Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ANAMNEZ ALMA Öğr. Gör. Sinan YENAL DEÜ-SHMYO Paramedik Programı 2007.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ANAMNEZ ALMA Öğr. Gör. Sinan YENAL DEÜ-SHMYO Paramedik Programı 2007."— Sunum transkripti:

1 ANAMNEZ ALMA Öğr. Gör. Sinan YENAL DEÜ-SHMYO Paramedik Programı 2007

2 Öğr. Gör. Sinan YENAL Giriş: İkinci değerlendirme sırasında alınmalıdır Hastadan veya yakınlarından (bilinçsiz ve bebek hastalarda) alabilirsiniz Hastanın problemini belirlemek amacıyla tıbbi hikayesinin alınmasıdır

3 Öğr. Gör. Sinan YENAL Üç Önemli Unsur 1.Hastanın asıl şikayetinin belirlenmesi 2.Mevcut hastalık ve yaralanmalarının durumunun belirlenmesi 3.Geçmiş tıbbi hikayesinin alınmasıdır

4 Öğr. Gör. Sinan YENAL Soru Teknikleri: Aç-bitir: Aç- Bitir hastanın kendisini nasıl hissettiğini “evet” “hayır” dan ziyade ayrıntılı bir şekilde atlatmasıdır. Örneğin “Göğsünüzdeki ağrıyı tanımlar mısınız?” sorusu aç-bitir için bir örnek olabilir. Kapa-bitir: Hastanın cevabını minimale indirir. Örneğin “Hiç ilaç aldınız mı?” sorusu buna bir örnek olabilir.

5 Öğr. Gör. Sinan YENAL SORMAYIN Hiçbir vakada cevap öneren soru kullanmayın örneğin “Göğüs ağrınız sıkıştırıcı tarzda mı?”.

6 Öğr. Gör. Sinan YENAL Anamnez Alırken Bütün sorularınız basit ve kolay anlaşılır olmalıdır. Sorularınız hastanın neden şikayet ettiğini anlamanıza, hastaya güvenli bakım vermenize ve durumu kontrol altında tutmanıza yardımcı olur. Hikaye alırken hastayla aynı seviyede olun ve anlattıklarına odaklanın. Hastanın istek ve endişelerine önem verin hastalıkları hakkında bilgi vermediklerinde bile. Eğer bir hasta üşüdüğünü söylüyorsa ona bir battaniye verin.

7 Öğr. Gör. Sinan YENAL Anamnez Alırken Hastayla konuşurken ismiyle hitap edin Hastanın ne söylediğini dikkatlice dinlerseniz yanlış yapma ihtimaliniz azalır. Hastanın söylediklerini anladığımız gibi değil söylediği gibi kaydetmemiz önemlidir.

8 Öğr. Gör. Sinan YENAL 1-Hastanın Asıl Şikayeti Ası şikayet hastanın yardıma ihtiyaç duyduğu ağrı, rahatsızlık veya disfonksiyondur. Medikal vakalarda bir bayan göğüs ağrısı için sizden yardım isteyebilir. Travma vakalarında ise ilkyardımcı sizi bir adam düştü veya polis kaza oldu diyerek sizden yardım isteyebilir.

9 Öğr. Gör. Sinan YENAL 1-Hastanın Asıl Şikayeti Asıl şikayet hasta veya ilkyardımcının gösterdiği bulgu ve belirtilerdir. Birincil problem şikayetlerin asıl medikal sebebidir. Örneğin hasta sağ ayağını ağrıdığından şikayet ediyordur fakat asıl problem tibia fraktürüdür.

10 Öğr. Gör. Sinan YENAL 2- Mevcut Hastalık ve Yaralanmalarının Durumu: Mevcut hastalık ve yaralanmalarının durumu asıl şikayetin sorgulanmasıyla elde edilir. Medikal hastalarda özellikle hastanın semptomlarına dikkat edilmeli ve şikayetlerin yapısı ve lokalizasyonunu sorgulanmalıdır. Bunun için bize OPQRST kısaltması yardımcı olacaktır.

11 Öğr. Gör. Sinan YENAL 2- Mevcut Hastalık ve Yaralanmalarının Durumu: O → Onset: Problem başladığında ne yapıyordunuz? P → Provacation: Problemi iyi yada kötü yapan nedir? Q → Quality: Hasta problem yada ağrıyı nasıl tanımlıyor? R → Radiation: Ağrının yayılımı yada eşlik eden problem var mı? S → Severity: Ağrının şiddeti nedir? 1-10 arası puan verin. T → Time: Ağrı ne kadar önce başladı?

12 Öğr. Gör. Sinan YENAL O→ Onset: Problem ani mi-yavaş mı başladı? Problem başladığında hasta ne yapıyordu? Çalışıyor muydu? Egzersiz yapıyor muydu? Dinleniyor muydu? Uyuyor muydu? Yemek yeme ya da alkol alımı var mı? Travma vakalarında yaralanmanın mekanizması ve kazanın medikal bir problemden kaynaklanmadığını (epilepsi nöbeti geçirerek düşmesi gibi) belirlemek gerekir.

13 Öğr. Gör. Sinan YENAL O→ Onset: Hastayı bulduğunuz ortamda rahatsız edici bir koku, ortamın ısısı (soğuk, sıcak ve nemli), havada uçan partiküller var mı? İlaç kutusu, alkol şişesi, uyuşturucu kullanımına ait emareler var mı? Kötüye kullanım söz konusu olabilir mi? İlkyardımcının hastanın arkadaşının ya da aileden birinin hastalık karşısındaki tutumu nasıl? Bu davranışlar hastanın size karşı tutumunda belirleyici mi? Eğer sosyal çevre uygun değilse hasta kendini rahat hissetmezse ve detaylı anamnez alamayabilirsiniz.

14 Öğr. Gör. Sinan YENAL P→Provacation: Birçok hastalıkta belirleyici olan ağrının, rahatsızlığın ya da disfonksiyonu arttıran ya da azaltan faktörlerdir. Bu faktörler hareket ettirme, basınç, katı ya da sıvı alınımı ve dinlenme yada uyumayı içerir. Hastanın pozisyonu belirleyici bir faktör olabilir. Hastaya hangi pozisyondayken nefes olmada zorlandığını sorun. Akut batınlı hastalarda derin nefes ağrıyı arttırır. Anginalı hastalarda derin solunumla ağrı değişmezken plöretik veya kosta fraktürlü hastalar derin nefes alamazlar. Solunumla ağrısı olan bütün hastalar sığ ama sık nefes alacaklardır.

15 Öğr. Gör. Sinan YENAL P→Provacation: Siz olay yerine gelmeden kısa bir süre önce alınmış olan ilaçların etkisi ve etkisinin olmayışı hastanın probleminin belirlenmesinde yardımcı olacaktır. Bronşial dilatatör, hipoglisemik ajan, anti- konvülsiyon gibi ilaçlar reçete ile alınır ve evde kullanılır. Hastanın herhangi bir ilaç alıp almadığı sorgulanmalıdır. Hastanın aktivasyon, ilaç, pozisyon veya değer durumlarla şikâyetlerinin artıp-azaldığını belirleyin.

16 Öğr. Gör. Sinan YENAL Q→Quality: Hastanın ağrıyı veya rahatsızlığını nasıl algıladığının sorgulanmasıdır. Hastaya ağrıyı dikkatlice dinlemesini ve sonra nasıl hissettiğini ifade etmesini isteyin. Ağrı sıkıştırıcı, yırtıcı, baskıcı, kemirici, kramp, keskin, künt … tarzda mı? Belirleyin ve hastanın ifade ettiği gibi kaydedin.

17 Öğr. Gör. Sinan YENAL R→Radiation: Ağrının lokalizasyonun ve bölgesinin tanımlanmasıdır. Hastanın ağrısı nerede; hastanın eli strenumun üzerinde mi? İki eliyle karnını tutup iki büklüm olmuş mu? İnlemesi var mı? Araştırılmalıdır. Eğer hasta herhangi bir şey yapmıyorsa ağrısının nerede olduğu göstermesi istenmelidir. Ağrının lokalizasyonu ve sınırları sorgulanmalıdır. Hassasiyetten ziyade tam ağrının yeri belirlenmelidir. Bununla beraber ağrının yayılımı yada hareketi belirlenmelidir. Lokalize ağrı spesifik bir alanda bulunur iken yayılan ağrı bir yada bir den fazla kaynaktan farklı alanlara doğru kayar. Yayılan ağrının başlangıç yeri ve ilerlemesi değerlendirilmelidir.

18 Öğr. Gör. Sinan YENAL R→Radiation: Hiçbir ağrı vücudun diğer parçaları tarafından refere edilmez. Yayılan ağrının en çok görüldüğü alan kalp ve diyaframdır. MI ve angina gibi kalp kökenli ağrılar sıklıkla çene, sol omuz, sırt ve epigastrik bölgeye yayılım gösterirler. Diyaframın irritasyonuna ilişkin ağrılarda genellikle klavikular bölgeye yayıldığı görülür.

19 Öğr. Gör. Sinan YENAL S→Severity: Hastanın hissettiği ağrı ya da rahatsızlığın yoğunluğunun belirlenmesidir. Hastaya hissettiği ağrının derecesini sorun ve sonra daha önce yaşadığı ağrılarla karşılaştırmasını isteyin. Ağrısızlık 0 (sıfır) en çok ağrıda 10 ise hastanın ağrısının hangi değere denk geldiğinin hasta tarafından ifade etmesini isteyin.

20 Öğr. Gör. Sinan YENAL S→Severity: 10 şiddetindeki bir ağrı bayanlar için doğum ağrısı iken erkek hastalar için renal kolik ağrısıdır. Ağrının şiddetini devamlılığı da önemlidir.

21 Öğr. Gör. Sinan YENAL T→Time: Ağrı ne kadar süredir etki ediyor. Birkaç gün, saat, dakika, saniyedir devam ediyor. Önceki ağrı ne kadar önce görülmüştü?

22 Öğr. Gör. Sinan YENAL 3- Geçmiş Tıbbi Hikayesi: Eğer medikal problem anlamlıysa hikaye alırken bunu tanıyabilirsiniz. Problemin ilk ne zaman olduğunun ve hastayı nasıl etkilediğinin belirleyin. Bu problem ne kadar sıklıkla olur ve hiç problemle ilgili medikal bakım aldı mı? Aldığı bakım efektif mi yoksa problem devam ediyor mu?

23 Öğr. Gör. Sinan YENAL Geçmiş Tıbbi Hikayesi: Hastanın geçmiş tıbbi hikayesini almak için kullanılan hatırlaması kolay bir kısaltma vardır “AMPLE” bu kısaltma sayesinde hastanın geçmiş tıbbi hikayesini kolayca alabilirsiniz.

24 Öğr. Gör. Sinan YENAL Geçmiş Tıbbi Hikayesi: A→A llergies(Alerjiler ): Hastanın herhangi bir ilaç, yemek ve diğer maddelere karşı alerjisi var mı? M→M edications (İlaçlar): Herhangi bir ilaç kullanıyormusunuz? Kullanıyorsanız ne için kullanıyorsunuz? En son ne zaman aldınız? P→P ast Medikal Problems (Geçmiş tıbbi hikaye): Ciddi bir cerrahi operasyon geçirdi mi veya bir medikal problemden dolayı tedavi gördümü? L→L ast oral intake (En son ne yedi): Son 24 saat içerisinde zararlı olabilecek yiyecek veya içecek aldı mı? E→E vents preceding the emergncy (Aciliyetin sebebi) : Kazaya ne sebep oldu? Semptomlar başlamadan hemen önce ne yapıyordunuz?

25 Öğr. Gör. Sinan YENAL A→ Allergies(Alerjiler): Hastanın bilinen bir alerjisi var mı? (özelliklede penisilin). Hastanın alerjilerinin öğrenilmesi özellikle transport sırasında bilinçsiz ya da konfüze olan hastalarda acil servis ekibine yararlı olacaktır. Hastanın alerjilerinin öğrenilmesi özellikle transport sırasında bilinçsiz ya da konfüze olan hastalarda acil servis ekibine yararlı olacaktır.

26 Öğr. Gör. Sinan YENAL M→Medications (İlaçlar): Hastanın herhangi bir ilaç kullanıp kullanmadığı belirlenmelidir. Eğer kullanıyorsa ne için kullanıyor. Hastanın açıklaması tıbbi olmayabilir fakat sizin altta yatan sebebi öğrenmenize yardımcı olacaktır. Reçete edildiği halde ilaçlar alınmamış olabilir. Bazen reçete edilen ilaçlar da alerjiye sebep olabilir. Hastanın kullandığı ilaçlar belirlenmeli ve transport sırasında hastaneye götürülmesi uygun olacaktır.

27 Öğr. Gör. Sinan YENAL P→Past Medikal Problems (Geçmiş tıbbi hikaye): Hastanın geçmişte yaşadığı medikal problemleri içerir. Var olan ve devam hastalıklar (ör. Diyabet, KKY, HT..) belirlenmesi bu hastalıkların mevcut problemle ilişkileri açısından değerlendirilmelidir. Geçirdiği operasyon, trafik kazası, hastanede hiç yatıp yatmadığının belirlenmesi sizin hastanın problemini tanınmanıza yardımcı olacaktır. Uzun süre yatalak olan bir hasta sizi solunum problemi için çağırdıysa altta yatan pulmoner emboli olabilir.

28 Öğr. Gör. Sinan YENAL P→Past Medikal Problems (Geçmiş tıbbi hikaye): Şu an var olan problemin daha önceden olup olmadığı olduysa aynı derecede mi yoksa farklı bir takım değişikliklerin varlığı da belirlenmelidir. Örneğin epilepsi nöbeti geçiren bir hasta için size hasta yakınları “Daha önce hiç böyle morarmamıştı ilk kez böyle oluyor” gibi bir açıklama hastada epilepsi haricinde solunum problemi olduğunun göstergelerinden biri olacaktır.

29 Öğr. Gör. Sinan YENAL L→Last oral intake (En son ne yedi): Hastanın son 24 saat içerisinde yediğinin ve içtiklerinin belirlenmesidir. Bu hem zehirlenme şüphesi olan olgular için gerekli olduğu gibi var olan sorundan dolayı operasyona alınacak hastalar içinde belirlenmesi Acil servis ekibine yardımcı olacaktır. En son ne zaman yediği özellikle diyabet hastaları için önemlidir. Göğüs ağrılı bir hasta içinde ağır yağlı yemeğin yenilmediğin belirlenmesi gereklidir.

30 Öğr. Gör. Sinan YENAL L→Last oral intake (En son ne yedi): Alkol alınıp alınmadığının belirlenmesi, alerjik bir şeyin yenilip yenilmediğinin (kabuklu fıstık- yumurta- deniz ürünleri gibi) öğrenilmesi gerekir. Bu bölümde aynı zamanda bağırsak ve üriner aktiviteler araştırılmalıdır. Bayan hastalar içinde menstrual siklus, düzeni ve ekstra başka problem var mı araştırılmalıdır.

31 Öğr. Gör. Sinan YENAL E→Events preceding the emergncy (Aciliyetin sebebi): Travma olgularında kazanın mekanizmasına bakarak kazanın bir medikal problemden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemeye çalışın. Araç kullanan bir kişi MI geçirerek kazaya sebebiyet verebilir. Yine hipoglisemik komada kişi merdivenden düşmüş olabilir. İyi bir araştırma önemli bir medikal problemi hızlıca açığa çıkmasına yardımcı olur. Hastanın yaşamında herhangi bir değişiklik odlu mu? Örneğin boşanma, ÖSS yi kazanamama, iş kaybı vb. stresin kaynağı olabilir.


"ANAMNEZ ALMA Öğr. Gör. Sinan YENAL DEÜ-SHMYO Paramedik Programı 2007." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları