Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1. 2 artarsa 3 4 KATILAR 5 şekilsiztipik geometrik şekilli.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1. 2 artarsa 3 4 KATILAR 5 şekilsiztipik geometrik şekilli."— Sunum transkripti:

1 1

2 2 artarsa

3 3

4 4

5 KATILAR 5 şekilsiztipik geometrik şekilli

6 6 şekilsiz Kuartz Cam

7 Kristal katılar için erime sırasında bütün katı madde sıvılaşıncaya kadar katının sıcaklığı değişmez. Erime noktaları kristal katılar için sabit bir değer olduğundan, bir çok katı maddenin birbirinden ayırt edilmesinde bu özellikten yararlanılır. Amorf katıların ise kesin ve sabit bir erime noktası yoktur. 7 Koordinasyon sayısı, bir atomun temas ettiği atom sayısıdır.

8 8

9 9 Basit birim hücre türleri

10 Katı Tipleri 10

11 11 Pozitif ve negatif iyonlar Moleküller (Buz) Atomlar Elektron ortamında pozitif iyonlar Ortaklanmış elektronlar Yüklü çekirdekler ile elektronlar arasındaki çekim

12 Katılar Kristal katılarAmorf katılar Belli bir geometrik şekle sahip olan katılardır, tanecikleri belli bir düzene göre istiflenir. Belli bir geometrik şekli olmayan katılardır, lastik gibi Kristal katılar MolekülerKovalent AğlıİyonikMetalik Temel yapı taşları moleküllerdir ve moleküller arası çekim kuvvetleri molekülleri bir arada tutar. Atomlar birbirlerine zincirleme kovalent bağlarla bağlanmıştır. Elmas gibi Tanecikleri iyonlardır. NaCl gibi Yapıda serbest elektronlar ve katyonlar vardır. Ag, Fe

13 TürTemel YapıtaşıTanecik içi kuvvetler Tanecikler arası kuvvetler Genel özelliklerÖrnek MolekülerApolar moleküllerKovalent bağ Dağılım kuv-Düşük erime kaynama noktası - Oda sıcaklığında sıvı yada gaz halde bulunma - suda çözünmeme - organik çözücülerde çözünme H 2 CCl 4 Polar moleküllerKovalent bağ Dağılım Dipol Hidrojen bağı Apolar moleküllerden biraz daha yüksek erime kaynama noktası ve suda çözünme eğilimi HCl NH 3 Kovalent Ağlı atomlarKovalent bağ- Sert yapı - yüksek erime kaynama noktası - çözücülerde çözünmeme C SiO 2 İyonikiyonlarİyonik bağYüksek erime kaynama noktası Ergimiş halde veya çözeltilerinde elektrik iletkenliği Suda çözünebilme NaCl CaCO 3 MetalikKatyonlar ve hareketli iyonlar Metalik bağMadde den maddeye değişken erime kaynama noktası Katı halde yüksek elektrik iletkenliği Çözücülerde çözünmeme eğilimi Ag Au Na

14 14 (İyonik Katılar) iyonlar Coulomb çekim kuvveti

15 15 İyonlardan oluşan birimlerin çok sayıda üst üste gelmesinden iyonik katı (kristal) oluşur. Atomlar birim hücrede kafes noktalarında bulunurlar.

16 16 dds Sodyum atomu en dış kabuğundaki bir elektronu klor atomuna vererek kendisi pozitif, klor da negatif bir iyon haline geçer. Böylece zıt elektrik yüklü olan bu iki iyon birbirini çekerler ve Na + Cl - bağı oluşur. NaCl bileşiğindeki iyonların birbirinden ayrılması için gerekli enerji çok büyüktür. Bu sebepten oda sıcaklığında buhar basıncı çok düşük olan bu bileşiğin erime ve kaynama noktaları ise çok yüksektir. Ayrıca, iyonik kristaller düşük sıcaklıklarda elektriği iletmedikleri halde, yüksek sıcaklıklarda yani eritildiklerinde elektriği iletmektedirler. Katı kristal içindeki iyonlar hareket edemezler. Halbuki erimiş maddenin iyonları kolaylıkla hareket edebileceğinden elektriği iletirler.

17 İyonik katı bileşikleri parçalamak ve iyonlarına ayırmak kolay mıdır? 17

18 18 Süblimleşme

19 Kovalent Kristaller 19 Kovalent bağlı bileşikler belirli sayıda atomdan oluşan bağımsız moleküllerdir. Ancak bu genellemenin dışında kalan bazı yapılar da vardır. Bu tür yapılarda çok sayıda ametal atomu kovalent bağlarla bağlanarak ağ örgüsü oluştururlar. Bu tür katılara ağ örgülü katılar denir. SiO 2 (silisyumdioksit), SiC (silisyumkarbür) bu tür bileşiklere örnektir. Ağ örgülü katılar farklı elementlerden oluşan bileşikler olduğu gibi tek tür atomdan oluşan elementlerden de oluşabilir. Ağ örgülü katılarda atomlar arasındaki bağlar çok kuvvetlidir. Ağ örgülü katıların erime ve kaynama noktaları çok yüksektir.

20 SiO 2 nin Ağ örgülü yapısıSiC nin kristal yapısı

21 21 Tetrahedral yapı

22 22 Elmas, saf karbondur. Hem elmas, hem de grafit kristal yapılıdır, ama kristalleri farklı biçimlerdedir. Aynı maddenin değişik kristal biçimlerine allotrop denir. Elmas ve grafit, karbonun allotroplarıdır. Elmasta her karbon atomu, dört başka karbon atomuna bağlanarak üç boyutlu katı bir yapı oluşturur; grafitte ise karbon atomları, üst üste yığılmış geniş, yassı levhalar oluşturacak biçimde (tabakalı), iki boyutlu düzlemde birbirlerine bağlanmıştır. Bu levhalar birbirlerinin üzerinden kolayca kayar; grafitin iyi bir yağlayıcı olma özelliği de bundan kaynaklanır. Grafitin kâğıt üzerinde iz bırakmasının nedeni de, bu ince atom levhalarının grafitten ayrılarak kağıdın üzerinde birikmesidir. grafit

23 23 Van der Waals bağları

24 MOLEKÜLER KRİSTALLER 24

25 25 Moleküler katılar, yumuşaklık, kolayca bozunabilme ve sıkıştırılabilme eğilimi gösterirler. Genellikle erime ve kaynama noktaları düşüktür. Polar grupları olmadığından polar moleküllerle aralarında bir reaksiyon olmaz. Moleküler bir katı olan naftalin suda çözünmez. Uygun bir çözücüde çözücü molekülleri ile katı molekülleri arasında aynı cinsten fakat daha şiddetli bir kuvvetin olması gerekir. Moleküler katılarda serbest iyon ve elektron olmadığından yalıtkandırlar. (örneğin; katılaştırılmış Cl 2 ve CO 2 gazları gibi)

26 METALİK KRİSTALLER 26 Metalik katılar, element atomlarının hiçbir kimyasal değişikliğe uğramadan yığılması sonucu meydana gelirler. Elektronlar içinde düzenli olarak dağılmış pozitif iyonlar topluluğu olarak düşünülebilirler. Atomlardaki değerlik elektronları (serbest elektronlar) belli bir atoma ait olmayıp, metali oluşturan bütün atomlar tarafından ortaklaşa kullanılmaktadır. Bu serbest elektronlar metallerin iyi bir şekilde ısı ve ışığı iletmesine sebep olurlar.

27 27 Kübik Hekzagonal

28 Cubic Hexagonal

29

30

31 KÜBİK SİSTEMDE BİRİM HÜCRE TİPLERİ Basit kübikİç (hacim) merkezli kübikYüzey merkezli kübik

32 Hacim merkezli

33 Koordinasyon sayısı Birim hücre başına atom sayısı Koordinasyon sayısı, bir atomun temas ettiği atom sayısıdır.

34 34 Basit Taban merkezli Hacim merkezli Yüzey merkezli

35 35 Birim Hücredeki Atom Sayısının Hesaplanması 1.Köşelerdeki atomlar 3 boyutlu yapıda 8 tane farklı birim hücre tarafından paylaşıldığı için 1/8 ile çarpılır. 2.Kenarlardaki atomlar toplam 4 farklı birim hücre tarafından paylaşıldığından ötürü 1/4 ile çarpılır. 3.Yüzeyde bulunana atomlar toplam 2 farklı birim hücre tarafından paylaşıldığı için 1/2 ile çarpılır. 4.Hacim merkezindeki atomlar ise aynen sayılırlar. Basit Birim Hücre: Basit küpün 8 kenarında da birer tane atom yerleştirilmiştir. Birim sayısı/B.H. = 8x1/8 = 1 tane K.S. (Koordinasyon sayısı) = 6 Hacim Merkezli Birim Hücre: Basit küpün 8 kenarı yanısıra küpün merkezine de bir atom yerleştirilmiştir. Birim Sayısı/B.H. = x 1/8 = 2 tane K.S. = 8 Yüzey Merkezli Birim Hücre: Basit küpün 8 kenarı yanısıra, küpün 6 yüzeyinin merkezlerinde de atomlar yerleştirilmiştir. Birim sayısı/B.H. = 8 x1/8 + 6 x 1/2 = 4 tane K.S. = 12 Taban Merkezli Hücre: Dörtgen prizmanın 8 köşesi yanısıra, alt ve üst yüzeylerinin ortasına da birer atom yerleştirilmiştir. Birim sayısı/B.H.= 8 x 1/8 + 2 x 1/2 = 2 tane

36 KÜBİK BİRİM HÜCRELERDE ATOMİK YARIÇAP: 2r = s 4r = s √2 4r = s √3 Atomun çekirdeği ile çekirdeğe en uzak mesafedeki elektronun arasındaki uzaklık atomik yarıçaptır. Bağ yapmış aynı cins iki atom çekirdeği arasındaki mesafenin yarısıdır. s : birim hücre kenar uzunluğu, Atomlar 4r uzunluğundaki yüzey köşegeninde birbirlerine temas etmektedir. Kenar uzunluğu s olan kübik bir geometriye sahip olduğuna göre, birim hücrenin hacmi s 3 ’e eşittir. Birim hücrenin ön yüzeyinde gösterilen, iki küp kenarı ve yüzey köşegeni bir dik üçgen oluşturur. s 2 + s 2 = 4r 2 s = 2r√2

37 Gümüş metali yüzey merkezli kübik yapıdadır. Birim hücrenin bir kenarının uzunluğu 0,407 nm olduğuna göre gümüş atomunun yarıçapını hesaplayınız. (1 nm = cm) (1 pm = nm)

38 Nikel atomu, kenar uzunluğu 352,4 pm olan yüzey merkezli kübik birim hücre yapısında olduğuna göre nikelin yoğunluğunu g/ml cinsinden hesaplayınız. (1 nm = cm) (1 pm = nm) Birim hücrenin hacmi V = a 3

39 Birim hücrenin kenarı : a Birim hücrenin hacmi V = a 3 Metalin Teorik Yoğunluğu,  Mol ağırlığı (MA) Birim hücrede tanecik sayısı (n) Avagadro sayısı (N= 6,02x10 23 )

40 Örnek: Yüzey merkezli kübik örgüde kristallenen nikel elementinin birim hücresinin bir kenarı 0,352 nm olarak verilmiştir. Yoğunluğu 8,94 g/cm 3 olan nikelin birim hücredeki tanecik sayısı 4 olduğuna göre molekül ağırlığını hesaplayınız. (1 nm = cm)

41 Örnek: Kübik bir sistemde kristalleşen gümüşün birim hücresinin bir kenarı 408 pm olarak verilmiştir. Gümüşün yoğunluğu 10,6 g/cm 3 olduğuna göre birim hücredeki tanecik sayısını hesaplayınız. Gümüşün hangi tür bir kübik sistemde kristallendiğini belirtiniz. (1 pm = cm, Ag = 108)

42 Örnek : Hacim merkezli kübik sistemde kristalleşen sodyum elementinin birim hücresinin bir kenarı 4,24 A o olarak verilmiştir. Yoğunluğu 1,0 g/cm 3 olarak bilinen sodyumun birim hücresindeki tanecik sayısını ve molekül ağırlığını bulunuz.


"1. 2 artarsa 3 4 KATILAR 5 şekilsiztipik geometrik şekilli." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları