Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SES Hazırlayanlar:Ebru Özçiftçi Ekin Kasap, İ rem Pek ş en, Kezban Karadayı, Hande Memiç, Ba ş ak Yolun.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SES Hazırlayanlar:Ebru Özçiftçi Ekin Kasap, İ rem Pek ş en, Kezban Karadayı, Hande Memiç, Ba ş ak Yolun."— Sunum transkripti:

1 SES Hazırlayanlar:Ebru Özçiftçi Ekin Kasap, İ rem Pek ş en, Kezban Karadayı, Hande Memiç, Ba ş ak Yolun

2 Ses Nedir? “Ses” maddeden olu ş an bir ortamda yayılan, mekanik bir titre ş im dalgasıdır.

3 Ses Nasıl Yayılır? Ses bir enerji türüdür ve dalga halinde yayılır.Ses dalgalarının yayılabilmesi için ses dalgalarının kayna ğ ından çıktı ğ ı ortamda taneciklerin olması gerekir.Bu nedenle ses dalgaları katı sıvı gaz gibi maddelerde yani maddesel ortamlarda yayılabilir.Bo ş lukta maddesel ortam yani tanecikler olmadı ğ ı için ses kayna ğ ının titre ş imi sonucu yaydı ğ ı titre ş im enerjisi ta ş ınamaz.

4 Ses dalgalarına su dalgalarına benzer fakat su dalgaları gibi görünen dairesel dalgalar ş eklinde de ğ il görünmeyen küresel dalgalar ş eklinde yayılır.Ses dalgaları ortamdaki taneciklerin kendilerinin de ğ il taneciklerin titre ş im enerjilerine ta ş ınması sonucu olur.Ses kayna ğ ından çıkan ses dalgaları yayıldı ğ ı ortamdaki maddenin taneciklerini titre ş tirir.Titre ş en tanecik etrafındaki di ğ er tanecikleri titre ş tirir ve bu nedenle ses bir tanecikten di ğ erine yayılır.

5 Tanecikler ne kadar sık ise sesin yayılması da o kadar hızlı olur.  Katı cisimlerin tanecikleri daha sık,  Sıvılardaki tanecikler daha seyrek,  Gazlardaki tanecikler ise en seyrektir.

6 Bir Ses Oyunu: Yankı

7 Yankı Olayı Ses dalgalarının sert bir yüzeye çarpıp kayna ğ ına geri dönmesine yankı denir. Yankı olayının gerçekle ş ti ğ inin anla ş ılabilmesi için ses kayna ğ ı ile sesin çarptı ğ ı engel arasındaki uzaklık hava ortamında en az 17 m olmalıdır. Ses kayna ğ ından yayılan ses dalgaları hem do ğ rudan hem de bir yüzeyde yansıma yani yankılanma sonucu kula ğ a gelir. Ses kayna ğ ı ile yüzey arasındaki uzaklık 17 m’ den daha az olursa kaynaktan yayılıp kula ğ a gelen ses ile yankılanma yani yansıma sonucu kula ğ a gelen ses birbirinden ayırt edilemez.

8 SES NASIL YANKILANIR? Yankı sesimizin veya seslerin bir engelden yansıyıp belirli bir süre sonra tekrar duyulur. Yarasalar kendi seslerini kullanarak önlerinde bir engel olup olmadı ğ ını belirler. E ğ er yarasaların önünde bir ta ş veya kaya varsa ses yankılanması olayıyla olup olmadı ğ ını anlayabiliyorlar. Ş imdide yunus balıklarını ele alalım. Yunuslarda kendi sesleriyle nerede balık olup olmadı ğ ını anlayabiliyorlar.

9 Ses Bilim ve Teknolojide Nasıl Kullanılır? Ses ve basınç dalgalarını kullanarak objelerin yerini tespit etme teknolojisi 20. yüzyılda geli ş tirilmi ş tir. Bu teknoloji, her ne kadar sava ş ta kullanılmak amacıyla geli ş tirilmi ş se de, günümüzde batık gemilerin yerlerini belirleme ya da deniz dibi haritalarının çıkarılması gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Ancak do ğ adaki canlılar bundan milyonlarca yıl önce, henüz insanlar bu sistemleri ke ş fetmemi ş ken, etrafa yayılan ses dalgalarını kullanıyor ve bu sayede ya ş amlarını sürdürüyorlardı. Örne ğ in yunuslar, yarasalar, balıklar ve güveler yaratıldıkları ilk andan beri "sonar" adı verilen bu sisteme sahip olan canlılardandır. Üstelik bu sistemler bugün bizim kullandıklarımızdan çok daha duyarlı ve kullanı ş lıdır.

10 Sonar Teknolojisi Yunuslar, ba ş larında bulunan "melon" (kavun) adındaki özel bir organdan sıklı ğ ı saniyede 200 bin titre ş ime ula ş an ses dalgaları yollar. Bu canlı, kafasını hareket ettirerek dalgaları istedi ğ i tarafa do ğ ru yönlendirebilir. Yayılan ses dalgaları katı bir cisme çarptı ğ ında yansıyarak yunusa geri döner. Balı ğ ın a ğ zının alt tarafı alıcı görevi görür. Alınan dalgalar önce iç kula ğ a, oradan da beyne gönderilir. Bu veriler oldukça hızlı olarak yorumlanır. Bu yorumlama sayesinde son derece hassas ve kesin bilgiler elde edilir. Yunus, bu sayede ses dalgasının çarptı ğ ı objenin hareket yönünü, hızını ve büyüklü ğ ünü ayrıntılarıyla belirleyebilir.

11 Y unusun dalgaları yorumlama sistemi o kadar üstündür ki, bir balık sürüsü içindeki tek bir balı ğ ı bile izleyebilir. Hatta zifiri karanlıkta suda kendinden 3 km. uzakta duran iki ayrı metal parayı birbirinden ayırt edebilir.

12 Sesin So ğ urulması

13 Otomobille seyahat etmek,traktörle seyahat etmekten daha konforludur.Otomobilin motor sesi içeriye çok az gelir.Traktörün sesi ise kullanan ki ş iyi rahatsız eder..Çıkardı ğ ı sesin büyük bir kısmı kula ğ ınıza ula ş ır.Bazı alt geçitleri kullanırken gürültü duydu ğ unuz halde bazılarında çok az gürültü duyarsınız. Ses Nereye Gidiyor?

14 Sesi,tünellerde,aracınızın camı açık oldu ğ unda ya da kapalıyken farklı i ş itirsiniz. Ş imdide sizlere ders kitabımızdan bir deney gösterece ğ im. Ses sert ve düz yüzeylerde yansır.Bu özelli ğ ini düz aynaya gelen ı ş ı ğ ın yansımasına benzetebilirsiniz.Sesi so ğ urmak için gözenekli ve pürüzlü yüzeylerin tercih edilmesi sesin yansıma özelli ğ ini en aza indirmek içindir.Halı,kilim,perde,kuma ş ve mobilyalar sesi so ğ urur.

15 Pürüzlü ve gözenekli yüzeyler,yansıyan sesleri birbirine karı ş tırır.Böyle yüzeyler,hava moleküllerinin düzenli hareket etmesini engeller.Bu nedenle pürüzlü yüzeylerde yankı olu ş maz ve ses daha kolay so ğ urulur.Yüzeylerde so ğ urulan sesin bir kısmı isi enerjisine dönü ş ür.Ortamda çok az miktarda sıcaklık artı ş ı olur.

16 Sesin Yayılması İ çin Maddesel Ortama İ htiyacı Var Astronotlar, uzayda kar ş ılıklı olarak birbirleri ile konu ş amazlar. Gök cisimlerinde meydana gelen ş iddetli patlamalın sesleri Dünya’mıza kadar ula ş amaz. Gaz taneciklerinin aralarındaki bo ş luk fazladır. Sıvıları olu ş turan tanecikler arasındaki bo ş luklar gazlara göre daha azdır. Katılardaki tanecikler ise birbirlerine temas etmektedir.

17 S esin yayılmasını, resimdeki domino ta ş larının birbirleri ile etkile ş mesine benzetilir. Hava molekülleri, domino ta ş ları gibi birbirlerine çarparak enerjilerini aktarır.

18 Maddesel Hareket Maddesel ortamlarda sesin iletilebilmesi için maddeyi olu ş turan taneciklerin titre ş im hareketiyle enerjilerini aktarmaları gerekir.

19 Ses, Farklı Bir Madde İ le Kar ş ıla ş ırsa Ne Olur? Ses bir madde ile kar ş ıla ş ırsa gelen sesi so ğ urur. Bir kısmı, duvarın yüzeyindeyken oda içerisine geri yansır. Bir kısmı da duvardan geçerek bize kadar ula ş abilir. Ses madde ile kar ş ıla ş tı ğ ında geçme, yansıma ve so ğ urulma olayları aynı anda gerçekle ş ebilir. Bu olayların gerçekle ş mesi, sesin kar ş ıla ş tı ğ ı maddenin özelliklerine göre farklılık gösterir.

20 Akustik ve Önemi Sesin özelliklerini inceleyen ses bilimine akustik denir. Akustik, gürültünün azaltılmasını, yankılanmanın önlenmesini, sesin yansıması ve so ğ rulması arasındaki uyumsuzlu ğ un ortadan kaldırılmasını yani sesin kontrol altında tutulmasını sa ğ lar. Akustik biliminin kullanılabilir olması için farklı cisimlerin sesle nasıl etkile ş ti ğ inin bilinmesi gerekir. Akustik düzenlemeler sayesinde gürültü azaltılabilir yani gürültüye neden olan ses titre ş imleri kontrol altında tutulabilir. (Gürültü nüfus artı ş ı sonucu ortaya çıkar ve insanları rahatsız eder. Bunun için binalar in ş a edilirken akustik özelliklerinin iyi olmasına dikkat edilir). Akustik özelli ğ in olmadı ğ ı veya zayıf oldu ğ u ortamlarda gürültü kirlili ğ i olur ve bu da insan sa ğ lı ğ ına zarar verir.

21 Ultrasonik Ses Saniyedeki titre ş im sayısı den fazla olan ses titre ş imlerine ultrasonik (ses üstü) ses denir. Ultrasonik ses, günlük hayatta ve teknolojide kullanılır. Ultrasonik ses insan kula ğ ı tarafından duyulamaz. Ultrasonik sesler, bazı hayvanlar tarafından (kedi, köpek, yunus) duyulabilir. Bu hayvanların e ğ itiminde ultrasonik ses çıkartan düdükler kullanılır.

22 Ultrasonik seslerin yan etkisi bulunmadı ğ ı için hamile bayanların bazı hastalıklarının te ş his ve tedavisinde kullanılır. (Kalp problemi, tümör, böbrek ta ş ı, safra kesesi ta ş ı tespitinde ve böbrek ve safra ta ş larının kırılmasında kullanılır). Ultrasonik ses, titre ş im sayısı fazla oldu ğ u için duyulabilen sese göre 100 bin kat daha fazla enerjiye sahiptir. Bu sesler duyulabilen seslere göre daha kolay yönlendirilir ve bu nedenle de teknolojide kullanılır. (Borunun kalınlı ğ ı veya çatlak olup olmadı ğ ı kontrol edilebilir). Ultrasonik ses, dezenfekte i ş lemi için kullanılır. (Gözlük ve takıların temizlenmesi için kullanılır).

23 Heterojen karı ş ımların karı ş tırılması için kullanılır. Beton blokların delinmesi için kullanılır. Katı maddelere ş ekil vermek için kullanılır. Anne filin çıkardı ğ ı ultrasonik ses, yavru filleri bulmak için, erkek filin çıkardı ğ ı ultrasonik ses di ğ er filleri uzakla ş tırmak için kullanılır. Karanlık ortamlarda uçabilen yarasalar ultrasonik sesler çıkartarak bu seslerin yansıması sonucu yönlerini bulurlar veya avlanırlar. Ultrason cihazı, ultrasonik sesin üretilmesi prensibine göre çalı ş ır. Ultrason cihazı sayesinde iç organlara ultrasonik sesler gönderilir ve bu ses dalgaları iç organlara tarafından yansıtılarak bilgisayarlar sayesinde görüntü halinde ekrana dü ş ürülür.

24


"SES Hazırlayanlar:Ebru Özçiftçi Ekin Kasap, İ rem Pek ş en, Kezban Karadayı, Hande Memiç, Ba ş ak Yolun." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları