Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Günümüz genomik çağında modern tıp Prof. Dr. Hikmet Geçkil İnönü Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Günümüz genomik çağında modern tıp Prof. Dr. Hikmet Geçkil İnönü Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü."— Sunum transkripti:

1 Günümüz genomik çağında modern tıp Prof. Dr. Hikmet Geçkil İnönü Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü

2 Genetik ve genomikte dönüm noktaları (1/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

3 (2/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

4 (3/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

5 (4/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

6 (5/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

7 (6/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

8 (7/7) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

9 Genom? Hücrede bulunan ve genleri de kapsayan toplam DNA Protein kodlayan genler toplam DNA’nın sadece % 2’sini oluşturur Geriye kalan % 98 çöp DNA!!! (ENDODE verileri tersini söylüyor) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

10 Tipik bir virüs (2 Kb) Bakteri (E. coli 4.6 Mb) Hardal bitkisi (model bitki, 157 Mb) Nematod (yuvarlak kurtçuk, 100 Mb) Buğday (17 GB) İnsan (3 Gb/haploid genom)!!! Amip (670 Gb, bilinen en büyük genom) Fare (2.7 Gb) Meyve sineği (165 Mb) Genom büyüklüğü ve komplekslik arasındaki paradoks Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

11 Gen sayısı ve komplekslik arasındaki paradoks İnsanlarda gen sayısı sadece (yaklaşık) 20,000! (3 Gb genom) Buğdayda yaklaşık 90,000 gen (17 Gb genom) Hardal bitkisi 25,000 gen (157 Mb genom) Meyve sineği 14,000 gen (165 Mb genom) Bakteri (E. coli) 5000 gen (4.6 Mb) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

12 Protein sayısı ve komplekslik? Belki… İnsan hücrelerinde protein sayısı bilinmiyor ve en az 100,000 olduğu tahmin ediliyor – Sorun: farklı hücreler aynı gen fakat farklı protein setlerine sahip Vücudumuzda yaklaşık 200 farklı hücre türü (çeşitli kan hücreler, sinir, deri, kas, vs) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

13 İnsan Genom Araştırmaları Human Genome Project in 2003 Finishing the euchromatic sequence of the human genome. Nature 2004; 431 (7011): Phase I HapMap project in 2005 A haplotype map of the human genome. Nature 2005: 437(7063): Encyclopedia of DNA Elements (ENCODE) project in 2007 Identification and analysis of functional elements in 1% of the human genome by the ENCODE pilot project. Nature 2007; 447(7146): Genomes Project in 2008 DNA sequences. A plan to capture human diversity in 1000 genomes. Science 2008; 319(5863):395 Kaynak: U.S. DOE (www.genomics.energy.gov)www.genomics.energy.gov Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

14 İnsan Genom Araştırmaları İnsan genetik varyasyonun ayrıntılı kataloglanması Farklı ırk ve bölgelerden 1000 anonim insanın genomik profillerinin ortaya konması Milyonlarca haplotipin yapısının aydınlatılması (haplotip: aynı kromozom üzerinde yer alan alel kombinasyonları veya SNP setleri) Esasta tüm insanlar aynı gen setlerine sahiptir Fakat her insan aynı genin farklı alelik formlarına sahiptir – Örn. mavi göz, kahverengi göz, vs – Kistik fibroz, Huntington hastalığı bu kusurlu allelerden kaynaklanır Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

15 Tek nükleotid değişiklikleri ( DNA seviyesinde hepimiz 99.9% benzeriz!) İki birey arasında ~3 milyon SNP (1000’de 1 fark) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

16 Organizmanın genomu statik ve yaşam boyu Organizmanın proteomu dinamik ve devirli Genom her hücrede aynı Proteom her farklı hücrede ve dokuda farklı Protein profilimiz ( Protein miktar ve çeşidi bakımından hepimiz oldukça farklıyız!) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

17 Genomik ve Tıp Genotip (DNA), fenotip (Protein) ve ilaç Genotip ve fenotip arasındaki ilişkinin araştırılması İnsanların aynı ilaca verdikleri farklı cevapların nedenlerinin anlaşılması Kişiye özel ilaç (Precision or Personalized medicine) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

18 Geneler ve ilaçlar Günümüzde tüm ilaçlar kaç geni (proteini) hedef alıyor? 1)~500 (genomun % 5’i) 2)~1,000 (% 10’u) 3)~5,000 (% 25’i) 4)~10,000 (% 50’si) 5)~ 15,000 (% 75’i) 6)~20,000 (% 100’ü) Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

19 1)~500 (genomun % 5’i) 2)~1,000 (% 10’u) 3)~5,000 (% 25’i) 4)~10,000 (% 50’si) 5)~ 15,000 (% 75’i) 6)~20,000 (% 100’ü) Günümüzdeki tüm ilaçlar kaç geni hedef alıyor? Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

20 İlaçlar ve hedefleri İlaçlar – Küçük moleküller (organik veya inorganik) – Büyük moleküller (monoklonal antikorlar, enzimler) Hedefler – Proteinler (enzimler, reseptörler, iyon kanalları, membran transporterleri)- piyasadaki ilaçların % 90’ınının hedefi (yaklaşık 500 hedef) Tüm ilaçların yaklaşık %50’si GPCR’i hedef alarak işlev görür – DNA, RNA ve ribozom Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

21 İlacın farklı etkisi Aynı semptomlar Aynı bulgular Aynı hastalık (?) Aynı ilaç…. Farklı etkiler ? Genetik farklar Neden: Uyuşumsuzluk… İlaç-ilaç etkileşimi… Şans…VEYA Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

22 Farmakogenomik Daha iyi ilaç tedavisi için genomların aydınlatılamsı McLeod & Evans, Ann Rev Pharmacol Toxicol 41:101-21, 2001 Aynı tanı konmuş tüm hastalar Tedavi ????? Yanıt yok Toksik yanıt İlaca yan etksiz cevap Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası

23 Aday gen yaklaşımı

24 Genom boyu ilişki yaklaşımı: Genomdaki her gen aday gen

25 Teşekkürler… Günümüz genomik çağında modern tıp Malatya Tabip Odası


"Günümüz genomik çağında modern tıp Prof. Dr. Hikmet Geçkil İnönü Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları