Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

25.04.2014, 08:30-09:15 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, aile.atauni.edu.tr.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "25.04.2014, 08:30-09:15 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, aile.atauni.edu.tr."— Sunum transkripti:

1 , 08:30-09:15 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, aile.atauni.edu.tr BİYOPSİKOSOSYOSPİRİTÜELYAKLAŞIM

2 / 322

3 3 Klinik Yaklaşım Modelleri Ramesh Mehay. The Essential Handbook for GP Training & Education

4  Her gün bilinç altından yaptığınız işi nasıl yaptığınızı açıklar  Modeleri inceleyerek kendi uygulamamızı geliştirebiliriz  Başvuran bireyi daha iyi anlamamızı sağlar  Hasta ve hekim memnuniyetinin artmasını sağlar  Öğrencilerimize eğitim vermek için kaynak oluşturur  … / 324 Modeller Neden Önemli? Ramesh Mehay (Ed.) The Essential Handbook of GP Training and Education, Radcliffe 2012

5  Spiritüel: Tinsel, Maddeyle ilgisi olmayan, manevi olan  Kopernik 1543: din, bilime karşı çıkıyordudin, bilime karşı çıkıyordu  Aydınlanma çağı 18.yy: din, tıptan soyutlandıdin, tıptan soyutlandı  1970’lere kadar tıpta biyomedikal yaklaşım hakim  Daha sonra biyopsikososyal model ağırlık kazandı  Daha kapsamlı  Daha müşfik, merhametli  İnsanı çeşitli yönleriyle ele alan bir model  Biyopsikososyal model daha nasıl geliştirilebilir?  Varoluşçu yaklaşım (existential approach) gündeme geldi Spirütüel de Nereden Çıktı?? Jeffrey P. Bishop Biopsychosociospiritual Medicine and Other Political Schemes. Christian Bioethics: Non-ecumenical Studies in Medical Morality 2009;15(3):254

6 varoluşçu

7  Yaşlı bir bayan sabah erken saatte nefes alamama yakınmasıyla geliyor. Pencereyi açıp oturunca rahatladığını söylüyor. Yoğun bir mesaidesiniz. Randevu almamış.  İlk aklınıza gelen hastalık nedir?  FM: bulgu yok.  Şimdi ne düşünürsünüz?  PA akciğer grafisi: normal  Ön tanılarınızın sırası değişti mi? / 327 Bir hasta senaryosu McWhinney, kitap-textbook-of-familiy-medicine/

8  Derinlemesine öykü aldınız  Esas yakınma: bağırsak hareketlerinde artma  Gece uyanmış ve boğuluyor gibi hissetmiş  Pencerenin önüne geçince biraz rahatlamış  Batın semptomları 20 yıldır var  İnsomni yeni  Yıllar önce kolesistektomi olmuş. Şikayetleri geçmemiş  Meme CA nedeniyle mastektomi olmuş  Birinci sıradaki ön tanınız ? / 328 Bir gün sonra randevulu çağırdınız

9  Daha ayrıntılı anamnez aldığınızda:  Kanserden korkuyor.  Birkaç yıldır dul; yalnız yaşıyor  Ev sahibi haber vermeden kirayı artırmış  Ev sahibine öfke duyuyor  İki çocuğu evli ve uzakta  Klinik yaklaşımınız ne olur? / 329

10 Tanı Süreci / 3210 İpuçları Hipotez/ler Araştırma Ortak zemin arama Yönetim kararı Takip Beklenmeyen ipuçları Gözden geçirme Geliş nedeni Hikayesi Özgeçmişi Soygeçmişi İlaç öyküsü Muayene Ayırıcı tanı Tetkik Tedavi

11 / 3211 Kos ve Knidos (Datça) Ekolleri

12  Günümüz tıbbının yaygın uygulamalarıdır  Hastalığı çok basite indirgemekle suçlanır  Hastalığı biyolojik değişikliklerle ölçülebilecek bir durum olarak algılar / 3212 Knidos = Biyomedikal yaklaşım (Odegaard, 1986; White, 1988). Engel (1977) Mehmet Turgut. Ancient medical schools in Knidos and Kos. Childs Nerv Syst (2011) 27:197–200

13  Geleneksel yaklaşım hastalığın sosyal, psikolojik ve davranışsal boyutlarına yeterince yer ayırmaz.  Hastalıkları sosyal davranıştan bağımsız olarak ele almakla kalmayıp davranıştaki sapmaları da somatik bozukluklarla açıklamaya çalışır.  Biyolojik bir tanı ve bununla ilişkili tedavi önceliklidir / 3213 Biyomedikal model

14  Engel 1980  Hasta, sistemlerden oluşur  Hastalığın kişisel ve sosyal boyutlarının yanında biyolojik sapmalarla da ilgilenir.  Bir hastanın hastalığının türünden ziyade bir hastalığın, ne tür bir hastada olduğunu bilmek daha önemlidir. Sir William Osler (1904)  Hastalık yoktur, hasta vardır. / 3214 Biyopsikososyal model

15  Biyomedikal yaklaşım olaylara hiyerarşik bir sistemde yaklaşır  Temel birime kadar bütün sistemler daha küçük sistemlerden oluşur  Geleneksel uzmanlıklar moleküler biyosistemlerden organlara, en çok insana kadar uzanır  Aile hekimliği ise insan ve organ sistemlerinden başlar ve toplum sağlığı sistemlerine uzanır  Dolayısıyla disiplinler tamamen ayrı değildir; örtüştükleri noktalar vardır. / 3215 Sistemler hiyerarşisi

16 / 3216 Beslenme, Genetik Yapı Riskli Davranışlar.. Soğuk, Sıcak, Rüzgar, Nem, Toksinler, Radyasyon … Çatışma, Sürtüşme, Stres… Tanrı, Kötü Ruhlar, Moral değerler, Cinler, Kader … Osman Hayran, 2000

17 1.Hem hastalığı hem de rahatsızlığı araştırmak 2.İnsanı bir bütün olarak anlamak 3.Hastalığın tedavisi hakkında ortak bir zemin bulmak 4.Sağlığın korunması ve iyileştirilmesinin kapsanması 5.Hasta-hekim ilişkisini artırmak 6.Gerçekçi olmak / 3217 Hasta Merkezli Klinik Yöntem Levenstein (1984)

18 1.Hem hastalığı hem de rahatsızlığı araştırmak  Ayırıcı tanı  Rahatsızlığın boyutları (hastanın duyguları beklentileri, fikirleri ve işlevine etkisi) / 3218 Biyo Psiko Sosyo Spiritüel Yaklaşım

19 / 3219 HastalıkRahatsızlık “Ayrıştırılmış” Bulgu ve belirtiler Anormal testler Bir “sınıflandırma” “Tamamen özgün bir kişisel deneyim” F: Duygular I: Rahatsızlık bireysel bir algıdır F: İşlevler… E: Beklentiler Hekim sürekli ikisi arasında gidip gelir

20 / 3220 Yunus Bey, 26 y. migren hastası  Hastalık  Klasik migren (ICD: G43.1)  Rahatsızlık  Fikirler: çevreme ve kendime rahatsızlık veriyor  Duygular/endişeler: “ölecek miyim?” “acaba tümör mü var?”  Beklentiler: ağrılarının geçmesi  İşlev: “o gün tamamen bitiyor”

21 2.İnsanı bir bütün olarak anlamak  “birey olarak” (yaşam öyküsü, kişisel ve gelişimsel durumlar)  Ortam (context) (hastanın rahatsızlığından etkilenen aile veya herhangi birisi, fizik çevre) / 3221

22 / 3222 Hastalık Rahatsızlık Kişi Ortam

23  Hastanın sosyoekonomik düzeyi  Verilen diyeti uygulayabilecek mi?  Egzersiz yapacak ortamı var mı?  Aile desteği var mı?  Hastalığından başka kimler etkileniyor? ... / 3223

24 3.Hastalığın tedavisi hakkında ortak bir zemin bulmak  Problemler ve öncelikler  Tedavinin hedefleri  Doktorun ve hastanın tedavideki rolleri / 3224

25 4.Sağlığın korunması ve iyileştirilmesinin kapsanması  Sağlığı iyileştirme  Risk azaltma  Erken tanı  Komplikasyonları azaltma / 3225

26 5.Hasta-hekim ilişkisini artırmak  Tedavi edici ilişkinin özellikleri  Gücün paylaşılması  Bakım ve tedavi ilişkisi  Öz farkındalık  Transferans ve counter transferans / 3226

27  Muhibbî Nigâr kim bize derdi devâ yerine geçer  Cefâ ne denli kılarsa vefâ yerine geçer (Şeyhi)  Doktor önce bir sevgili gibi görünmeli, hastayı bağrına basmalı ki, derdi dermanı olsun.  Sonrasında ne eza ve cefa yaparsa yapsın hepsi vefa yerine geçer / 3227 Aras M. Aile Hekimliği Hastasını Sevmekle Başlar. Sağlıkta Nabız Dergisi 2010;7(26):40-41

28 6.Gerçekçi olmak  Zaman  Kaynaklar  Ekip / 3228

29 / 3229

30 David A. Katerndahl. Impact of Spiritual Symptoms and Their Interactions on Health Services and Life Satisfaction. Anals of Family Medicine 2008;6(5): Spiritüel durumu dikkate al  İç huzur  Varlık sebebi ... / 3230

31 / 3231 İşlevler 1.Hastalık 2.Rahatsızlı k 3.Bütüncül bakış 4.Ortak karar 5.Koruma 6.Hasta- hekim ilişkisi 7.Gerçekçi olmak 8.Manevi sağlık

32  Aile hekimleri biyomedikal yaklaşımda usta olmalı, ipuçlarını kullanarak en iyi biyomedikal tanı-tedaviyi yapabilmelidir  Aynı zamanda iyi bir psikososyal yaklaşım sağlayabilmeli  Hastalık/rahatsızlık, duygular, beklentiler, işlevler, bütüncül yaklaşım, aile, çevre..  Kaynaklar, doktor-hasta ilişkisi, koruyucu hekimlik...  Aynı zamanda kişinin manevi dünyasıyla ve bunun sağlığına etkisiyle ilgili olmalıdır  Asistan eğitiminde biyopsikososyospirüel yaklaşıma önem verilmeli ve pratik yapılmalıdır. / 3232 Son Söz


"25.04.2014, 08:30-09:15 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, aile.atauni.edu.tr." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları