Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BOĞMACA (PERTUSSİS-WHOOPING COUGH) Pertussis=yoğun öksürük.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BOĞMACA (PERTUSSİS-WHOOPING COUGH) Pertussis=yoğun öksürük."— Sunum transkripti:

1 BOĞMACA (PERTUSSİS-WHOOPING COUGH) Pertussis=yoğun öksürük

2 BOĞMACA Özellikle küçük çocuklarda ciddi hastalık yapar Yetişkinlerde ise hafif hastalık ve taşıyıcılık oluşturur. 3-4 yılda bir ciddi salgınlar yapar

3 BOĞMACA Bordotella pertussis –Gr negatif, küçük, hareketsiz kokobasil Bordotella parapertussis (daha hafif hastalık yapar) Bordotella bronchioseptika En iyi besiyeri Bordet-Gengau dur (gliserin, patetes, kanlı agar, penisilin) Etken

4 BOĞMACA Etken

5 BOĞMACA Etken

6 BOĞMACA En sık temmuz-ekim ayları arasında görülür İnsanlar B. Pertussis için bilinen tek konaktır Çok bulaşıcıdır. –Duyarlı kişilerde % oranında hastalık oluşturur. –Ev içinde temas edenlerde % 90 bulaşma oluşur. Bulaşma yolu –Direk temas veya damlacık yolu ile olur. –Etken dış ortamda yaşayamaz. Bulaşma bu nedenle özellikle öksürük sırasında yayılan damlacıklarla olur. Epidemiyoloji

7 BOĞMACA Boğmaca aşılamanın başlamasından önce, çocukluk çağının en sık hastalığıydı ve infant mortalitesinde major bir etken idi li yıllarda tam hücre aşılarını geliştirilmesi (formalinle inaktive edilmiş tam hücre aşısı) ile boğmaca sıklığında ciddi bir azalma ve mortalitede düşme saptandı. Örneğin; A.B.D.’nde 1941 den önce insidansı 150/ iken arasında 1.2/ ye kadar gerilemiştir. Boğmaca hala dünyada endemik bir hastalık olarak kabul edilmektedir ( her yıl çocuk hasta olmaktadır) li yıllarda aşının güvenilirliliğine duyulan şüpheler gelişmiş ülkelerde aşılamanın azalmasında ve insidansta artmaya yol açmıştır( İsveç, İtalya, Japonya, İngiltere, Almanya) Epidemiyoloji

8 BOĞMACA 1980 den sonra boğmaca insidansında A.B.D., Kanada, Hollanda gibi ülkelerde yaygın aşılamaya rağmen atrış saptanmıştır. Bunun nedenleri; –Adolesan ve yetişkinlerde aşılamanın yapılmaması –Hastalığın tanı ve dolayısı ile rapor edilmesinin artması –B. pertussis’in yeni suşlarının ortaya çıkması. Epidemiyoloji

9 BOĞMACA Epidemiyoloji

10 BOĞMACA Ergenler ve erişkinler önemli bir bulaşma kaynağıdır. Bebekler ve küçük çocuklar hastalığı çoğu zaman asemptomatik olan büyük kardeşleri veya yetişkinlerden alır. En bulaştırıcı dönem hastalığın öksürük nöbetleri öncesinde olan kataral dönemdir. Bulaştırıcılık öksürük başladıktan sonraki 3 hafta veya daha fazla devam eder. Epidemiyoloji

11 BOĞMACA Kuluçka süresi 6-21 gün (ortalama 7-10 gün) Maternal antikorların transplasental yolla geçisi yenidoğanı korumaz. Bu nedenle hafif semptomatik bir annenin çocuğunda ciddi neonatal pertussis gelişebilir. Epidemiyoloji

12 BOĞMACA Boğmaca etkenleri sadece silialı solunum yolu epitelinde çoğalabilmektedir. B. pertussis 37 o C’ ve üzerinde üreyebilmektedir. 25 o C’de membranla ilişkili düzenleyici protein (BvgS) ve virulans faktörlerini kodlayan genler inaktiftir (Fha, PT, adenyl cyclase). 37 o C’de BvgS autophosphorylates aktive olur ve BvgA adındaki sitoplazmik proteini aktive eder ve bu da BvgA, Fha, pili nin transkripsiyonun aktive eder. Patogenez

13 BOĞMACA B. pertussis 37 o C’ ve üzerinde çeşitli virulans faktörlerini üretebilmektedir. –Bir çok değişik tipte ve solunum sisteminin silialı epiteline bakteriyel bağlanmayı sağlayan adhesinler üretmektedir ( filamentous haemagglutininler (Fha) ve pililer. –Pertussis toksin (PT): ( histamin sensitizing factor, lymphocytosis-promoting factor, islet-activating protein): Bir eksotoksindir ve fagositlerin fonksiyonun inhibe eder. Hücre içerisinde cAMP artışına yol açar. Boğmacada görülen lenfositosisden sorumludur. Hipoglisemiden sorumludur. Patogenez

14 BOĞMACA B. pertussis 37 o C’ ve üzerinde çeşitli virulans faktörlerini üretebilmektedir. –Adenyl cyclase: B. pertussis tarafından sentez edilen başka bir toksindir. Hücre içine girerek endojen kalmodilin aktivasyonu sonucu cAMP artışına yol açar ve lenfositin aktivitesini bozar, hücre ölümüne yol açar. –Dermatonekrotik Toksin: Isıya duyarlı sitoplazmik bir toksindir. Vasküler düz kas kontraksiyonuna yol açmaktadır Patogenez

15 BOĞMACA B. pertussis 37 o C’ ve üzerinde çeşitli virulans faktörlerini üretebilmektedir. –Trakeal sitotoksin Hücre duvarı peptidoglikanının bir parçasıdır. DNA sentezini inhibe ederek siliositosis yol açar ve silialı epitel hücrelerinin ölümüne neden olur. –Pertussis Lipopolisakkarit ( endotoksin): Gram (-) bakterilerin dış membran lipopolisakkaritidir. IL-1 Ve TNF-alfa yolu ile ateşe neden olur. Hastalığın patogenezinde önemli değildir. Patogenez

16 BOĞMACA Patogenez Solunum sistemine B. pertussis’in girişi Adhesinler (Fha, pili, vs.) yolu ile silialı epitele yapışma Trakeal toksin ile cilialı epitelin immobilizasyonu ve selektif hasarı Solunum yolunda bakterinin kolonizasyonu İnflamatuar cevaplar-trakea ve bronşial alanda mukus birikimi-öksürük

17 BOĞMACA Patogenez İnflamatuar cevaplar-trakea ve bronşial alanda mukus birikimi-öksürük Endotoksin B. Pertussis normalde solunum sistemi, kan damarları, alveol hücrelerini invaze etmez (sepsis yok, sistemik infeksiyon yok) Bakteriye yönelik immun cevap başlar IL-1 ve TNF-alfa sentezi Ateş PTLenfositoz, histamin sentizasyonu, immun supresyon Adenyl cyclaseAntifagositik aktivite İyileşme veya komplikasyonlar

18 BOĞMACA Hastalık 2 klinik tablo ile ortaya çıkabilir. –Asemptomatik taşıyıcılık –Semptomatik hastalık Klinik Bulgular

19 BOĞMACA Semptomatik Hastalık (genellikle 6-8 hafta sürer) –Kataral Dönem (1-2 hafta) –Paroksismal Dönem (Spazmotik Dönem) (2-4 hafta) –Konvelesan Dönem (Nekahat Dönemi) (1-2 hafta) Klinik Bulgular

20 BOĞMACA Semptomatik hastalıkta oluşan klinik bulgular, hastanın yaşı, bağışıklık durumu ve etkene bağlı olarak değişiklik gösterir. –2 yaşın altındaki çocuklarda Paroksismal öksürük (%100) Boğulma (%60-70) Kusma (%60-80) Dispne (%70-80 Konvülsiyonlar (%70-80) Klinik Bulgular

21 BOĞMACA 2 yaşından büyük çocuklarda klinik bulguların sıklığında azalma ve süresinde kısalma olur. Konvülsiyonlar da oldukça nadirdir. Yenidoğanlar ve 3 aydan küçük çocuklarda hastalık sadece apne atakları şeklinde ortaya çıkabilir. Bütün yaş gruplarında ateş genellikle 38,4 o C’yi geçmez. Klinik Bulgular

22 BOĞMACA Kataral Dönem –Üst solunum enfeksiyon bulguları şeklindedir. Rinore, hapşırma Hafif öksürük Konjonktivit Göz yaşarması Hafif ateş –Bu dönemde boğmacadan şüphelenilmez. Klinik Bulgular

23 BOĞMACA Paroksismal Dönem –Öksürüğün sıklığında ve şiddetinde artma olur. –Tipik öksürük nöbeti; Tek bir ekspiriyumda 5-10 kez kuvvetli öksürük ve bunu takip eden ani yoğun inspiriyum gelişir. Bu sırada, yüzde kızarıklık, siyanoz oluşur, gözler dışarı fırlar, dil ileriye doğru çıkar, tükrük salgısında artış olur, boyun venleri belirginleşir. Öksürük sonrasında kusma olur. Klinik Bulgular

24 BOĞMACA Klinik Bulgular

25 BOĞMACA Klinik Bulgular

26 BOĞMACA Klinik Bulgular

27 BOĞMACA Klinik Bulgular

28 BOĞMACA Klinik Bulgular

29 BOĞMACA Paroksismal Dönem –Bu öksürük nöbetleri hava yolunu tıkayan mukus plakları nedeniyle oluşur. –Öksürük nöbetleri, ses, ışık, yeme, içme, fiziksel egersiz gibi uyarılar ile başlar. Daha çok geceleri ortaya çıkar. –Öksürük nöbetleri hafif vakalarda 5-10 kez, ağır vakalarda 40 veya daha fazla olur. –Bu dönemde hasta öksürük nöbetleri arasında hafif hasta görünümündedir. Klinik Bulgular

30 BOĞMACA Konvelesan Dönem( nekahat- iyileşme) –Öksürük nöbetleri ve kusmada dereceli olarak azalma olur. –Öksürük aylarca devam edebilir. –Aylar ve yıllar içerisinde üst solunum yolu enfeksiyonları ile öksürük nöbetleri tekrarlayabilir. Klinik Bulgular

31 BOĞMACA Genellikle bilgi verici değildir. Paroksismal dönemde peteşiyal veya konjonktival hemorajiler baş ve boyun bölgesinde görülebilir. Bazı hastalarda difüz ronküs veya raller duyulabilir. Fizik Muayene

32 BOĞMACA Tanı özellikle paroksismal dönemde tipik öksürük nöbetlerinin görülmesi ile konulur. Ancak çok küçük çocuklarda veya adolesan ve yetişkinlerde atipik klinik bulgular görülebilir. Tanı konmuş bir hasta ile temas hikayesi yol gösterici olabilir. 2 haftadan uzun süren öksürük ve öksürük sonrası kusma önemli bir tanısal ipucudur. Lökositoz – / mm 3 -çoğunluğu lenfosit (kataral dönem sonu ve paroksismal dönemde karakteristik bir bulgudur) Eritrosit sedimentasyon hızı düşüktür. Laboratuvar veTanı

33 BOĞMACA Laboratuvar veTanı

34 BOĞMACA Spesifik tanı nazofaringeal sürüntünün hasta başında Bordet- Gengau besiyerine ekilmesi ve etkenin üretilmesi ile konulur. –Pamuk, B.petussis’in üremesini inhibe etmektedir. Bu nedenle dakron veya kalsiyun alginate eküvyon ile kültür alınmalıdır. –Regan-Low veya Bordet gengau besiyerine ekilmelidir gün beklenmelidir. –Mikroorganizma en çok kataral ve paroksismal dönemde üretilebilir. 4 haftadan sonra nadiren üreme sağlanır. –Pozitif kültür tanı koydurucudur ancak negatif kültür hastalığı ekarte etmez. Laboratuvar veTanı

35 BOĞMACA Direk Flouresan Antikor tekniği çabuk ve spesifik tanı sağlar. Serolojik Tanı –Boğmaca tanısı koyduran tek bir serolojik yöntem yoktur. –B. pertussis enfeksiyonu hastanın daha önceki aşılanmalarına, enfeksiyonu geçirmesine, yaşına bağlı olarak değişen heterojen bir antikor cevabı oluşturur. –Serolojik olarak hastalığın başında ve nekahatte titre artışı saptanması ile tanı konulabilir. Laboratuvar veTanı

36 BOĞMACA Genellikle solunum sistemi ve sinir sistemini ilgilendirmektedir. –Pnömoni En sık komplikasyondur 3 yaş altında boğmaca ölümlerinin % 90 ından sorumludur. B. pertussis ( nadiren) Sekonder enfeksiyon ( H. influenza, S. pneumonia, S. aureus, S. pyogenez) –Latent tuberküloz enfeksiyonunun aktivasyonu –Atelektezi ( mukus tıkaçlarına sekonder oluşur) Komplikasyonlar

37 BOĞMACA Kimyasal pnömoni ( mukus ve kusulan materyalin aspirasyonu nedeni ile oluşur) Pnömotoraks İnterstisyel, subkutan amfizem Bronşiektazi ( kalıcı olabilir) Otitis media ( S.pneumania) Dil fernulumunun ülserasyonu Epistaksis Melena Subkonjunktival hemorajiler Komplikasyonlar

38 BOĞMACA Spinal epidural hematom İntrakraniyal hemoraji Diafragma rüptürü Umbilikal, inguinal herni Rektal prolapsus Dehidratasyon Beslenme bozukluğu Komplikasyonlar

39 BOĞMACA Konvülsiyonlar –Asfiksi ile ilişkili serebral hipoksinin sonucudur. –Yüksek ateşe bağlı olabilir –Uygunsuz ADH sendromuna bağlı olarak ortaya çıkan hiponatremi sonucu oluşabilir. –Tetanik konvülsiyonlar gelişebilir ( kusmaya bağlı olarak gastrik içeriğin kaybı ve alkaloza sekonder olarak oluşur). Komplikasyonlar

40 BOĞMACA 6 ayın altındaki çocuklarda ve şiddetli vakalarda hospitalize edilmelidir. Destekleyici tedavi: –Öksürük nöbetleri sırasında oluşan siyanoz için oksijen tedavisi verilebilir. –Öksürük nöbetlerinin ortaya çıkmasına yol açan faktörlerin uzaklaştırılması ( ses, ışık gibi). –Yoğun koyu sekresyonlar aspire edilebilir. –Dehidratasyon varsa sıvı replasmanı yapılabilir. –Beslenme güçlüğü varsa beslenme desteği yapılabilir. Tedavi

41 BOĞMACA İlaç Tedavisi; –Betametazon ve salbutamolun ciddi öksürük nöbetlerini azalttığı gösterilmiştir. –Kataral dönemde verilen antibiyotik tedavisinin hastalığın şiddetini azalttığı gösterilmiştir. –Öksürük nöbetleri başladıktan sonra verilen antibiyotiklerin hastanın seyrini etkilemediği fakat bulaşıcılığı azalttığı saptanmıştır. Tedavi

42 BOĞMACA İlaç Tedavisi; –Seçilecek ilk antibiyotik ERİTROMİSİN dir –50 mg/kg/ gün, 4 eşit dozda kullanılır ( Maksimum 2 Gram) –14 gün kullanılır. –Başlandıktan 3-4 gün içine nazofarenkten etken elimine olmaktadır. –Nadiren eritromisine direnç vardır. –6 haftadan küçük çocuklarda idyopatik hipertrofik pilor stenozu oluşturabilir. Tedavi

43 BOĞMACA İlaç Tedavisi; –Diğer kullanılabilecek antibiyotikler; Azitromisin (10-12 mg/kg/gün, günde tek doz, 5-7 gün). Klaritromisin (15-20 mg/kg/gün, 2 eşit dozda, 5-7 gün) Trimetoprim-Sulfametaksazol Tedavi

44 BOĞMACA Mortalite hızı 5 yaş altı için % 40’a kadar çıkabilmektedir. En sık ölüm nedeni pnömonidir (% 90) İkinci sık ölüm sebebi ansefalopatidir. Boğmaca sonrası uzun dönem solunum sekeli kesin değildir ancak; ciddi boğmaca tanısı alan 6 aydan küçük çocuklarda minor pulmoner fonksiyon bozukluğu ve yetişkinlikte de devam eden wheezing gelişebildiği rapor edilmiştir. Prognoz

45 BOĞMACA Anneden bebeğe geçen pasif immunizasyonla koruyuculuk sağlanmaz. Başlıca yol aktif bağışıklamalar ile sağlanır. –Selüler veya aselüler aşılar ile yapılabilir. –Difteri ve tetanoz ile kombine olarak yapılır. –2, 4, 6 aylarda ve rapel olarak 18 ay ve 4-6. yaşlarda yapılır. –Aşılamadan sonra hayat boyu bağışıklık olmamakla beraber en azından hastalığın şiddetini azaltmak bakımından önemlidir. Korunma

46 BOĞMACA B. pertussis silialı solunum epitelial hücrelerine belirgin bir tropizm gösterir ve kan dolaşımına karışmaz. B. Pertussis bir çok toksin üretmektedir. Bu toksinlerin izolasyonu aselüler aşıların geliştirilmesini sağlamıştır. Bu antijenlerden birinin veya birkaçının kombinasyonu olarak oluşturulmuş aşılaraselüler aşılar olarak tanımlanmaktadır. Yeni aselüler aşılar 4 antijenik komponenti kullanır: –Pertussis Toksin (PT) –Filamentous Hemagglutinin (FHA) –Agglütinojenler –Pertactin Korunma

47 BOĞMACA B. pertussis silialı solunum epitelial hücrelerine belirgin bir tropizm gösterir ve kan dolaşımına karışmaz. B. Pertussis bir çok toksin üretmektedir. Bu toksinlerin izolasyonu aselüler aşıların geliştirilmesini sağlamıştır. Bu antijenlerden birinin veya birkaçının kombinasyonu olarak oluşturulmuş aşılaraselüler aşılar olarak tanımlanmaktadır. Yeni aselüler aşılar 4 antijenik komponenti kullanır: –Pertussis Toksin (PT) –Filamentous Hemagglutinin (FHA) –Agglütinojenler –Pertactin Korunma

48 BOĞMACA DTP veya DTaP yapıldıktan sonraki; –3 gün içerisinde ortaya çıkan ateşli ya da ateşsiz konvülsiyon –48 saat içinde 3 saat ve daha uzun süren inatçı, şiddetli, yatıstırılmayan ağlama ya da bağırma –48 saat içinde kollaps ya da şoka benzeyen durum ( hipoksik- hiporesponsif epizod-HHE). –48 saat içinde başka bir nedenle açıklanamayan 40,5 o C’ye kadar yükselen ateş. Bu durumlar eskiden kesin kontendikasyon olarak kabul edilirdi. Şimdi rölatif kontendikasyon olarak kabul edilmektedir. Korunma-Aşı Komplikasyonları

49 BOĞMACA Anaflaktik reaksiyon Aşılamadan sonraki 7 gün içerisinde gelişen ansefalopati Bu iki durum kesin kontendikasyon olarak kabul edilmektedir. Korunma-Aşı Komplikasyonları

50 BOĞMACA Aşılamada alınması gereken tedbirler: –Aileye buna benzer veya daha ciddi yan etkilerin oluşabileceği açıklanmalıdır. –Toplumda bir boğmaca salgını çıkması gibi riskin yükseldiği durumlarda yarar-zarar ilişkisi bulundurularak verilmelidir. –Ateşi olan çocuklarda antipiretik verilebilir. Korunma-Aşı Komplikasyonları

51 BOĞMACA Nörolojik hastalığı olan çocuklarda pertussis aşısı: –İlerleyici nöroloji hastalığı olanlarda aşı ertelenmelidir ( infantil spazm gibi) –Serebral palsi gibi stabil SSS hastalığı olanlarda uygun şekilde aşı yapılabilir. –İyi kontrol edilen konvülsiyonu varsa aşılanmalıdır. –İyi kontrol edilemeyen konvülsiyou veya yakın zamanda konvülsiyon geçirmiş ise aşı ertelenmelidir. –Aile hikayesinde konvülsiyon veya SIDS (ani bebek ölüm sendromu) olanlarda aşı ertelenmemelidir. –Hafif ateşi olanlarda aşı ertelenmemelidir. Korunma-Aşı Komplikasyonları

52 BOĞMACA Aynı evde oturanlar ve yakın temasta bulunanların tedavisi: –Yaş ve bağışıklık durumuna bakılmaksızın 14 gün süreyle mg/kg/ gün (4 eşit dozda) eritromisin –Temasta bulunanların son temasta bulunmalarından 20 gün sonrasına kadar solunum sistemi hastalığı yönünden takip edlimelidir. –3. aşı dozu 6 ay veya daha önce yapılanlara 4. doz hemen yapılmalıdır. –4 kez aşılanmış olanlara son aşı 3 yıl içinde yapılmamış veya 7 yaş ve üzerinde değiller ise DTaP ile rapel yapılmalıdır. Korunma


"BOĞMACA (PERTUSSİS-WHOOPING COUGH) Pertussis=yoğun öksürük." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları