Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜBİTAK-BİDEB TÜBİTAK-BİDEB Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜBİTAK-BİDEB TÜBİTAK-BİDEB Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ."— Sunum transkripti:

1 TÜBİTAK-BİDEB TÜBİTAK-BİDEB Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAY 2009–2 ÇALIŞTAY 2009–2 23–30 HAZİRAN –30 HAZİRAN 2009 Proje Adı : Proje Adı : KARBONMONOKSİT UYARICI VE ÖNLEYİCİ SİSTEM KARBONMONOKSİT UYARICI VE ÖNLEYİCİ SİSTEM Proje Grubu : Proje Grubu : ZEHİRSAVAR ZEHİRSAVAR Proje Grubu Üyeleri Proje Grubu Üyeleri Bayram ŞAŞİ Bayram ŞAŞİ Abdullah EĞDEMİR Abdullah EĞDEMİR Hayriye ÇAVUŞOĞLU Hayriye ÇAVUŞOĞLU Proje Danışmanları Proje Danışmanları Prof. Dr. Musa ŞAHİN Prof. Dr. Mustafa SOYLAK Prof. Dr. Musa ŞAHİN Prof. Dr. Mustafa SOYLAK PROJE RAPORU PROJE RAPORU Haziran 2009 Haziran 2009 TÜSSİDE-GEBZE TÜSSİDE-GEBZE

2 OTOMATİK KARBONMONOKSİT TAHLİYE SİSTEMİ OTOMATİK KARBONMONOKSİT TAHLİYE SİSTEMİ PROJENİN AMACI GİRİŞYÖNTEM SONUÇLAR VE TARTIŞMA TEŞEKKÜRKAYNAKLAR

3 PROJENİN AMACI PROJENİN AMACI Soba, şofben ve tüpgaz ocaklarından sızan karbonmonoksit gazı zehirlenmelerini önlemek. Soba, şofben ve tüpgaz ocaklarından sızan karbonmonoksit gazı zehirlenmelerini önlemek. GİRİŞ GİRİŞ CO(Karbonmonoksit) zehirlenmeleri dünyadaki ölüm olaylarının önemli nedenlerinden biridir. Ülkemizde her yıl kış aylarında CO zehirlenmeleri artarak doruk yapmaktadır. Amerikan çevre koruma ajansı ve Dünya sağlık teşkilatı tarafından CO için önerilen 8 saatlik 9 ppm, 1 saatte en fazla alınabilecek doz ise 2 ppm olarak belirlenmiştir CO(Karbonmonoksit) zehirlenmeleri dünyadaki ölüm olaylarının önemli nedenlerinden biridir. Ülkemizde her yıl kış aylarında CO zehirlenmeleri artarak doruk yapmaktadır. Amerikan çevre koruma ajansı ve Dünya sağlık teşkilatı tarafından CO için önerilen 8 saatlik 9 ppm, 1 saatte en fazla alınabilecek doz ise 2 ppm olarak belirlenmiştir

4 Karbonun yetersiz oksijenle yanması sonucu karbonmonoksit gazı oluşur. Karbonmonoksit, solunduktan sonra akciğerler aracılığıyla kana geçer. Karbonmonoksit gazı kırmızı kan hücrelerinin içerisinde bulunan ve dokulara oksijen taşıyan hemoglobine oksijenden ortalama 200 kat daha hızlı bağlanır. Karbonmonoksitin hemoglobinle birleşmesi sonucu karboksihemoglobin (COHb) oluşur. Vücudumuzda yer alan oksijen azalarak korbonmonoksit ile yer değiştirir. Kan dokulara yeterince oksijen taşıyamaz.

5 KARBONMONOKSİTZEHİRLENMELERİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR? Şiddetli baş ağrısı Halsizlik Bulantı ve kusma Karın ağrısı Bilişsel işlevlerde azalma Sersemlik hissi Uyuşmalar Göz kararması Unutkanlık Huzursuzluk Kişilik değişiklikleri Denge bozukluğu olarak görülmektedir.

6 Korunmak için Neler Yapmalıyız? Korunmak için Neler Yapmalıyız? Ev ve işyerlerinde doğal gaz ile kullanılan cihazların her yıl bakımlarını yaptırarak iyi durumda olduklarını kontrol edilmeli. Ev ve işyerlerinde doğal gaz ile kullanılan cihazların her yıl bakımlarını yaptırarak iyi durumda olduklarını kontrol edilmeli. Doğalgaz cihazlarına yeterli oksijen sağlanmalıdır. Onun için pencerelerden içeriye oksijen girmesini sağlayacak açıklıklar olmalıdır. Bunlar hiçbir zaman kapatılmamalıdır. Cihazın içerisine hava girişi sağlayan kısmı bloke edilmemelidir. Soba yakılan odalar sık sık havalandırılmalıdır. Doğalgaz cihazlarına yeterli oksijen sağlanmalıdır. Onun için pencerelerden içeriye oksijen girmesini sağlayacak açıklıklar olmalıdır. Bunlar hiçbir zaman kapatılmamalıdır. Cihazın içerisine hava girişi sağlayan kısmı bloke edilmemelidir. Soba yakılan odalar sık sık havalandırılmalıdır. Baca ve soba borusu bağlantısının uygun bir biçimde yapıldığından emin olunmalıdır. Baca ve soba borusu bağlantısının uygun bir biçimde yapıldığından emin olunmalıdır. Soba kurarken fazla dirsek kullanımından kaçınılmalıdır. Zorunlu olmadıkça dirsek kullanılmamalıdır. Soba kurarken fazla dirsek kullanımından kaçınılmalıdır. Zorunlu olmadıkça dirsek kullanılmamalıdır. Bacalar dışarıya kaçak olmayacak şekilde bağlanmalıdır. Dışarıya kadar metal bir boru ile kaçak olmayacak şekilde gitmelidir. Bacaların ve boruların temiz ve tıkanıksız olduğunu garanti altına alınmalı. Bacalar dışarıya kaçak olmayacak şekilde bağlanmalıdır. Dışarıya kadar metal bir boru ile kaçak olmayacak şekilde gitmelidir. Bacaların ve boruların temiz ve tıkanıksız olduğunu garanti altına alınmalı.

7 Şofbenler standartlara uygun olmalı, oksijen yetersizliği olduğunda kendiliğinden sönen tipte olanlar seçilmelidir. En iyisi banyolarda bulunmaması mümkünse balkonlara ya da havadar mekânlara konulmalıdır. Şofbenler standartlara uygun olmalı, oksijen yetersizliği olduğunda kendiliğinden sönen tipte olanlar seçilmelidir. En iyisi banyolarda bulunmaması mümkünse balkonlara ya da havadar mekânlara konulmalıdır. Şofbenle ilgili bozukluklar yeterli eğitim görmüş teknik elemanlarca yapılmalıdır. Şofbenle ilgili bozukluklar yeterli eğitim görmüş teknik elemanlarca yapılmalıdır. Banyo uygun bir şekilde havalandırılmalıdır. Banyo uygun bir şekilde havalandırılmalıdır. Kapalı veya yarı kapalı garajlarda motorlu taşıtları uzun süre çalışır durumda bırakılmamalı. Kapalı veya yarı kapalı garajlarda motorlu taşıtları uzun süre çalışır durumda bırakılmamalı. Özellikle Lodoslu havalarda ölüm oranlarında artış gözlendiğinden dolayı bacalar standartlara uygun değilse soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise gece mutlaka söndürülmelidir. Özellikle Lodoslu havalarda ölüm oranlarında artış gözlendiğinden dolayı bacalar standartlara uygun değilse soba yakılmamalı, yakılması zorunlu ise gece mutlaka söndürülmelidir.

8 · Karbon monoksit sensorları kullanılmalı, karbon içeren yakıtların kullanıldığı odalara yerleştirilen bu cihazlar karbon monoksit gazını algılar ve alarm devreye girer. Çıkardığı kuvvetli ses sayesinde ev içerisinde yaşayan kişilerin uyarılmasını sağlar. Odada karbon monoksit gazı bulunduğu sürece müdahale edilmedikçe alarm devreden çıkmaz. Birçok ülkede bu tip sensorların kullanılması mecburi tutulmaktadır. Ölçümleri PPM cinsinden yapıp gösterenler tercih edilebilinir. Ömrü 5–6 yıl olan bu cihazların, elektrik kesintilerinde de çalışabilmesi pilli olanları tercih edilmelidir. · Karbon monoksit sensorları kullanılmalı, karbon içeren yakıtların kullanıldığı odalara yerleştirilen bu cihazlar karbon monoksit gazını algılar ve alarm devreye girer. Çıkardığı kuvvetli ses sayesinde ev içerisinde yaşayan kişilerin uyarılmasını sağlar. Odada karbon monoksit gazı bulunduğu sürece müdahale edilmedikçe alarm devreden çıkmaz. Birçok ülkede bu tip sensorların kullanılması mecburi tutulmaktadır. Ölçümleri PPM cinsinden yapıp gösterenler tercih edilebilinir. Ömrü 5–6 yıl olan bu cihazların, elektrik kesintilerinde de çalışabilmesi pilli olanları tercih edilmelidir. Projemizde öngördüğümüz sistem ile CO zehirlenmelerine karşı sürekli, etkili ve ekonomik müdahale şekli oluşturulması planlanmaktadır. Çalışmamızı önceki çalışmalardan ayıran en önemli yanı ise sensora bağlı çalışan fan sistemidir. Ses ile uyaran sensora fan bağlantısı yapılarak CO gazı ortamdan uzaklaştırılması amaçlanmaktadır. Projemizde öngördüğümüz sistem ile CO zehirlenmelerine karşı sürekli, etkili ve ekonomik müdahale şekli oluşturulması planlanmaktadır. Çalışmamızı önceki çalışmalardan ayıran en önemli yanı ise sensora bağlı çalışan fan sistemidir. Ses ile uyaran sensora fan bağlantısı yapılarak CO gazı ortamdan uzaklaştırılması amaçlanmaktadır.

9 YÖNTEM YÖNTEM Bizler proje ekibi olarak CO zehirlenmelerine karşı müdahale ve önlemlerde hızlı, kesin sonuç veren ve ekonomik olan bir sistem geliştirmeyi planladık. Planlanan sistemde ses ile ikaz veren CO sensoruna fan bağlantısı ile CO gazını ortamdan uzaklaştırmayı düşündük. Bunun için 9 ppm derişimindeki karışıma 60 sn içinde cevap veren hassasiyetteki sensor ve vantilatör kullanıldı. Basit elektrik devresi şeklinde tasarlanan düzenek şekil :1 de fotoğraflandı. Bizler proje ekibi olarak CO zehirlenmelerine karşı müdahale ve önlemlerde hızlı, kesin sonuç veren ve ekonomik olan bir sistem geliştirmeyi planladık. Planlanan sistemde ses ile ikaz veren CO sensoruna fan bağlantısı ile CO gazını ortamdan uzaklaştırmayı düşündük. Bunun için 9 ppm derişimindeki karışıma 60 sn içinde cevap veren hassasiyetteki sensor ve vantilatör kullanıldı. Basit elektrik devresi şeklinde tasarlanan düzenek şekil :1 de fotoğraflandı.

10 Şekil: 1 Projede kullanılan düzenek fotoğrafı

11 Sistem aşağıdaki parçalardan oluşmaktadır Sistem aşağıdaki parçalardan oluşmaktadır 1- Karbon monoksit sensor 1- Karbon monoksit sensor V çalışan fan V çalışan fan 3- Elektrik kablosu 3- Elektrik kablosu 4- Karton kutudan yapılmış maket ev 4- Karton kutudan yapılmış maket ev 5- 3 adet 30x30 cam plaka 5- 3 adet 30x30 cam plaka

12 Defalarca yapılan deneylerde görülmüştür ki; ev modeli içerisindeki CO artışına paralel olarak CO sensörü ortalama 45 sn de fanı çalışır hale getirmiş ve sesli uyarı vermiştir. Fan çalışarak ortamdaki kirli gaz karışımını ortalama 60 sn de tahliye kanalından dışarıya atmıştır. Bu sayede sensörün verdiği sesli uyarı ile insanlar uyanmasalar bile sensörün çalışmasıyla birlikte fan da çalıştığı için içerdeki CO gazı kısa sürede tamamen temizlenebileceği görülmüştür. Yapılan çalışmada CO zehirlenmelerine karşı etkili ve ekonomik bir ürün oluşturulduğu kanısına varıldı. Hazırlamış olduğumuz bu düzenek ile evlerdeki CO zehirlenmeleri sonucunda görülen can kayıpları en az sayıya düşürülebilir.

13 Faaliyetle ilgili resimler aşağıda sunuldu. Şekil:2 odun alevi oluşturma

14 Şekil : 3 Yetersiz oksijen durumunda yanmayı sağlamak ve CO gazı oluşturma

15 Şekil:4 maket ev içersindeki CO derişimini artırma işlemi

16 Şekil: 5 CO önleme sisteminin devreye girişi

17 Yapılan çalışmada CO zehirlenmelerine karşı etkili ve ekonomik bir ürün oluşturulduğu kanısına varıldı. Yapılan çalışmada CO zehirlenmelerine karşı etkili ve ekonomik bir ürün oluşturulduğu kanısına varıldı.

18

19 TEŞEKKÜR Bu çalışma esnasında bizlere olan yardımlarından dolayı Prof. Dr Mehmet AY başta olmak üzere Prof. Dr. Musa ŞAHİN ve Prof. Dr. Mustafa SOYLAK ve diğer emeği geçen herkese teşekkür ederiz. Bu çalışma esnasında bizlere olan yardımlarından dolayı Prof. Dr Mehmet AY başta olmak üzere Prof. Dr. Musa ŞAHİN ve Prof. Dr. Mustafa SOYLAK ve diğer emeği geçen herkese teşekkür ederiz.


"TÜBİTAK-BİDEB TÜBİTAK-BİDEB Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ VE MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları