Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Quize 1. Oksotrof organizma nedir? 2. Zorunlu aerob ve anaerob olan birer adet bakteri ismi yazınız? 3. Toprakta en çok rastlanan bakteri sınıflarının.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Quize 1. Oksotrof organizma nedir? 2. Zorunlu aerob ve anaerob olan birer adet bakteri ismi yazınız? 3. Toprakta en çok rastlanan bakteri sınıflarının."— Sunum transkripti:

1 Quize 1. Oksotrof organizma nedir? 2. Zorunlu aerob ve anaerob olan birer adet bakteri ismi yazınız? 3. Toprakta en çok rastlanan bakteri sınıflarının ismini yazınız? PROF. DR. AYTEN NAMLI

2 AKTİNOMİSET MANTAR PROF. DR. AYTEN NAMLI

3 Aşağı protistlerden 2. Aktinomisetler Prokaryotik bakteriler olup, Prokaryotik bakteriler olup, Bakterilerin Eubacteriales takımında yer alırlar. Bakterilerin Eubacteriales takımında yer alırlar. Bakteriler ile mantarlar arasında bir geçit formudur. Bakteriler ile mantarlar arasında bir geçit formudur. Hücre yapıları bakımından bakteri özelliği göstermekle birlikte dallanmış, miselli bir yapı oluştururlar. Hücre yapıları bakımından bakteri özelliği göstermekle birlikte dallanmış, miselli bir yapı oluştururlar. Aktinomiset adının taksonomik bir değeri bulunmamaktadır. Aktinomiset adının taksonomik bir değeri bulunmamaktadır. Hücreleri gram-pozitif çapları µm. Hücreleri gram-pozitif çapları µm. Endsporlar da olmak üzere değişik sporlar üretirler. Endsporlar da olmak üzere değişik sporlar üretirler. PROF. DR. AYTEN NAMLI

4 Aktinomisetler Heterotrofik organizmalar olup, yaşamları toprakta bulunan organik maddelere bağlıdır. Heterotrofik organizmalar olup, yaşamları toprakta bulunan organik maddelere bağlıdır. Karbon kaynağı olarak basit ve yüksek moleküllü organik asit ve şekerleri- basit ve yüksek moleküllü organik asit ve şekerleri- Polisakkarit, Polisakkarit, Lipid, Lipid, Protein, Protein, Alifatik hidrokarbonları kullanırlar. Alifatik hidrokarbonları kullanırlar. PROF. DR. AYTEN NAMLI

5 Aktinomistlerin birçok türü, antibiyotik dediğimiz mikrobiyal toksin metabolitleri sentezlemeleri bakımından önemlidir. Aktinomistlerin birçok türü, antibiyotik dediğimiz mikrobiyal toksin metabolitleri sentezlemeleri bakımından önemlidir. Streptomycine, Streptomycine, klortetracyline, klortetracyline, oksitetracyline ve oksitetracyline ve siklohekzimin gibi önemli antibiyotikler aktinomisetlerden elde edilmiştir. siklohekzimin gibi önemli antibiyotikler aktinomisetlerden elde edilmiştir. Kompleks organik bileşikleri ayrıştırabilen türleri, ayrışmayan dirençli lignin gibi kompleks yapılı bileşikleri ve doğal koşullarda ayrışmamış olan organik bileşikleri ayrıştırabilirler. Kompleks organik bileşikleri ayrıştırabilen türleri, ayrışmayan dirençli lignin gibi kompleks yapılı bileşikleri ve doğal koşullarda ayrışmamış olan organik bileşikleri ayrıştırabilirler. Örneğin; Nocardia sentetik kimyasal maddeleri ve ağır hidrokarbonları ayrıştırabilir. Örneğin; Nocardia sentetik kimyasal maddeleri ve ağır hidrokarbonları ayrıştırabilir. PROF. DR. AYTEN NAMLI

6 Aktinomisetler, Dallanmış filamentler oluşturan ve Actinomyces cinsi hariç bütün toprak cinslerinin misel oluşturarak geliştiği mikroorganizmalardır. Dallanmış filamentler oluşturan ve Actinomyces cinsi hariç bütün toprak cinslerinin misel oluşturarak geliştiği mikroorganizmalardır. Toprak aktinomisetlerinin çoğu hiflerinin üzerinde konidia olarak tanınan tek, çift veya zincirler şeklinde eşeysiz sporlar oluştururlar. Toprak aktinomisetlerinin çoğu hiflerinin üzerinde konidia olarak tanınan tek, çift veya zincirler şeklinde eşeysiz sporlar oluştururlar. Toprakta yerleşik bazı türlerde ise sporlar özelleşmiş bir strüktür olan sporangium içinde yer alır. Toprakta yerleşik bazı türlerde ise sporlar özelleşmiş bir strüktür olan sporangium içinde yer alır. PROF. DR. AYTEN NAMLI

7 Konidia (Conidia: Yunanca kelime olup ince toz "fine dust” anlamındadır) PROF. DR. AYTEN NAMLI

8 Sporangium PROF. DR. AYTEN NAMLI

9 Aktinomisetler bazı özellikleri bakımından Mantarlara benzerler: 1. Mantarlar gibi aktinomisetler de hava miseli ve konidia oluştururlar. 2. Yüksek aktinomisetlerin miselleri mantarlarda görüldüğü gibi yaygın bir dallanma gösterir. Bakterilerden ayırımı: 1. Aktinomisetlerin sıvı kültürde gelişmesi, tek hücreli bakterilerin oluşturduğu gibi bulanıklıkla sonuçlanmaz, organizma pellet veya yumaklar meydana getirir. 2. Aktinomiset k oloniler i bakteri kolonilerine benzemekle birlikte, daha kuru, üzerleri tozlu görünümlü ve opak olmamaları ile ayrılır. Koloni dokusu sıkı bir küme oluşturur ve öze ile alınması zordur.

10 En yaygın bulunan cinsler: 1. Streptomyces (Kitin ayrışması) 2. Nocardia (parafinler, fenoller, steroidler ve pirimidinlerin ayrışması) 3. Micromonospora (Kitin ayrışması) Aktinomisetler, toprak toplam mikroorganizma sayısının % 10 ile 50'sini oluştururlar. Bir gram toprakta adet düzeyinde bulunurlar. PROF. DR. AYTEN NAMLI

11 AKTİNOMİSETLERİN İŞLEVLERİ a.Topraktaki bazı dirençli bitki ve hayvan dokularının ayrışması: Genellikle ortamda ayrışması güç bileşikler kaldığında etkili rekabetçiler olarak aktivite gösterirler. b.Bitki dokuları ve yaprak döküntülerinin çeşitli formlara dönüştürülmesi ile humus oluşumu. PROF. DR. AYTEN NAMLI

12 AKTİNOMİSETLERİN İŞLEVLERİ c. Yeşil gübrelerin, kompost ve hayvan gübresi yığınlarının olgunlaşması c. Yeşil gübrelerin, kompost ve hayvan gübresi yığınlarının olgunlaşması d. Toprak kökenli bitki hastalıklarının oluşturulması: patates uyuzu ve leke hastalığı d. Toprak kökenli bitki hastalıklarının oluşturulması: patates uyuzu ve leke hastalığı e. Bazı insan ve hayvan enfeksiyonları Örnek; Nocardia asteroides, N. otitidis-caviarum) e. Bazı insan ve hayvan enfeksiyonları Örnek; Nocardia asteroides, N. otitidis-caviarum) f.Mikrobiyal antagonizm ve toprak komünitelerinin düzenlenmesinde antagonistik etki ile kontrol sağlama. f.Mikrobiyal antagonizm ve toprak komünitelerinin düzenlenmesinde antagonistik etki ile kontrol sağlama. PROF. DR. AYTEN NAMLI

13 Aktinomisetleri etkileyen çevresel faktörler Aktinomisetleri etkileyen çevresel faktörler toprak organik madde statüsü, toprak organik madde statüsü, toprak pH'sı-nötr-alkalin toprak pH'sı-nötr-alkalin nem koşulları-kuru koşulları sever nem koşulları-kuru koşulları sever Sıcaklık- çoğu mezofil ( C) olup, çok yaygın olmayan termofil formlar C arasında aktiftirler. Termofilik alanlar, toprak, hayvan gübresi ve kompost yığınlarında bulunur. Sıcaklık- çoğu mezofil ( C) olup, çok yaygın olmayan termofil formlar C arasında aktiftirler. Termofilik alanlar, toprak, hayvan gübresi ve kompost yığınlarında bulunur. PROF. DR. AYTEN NAMLI

14 Taksonomi Aktinomisetler şekilsel, kimyasal ve spor özelliklerine göre sınıflandırılabilir. Aktinomisetler şekilsel, kimyasal ve spor özelliklerine göre sınıflandırılabilir. Takım: Actinomycetales 1. Familya: Actinomycetaceae Dallanmış ve bölümlü filamentler, Dallanmış ve bölümlü filamentler, Bu familya üyelerinde gerçek bir misel oluşumu yoktur. Bu familya üyelerinde gerçek bir misel oluşumu yoktur. Fakültatif veya kuvvetli anaerob. Fakültatif veya kuvvetli anaerob. Bu familyaya giren önemli cinsler : Bu familyaya giren önemli cinsler : Actinomyces, Actinomyces, Agromyces, Agromyces, Arachnia, Arachnia, Bacterionema, Bacterionema, Bifidobacterium, Bifidobacterium, Rothia'dır. Rothia'dır. PROF. DR. AYTEN NAMLI

15 2. Familya: Frankiaceae Bu familya üyeleri önemli organizmalar olup, obligat simbiyotik canlılardır. Bu familya üyeleri önemli organizmalar olup, obligat simbiyotik canlılardır. Baklagil olmayan bitkilerin köklerinde nodüller oluşturarak atmosfer azotunu fikse ederler. Baklagil olmayan bitkilerin köklerinde nodüller oluşturarak atmosfer azotunu fikse ederler. Önemli cins Frankia'dır. Önemli cins Frankia'dır. PROF. DR. AYTEN NAMLI

16 FRANKIA SPP. NODÜL PROF. DR. AYTEN NAMLI

17 3. Micromonosporaceae Familyası Micromonospora sp. Micromonospora sp. Bu familya üyeleri yalnızca substrat miseli oluşturur. Bu familya üyeleri yalnızca substrat miseli oluşturur. Kitin ayrışmasında önemli Kitin ayrışmasında önemli PROF. DR. AYTEN NAMLI

18 4. Familya: Nocardiaceae Hava ve substrat miseli üzerinde zincirler şeklinde spor oluştururlar. Hava ve substrat miseli üzerinde zincirler şeklinde spor oluştururlar. Önemli cins: Önemli cins: Nocardia, Nocardia, “NOCARDIA; parafinler, fenoller, steroidler ve pirimidinlerin ayrışmasında işlev görür”. PROF. DR. AYTEN NAMLI

19 NOCARDIA/Nocardiaceae familyası PROF. DR. AYTEN NAMLI

20 5. Streptomycetaceae familyası 500’ün üzerinde Streptomyces türü tanımlanmaktadır. 500’ün üzerinde Streptomyces türü tanımlanmaktadır. Büyüme, ipliklerin uç noktalarında gerçekleşir ve buna genellikle dallanma eşlik eder. Büyüme, ipliklerin uç noktalarında gerçekleşir ve buna genellikle dallanma eşlik eder. Sonuçta oluşan koloninin aldığı şekle mycelium denir. Sonuçta oluşan koloninin aldığı şekle mycelium denir. Streptomyces sporlarına konidya (conidia) adı verilir. Streptomyces sporlarına konidya (conidia) adı verilir. Streptomyces türleri esas olarak toprakta yaşar. Hatta "toprak kokusu" dediğimiz kokunun sebebi bu canlıların geosmin adı verilen metabolik ürünleridir. Streptomyces türleri esas olarak toprakta yaşar. Hatta "toprak kokusu" dediğimiz kokunun sebebi bu canlıların geosmin adı verilen metabolik ürünleridir. Streptomyces spp. PROF. DR. AYTEN NAMLI

21 Streptomyces cinsine ait türler zorunlu aeroblardıraerob En önemli dikkat çekici özellik antibiyotik üretmeantibiyotik KİTİN’i ayrıştırırlar PROF. DR. AYTEN NAMLI

22 5 farklı Streptomycetes. Bu bakterilerin hepsi normalde toprakta yaşar ve antibiyotik üretirler. Bazıları örneğin Streptomyces azureus, plate de görüldüğü gibi renkli pigmentler verirler. Streptomycetes PROF. DR. AYTEN NAMLI

23 Mycobacterium M. tuberculosis Kingdom: Bacteria Phylum: Actinobacteria Takım: Actinomycetales Alttakım: Corynebacterineae 6. Familya: Mycobacteriaceae Cins: Mycobacterium Mycococcus PROF. DR. AYTEN NAMLI

24 Mycobacterium marinum PROF. DR. AYTEN NAMLI

25 Micobacterium Tüberculosis PROF. DR. AYTEN NAMLI

26 Mycococcus PROF. DR. AYTEN NAMLI

27 YÜKSEK PROTİSTLER 1. MANTARLAR 2. ALGLER 3. PROTOZOA Mantar ve protozoalar kemotrofik organizmalar olup, yaşam işlevleri için kimyasal enerji kaynaklarına bağımlıdırlar. PROF. DR. AYTEN NAMLI

28 Mantarlar Çalılık ve orman alan topraklarının organik katmanında aktif, Çalılık ve orman alan topraklarının organik katmanında aktif, Özellikle asit koşullu topraklarda mantarlar organik madde ayrışmasının ana unsurlarıdır. Özellikle asit koşullu topraklarda mantarlar organik madde ayrışmasının ana unsurlarıdır. Tür sayıları Tür sayıları Mantar populasyonu bakterilerden az Mantar populasyonu bakterilerden az 20 cm derinlikteki 1 da arazi için yaklaşık kg kadar mantar biyokütlesi. 20 cm derinlikteki 1 da arazi için yaklaşık kg kadar mantar biyokütlesi. Bazı özel koşullar taşımayan örneğin asit nitelikli veya doğal olarak organik maddece zengin veya fazlaca organik gübre verilmiş topraklar dışında kalan, topraklardaki mantar populasyonu bakterilerden az olup, 1 g toprakta adet düzeyinde bulunabilirler. Bazı özel koşullar taşımayan örneğin asit nitelikli veya doğal olarak organik maddece zengin veya fazlaca organik gübre verilmiş topraklar dışında kalan, topraklardaki mantar populasyonu bakterilerden az olup, 1 g toprakta adet düzeyinde bulunabilirler. PROF. DR. AYTEN NAMLI

29 Mantarların şekli, büyüklüğü, strüktürü ve kültürel özellikleri taksonomide önemli olup, bakterilerin tersine mantarlar morfoloji esas alınarak etkin bir şekilde cins ve tür ayrımı yapılabilir. Mantarların şekli, büyüklüğü, strüktürü ve kültürel özellikleri taksonomide önemli olup, bakterilerin tersine mantarlar morfoloji esas alınarak etkin bir şekilde cins ve tür ayrımı yapılabilir. Taze bir substrat üzerinde kolonize olan bir mantar süratle vejetatif formlar oluşturarak yayılır ve daha sonra bir veya daha fazla çeşitte eşeysiz sporlar oluşturur. Taze bir substrat üzerinde kolonize olan bir mantar süratle vejetatif formlar oluşturarak yayılır ve daha sonra bir veya daha fazla çeşitte eşeysiz sporlar oluşturur. Misel yaşlandığında veya çevre koşulları vejetatif gelişme için uygun olmayan duruma geçtiğinde pek çok mantar çekirdek bölünmesi ile oluşan sporlar aracılığıyla eşeysel olarak üreyebilir. Misel yaşlandığında veya çevre koşulları vejetatif gelişme için uygun olmayan duruma geçtiğinde pek çok mantar çekirdek bölünmesi ile oluşan sporlar aracılığıyla eşeysel olarak üreyebilir. Bazı mantarlar uygun olmayan çevre koşullarına bir tepki olarak spor benzeri oluşumlar meydana getirmek üzere ayrı parçalara ayrılırlar. Bunlara arthrospor veya oidia adı verilir Bazı mantarlar uygun olmayan çevre koşullarına bir tepki olarak spor benzeri oluşumlar meydana getirmek üzere ayrı parçalara ayrılırlar. Bunlara arthrospor veya oidia adı verilir PROF. DR. AYTEN NAMLI

30 Mantar misellerini oluşturan hifler 6-10 µm çapında olup, toprak taneleri etrafında ve arasında ince bir ağ oluşturarak canlı oldukları sürece toprak agregasyonunu sağlarlar. Mantar misellerini oluşturan hifler 6-10 µm çapında olup, toprak taneleri etrafında ve arasında ince bir ağ oluşturarak canlı oldukları sürece toprak agregasyonunu sağlarlar. Mantar misellerinin bireysel hücreleri bir enine duvar veya septum ile bölünmüş olabilir. Mantar misellerinin bireysel hücreleri bir enine duvar veya septum ile bölünmüş olabilir. Bireysel hifler vejetatif veya üreme özelliği gösterebilirler. Bu tür filamentler eşeyli veya eşeysiz sporlar oluştururlar. Bireysel hifler vejetatif veya üreme özelliği gösterebilirler. Bu tür filamentler eşeyli veya eşeysiz sporlar oluştururlar. Doğada eşeysiz sporlar yaygındır. Doğada eşeysiz sporlar yaygındır. PROF. DR. AYTEN NAMLI

31 Mantarlar klorofil içermediklerinden hücre sentezini gerçekleştirebilmek için C açıklarını organik moleküllerden sağlamak zorundadırlar. Kullanmış oldukları karbon kaynakları arasında: şekerler, şekerler, organik asitler, organik asitler, disakkaritler, disakkaritler, nişasta, nişasta, pektin, pektin, selüloz, selüloz, yağlar yağlar lignin lignin PROF. DR. AYTEN NAMLI

32 Karasal ekosistemde organik maddenin ana bileşeni olan selülozik bitki kalıntılarının ayrışmasında, mantarların fiziksel organizasyonu bakterilerden daha avantajlı görülmektedir. Karasal ekosistemde organik maddenin ana bileşeni olan selülozik bitki kalıntılarının ayrışmasında, mantarların fiziksel organizasyonu bakterilerden daha avantajlı görülmektedir. Bakteriler de eksoenzimleri ile bitki dokularını çözebilmelerine rağmen, bitki dokularının arasına girebilecek mekanizmalardan yoksundurlar. Bakteriler de eksoenzimleri ile bitki dokularını çözebilmelerine rağmen, bitki dokularının arasına girebilecek mekanizmalardan yoksundurlar. Oysa mantarlar hem kimyasal yönden hem de hifleri yolu ile mekanik basınç oluşturarak bitki dokularını daha hızlı bir şekilde ayrıştırırlar. Oysa mantarlar hem kimyasal yönden hem de hifleri yolu ile mekanik basınç oluşturarak bitki dokularını daha hızlı bir şekilde ayrıştırırlar. PROF. DR. AYTEN NAMLI

33 Sadece anaerobik ortamlarda (habitat), örneğin suyla doygun peat topraklarda selülotik bakteriler mantarlardan önce gelirler. Sadece anaerobik ortamlarda (habitat), örneğin suyla doygun peat topraklarda selülotik bakteriler mantarlardan önce gelirler. Toprakta mikorriza (mycorrhiza) türünden mantarlar organik madde ayrışmasına katılmazlar. Toprakta mikorriza (mycorrhiza) türünden mantarlar organik madde ayrışmasına katılmazlar. Ancak topraklarda mantar ve bakteri aktivitesinin yalnızca organik madde ayrışması ile ilgili olduğu düşünülmemelidir. Ancak topraklarda mantar ve bakteri aktivitesinin yalnızca organik madde ayrışması ile ilgili olduğu düşünülmemelidir. PROF. DR. AYTEN NAMLI

34 Biyojeokimyasal döngüde mantar ve bakteriler Bakteri ve mantarların biyojeokimyasal döngülerde neden çok etkin unsurlar olduğunu açıklayabilmek için, onların fizikokimyasal niteliklerini araştırmak gerekmektedir. Bakteri ve mantarların biyojeokimyasal döngülerde neden çok etkin unsurlar olduğunu açıklayabilmek için, onların fizikokimyasal niteliklerini araştırmak gerekmektedir. Bu mikroorganizmalar küçük boyutları ve büyük populasyonları nedeniyle çok geniş bir yüzey-hacim oranına sahiptirler. Bu özellik organizma hücreleri arasında süratli bir madde değişimine imkan sağlamaktadır. Bu mikroorganizmalar küçük boyutları ve büyük populasyonları nedeniyle çok geniş bir yüzey-hacim oranına sahiptirler. Bu özellik organizma hücreleri arasında süratli bir madde değişimine imkan sağlamaktadır. Ayrıca bu organizmaların üreme zamanlarının dakikalar ile ölçülmesi, süratli üreme oranı ve çok değişik habitatlarda yayılmış olmaları nedeni ile biyosferdeki temel döngü aktivitelerini gerçekleştirmelerinde dominant nitelik göstermelerine neden olmaktadır. Ayrıca bu organizmaların üreme zamanlarının dakikalar ile ölçülmesi, süratli üreme oranı ve çok değişik habitatlarda yayılmış olmaları nedeni ile biyosferdeki temel döngü aktivitelerini gerçekleştirmelerinde dominant nitelik göstermelerine neden olmaktadır.

35 Mantarlar heterotrofik organizmalar olup, güneş veya inorganik bileşiklerin oksidasyon enerjilerini kullanmazlar. Mantarların dağılımını genellikle okside edilebilir karbonlu substratların yarayışlılığı tayin etmektedir. Mantarlar heterotrofik organizmalar olup, güneş veya inorganik bileşiklerin oksidasyon enerjilerini kullanmazlar. Mantarların dağılımını genellikle okside edilebilir karbonlu substratların yarayışlılığı tayin etmektedir. Mantar gelişimini etkileyen temel çevre etkileri şunlardır: Mantar gelişimini etkileyen temel çevre etkileri şunlardır: i.Organik madde statüsü, ii.Organik ve inorganik gübreler, iii. Su rejimi, iv. Havalanma, v.Sıcaklık, pH vi. Profil durumu, vii. Mevsimler, viii. Vejetasyon bileşimidir. PROF. DR. AYTEN NAMLI

36 pH pH Mantarların pek çok türü podzol topraklar gibi asit koşullarda (pH 3 civarında) gelişebilir ve dominant florayı oluşturabilirler. Mantarların pek çok türü podzol topraklar gibi asit koşullarda (pH 3 civarında) gelişebilir ve dominant florayı oluşturabilirler. Pek çok bakteri ve aktinomiset için kritik pH düzeyi 5 civarında olup, bu düzeyin altında çoğunlukla gelişemezler. Pek çok bakteri ve aktinomiset için kritik pH düzeyi 5 civarında olup, bu düzeyin altında çoğunlukla gelişemezler. Bakteri ve aktinomisetlerin asit koşullarda yaşayamaması nedeniyle, asit koşullarda mantarlar başat florayı oluşturur. Bu nedenle bu tür çevrelerdeki biyokimyasal reaksiyonların çok önemli bir kısmından mantar komüniteleri sorumludur. Bakteri ve aktinomisetlerin asit koşullarda yaşayamaması nedeniyle, asit koşullarda mantarlar başat florayı oluşturur. Bu nedenle bu tür çevrelerdeki biyokimyasal reaksiyonların çok önemli bir kısmından mantar komüniteleri sorumludur. PROF. DR. AYTEN NAMLI

37 İnorganik gübreler Toprağa inorganik gübrelerin verilmesi, filamentli mantarların yayılımında değişim oluşturabilir. Toprağa inorganik gübrelerin verilmesi, filamentli mantarların yayılımında değişim oluşturabilir. Ancak bu tür etkilerin besin maddesi ilavesinden çok, gübre ilavesini takiben oluşan asitleşme ile daha fazla ilgilidir. Ancak bu tür etkilerin besin maddesi ilavesinden çok, gübre ilavesini takiben oluşan asitleşme ile daha fazla ilgilidir. Örneğin amonyum tuzları içeren gübrelerin kullanılması ile mikrobiyal oksidasyonlar sonucu nitrik asit oluşur. Örneğin amonyum tuzları içeren gübrelerin kullanılması ile mikrobiyal oksidasyonlar sonucu nitrik asit oluşur. Bu tür uygulamaların tekrarlanması sonucu amonyumlu gübreler, mantar gelişimini olumlu etkilerken bakteri ve aktinomisetleri azaltır. Bu tür uygulamaların tekrarlanması sonucu amonyumlu gübreler, mantar gelişimini olumlu etkilerken bakteri ve aktinomisetleri azaltır. PROF. DR. AYTEN NAMLI

38 Sıcaklık Mantar türlerinin çoğu sıcaklık ilişkilerinde mesofilik nitelik gösterir. Termofilik davranış çok yaygın değildir. Mantar türlerinin çoğu sıcaklık ilişkilerinde mesofilik nitelik gösterir. Termofilik davranış çok yaygın değildir. Termofil olan bazı suşlar yalnızca olgunlaşmakta olan kompost yığınlarında yaygındırlar. Termofil mantarlar 50°C bazen de 55°C’de çoğalabilir, fakat 65°C’de gelişemezler. Bu nedenle yüksek sıcaklıklarda kompost yığınında bulunmazlar. Termofil olan bazı suşlar yalnızca olgunlaşmakta olan kompost yığınlarında yaygındırlar. Termofil mantarlar 50°C bazen de 55°C’de çoğalabilir, fakat 65°C’de gelişemezler. Bu nedenle yüksek sıcaklıklarda kompost yığınında bulunmazlar. Otuzyedi santigrad derecenin altında aktif olarak gelişen mantarlar toprağın yüzey horizonlarında lokalize olmuşlardır. Otuzyedi santigrad derecenin altında aktif olarak gelişen mantarlar toprağın yüzey horizonlarında lokalize olmuşlardır. Karasal termofiller arasında Aspergillus, Chaetomium, Humicola, Mucor ve pek çok diğer tür tanımlanabilir. Karasal termofiller arasında Aspergillus, Chaetomium, Humicola, Mucor ve pek çok diğer tür tanımlanabilir. PROF. DR. AYTEN NAMLI

39 Vejetasyon etkisi Mantar türleri içinde bir veya daha fazla grubun başatlığı, sık sık vejetasyon örtüsü ile ilişkili bulunmaktadır. Mantar türleri içinde bir veya daha fazla grubun başatlığı, sık sık vejetasyon örtüsü ile ilişkili bulunmaktadır. Sürekli yulaf yetiştirilen tarlalarda, sürekli mısır ve buğday üretilen tarlalara kıyasla daha fazla mantar bulunmaktadır. Sürekli yulaf yetiştirilen tarlalarda, sürekli mısır ve buğday üretilen tarlalara kıyasla daha fazla mantar bulunmaktadır. Bundan yulafın özel bir seçiciliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bundan yulafın özel bir seçiciliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu alanlarda Aspergillus fumigatus başat durumdayken, mısır tarlasında Penicillium funiculosum daha yaygındır. Bu alanlarda Aspergillus fumigatus başat durumdayken, mısır tarlasında Penicillium funiculosum daha yaygındır. Bitkilerin seçici etkisi özel kök salgılarına veya ayrışmaya uğrayan bitkilerin kimyasal bileşimine, mikroorganizmaların vermiş oldukları tepkidir. Bitkilerin seçici etkisi özel kök salgılarına veya ayrışmaya uğrayan bitkilerin kimyasal bileşimine, mikroorganizmaların vermiş oldukları tepkidir.

40 Biyolojik Gösterge Biyolojik Gösterge Bakterilerle kıyaslandığında mantarlar, çevrelerindeki iz element derişimlerine karşı oldukça duyarlıdırlar. Bu özellikleri nedeniyle topraklardaki iz element (bazen de makro element) noksanlıklarının saptanmasında (Bio-assay) biyolojik gösterge olarak kullanılabilirler. Bakterilerle kıyaslandığında mantarlar, çevrelerindeki iz element derişimlerine karşı oldukça duyarlıdırlar. Bu özellikleri nedeniyle topraklardaki iz element (bazen de makro element) noksanlıklarının saptanmasında (Bio-assay) biyolojik gösterge olarak kullanılabilirler. Örneğin mantarlardan Aspergillus niger konidialarındaki kahverengi-siyah renk maddesi olan melanin pigmentinin oluşması için bakır (Cu) gereklidir. Örneğin mantarlardan Aspergillus niger konidialarındaki kahverengi-siyah renk maddesi olan melanin pigmentinin oluşması için bakır (Cu) gereklidir. Bu nedenle toprağın bakır kapsamı bu sporların pigmentasyon derecesi ile bağıntılı olarak yarı- kalitatif olarak belirlenebilir. Bu nedenle toprağın bakır kapsamı bu sporların pigmentasyon derecesi ile bağıntılı olarak yarı- kalitatif olarak belirlenebilir.

41 Bitkiler üzerindeki mantarlar Bitkiler tohumdan çimlenirken tohum kabuğu üzerindeki mantar varlığına bağlı olarak bir mycofloraya sahip olurlar. Bitkiler tohumdan çimlenirken tohum kabuğu üzerindeki mantar varlığına bağlı olarak bir mycofloraya sahip olurlar. Bazı mantarlar bitkilerin yaprak dokusu üzerinde kolonize olup, dökülme ile birlikte toprağın döküntü katmanına geçerler. Bazı mantarlar bitkilerin yaprak dokusu üzerinde kolonize olup, dökülme ile birlikte toprağın döküntü katmanına geçerler. Bitkilerin yaprak dokusu üzerinde saptanan mantar türleri arasında Aureobasidium pullulans, Cladosporium spp., Alternaria alternata, Botrytis cinerea ve diğer bazı türler sayılabilir. Bitkilerin yaprak dokusu üzerinde saptanan mantar türleri arasında Aureobasidium pullulans, Cladosporium spp., Alternaria alternata, Botrytis cinerea ve diğer bazı türler sayılabilir. PROF. DR. AYTEN NAMLI

42 Toprak mantarları Toprak mantarları Topraklar, üzerindeki bitki ve organik katmanda, aktif bir yaşama sahip mantarların dökülen spor ve diğer çoğalma özelliğine sahip strüktürleri için, bir rezervuar görünümündedir. Topraklar, üzerindeki bitki ve organik katmanda, aktif bir yaşama sahip mantarların dökülen spor ve diğer çoğalma özelliğine sahip strüktürleri için, bir rezervuar görünümündedir. Toprak mantarları esas olarak filamentli veya miselli olarak tanımlanan gruptandırlar. Toprak mantarları esas olarak filamentli veya miselli olarak tanımlanan gruptandırlar. Filamentli mantarlar bölümsüz miseller oluşturarak dallanan Phycomycetes'lerdir. Bu organizmalar Moniliaceae- örneğin Aspergillus dan Basidiomycetlere kadar değişik strüktür gösteren formlara sahiptir. Filamentli mantarlar bölümsüz miseller oluşturarak dallanan Phycomycetes'lerdir. Bu organizmalar Moniliaceae- örneğin Aspergillus dan Basidiomycetlere kadar değişik strüktür gösteren formlara sahiptir. Yaygın toprak Phycomycetlerinden Saprolegniales içinde Phytium cinsi ve Mucoraceae içinde Mucor, Rhizopus ve Zygorrhynchus cinsleri yer alır. Yaygın toprak Phycomycetlerinden Saprolegniales içinde Phytium cinsi ve Mucoraceae içinde Mucor, Rhizopus ve Zygorrhynchus cinsleri yer alır. Yaygın toprak Moniliaceae grubu içinde de Trichoderma, Aspergillus, Penicillium, Cephaldsporium ve Fusarium cinsleri bulunur. Bunlar toprakta taze organik madde bulunmadığı zamanlar spor olarak bulunurlar. Yaygın toprak Moniliaceae grubu içinde de Trichoderma, Aspergillus, Penicillium, Cephaldsporium ve Fusarium cinsleri bulunur. Bunlar toprakta taze organik madde bulunmadığı zamanlar spor olarak bulunurlar. Toprak Basidiomycet'leri çok iyi tanımlanmamıştır. Çayır ve orman toprakları Hymenomycetes üyelerini içerirler. Toprak Basidiomycet'leri çok iyi tanımlanmamıştır. Çayır ve orman toprakları Hymenomycetes üyelerini içerirler.

43 Mantarların d ört farklı grubu bulunur: a. Küf mantarları : Sporlarının çimlenmesiyle oluşan pamuksu yapıdaki hifleriyle canlı kalıntılarını çürüterek beslenirler. b. Şapkalı mantarlar : Sporlarının çimlenmesiyle çayır mantarlarını oluşturur. Topraktaki canlı kalıntılarını ayrıştırarak beslenir. Bir kısmı besin olarak kullanılır. c. Maya mantarları : Tek hücreli olup tomurcuklanarak çoğalabilir. Etil alkol fermantasyonu yaparlar. Hamurun mayalanmasında etkilidirler. d. Parazit mantarlar : Dış parazit olarak yaşarlar, insan, hayvan ve bitkilerde mantar hastalıklarını oluştururlar.

44 MANTARLARIN TAKSONOMİSİ 1. Phycomycetes 1. Phycomycetes Orman topraklarında hakim florayı oluşturan mantarlar bu grupta yer alırlar. Orman topraklarında hakim florayı oluşturan mantarlar bu grupta yer alırlar. Tanınmış cinsleri: Mucor, Rhizopus ve Mortierella. Mucor, Rhizopus ve Mortierella. Rhizopus karasal bir phycomycet Rhizopus karasal bir phycomycet PROF. DR. AYTEN NAMLI

45 FUNGI

46 Misellerle birlikte bitki kök saçakları Ağaç köklerinin ucundaki ince saçaklar topraktan besin elementi ve suyu absorbe ederler. Mantar miselleri bu kök saçaklarına bağlanır ve misel ağları besin elementlerini bitki köküne iletirler.

47 MUCOR PROF. DR. AYTEN NAMLI

48 RHIZOPUS Zzygosporangia PROF. DR. AYTEN NAMLI

49 RHIZOPUS SPARANGIUM

50 Çilek üzerinde gelişmiş Rhizopus sp. PROF. DR. AYTEN NAMLI

51 2. Ascomycetes Mantarların en büyük grubunu oluşturur. Mantarların en büyük grubunu oluşturur. Ascomycetlerin türü olduğu belirtilmektedir. Ascomycetlerin türü olduğu belirtilmektedir. Bu grup üyelerinin bir kısmı özellikle bitki patojeni olup, meyvelerde sorun oluştururlar. Bu grup üyelerinin bir kısmı özellikle bitki patojeni olup, meyvelerde sorun oluştururlar. Aspergillus ve Penicillium (aslında Fungi imperfecti grubunda yer alırlar) saprofitik mantarlar olup, toprakta yaygın bir şekilde bulunurlar. Aspergillus ve Penicillium (aslında Fungi imperfecti grubunda yer alırlar) saprofitik mantarlar olup, toprakta yaygın bir şekilde bulunurlar. Aspergillus türleri sıcak topraklar, Penicillium ılıman ve nemli topraklar Aspergillus türleri sıcak topraklar, Penicillium ılıman ve nemli topraklar PROF. DR. AYTEN NAMLI

52 ASPERGILLUS NIGER- Sitrik asit üretimi ASPERGILLUS FUMİGATUS PROF. DR. AYTEN NAMLI

53 Aspergillus niger Siyah Ç ürüklük (Küf Hastalığı) soğan, sarımsak, incir ve turunçgil meyvelerinde ASPERGILLUS FLAVUS PROF. DR. AYTEN NAMLI

54 PENICILLIUM DIGITATUM

55 Penicillium roquefortii.

56 Penicillium Conidiophores Penicillium notatum PROF. DR. AYTEN NAMLI

57 3. Basidiomycetes Orman ve çayır vejetasyonunda yaygın olarak Orman ve çayır vejetasyonunda yaygın olarak Ağaç kökleri ile gerçek yaşam birlikleri (simbiyoz) oluşturan ve Mycorrhiza olarak tanımlanan mantar grupları bu gruptadır. Ağaç kökleri ile gerçek yaşam birlikleri (simbiyoz) oluşturan ve Mycorrhiza olarak tanımlanan mantar grupları bu gruptadır. Bu grupta yer alan diğer önemli üyeler Bu grupta yer alan diğer önemli üyeler Agaricales (şapkalı mantarlar), Agaricales (şapkalı mantarlar), Polyporales (ağaç ayrıştıran) Polyporales (ağaç ayrıştıran) PROF. DR. AYTEN NAMLI

58 Agaricales PROF. DR. AYTEN NAMLI

59 Polyporales

60 Mantarla bitkiler arasında karşılıklı yardımlaşmaya dayanan bir ilişki vardır ve bu birlikteliği sağlayan mantara Mikoriza (Mycorrhizae) adı verilmektedir. Mantarla bitkiler arasında karşılıklı yardımlaşmaya dayanan bir ilişki vardır ve bu birlikteliği sağlayan mantara Mikoriza (Mycorrhizae) adı verilmektedir. Yeryüzündeki bitkilerin %90'ından fazlası mantarlarla böyle bir ilişki içindedir Yeryüzündeki bitkilerin %90'ından fazlası mantarlarla böyle bir ilişki içindedir PROF. DR. AYTEN NAMLI

61 Ayrıştırma ve topraktaki elementlerin bitki tarafından kolayca alımı Mikoriza mantarları, su moleküllerini köklere yaklaştırmada köprü görevi görürler ve difüzyonla suyun bitki köklerinden alımını temin ederler. Mikoriza mantarları, su moleküllerini köklere yaklaştırmada köprü görevi görürler ve difüzyonla suyun bitki köklerinden alımını temin ederler. Bitkilerin fizyolojisini değiştirerek, hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılığını arttırır. Bitkilerin fizyolojisini değiştirerek, hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılığını arttırır. Bulundukları ortamdaki zararlı mikroorganizmalarla mücadele ederek, bitkiyi hastalık ve zararlılara karşı korurlar Bulundukları ortamdaki zararlı mikroorganizmalarla mücadele ederek, bitkiyi hastalık ve zararlılara karşı korurlar Ağaçların kayalıklarda tutunacak yer edinmeleri için de gereklidir Ağaçların kayalıklarda tutunacak yer edinmeleri için de gereklidir PROF. DR. AYTEN NAMLI

62 Bitkilerin özellikle P alımlarında Arbiscular mikoriza, aynı zamanda, aralarında Zn’nun da bulunduğu mikro besin elementlerinin alımında da önemli rol oynar. Bitki kökleriyle vesikular arbuskular mikoriza arasındaki simbiyotik yaşam Düşük nitrat içeren nötral topraklarda asit koşullardan daha iyi mikorriza oluşmaktadır. Yüksek nitrat ve kireç düzeyleri mikorriza enfeksiyonunu engellemektedir. Amantia, Tricholoma ve Boletus cinsi ektotrofik mikorriza oluşturan mantar örnekleridir. Bitk i Mantar P Karbohidratlar Bitki Besin Elementleri N ZnZn CuCu PROF. DR. AYTEN NAMLI

63 1. Endomikorizalar –Arbuscular Mikoriza 2. Ektomikorizalar Çimlenen bir Endomikoriza sporu PROF. DR. AYTEN NAMLI

64 Mikorizaya sahip bitkiler ve mikorizadan yoksun bitkilerde gelişim PROF. DR. AYTEN NAMLI

65 MİKORİZA ETKİSİ PROF. DR. AYTEN NAMLI

66 4. Deuteromycetes (Fungi İmperfecti) ile türün varlığı ile türün varlığı Ascomycetes'lere çok benzemektedir. (Penicillium ve Aspergillus) Ascomycetes'lere çok benzemektedir. (Penicillium ve Aspergillus) Bir çok bitki hastalığı yanında, depolarda saklanan meyva ve sebzelerin bozulmasına F.imperfecti grubu mantarlar neden olmaktadır. Bir çok bitki hastalığı yanında, depolarda saklanan meyva ve sebzelerin bozulmasına F.imperfecti grubu mantarlar neden olmaktadır. Botrytis, Verticillium, Alternaria, Cladosporium ve Fusarium gibi önemli cinsler bulunur. Botrytis, Verticillium, Alternaria, Cladosporium ve Fusarium gibi önemli cinsler bulunur. PROF. DR. AYTEN NAMLI

67 Botrytis ZARARLANMASI PROF. DR. AYTEN NAMLI

68 Verticillium spp. PROF. DR. AYTEN NAMLI

69 Alternaria spp. PROF. DR. AYTEN NAMLI

70 Alternaria,CladosporiumFusarium ZARARLANMALARI Fusarium spp. PROF. DR. AYTEN NAMLI

71 5. Myxomycetes (Slime Moulds): Sıvaşıcı küfler Mantar benzeri özellikleri olmakla birlikte protozoalardan amiplere benzer strüktür ve hareket oluşturan çok farklı bir toprak organizması grubudur. Mantar benzeri özellikleri olmakla birlikte protozoalardan amiplere benzer strüktür ve hareket oluşturan çok farklı bir toprak organizması grubudur. Yaşamlarının belirli bir döneminde amip şeklinde olurlar. Yaşamlarının belirli bir döneminde amip şeklinde olurlar adet/g toprak olarak saptanmalarına karşın orman bölgelerde sayıları 'e kadar yükselmektedir adet/g toprak olarak saptanmalarına karşın orman bölgelerde sayıları 'e kadar yükselmektedir. Dominant cinsleri Acrasis, Acytostelium, Dictyostelium ve Polysphondylium'dur. Dominant cinsleri Acrasis, Acytostelium, Dictyostelium ve Polysphondylium'dur. PROF. DR. AYTEN NAMLI

72 Acrasis rosea Polysphondylium pallidum Polysphondylium tenuissimum Dictyostelium purpureum Dictyostelium discoideum

73 Mayalar Maya (yeast) teriminin taksonomik bir önemi bulunmamaktadır. Maya (yeast) teriminin taksonomik bir önemi bulunmamaktadır. Toprakta bulunuşları ve düzeyleri, çevre faktörlerine bağlı olarak 200 ile arasında değişir. Toprakta bulunuşları ve düzeyleri, çevre faktörlerine bağlı olarak 200 ile arasında değişir. Tek hücreli organizmalar olup tomurcuklanma ile ürerler. Tek hücreli organizmalar olup tomurcuklanma ile ürerler. Spor oluşturma niteliğine bağlı olarak iki gruba ayrılabilir; Spor oluşturma niteliğine bağlı olarak iki gruba ayrılabilir; i. Ascospor oluşturan sporojen grup. ii. Ascospor oluşturmayanlar. Topraktan çoğunlukla izole edilen mayalar şunlardır: Candida, Torula, Torulaspora, Hansenula, Pichia, Rhodotorula, Saccharomyces, Torulopsis, Candida, Torula, Torulaspora, Hansenula, Pichia, Rhodotorula, Saccharomyces, Torulopsis, PROF. DR. AYTEN NAMLI

74 CANDIDA ALBICANS PROF. DR. AYTEN NAMLI

75


"Quize 1. Oksotrof organizma nedir? 2. Zorunlu aerob ve anaerob olan birer adet bakteri ismi yazınız? 3. Toprakta en çok rastlanan bakteri sınıflarının." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları