kapsam geçerliğine sahiptir. Bir testin kapsam geçerliğini belirlemenin en etkili yollarından biri belirtke tablosu hazırlamaktır. Belirtke tablosu bir testte yer alacak soruların hem konular açısından hem de zihinsel düzey açısından dengeli biçimde olmasına yardımcı olmaktadır. Belirtke tablosu test kapsamında yer alacak soruların, bilişsel düzeylere (hatırlamak, anlamak, uygulamak, analiz etmek, değerlendirmek ve yaratmak) ve konulara (içerik) göre dağılımını gösterir.

6 2. Ölçüt Geçerliği: Test puanlarının (yordayıcı), testin ölçtüğü özellikle ilişkili olduğu düşünülen bir başka ölçme sonucu (ölçüt) ile korelasyonu puanların ölçüt bağlantılı geçerliğini gösterir. Eşzaman geçerliği Yordama geçerliği 3. Yapı Geçerliği: Testten elde edilen puanların, test ile ölçülmek istenen kavramı (yapıyı) gerçekte ne derece ölçülebildiği ile ilgilidir (Büyüköztürk, 2002; Erkuş, 2003). (Büyüköztürk vd., 2013;Karasar, 2013)

7 Ölçüt Geçerliği Bir testin yordama geçerliği o testten elde edilen puanlarla testin yordamak için düzenlendiği değişkenin doğrudan ölçüsü olan ve daha sonra elde edilen ölçüt arasındaki korelasyondur. Yordama geçerliği çalışmalarında önemli nokta uygun bir ölçüt ölçüsünün elde edilmesidir (Tekin, 2014).

8 Yapı Geçerliği Yapı, birbiriyle ilgili olduğu düşünülen belli öğelerin ya da öğeler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu bir örüntüdür. Bir testin yapı geçerleme süreci, temelde testin maddelerine verilen cevaplar arasındaki ilişkilerin analizine dayanır. Faktör analizi çalışmaları en yaygın kullanılan yapı geçerliği analizidir. (Tekin, 2014)

9 Akılcı Yollarla Geçerliği Artırmanın Yolları
1.Testte yer alan her bir sorunun eğitim programında yer alan davranışlara ait olmasını sağlamak. (Sınav kapsamını dengeleyen sorular sormak). 2.Ölçülmek istenmeyen özellikler, bireylerin sınav kâğıdında bulunsa bile bunları puanlama dışı bırakmak. 3.Sınavda, dersteki öğrenmelere dayalı sorular sormak 4.Sınav süresini, soru sayısına, test kapsamına ve bireylerin durumuna göre ayarlamak

10 5.Testte yer alan soruları, yansız puanlanmak.
6.Bireylerin kopya çekmesine fırsat vermemek. 7.Olanaklı ise, her sınavda farklı ölçme aracı kullanmak. 8.Soruları dersten önce açıklamamak. 9. Öncelikle, ölçme aracının güvenirliğini sağlamak.

11 Kullanışlılık Nedir? Bir testin kullanışlılığı, o testte yer alacak soruların geliştirilmesinden çoğaltılmasına, uygulanmasından analiz edilmesine ve puanlanmasından, sonuçların duyurulmasına kadar yapılan işlemlerin zaman, para ve emek açısından ekonomik olmasıdır. Kullanışlılık hem güvenirliğin hem de geçerliğin artmasına katkı getirmelidir. Bir testte öncelikle güvenirlik ve geçerlik sonra kullanışlılık dikkate alınmalıdır.

12 Kaynakça Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. ve Kılıç, E. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. baskı). Ankara: Nobel Yayınevi Tekin, H. (2014).Eğitimde ölçme ve değerlendirme (24. baskı). Ankara: Yargı Yayınevi


"Geçerlik ve Kullanışlılık" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları