Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EŞEYLİ ÜREME Biri sperm diğeri yumurta oluşturan 2 atadan çoğalmadır Üremeyi sağlayan temel olaylar mayoz bölünme ve döllenmedir Yeni bireylerin özellikleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EŞEYLİ ÜREME Biri sperm diğeri yumurta oluşturan 2 atadan çoğalmadır Üremeyi sağlayan temel olaylar mayoz bölünme ve döllenmedir Yeni bireylerin özellikleri."— Sunum transkripti:

1 EŞEYLİ ÜREME Biri sperm diğeri yumurta oluşturan 2 atadan çoğalmadır Üremeyi sağlayan temel olaylar mayoz bölünme ve döllenmedir Yeni bireylerin özellikleri birbirlerinden ve ebeveynlerinden farklıdır Kalıtsal çeşitliliğin sebebi mayoz bölünme( krossing over, metafaz kromozom dizilişi) döllenme ve mutasyonlardır. Çeşitliliği(varyasyonu) evrimi hızlandırır. Bu değişiklikler canlının hayatta kalmasına yardımcı olur Hayvanlar ve bitkilerde çoğunluktadır Yeni oluşan bireyler daima diploittir(2n) Yavaş bir üreme şeklidir

2 Mayoz Bölünme Çoğu canlının vücut hücreleri zigotun(2n) mitoz bölünmeleri sonucunda oluştuğu için diploiddir. Eğer bu hücreler eşeyli üremede birleşerek yeni bir canlı olsalardı, her seferinde yeni canlının kromozom sayısı katlanarak artacaktı. Bunu önlemek için üreme hücrelerinin oluşturulması sırasında mayoz bölünme görülür.

3 MAYOZ Mayoz : gamet oluşumunda (sperm, yumurta) Kromozomun yarıya indirilmesinde Genetik çeşitliliğin oluşmasında önemlidir. Mayoz sonunda: 4 yeni hücre oluşur Yeni hücrelerin genetik yapısı ana hücreden farklı olabilir. Yeni hücreler ana hücrenin kromozom sayısının yarısına sahiptir.(n) Yeni hücrelerin genetik yapısı birbirlerinden de farklı olabilir.

4 İnterfaz 1 Interfazın S safhasında DNA replikasyonu gerçekleşir. Yani kardeş kromatitler oluşur, DNA miktarı 2 katına çıkar. 2n=4

5 Profaz 1 Kromatin iplik kısalıp kalınlaşır. Homolog kromozomlar birbirine yaklaşır (tetrat ve sinapsis oluşur)ve aralarında krossing- over(parça değişimi) görülür. Hayvan hücresinde sentrozomlar kutuplara hareket eder. İğ iplikleri oluşmaya başlar, çekirdek zarı erir. Sinapsis a a A A

6 Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasındaki gen değiş tokuşuna krossing over denir

7 Kardeş kromatitler sentromer HOMOLOG KROMOZOM ÇİFTİ (TETRAT)

8 Sinaps:Homolog kromozom kromatitlerinin gen değiş tokuşu i ç in birbirine yaklaşarak ü st ü ste kıvrılmasına sinaps denir

9 Tetrat : 4 kromatitin bir araya gelerek oluşturduğu yapıdır (Homolog kromozom çifti sayısı ) Tetrat sayısı = n Coat-color genes Chromosomes of the four gametes Meiosis Pink White Black Brown Eye-color genes C e E c C e E c C e E c

10 sentromer Sinapsis-Kiyazma Tetrad

11

12 Metafaz 1 İğ iplikleri oluşur Tetrat halindeki (karşılıklı olarak dizilmiş homologlar) kromozomlar hücrenin ekvatorunda toplanır.

13 Dizilim olasılığı sayısı= 2 (kromozom çifti sayısı) 2 23 =

14 Anafaz 1 Kinetekor bölgelerinden iğ ipliklerine tutunan homolog kromozomlar birbirinden ayrılır ve karşı kutuplara çekilir.

15

16 Telofaz 1 Telofaz 1 in sonunda n=2 olan (yani kromozom sayısı yarıya inmiş 2 hücre oluşmuştur.

17 Profaz 2 Çok kısa bir profaz 2 evresi sırasında iğ iplikleri oluşmaya başlar, çekirdek zarı erir.

18 Metafaz 2 Metafaz 2 evresi Kromozomlar ekvator bölgesine yanyana sıralanır.

19 Anafaz 2 Telofaz 2 Anafaz 2 evresinde kinetekorları ile iğ ipliklerine bağlanan kardeş kromatitler bir birinden ayrılır ve zıt kutuplara doğru giderler. Telofaz 2 de çekirdek zarı oluşur ve sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.

20 Mayoz bölünme sırasında genetik çeşitliliğin olmasına yol açan unsurlar 1. profaz 1 de Homolog kromozomlar arasında gen değiştokuşu (krosing over) gerçekleşir. Böylece genetik çeşitlilik oluşur. 2. Metafaz 1 de homolog kromozomların karşılıklı dizilirken rastgele yerleşmeleridir. 3.Homolog kromozomlar birbirinden Mayoz I de(Anafaz 1) ayrılır, rasgele dağılımdan dolayı da genetik çeşitlilik olur.

21 Mayoz I hakkında neler bilmeliyiz? Krossing over gerçekleşir, homolog kromozomların rasgele yerleşimi ve dağılımı oluşur. Homolog kromozomlar birbirinden ayrılır. Kromozom sayısı yarıya iner. Mayoz II hakkında neler bilmeliyiz? Kardeş kromatidler Mayoz II de birbirinden ayrılır.

22 Sadece mayoz bölünmeye özgü olan olaylar nelerdir? Mitoz ve mayoz bölünme arasındaki benzerlik nelerdir? Copyright © 2009 Pearson Education, Inc. Mayoz ve mitoz bölünmeyi oluşan yavru hücreler açısından karşılaştırın.

23

24 MİTOZ ve MAYOZ ARASI FARKLAR MITOZMAYOZ 1. Vücut hücrelerinde görülür1. gamet oluşturan hücrelerde oluşur. 2. krosing over olmaz (gen alışverişi)2. krosing over(gen alışverişi) gerçekleşebilir 3. Tek bir bölünme gerçekleşir3. Artarda 2 bölünme gerçekleşir hücre oluşur4. 4 hücre oluşur 5. yeni oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücre ile aynıdır. 5. yeni oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadardır. 6. Yeni oluşan hücrelerin genetik yapısı ana hücreyle ve diğer hücrelerle aynıdır. 6. Yeni oluşan hücrelerin genetik yapısı ana hücreden ve diğer hücrelerden farklı olabilir.

25

26 Hayvanlarda Gamet oluşumu ve Mayoz Bölünme nerede nasıl gerçekleşir?

27 Üreme organı : Dişi ( Yumurtalık ) Erkek (Testis) Yumurta ana hücresi (2n) Sperm ana hücresi (2n) M ayoz M ayoz GAMET: Yumurta sperm (n) (n) Döllenme Z igot (2n) Embriyo (2n) Mitoz

28 Spermatogenez Sperm üretimi erkekte testiste bulunan seminifer tüplerinde ergenlik döneminde başlar. Spermatogonyum denen sperm ana hücresi sürekli olarak mitozla bölünerek sayıca çoğalır ve mayoza hazırlanır. Mayoza girmeye hazır hale gelen hücrelere 1. spermatosit (2n) denir.

29

30 Sperm hücresi gelişimi gün alır. Mayoz sonunda oluşan spermatit dölleyebilir nitelikte değildir. Fazla sitoplazmasını kaybeder ve kuyruk oluşur. Ancak asıl hareketlilik Epididimis denilen yapıda kazanılır.

31

32 …………….. …………………… ……………………. …………… ….…………………….. …………………… ………………………… ……………………..

33

34

35 Sperm yapısı Sperm hareketliliği sağlamak üzere özelleşmiştir. Akrozom kesesi ile yumurtanın zarını eritir. Kuyruktaki mitokondriler gereken ATPyi üretir.

36

37 10 tane 2. spermatositten kaç tane sperm hücresi oluşur? 10 tane 2. spermatosit kaç tane 1. spermatositten oluşmuştur? 2.spermatositte 8 kromozom varsa bu canlının sperminde kaç kromozom vardır?

38 Ör: Profaz-1 evresinde 8 tetrat içeren 1.cil spermatosite sahip olan bir bireyin spermindeki kromozom sayısı kaçtır?

39 Nondisjunction in meiosis I Normal meiosis II n + 1 Gametes Number of chromosomes n + 1n – 1

40 Nondisjunction in meiosis II Normal meiosis I Gametes Number of chromosomes n + 1n – 1n n

41 Erkek üreme sisteminde hormonal kontrol Salınma faktörü RF Hipotalamus Ön Hipofiz Testis TestosteronAndrojen Seminifer tüpleri FSH Spermatogenezi uyarır LH Hormon üretimini uyarır Spermatogenez Erkeklik özellikleri Seminifer tüplerinin Hipofiz bezinden gelen hormonlarla uyarılması erkek cinsiyet hormonlarının salınmasını sağlar. Spermin üretiminde seminifer tüplerinde bulunan Sertoli hücreleri yardımcıdır. Spermin hareketini kolaylaştıran sıvıyı ise Seminal kesecik, prostat ve Cowper bezleri salgılar.

42 Oogenez Yumurta hücresinin gelişimi daha dişi birey annesinin karnında cenin halindeyken başlar. Oogonyum denen Yumurta ana hücresi embriyonik evrede mitozla sayıca çoğalır ve mayoza girmeye hazır 1. oosit haline gelir. 1. Oosit halinde ergenliğe kadar bekler.

43 ootit Ergenlikle beraber hormonların etkisi her ay ile 1. oosit(2n) mayoz bölünmeye girer. Mayoz bölünme sonunda sadece 1 hücre (ootit) olgunlaşır. Olgunlaşan ootit artık döllenebilir yumurta hücresi haline gelir. ! Döllenme olmazsa mayozun 2. evresi tamamlanmaz. Ancak döllenme olursa oosit mayozu tamamlar.

44

45

46

47 1. Folikül evresi Yumurta FSH etkisi ile gelişir ve olgunlaşır. Östrojen hormonu artar gün sürer 2. Ovulasyon evresi Yumurtanın yumurtalıktan ayrıldığı evredir. Fallop kanalına geçer. Ovulasyon LH nın ani artışı ile gerçekleşir. 3. Korpus Luteum evresi Ovulasyonun ardından yumurtalıkta kalan folikül hücreleri Korpus luteum denilen yapıyı oluşturur. Bu doku salgıladığı progesteron ve daha az östrojen ile rahim (dölyatağını) döllenmiş olabilecek yumurtaya hazırlar. Bu yapı döllenme olduysa 5 ay kadar salgı yapmaya devam edr. 4. Menstruasyon evresi Yumruta döllenmez ve rahimden Hcg salgılanmaya başlamazsa korpus luteum bozulur. Ve döllenmemiş yumurta ile rahimin kalınlaşmış duvarı atılır.

48 Follicle stage Ovulation stage Corpus Luteum stage Menstruation stage

49 Dişi üreme sisteminde hormonal kontrol Hipotalamus Ön Hipofiz Yumurtalık Östrojen Salınma faktörü RF Folikül uyarıcı hormon FSH Folikül gelişimi Progesteron Lüteotropik hormon LH Yumurtlama Endometrium kalınlaşması Üreme organlarının gelişmesi Endometriumu n gebeliğe hazırlanması Folikül Sarı cisim Geri besleme LTH- Luteotropik hormon meme bezlerine etki ederek süt üretimini uyarır.

50

51 Yumurta yapısı Yumurta çoğu zaman vitellin denen zarla çevrelenir. Ayrıca zona pellusida denilen bir örtü de bulunur. Bu yapı spermi tanımayı sağlar. Ayrıca en dışta folikül hücreleri de yer alır.

52 Yumurta çeşitleri ve özellikleri Vitellüs besin miktarı canlılara göre farklılık göstermektedir. Döllenme ve gelişme özellikleri önemli olmaktadır. Canlının döllenme ve gelişme özelliğine göre yumurta yapısında farklılıklar olabilir.

53 DÖLLENME Eğer döllenme vücut içinde ise iç döllenme, Dışında (suda)ise dış döllenme adını alır. Dış döllenme, yumuşakçalar, balıklar ve kurbağaların çoğunda görülür. Sperm ve yumurta suda birleşir ve zigot suda gelişir. İç döllenme, kara hayvanlarında sperm ve yumurtanın karşılaşmasını kolaylaştıran bir mekanizmadır. Kaplumbağa, kuş, yunus, balina, kanguru,ornitorenk gibi canlılarda da görülür.

54 İç döllenme ve dış döllenme Gametlerin birbirlerine ulaşması daha kolaydır Gamet sayısının fazla olmasına gerek yoktur. Yumurta genelde az sayıdadır. Gelişen zigot bir çok zor koşulla karşılaşabilir.Ancak yapısal olarak bazı adaptasyonlar vardır. Dış gelişme gösterenlerde: (kaplumbağa, kuş, ornitorenk) döllenen yumurta kabukla dışarı atılır. İç gelişme gösterenlerde ise (memeliler- balina, insan, kanguru) döllenen yumurta anne karnında gelişir. Gametlerin birbirlerine ulaşması daha zordur. Gamet sayısının fazla olmasına ihtiyaç vardır Dış döllenmede gelişen zigot bir çok zor koşulla karşılaşabilir. Yaşam şansı az. O2 yi difüzyonla alır, atıkları da difüzyonla verir. Yavru bakımı yoktur.

55

56

57

58 SPECIES ADULT MASS/kg GESTATION PERIOD/weeks African elephant6000,088,0 Horse400,048,0 Grizzly Bear400,030,0 Lion200,017,0 Wolf34,09,0 Badger12,08,0 Rabbit2,04,5 Squirrel0,53,5

59 Özel eşeyli üreme şekilleri Partenogenez – Döllenmemiş yumurtadan canlı gelişimidir. Erkek arı (n) dir.

60 Kraliçe arı ( 2n ) Mayoz Yumurta hücresi (n) Döllenme olmadan gelişme Erkek arı ( n ) PARTENOGENEZPARTENOGENEZ Erkek arı ( n ) Mitoz Sperm hücresi( n ) Döllenme Zigot ( 2n ) İşçi arı ( 2n ) Kraliçe arı ( 2n )

61

62

63

64

65 Konjugasyon- tek hücrelilerde genetik çeşitliliği sağlamanın bir yoludur. Bakteride konjugasyon –plazmit aktarımı ile gen alışverişi sağlanması konjugasyon şeklidir. –Tek yönlüdür –Mitoz görülür(DNA –plazmid replikasyonu) – Ata hücrelerde sayısal artış olmaz Paramesyumda konjugasyon -gen çeşitliliğini sağlamak için hücrede bulunan büyük ve küçük çekirdeğin içinde yer aldığı konjugasyon şeklidir -2 yönlüdür -Mayoz, mitoz ve döllenme görülür -Ata hücrelerde sayısal artış olur.

66

67

68

69 Paramesyumda konjugasyon Paramesyumda büyük çekirdek hücre içi olaylardan sorumludur ancak küçük çekirdek bölünmeden sorumludur. Normal olarak ikiye bölünme ile eşeysiz olarak bölünen paramesyumlar kimi zaman yan yana gelerek aralarında genetik madde alışverişi yaparlar paramesyum yanyana gelir köprü kurar. Küçük çekirdek mayozla bölünür. Büyük çekirdek kaybolur küçük çekirdek te(n) erir. Kalan çekirdek mitoz geçirir.

70 3. her hücrede 2 küçük çekirdek vardır. Bunlardan karşılıklı olarak birer tanesi yer değiştirir. Sonra yeni hücrede 2 çekirdek kaynaşır. 4. Paramesyumlar birbirinden ayrılır. Diploit çekirdek 3 kez mitoz geçirir ve 8 çekirdek oluşur. Bunlardan 3ü kaybolur. 4 ü büyüyerek büyük çekirdeği oluşturur. Kalan çekirdeklerden. 1 i ise küçük çekirdek olarak kalır. 5. Hücre bu sırada bölünerek 4 hücre oluşturur. Büyük çekirdekleri paylaşırlar. Küçük çekirdek te yeni hücrelere aktarılır.


"EŞEYLİ ÜREME Biri sperm diğeri yumurta oluşturan 2 atadan çoğalmadır Üremeyi sağlayan temel olaylar mayoz bölünme ve döllenmedir Yeni bireylerin özellikleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları