Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İ ÇME SULARININ ARITIMI 2012144450 BURCU CANATAN 2011144056 BETÜL ÖZKAYABAŞI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İ ÇME SULARININ ARITIMI 2012144450 BURCU CANATAN 2011144056 BETÜL ÖZKAYABAŞI."— Sunum transkripti:

1 İ ÇME SULARININ ARITIMI BURCU CANATAN BETÜL ÖZKAYABAŞI

2 İ ÇER İ K İ çme Sularının Özellikleri Su Arıtımında Amaçlar ve Temel İ şlemler

3 İ çme Sularının Özellikleri Su, kokusuz, renksiz, berrak ve içimi serinletici olmalıdır. Suda hastalık yapan mikroorganizma içermemelidir. Suda sa ğ lı ğ a zararlı kimyasal maddeler bulunmamalıdır. Su kullanma maksatlarına uygun olmalıdır. Sular agresif olmamalıdır.

4 Su, kokusuz, renksiz, içimi lezzetli olmalıdır. Sularda fenoller, ya ğ lar gibi suya kötü koku ve tat veren maddeler olmamalı, sular, renksiz, berrak ve içilebilecek sıcaklıkta olmalıdır. İ çme suyu için en uygun sıcaklık 8 ila 12 °C ‟ dir. Ayrıca sulardaki çözünmüş oksijen konsantrasyonu 5 mg/L ‟ den daha yüksek olmalıdır.

5 Suda hastalık yapan organizmalar olmamalıdır. Suda hastalık yapan organizmalar olmamalıdır. Suda bulunabilen bazı mikroorganizmalar çeşitli hastalıklara sebep olurlar. Bu çeşit hastalıklara “suyun sebep oldu ğ u hastalıklar” denir. Örne ğ in: Sarılık hastalı ğ ını Hepatitis virüsü organizması yapmaktadır.

6 Suda Sa ğ lı ğ a Zararlı Kimyasal Maddeler Olmamalıdır. Bazı kimyasal maddeler zehirli tesir gösterir. Arsenik, kadmiyum, krom, kurşun, civa,selenyum zehirli maddelerdir. Arsenik metalik olarak özellikle toz halinde zehirsizdir.Ancak su, hatta havadaki nem ile birleşti ğ i zaman arsenik trioksite (As 2 O 3 ) dönüşür. Bu çok zehirli bir maddedir. Arsenik zehirlenmelerinde felç, sinir sistemi bozuklukları görülür. İ norganik arsenik bileşiklerinin kanser yapıcı tesir göstermekte oldu ğ u ileri sürülmüştür.

7 Civa ‟ nın vücutta yı ğ ılması neticesi, başlangıç arazları olarak baş a ğ rısı, yorgunluk, kol ve bacaklarda a ğ rılar görülür. Diş etleri iltihaplanır. Diş etlerinde mavi-mor “civa çizgisi”meydana gelir. Kişide ruhi bozukluklar, hafıza zayıflıkları ve gövde, kol ve ayaklarda duygu bozuklukları ortaya çıkar. Kadmiyum ve bileşikleri, şahıslarda başa ğ rısı, susuzluk hissi, bo ğ azda kuruluk,sinirlilik ve kuvvetli tahriş öksürü ğ ü gibi rahatsızlıklara sebep olur.

8 Nitrat, bilhassa bebeklerde, “süt çocu ğ u siyanozu” na sebep olur. Bunun sebebi bazıbakterilerin nitratları indirgeyrek nitritlere dönüştürmesi ve meydana gelen fazlamiktardaki nitritin emilerek kandaki menoglobini methemoglobine çevirmesidir. Bunun neticesi olarak oksijen dokulara taşınamadı ğ ından bebek ölümleri ortaya çıkar. Florür, sularda bir miktar bulunursa diş çürümelerine karşı koruyucu bir tesir göstermektedir. Ancak florürün fazla miktarda alınması zehirli etki yapar. Kişide iştah azalır, omurga ve bacak kemiklerinde sertleşme meydana gelir. Radyoaktif maddeler, bilhassa nükleer silah denemeleri ve nükleer santrallerin artıkları sebebiyle içme suları kirlenmektedir. Suda amonyum (NH4+) „un bulunması, suyun kullanılmış sularla kirlendi ğ ini ve kirlenmenin süre bakımından uzak olmadı ğ ını gösterir.

9 Krom ‟ un ülser, bronşit, akci ğ er ve böbrek hastalıklarına sebep oldu ğ u bilinmektedir. Kurşun ve bileşikleri, iştahsızlık, karın a ğ rıları, yorgunluk, vücutta umumi zaafiyet hali,kurşun felçleri ve duyu organları bozukluklarına sebep olur. Baryum kaslara ve kalp adalelerine, damarlar ve sinir sistemine zararlı tesirler yapmaktadır. Klorür (Cl-), suda umumiyetle sodyum klorür (NaCl) şeklinde bulunur. Suda fazla miktarda NaCl bulunması halinde suya insan veya hayvan idrarının karışmış oldu ğ u düşünülebilir. Ancak deniz kenarındaki su kaynaklarında tatlı suya, denizden tuzlu su karışabilece ğ i hatırdan çıkarılmamalıdır

10 Sular Kullanım Maksatlarına Elverişli Olmalıdır Sular içme suyu ve sanayide kullanma suyu olarak kullanılabilir. İ çme suyu olarak kullanılması halinde sudaki demir ve manganez muhtevaları düşük olmalıdır.Demir,bilhassa yeraltı sularında (2) de ğ erlikli Fe++ olarak, umumiyetle demir bikarbonat Fe(HCO3)2 şeklinde bulunur. Fe++, oksijenle temas ederse sarı-kırmızı bir bileşik olan demir hidroksit halinde çökelir. Bu sebeple suyun tadı ve rengi de ğ işir. Reaksiyon: 4 Fe+ + O2 + 10H2O → 4Fe(OH)3 + 8H+ şeklindedir.Suda bulunan demir, borularda demir bakterilerinin ço ğ almasına ve boruların tıkanmasına yol açar. İ ki de ğ erlikli manganez de demire benzer özellikler gösterir. Reaksiyon:6Mn++ + 2O2 + 6H2O → 6MnO2 + 12H+ şeklindedir.Mangandioksit siyah bir çökelek halinde çökelir. Suyun sertli ğ inin de kullanma maksatlarına uygun olması gerekir.

11 İ çme Suları Agresif Olmamalıdır. Suların agresifli ğ i, serbest karbondioksit (CO 2 ) ile bikarbonat (HCO 3- ) iyonunun dengede olmamasından ileri gelir. Suların agresifli ğ i boruların korozyonuna (aşınmasına) sebep olur, onların kısa zamanda harap olmalarına, dolayısıyla ilave masraflara yol açar. Ayrıca boruların aşınması halinde borudan ayrılan elementler suyun evsafının bozulmasına sebep olur. Suların agresif olup olmadıklarının tayininde genellikle Tilman E ğ risi ile Langelier İ ndeksi kullanılmaktadır.

12 Su Arıtımında Amaçlar ve Temel İ şlemler Su sıcaklı ğ ının düşürülmesi veya yükseltilmesi Renk, bulanıklık, tat ve koku giderimi Mikroorganizma giderimi Demir ve mangan giderimi Amonyum (NH4+) giderimi Oksijen konsantrasyonunun yükseltilmesi, suya bazen CO2 verilmesi, bazen giderimi, hidrojen sülfür (H2S), metan (CH4) gibi gazların sudan uzaklaştırılması yani gaz transferi Asitlerden temizleme Su sertli ğ inin düşürülmesi Korozif özelli ğ in giderilmesi Tuzlulu ğ un giderimi Zararlı kimyasal maddelerin giderimi

13 İ çme suyu tasfiyesinde az önce bahsedilen amaçlara ulaşmak için çeşitli temel işlemler yapılır: Gaz transferi veya havalandırma: Oksijen veya CO 2 kazandırmak veya CO 2, H 2 S, CH 4 gazları sudan uzaklaştırmak için kullanılır. Izgaradan geçirme : Yüzücü ve iri maddeleri tutmak için uygulanır. Mikroeleklerden geçirme : Süspansiyon halindeki maddeleri veya algleri tutmak için kullanılır. Biriktirme: Su kalitesini iyileştirmek, konsantrasyondaki salınımları dengelemek için kullanılır.

14 Çöktürme: Çökebilen katıları gidermek için yapılır. Yüzdürme: Ya ğ ları ve sudan hafif yüzücü maddeleri sudan ayırmak için uygulanır. Suyun pH ‟ sını ayarlama : Suya asit veya baz ilave edilerek suyun pH ‟ sının istenilen de ğ ere getirilmesi için yapılır. Hızlı karıştırma ve yumaklaştırma : Alüminyum ve demir tuzları gibi yumaklaştırıcı maddeleri ham suya ilave etmek suretiyle çökemeyen kolloidal maddeleri, çökebilen yumaklar haline getirerek sudan ayırmak amacıyla yapılır. Filtrasyon : Suyu, daneli malzeme ile teşkil edilmiş filtrelerden geçirmek suretiyle sudaki kolloid ve süspansiyon maddelerin tutulması sa ğ lanır.

15 Kimyasal stabilizasyon : İ stenmeyen maddelerin zararsız hale getirilmesi işlemidir. Adsorpsiyon : Aktif karbon gibi maddelerle sudaki koku ve tat veren maddelerin tutulması için yapılır. İ yon de ğ iştirme : Suyun iyon de ğ iştiricilerden geçirilmesi suretiyle istenmeyen iyonların bir başka iyonla yer de ğ iştirilmesi işlemidir. Kimyasal çöktürme : Suda çözünmüş maddeler, oksidasyonla suda çözünmeyen bileşikler haline getirilerek çöktürme suretiyle sudan giderilmesi işlemidir.

16 Belirtilen işlemler, fiziksel ve kimyasal işlemler olup sayıları ço ğ altılabilir. Kaynatma, koku ve tat kontrolü, sertlik giderimi, demir ve mangan giderimi için uygulanan işlemler, reverse osmoz, elektrodializ gibi yöntemler de içme suyu tasfiye işlemleri arasında sayılabilir.

17 Biriktirme müddeti gün alınır. Bundan maksat iri tanelerin çökelmesi ve su kalitesinin düzeltilmesi ve debinin dengelenmesidir. Biriktirme haznesi veya suni göl yapılmadı ğ ı takdirde iri tanelerin çökelmesi için bir çökeltme havuzu (kum tutucu) yapılması mümkündür.

18 1) Gaz transferi ve Havalandırma Su ortamındaki tat ve koku problemine yol açan CO 2, hidrojen sülfür(H 2 S) ve çözünmüş gazların, uçucu organik bileşiklerin giderilmesi, Fe ve Mn’ın oksidasyon yolu ile giderilmesi, koku ve tat problemine yol açabilecek havasız ortamların oluşmasının engellenmesi amacıyla uygulanmaktadır.

19 2) Izgaradan Geçirme Mekanik bir ön temizleme işlemidir. Suda bulunan 5 mm den daha büyük parçalar ızgaradan gecirilerek ayrıstırılabilinir.

20 3) Biriktirme Özellikle nehirlerden su temininde biriktirmenin büyük önemi vardır. Biriktirme müddeti genellikle 10 ila 20 gün arasında alınmaktadır. Burada amaç iri danelerin çökelmesi, su kalitesinin düzeltilmesi ve debinin dengelenmesidir. Biriktirme hazneleri olarak suni göller veya biriktirme yapıları kastedilmektedir. Biriktirme haznesinin yapılmasının mümkün olmaması halinde en azından bir dinlendirme havuzu (kum tutucu) yapılması gerekli görülmektedir.

21 4) Klorlama Dezenfeksiyon işlemlerinde en yaygın olarak kullanılan halojen klordur. Bu yaygın kullanım sebebiyle dezenfeksiyon işlemi yanlış olarak “klorlama” şeklinde bile tanımlanmaktadır. Klor, sıvılaştırılmış gaz veya sodyum ve kalsiyum hipokloritler halinde piyasaya arz edilir. Ülkemizde en sık kullanılan formu, sodyum hipoklorit şeklindedir. Klorun çözelti halinde,suya iyi bir karışmanın olabilece ğ i uygun bir şekilde uygulanması ile en uygun dezenfeksiyon sa ğ lanır.Direkt ve indirekt klorlamada dikkat edilecek nokta klorun suyla homojen karışmasının sa ğ lanmasıdır. İ çme sularının dezenfeksiyonunda, ortalama 0,4-0,8 mg/L dozunda uygulanır. 1 mg/L'nin üzerindeki dozlarda tat ve koku bozuklu ğ u, daha yüksek dozlarda (3 mg/L)kıyafetlerde a ğ arma, cilt ve deride kaşıntı ve lezyonlara sebep olabilir.

22 5) Kum Tutucu Burada kum olarak tanımlanan maddeler, kum, taş, cüruf gibi yo ğ unlu ğ u veya çökelme hızı, biyolojik arıtımda parçalanabilen organik maddelere kıyasla daha yüksek olan maddelerdir. Yumurta kabukları, kemik parçacıkları, tohumlar, kahve parçacıkları ve yemek artıkları gibi organik parçacıklar da bu kapsama girmektedir.

23 6) pH Ayarlama Suya asit veya baz ilave edilerek suyun pH ‟ sının istenilen de ğ ere getirilmesi için yapılır. pH’nın çok yüksek ve çok düşük olması sularda zararlı bakterilerin yaşamlarını sürdürmelerine izin vermezler. Örne ğ in,suyun kireçle yumuşatılmasında oluşan baziklik,mikroorganizmaların tamamen giderilmesini de sa ğ lar.

24 7) Hızlı Karıştıma(Pıhtılaştırma) ve Yumaklaştırma Alüminyum ve demir tuzları gibi yumaklaştırıcı maddeleri ham suya ilave etmek suretiyle çökemeyen kolloidal maddeleri, çökebilen yumaklar haline getirerek sudan ayırmak amacıyla yapılır.

25 8) Çöktürme Sudaki askıda çökebilen katı maddelerin giderimi için çöktürme işlemi uygulanır. Basit çöktürme ve hızlı karıştırma-yumaklaştırma sonrası uygulanan çöktürme olarak iki şekilde uygulanabilir. Basit çöktürmede suyun kendi do ğ al içeri ğ inde var olan çökebilen maddeler çöktürülür. Hızlı karıştırma ve yumaklaştırmanın ardından uygulanan çöktürme, renk ve bulanıklı ğ ı gidermek için yumaklaştırıcı maddelerin ilavesi ve sertlik giderimi için kireç ve soda ilavesi sonucu oluşan çok sayıdaki yumakların giderilmesi için uygulanır.

26 9) F İ ltrasyon Suda çözünmeyen kum, kil ve tortu gibi katı maddeleri fiziksel olarak arıtmak; su içerisinde tat, koku ve renk olarak açı ğ a çıkan organik maddeleri kimyasal olarak arıtmak; bu arıtım aşamalarıyla suyu tortusuz, renksiz ve berrak bir görünüme kavuşturma işlemlerine filtrasyon denir. Genelde görünümü bulanık ve dibinde çökelti bırakan sular, tortulu olarak de ğ erlendirilir.Tortu, suyun kullanım amacı her ne olursa olsun, istenmeyen bir kirliliktir. Tortu ile renk parametrelerini birbiriyle karıştırmamak gerekir. Renk, genelde sularda çözülmüş organik madde veya a ğ ır metallerin göstergesidir.

27 Aktif karbonun yaygın uygulama alanı suyun içinde mevcut organik madde, renk, koku, tat ve klor giderimidir. Ancak burada, söz konusu olan sadece fiziksel bir süzme işlemi de ğ ildir. Aktif karbon sistemleri, fiziko-kimyasal arıtma yapan sistemlerdir ve suyun arıtılması esnasında adsorpisyon işlemi gerçekleşir. Aktif karbon kömürümsü ve çok geniş yüzey alanına ( m²/gr) sahip bir malzemedir. Organik kirlili ğ in oldu ğ u sularda ve klor giderme amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Aktif karbon ile ilgili dikkat edilmesi gereken di ğ er bir konuda bakteri üremesi için uygun ortam oluşturabilmesidir. Bu sebeple aktif karbon doyuma ulaştı ğ ında de ğ iştirilmesi gerekmektedir. Sonrasında, mikrobiyolojik arıtım yapılması tavsiye edilmektedir.

28 Tekrar klorlama ve daha sonra hazneye gelerek çeşmelerimize pompalanarak da ğ ılır.

29

30 Dinledi ğ iniz için teşekkürler.


"İ ÇME SULARININ ARITIMI 2012144450 BURCU CANATAN 2011144056 BETÜL ÖZKAYABAŞI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları