STRES VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
SINAV KAYGISININ NEDENLERİ
Advertisements

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI
NESLİHAN AKÇER PSİKOLOG STRESS & BAŞETME YÖNTEMLERİ
SINAV KAYGISI ve BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
ÖFKEYLE BAŞ ETME.
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
SINAV KAYGISI VE BAŞETME YOLLARI
STRES VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI
KAYGI-KAYGI İLE BAŞ ETME YOLLARI
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI
STRES VE BAŞ ETME YÖNTEMLERİ
AŞIRI SINAV KAYGISI.
SINAV KAYGISI İLE NASIL BAŞEDEBİLİRİM?
SINAV KAYGISIYLA BAŞAÇIKMA
Stres ve Stres Yönetimi
SINAV KAYGISI VE BAŞETME YOLLARI
SINAV KAYGISI REHBER ÖĞRETMEN Senem ARIK.
STRES.
KIYMET NECİP TESAL İLKÖĞRETİM OKULU REHBERLİK SERVİSİ
ÖRGÜTSEL STRES VE STRESLE BAŞETME YOLLARI
ÇOCUĞUMUN KAYGISINI AZALTMAK İÇİN NE YAPABİLİRİM?
Travma nedir? Travma sonrası tepkiler nelerdir?
Sınav ve Sınav Kaygısı ZEHRA AKÇA Gündem Sınav Nedir? Sınavla kaygının ilişkisi nedir? Sınav Kaygısının belirtileri nelerdir Sınav Kaygısının olası nedenleri.
STRES VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI 1.
SINAV KAYGISI VE BAŞETME YOLLARI
SINAV KAYGISI VE BAŞ ETME YOLLARI
SINAV KAYGISI.
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
SINAV KAYGISI.
SINAV KAYGISI KAYGI KAYGI; üzüntü, sıkıntı, korku, başarısızlık duygusu, sonucu bilememe ve yargılanma gibi heyecanların birini veya çoğunu içerebilir.
STRES VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI
SINAV KAYGISI SEMİNERİNE HOŞGELDİNİZ
SINAV KAYGISINI NASIL YENERİZ ?
SINAV KAYGISI
REHBERLİK HİZMETLERİ SERVİSİ
“Stres ve Başa Çıkma Yöntemleri”
SINAV KAYGISI DENİZLİ REHBERLİK ve ARAŞTIRMA MERKEZİ.
DENİZLİ REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ŞİDDETİ ÖNLEME EKİBİ
STRES VE STRES TEPKİLERİ
SINAV KAYGISI REHBER ÖĞRETMEN Yunus Emre ERDUĞAN.
SINAV KAYGISI İLE NASIL BAŞEDEBİLİRİM?
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
KAYGI NEDİR. Büyük felaketler büyük insanların yetiştiği okuldur
Sınav ve Sınav Kaygısı Gündem Sınav Nedir? Sınavla kaygının ilişkisi nedir? Sınav Kaygısının belirtileri nelerdir Sınav Kaygısının olası nedenleri nelerdir?
STRES VE BAŞ ETME YÖNTEMLERİ
SINAV KAYGISININ NEDENLERİ Zamanı iyi kullanamama Kötü çalışma alışkanlıkları Beklenti düzeyi Görev ve sorumlulukları erteleme Başarısız olma ve değerlendirilme.
Viran ş ehir Rehberlik ve Ara ş tırma Merkezi STRESLE BAŞA ÇIKMA YÖNTEMLERİ.
KONTROL ETMEK YA DA KONTROL EDİLMEK !
SINAV KAYGISI VE BAŞETME YOLLARI
STRES YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Özlem BALABAN.
STRESLE BAŞA ÇIKMA. Stres iç ve dış ortamdan kaynaklanan etkenlerin, birey tarafından tehdit edici ya da zararlı olarak değerlendirilmesi sonucunda, bedensel.
Sınav Nedir ? Sınav bir değerlendirme sürecidir Öğrenilen bilgi ve becerilerin düzeyini belirlemek için yapılan ölçme sistemi değerlendirme Sınavın amacı,
SINAV KAYGISI VE BAŞETME YOLLARI
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
SINAV KAYGISI VE BAŞETME YOLLARI
Dr. İhsan Bozanoğlu Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
STRES YÖNETİMİ
STRES ve BAŞA ÇIKMA YOLLARI
 Stresi yönetebilmek için önce yöneteceğimiz şeyin ne olduğunu bilmemiz gerekiyor.
SAĞLIKLI BİR YAŞAM İÇİN ZİHİNSEL,DUYGUSAL VE SOSYAL SAĞLIĞIN ERGEN BİREYLER AÇISINDAN ÖNEMİ.
STRES YÖNETİMİ.
SINAV KAYGISI VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI.
Sunum transkripti:

STRES VE BAŞA ÇIKMA YOLLARI

İÇİNDEKİLER: 1- Stres Nedir? 2- Stres Belirtileri 3- Stres Kaynakları 4- Stresle Başa Çıkma Yöntemleri 5- Stresle Başaçıkma İlkelerinin Gözden Geçirilmesi

1- STRES NEDİR? CANLININ “SAVAŞ VEYA KAÇ” TEPKİSİ Stres organizmanın bedensel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan bir durumdur. Tehdit ve zorlamalar karşısında canlı kendini korumaya yönelik bir tepki zincirini harekete geçirme özelliğine sahiptir. Bu özellik, tehlike ile karşılaşınca “ savaş veya kaç” diye adlandırılan cevabın ortaya çıkmasıdır. Bir tehlike ile yüz yüze gelen canlı başa çıkamayacağına inandığı bu tehlikeden uzaklaşmaya çalışır, başa çıkacağına inandığı tehlike ile savaşır ve böylelikle yeni duruma bir uyum sağlar.

2-STRES BELİRTİLERİ Organizmanın tehdit karşısında olduğu stres durumunda insanlarda hem bedensel hem psikolojik düzeyde bir dizi olay meydana gelir. Stres altında insan: Kişi bireysel bütünlüğüne yönelen tehditlere karşı özellikle zihinsel düzeyde başarılı bir mücadele vermezse, başa çıkamadığı streslerin biriken ve yoğunlaşan etkileri sonucu davranış düzeyine yansıyan bazı belirtiler şunlardır:

Stres belirtileri üç değişik biçimde ortaya çıkabilirler: fizyolojik (bedensel), psikolojik ya da davranışsal değişiklikler. Kişinin kendine özgü stres belirtilerinin farkına varması, stresin yol açacağı dengesizliğe karşı uyanık olmak ve bu dengesizliğin potansiyel nedenini anlayıp tanımlamak açısından oldukça önemlidir.

A-Fiziksel Belirtiler Stresin fiziksel belirtileri şöyle sıralanabilir:  Hızlı nefes alıp verme  Ağız kuruluğu  Soğuk ve nemli eller Sıcaklık hissi  Gergin kaslar  Hazımsızlık  İshal  Kabızlık  Nedensiz yorgunluk  Gerginlikten kaynaklanan baş ağrısı  Sinirsel tikler  Yerinde rahat oturamama

B- Psikolojik Belirtiler Psikolojik belirtiler ise endişelenme, konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık, sinirlilik ya da kontrolsüzlük duygusu, kendini üzüntülü, kızgın ya da zaman baskısı altında hissetme şeklinde sıralanabilir.

C- Davranışsal Belirtiler Davranışsal belirtilere örnek olarak da şunlar verilebilir: bir maddeye aşırı düşkünlük (alkol, ilaç ya da yemek gibi), uykusuzluk ya da aşırı uyuma, gevşeme ya da sakinleşme açısından güçlükler, telaşla oradan oraya koşuşturmak, sosyal ortamlardan kaçınma, huzursuzluk, kızgınlık ya da sakarlık.

3-STRES KAYNAKLARI Stres çevreden ya da kişinin kendinden kaynaklanabilir. Dış koşullar ve zorluklar strese yol açarken, bizim davranışlarımız ve tepkilerimiz de aynı şekilde stres yaratabilir ve gelecekteki stresli olayları hazırlar. Örneğin, her gece yüksek sesle horlayan oda arkadaşını uyutmayan biri, bir anlamda sert tepkilerle karşılaşacağı stresli bir ortamı kendisi için hazırlıyor demektir. Bu nedenle, hangi streslerin dış zorlamalardan kaynaklandığının, hangilerinin de kendi ellerimizle ortaya çıkarıldığının bilinmesi çok önemlidir.

Çevresel Stresler önemli yaşam olaylarını ve günlük sıkıntıları içerir Çevresel Stresler önemli yaşam olaylarını ve günlük sıkıntıları içerir. Önemli yaşam olayları, örneğin üniversiteye başlamak, bir yerden bir yere taşınmak, bir aile bireyinin ölümü ya da ciddi hastalığı gibi, büyük bir değişim ya da uyumu gerektiren olaylardır. Ancak stresin en büyük kaynakları, sıradan, günlük sıkıntılardır. Örneğin, oda arkadaşıyla sorunlar, birşey kaybetmek, başarısızlıklar, aşırı iş yükü ya da ekonomik kaygılar gibi. Bu ketleyici olayların sıklığının artmasının, vücudun bağışıklık sistemini zayıflatma ve hastalıklara karşı direncini azaltma gibi fizyolojik sonuçlara yol açtığı, günümüzde artık çok iyi bilinmektedir.

Kişisel Stres Kaynakları ise, zihinsel faaliyetlerimizle (düşüncelerimiz ve kendi kendimize söylediklerimiz) ya da davranışlarımızla (alışkanlıklarımız ya da beceri eksikliklerimiz) ilişkili olabilir. Yaşam olaylarına yaklaşırken ve onlarla uğraşırken kendimizle yaptığımız diyaloğun şekli yaşadığımız stresin yoğunluğunu azaltır ya da artırır. Kendi kendimize, "Davranışlarım ve dünya, .........(şu ya da bu şekilde) olmak zorunda" ya da "olmalı" dediğimizde, strese davet ediyoruz demektir. Çünkü ne kendi davranışlarımızın ne de dünyanın her zaman bizim istediğimiz şekilde olması mümkün değildir. Olmak zorunda da değildir.

İnsanda stres yaratan üç genel inanç vardır: "Herkes beni sevmeli İnsanda stres yaratan üç genel inanç vardır: "Herkes beni sevmeli." "Her zaman mükemmel davranmalı ve hiç hata yapmamalıyım" ve "Dünya adaletli olmalı". Dikkat ederseniz bu inançların üçü de gerçekdışıdır ve "ya hep ya hiç" özelliği taşımaktadır. Benzer şekilde, kişiyi zorlayabilecek bir olayın yaklaşması da bazen olabilecek en kötü sonuç için endişelenmeye neden olur. "Biliyorum, bu sınavda başarılı olamayacağım". İnsanın kendisiyle bu türden diyaloglarda bulunması, öz değer duygularının temelini zayıflatır, kaygı ve sıkıntısını artırır; dolayısıyla da sorunun çözümü gecikir.

Eğlenceye herşeyden çok zaman ayırmak, sınavlara çalışmak için son dakikaya kadar beklemek, ya da derslerde uyumak gibi, kişinin kendini yenilgiye uğratan davranışları da stresin alışılagelen kaynaklarındandır. Bu davranışlar, kısa dönemde ödüllendirici olabilmelerine karşın, uzun dönemde yoğun sıkıntılara yol açabilmektedirler.

Sosyal etkileşim sırasında insiyatif alabilme, zamanı iyi kullanma, problemlere etkili çözüm yolları bulma gibi belli yaşam becerileri aslında kolayca öğrenilebilir ve bunlardaki aksaklıklar bir irade sorunu değildir. Başkalarıyla nasıl bir etkileşim içine girileceğini öğrenmek, zamanı akıllıca kullanmak ve öncelikleri belirlemek, bu tür stres kaynaklarını ortadan kaldırabilir.

Stresle başaçıkmada kullanılan becerilerden önemli bir tanesi stresinizi neyin başlattığını belirlemektir. Bunu yapabilirseniz başetme çabalarınızı uygun hedef üzerinde odaklaştırabilirsiniz. Belirlediğiniz bu stres kaynaklarını günlük kayıtlar tutarak izleyin. Bu kayıtlarda yoğun stres yaşadığınız yeri, olayı, gösterdiğiniz davranışsal tepkiyi ve stres düzeyinizi belirtin. Eğer bu işi doğru olarak yaparsanız çok kısa zamanda hangi davranışların, olayların, yerlerin ve insanların, size stres tepkisi yaşatmada "yüksek risk" taşıdığını anlayacaksınız.

Olaylara göre stres dağılımı Çocuğun ölümü  92 Eşin ölümü  90 Eşi tarafından aldatılma  87 Anne veya babanın ölümü  87 Hapse mahkum olma  86 Çocuğun sakatlanması  85 Evlilik dışı hamilelik  83 İstemediği evliliği yapma  83 Eşin ağır kaza yapması  79 Anne-baba geçimsizliği veya ayrılma 77 Ağır hastalık,kaza ,yaralanma  75 Boşanma  72 Büyük ölçüde borçlanma  72 Evlilik dışı ilişkiye girme  68

4-STRESLE BAŞAÇIKMA YÖNTEMLERİ Stres tepkinizi ateşleyen durumları belirledikten sonra, muhtemelen bunlardan bazılarının değiştirilebilir ve kontrol edilebilir olduğunu, bazılarının da kontrolünüz dışında kaldığını ve yalnızca kabullenilmeyi ve katlanılmayı gerektirdiklerini göreceksiniz. Kontrol edilebilir ve değiştirilebilir stres kaynaklarıyla başaçıkmak için tasarlanan stratejiler, probleme odaklanan bir yaklaşım tarzını gerektirir.

Bu da problem yaratan durumla mücadele etmek anlamındadır Bu da problem yaratan durumla mücadele etmek anlamındadır. Diğer deyişle problemi yaratan durumun değiştirilmesine, kontrol edilmesine çalışılır. Değiştirilmesi pek mümkün olmayan durumlar karşısında ise o duruma gösterilen duygular ve tepkiler üzerinde çalışılır. Bu duyguları kontrol etmek ve değiştirmek için uğraşılır.

Bazen yaşadığınız stresin bir kısmı stresli bir durumda yanlış başaçıkma mekanizmalarını kullanmanızdan kaynaklanabilir. Örneğin, bazı öğrenciler önemli bir sınavın baskısıyla uğraşırken, sınava hazırlanmak yerine (probleme ve duruma odaklaşmak; bilgi düzeyini artırarak durumu değiştirmek), o sınav durumunun kendilerine yaşattığı başarısızlık korkusu ya da karamsarlık gibi duyguların üzerinde yoğunlaşarak, bunun hiç değişmeyeceğine, herşeyin daha kötüye gideceğine inanmaya ve bu durumu kabullenmeye başlarlar.

Yada bir kazada bir organını kaybetmiş olan bir kişi, veya boyu istediğinden biraz daha kısa olan biri, bu değiştiremeyeceği durumu kabullenip de bununla ilgili yas duygularının üzerinde yoğunlaşıp, onları yaşamak yerine, doktor, doktor dolaşıp durumu değiştirmek için uğraşabilir. Bunu yapamayınca da yoğun bir stres yaşar. Kontrol Edilebilir Durumlarda Kullanılabilecek Yöntemler: Stres kaynağının zayıflamasına ya da ortadan kalkmasına yardım edecek şekilde probleme odaklaşan yöntemlerdir.

A-Davranışsal yöntemler: 1. Yapmak istediğiniz bir işi önceden planlamak ya da düzenlemek. 2. Sorunları çözümlemek için bilgi istemek. 3. Yardımcı olabilecek kişilerle konuşmak. 4. Stres yaratan kişiyle yüzleşmek. 5. Stresi ateşleyen durumlardan kaçınmak. 6. Başaçıkmayı teşvik için ortam yaratmak. 7. İstenen davranışı başarmak için kendi kendine anlaşma yapmak.

B-Bilişsel yöntemler: 1. Başaçıkmak için kendinizle olumlu diyalogda bulunmak (olumlu, hedefe yönelik düşünceler). 2. Zihinde canlandırma (kendinizi durumla başaçıkarken canlandırmak). 3. Gerçekçi olmayan inançlarla savaşmak (kendinizle neyin mantıklı ve gerçeğe dayalı olduğu üzerinde tartışmak).

Kontrol Edilemeyen Durumlarda Kullanılabilecek Yöntemler: Yaşadığınız stres tepkinizi azaltmak ve duruma daha kolay katlanabilmenize yardımcı olmak için duygularınıza odaklaşan yöntemlerdir.

A-Davranışsal yöntemler : 1. İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak, 2. Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak, 3. Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri, 4. Boş zamanlarda keyifli etkinliklerde bulunmak, 5. Sosyal destek

B-Bilişsel yöntemler: 1. Endişe yaşadığınız süreyi sınırlı tutmak. 2. Yeniden değerlendirme: olayların iyi taraflarını aramak. 3. Aklınıza olumsuz düşünceler geldiğinde bunları durdurmak. 4. Kendi durumunuzun diğer insanlarla olumlu karşılaştırmasını yapmak.

5-STRESLE BAŞAÇIKMA İLKELERİNİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ Stres, yaşam zorluklarının, onlarla başetme becerilerimizi aştığını algıladığımız zaman ortaya çıkan bedensel, psikolojik ve davranışsal belirtilerle kendini gösteren bir tepkidir. Bu belirtiler potansiyel stres kaynağını belirlememiz ve durumun düzelmesini sağlayacak davranışı bulmamız için bizi uyarır.

Bazı stres kaynakları dışsal durumlara bağlıyken, diğerleri, bizi yenilgiye uğratan alışkanlıklarımız, kendimizle yaptığımız olumsuz diyaloglar ve gerçekçi olmayan inançlarımızın bir sonucudur. Potansiyel stres kaynağını bir kez tanıyınca, onunla başedebilmek için doğru stratejiyi seçmeye dikkat edin. Unutmayın, ihtiyacınız olan şey değiştirebileceğiniz durumları değiştirmek için cesaret, değiştiremeyeceklerinizi kabullenmek için sabır, ikisi arasındaki farkı belirleyebilmek için de aklınızı kullanmaktır.

Birisi güzel bir söz söylüyorsa bu; dinleyenin dinlemesinden, anlamasından ileri gelir. TEŞEKKÜRLER…