Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr. Fatih GÜLŞEN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji Bilim Dalı Anjiografi Cihazında Görüntü Nasıl Oluşuyor?

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr. Fatih GÜLŞEN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji Bilim Dalı Anjiografi Cihazında Görüntü Nasıl Oluşuyor?"— Sunum transkripti:

1 Dr. Fatih GÜLŞEN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji Bilim Dalı Anjiografi Cihazında Görüntü Nasıl Oluşuyor?

2 Anjiografi Cihaz Bileşenleri X-ışını tüpü X-ışını oluşumu Dedektör Sistemi (Image Intensifier / Flat Panel) Görüntü oluşumu Anlatım Amaçları

3 Radyografi Cihazları: Statik görüntüleme sağlar. Direkt grafi cihazları Portabl röntgen Mamografi Konvansiyonel Tomografi Radyoskopi Cihazları: Dinamik ve statik görüntü sağlar. Floroskopi C-kollu sabit veya mobil skopi sistemleri Anjiografi Röntgen Cihazları

4 Anjiografi Cihazı Anjiografi Cihaz Bileşenleri Hasta masası Kontrol paneli X-ışını tüpü Güç Kaynakları Dedektör Sistemi (Image Intensifier / Flat panel) Kontrast pompa enjektörü Monitörler Kumanda konsolu / Görüntü işleme ünitesi PACS sistemi Soğutma Ünitesi

5 Anjiografi Cihazı Anjiografi Cihaz Bileşenleri

6 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü

7 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü

8 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü Katot (-) Döner Anot (+)

9 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü - Katot

10 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü - Katot 1.Filament 2.Odaklayıcı başlık (Focusing cup)

11 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü - Katot

12 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü - Anot

13 Anjiografi Cihazı X-ışını tüpü - Anot

14 Anjiografi Cihazı Katot  Anot Filaman akım verilerek ısıtılır (2200 o C) Filamandan ayrılan elektronlar elektron bulutu oluştururlar. Elektron bulutu potansiyel farkı ile hızlandırılır. Ddaklama başlığı ile anota (hedefe) odaklanır.

15 Anjiografi Cihazı Atomun Yapısı Maddenin en küçük birimi ATOM Atom: Çekirdek + Elektronlar Çekirdek: Nötron + Proton

16 Anjiografi Cihazı X ışını Elektronların anota (hedefe) çarpması sonucu: Isı (%99,8) X-Işınları (%0,2) Karakteristik radyasyon Frenleme radyasyonu Elektronların anota (hedefe) çarpması sonucu: Isı (%99,8) X-Işınları (%0,2) Karakteristik radyasyon Frenleme radyasyonu

17 Anjiografi Cihazı Karakteristik Radyasyon Hedefe çarpan e - lar, hedefteki tungsten atomunun yörüngesinden bir elektron koparır. Dış yörüngede bulunan e - lar, kopan iç yörüngedeki e - ların yerine geçer. İç ve dış yörüngelerdeki e - ların arasındaki bağlanma enerjilerinin farkı bir ışımaya neden olur... X ışını X ışını bir enerji demetidir. Hedefe çarpan e - lar, hedefteki tungsten atomunun yörüngesinden bir elektron koparır. Dış yörüngede bulunan e - lar, kopan iç yörüngedeki e - ların yerine geçer. İç ve dış yörüngelerdeki e - ların arasındaki bağlanma enerjilerinin farkı bir ışımaya neden olur... X ışını X ışını bir enerji demetidir.

18 Anjiografi Cihazı Frenleme Radyasyonu Hedefe gelen e - lar (-) yüklü, çekirdek komşuluğundan geçerken (+) yüklü çekim kuvveti nedeniyle hızlarını (kinetik enerjilerini kaybeder. Örneğin 100 keV enerji ile yaklaşan çekirdek yanından geçerken zıt yüklerin çekim etkisi nedeniyle yavaşlar ve enerjisi 40 keV’a düşer. Sonuç olarak aradaki fark bir enerji ortaya çıkması demektir... X ışını Hedefe gelen e - lar (-) yüklü, çekirdek komşuluğundan geçerken (+) yüklü çekim kuvveti nedeniyle hızlarını (kinetik enerjilerini kaybeder. Örneğin 100 keV enerji ile yaklaşan çekirdek yanından geçerken zıt yüklerin çekim etkisi nedeniyle yavaşlar ve enerjisi 40 keV’a düşer. Sonuç olarak aradaki fark bir enerji ortaya çıkması demektir... X ışını

19 Anjiografi Cihazı Frenleme Radyasyonu

20 Anjiografi Cihazı Frenleme Radyasyonu

21 Anjiografi Cihazı X ışını özellikleri Elektromanyetik radyasyondur Hızları km/sn (ışık hızı) Dalga boyları Å olup gözle görülmezler Enerjileri 1.2 KeV-12.4 MeV Çeşitli maddelerle kimyasal etkileşime girerler Biyolojik etkilere sahiptirler Enerjileri mesafenin karesi ile ters orantılıdır Dokuları geçer (Penetrasyon), geçerken intensiteleri azalır (Absorpsiyon) * Ağırlıkları yoktur Yüksüz olup manyetik alanda sapmazlar Elde edilişlerinden dolayı heterojen yapıdadırlar İyonizan etkiye sahiptirler Luminesans (Fosforesans) özellik taşır* X ışını Dedektör Elektromanyetik radyasyondur Hızları km/sn (ışık hızı) Dalga boyları Å olup gözle görülmezler Enerjileri 1.2 KeV-12.4 MeV Çeşitli maddelerle kimyasal etkileşime girerler Biyolojik etkilere sahiptirler Enerjileri mesafenin karesi ile ters orantılıdır Dokuları geçer (Penetrasyon), geçerken intensiteleri azalır (Absorpsiyon) * Ağırlıkları yoktur Yüksüz olup manyetik alanda sapmazlar Elde edilişlerinden dolayı heterojen yapıdadırlar İyonizan etkiye sahiptirler Luminesans (Fosforesans) özellik taşır* X ışını Dedektör

22 Anjiografi Cihazı X ışını obje ile etkileşimi Atenüasyon (Absorpsiyon) Soğurulma Transmisyon (Geçme) Saçılma Atenüasyon (Absorpsiyon) Soğurulma Transmisyon (Geçme) Saçılma

23 Anjiografi Cihazı Atenüasyon (Zayıflama) X-ışınlarının (Primer radyasyon) objeden geçerken şiddetinin azalmasıdır. A = h. Z (Atom mumarası) 3. λ (Dalga boyu) 3. tk (Kalınlık). D (Yoğunluk) Görüntü oluşumu için dokular arasında atenüasyon farklılıkları olmalıdır. (FE olay) X ışınının enerjisi Atenüasyon X-ışınlarının (Primer radyasyon) objeden geçerken şiddetinin azalmasıdır. A = h. Z (Atom mumarası) 3. λ (Dalga boyu) 3. tk (Kalınlık). D (Yoğunluk) Görüntü oluşumu için dokular arasında atenüasyon farklılıkları olmalıdır. (FE olay) X ışınının enerjisi Atenüasyon

24 Anjiografi Cihazı Fotoelektrik Olay – X ışınının kaybolması X-ışını fotonu hedef atomun (obje/hasta) iç yörünge elektronunu yörüngesinden fırlatır, kendisi de kaybolur. (enerjisi kaybolur) İyonlaştırıcı etki (e - lar serbestlenir) X ışını iyonizan radyasyon X-ışını fotonu hedef atomun (obje/hasta) iç yörünge elektronunu yörüngesinden fırlatır, kendisi de kaybolur. (enerjisi kaybolur) İyonlaştırıcı etki (e - lar serbestlenir) X ışını iyonizan radyasyon

25 Anjiografi Cihazı Transmisyon (Geçme) Yarı değer seviyesi* yüksek x-ışını demeti daha penetrandır. Radyografik incelemelerde objeye ulaşan X- ışınlarının %5’inden daha azı filme veya dedektöre ulaşmaktadır. Bunların da yarısından azı filmle/dedektörle etkileşime girerek görüntü oluşumuna katkıda bulunmaktadır Tüpten çıkan X-ışınlarının %1 kadarı görüntü oluşumunu sağlamaktadır. Yarı değer seviyesi* yüksek x-ışını demeti daha penetrandır. Radyografik incelemelerde objeye ulaşan X- ışınlarının %5’inden daha azı filme veya dedektöre ulaşmaktadır. Bunların da yarısından azı filmle/dedektörle etkileşime girerek görüntü oluşumuna katkıda bulunmaktadır Tüpten çıkan X-ışınlarının %1 kadarı görüntü oluşumunu sağlamaktadır.

26 Anjiografi Cihazı Transmisyon (Geçme) Çok Radyolüsent Hava-Gaz Radyolüsent Yağ Ara Yoğunluk Su-Yumuşak dokular Radyoopak Kalsifikasyon-Kemik-Taş Çok Radyoopak Metal-Kontrast maddeler Çok Radyolüsent Hava-Gaz Radyolüsent Yağ Ara Yoğunluk Su-Yumuşak dokular Radyoopak Kalsifikasyon-Kemik-Taş Çok Radyoopak Metal-Kontrast maddeler

27 Anjiografi Cihazı (Kompton) Saçılma Saçılan radyasyon hasta hakkında yararlı bilgi taşımayan, filmde bulanıklığa yol açan ve hasta/personel ekibinde alınan dozu arttıran istenmeyen bir unsurdur.

28 Anjiografi Cihazı Görüntü Kaydedici – İmaj Reseptörü Röntgen filmi (Kaset-Film-Ranforsatör) Görüntü plağı (CR) Dijital Detektörler (DR) Floroskopi Image Intensifier Flat panel dedektör Röntgen filmi (Kaset-Film-Ranforsatör) Görüntü plağı (CR) Dijital Detektörler (DR) Floroskopi Image Intensifier Flat panel dedektör

29 Anjiografi Cihazı İmaj Reseptörü – Image Intensifier

30 Anjiografi Cihazı İmaj Reseptörü – Flat Panel Dedektör

31 Anjiografi Cihazı Flat Panel Dedektör – Pixel sistemi Dedektörde piksel sayısı 512x x1024 Her bir piksele ulaşan X ışını miktarına göre bu piksellerdeki elektriksel aktivite matematiksel değere çevrilir. Bu matematiksel değerler ise büyüklüğüne göre beyaz-siyah arası gri tonlara çevrilir ve monitöre aktarılır. Her bir pikselde, beyaz-siyah arası çok sayıda gri ton özelliği mevcuttur : gri ton …. görüntü elde edilmiş olur…

32 Kontrast madde verilmeden önce elde edilen temel ekran görüntüsü elde edilir. (piksellerde matematiksel değerler –gri tonlar– hafızaya alınır) Kontrast madde verildikten sonra sürekli olarak alınan her bir görüntü karesi (piksellerdeki matematiksel değerler-gri tonlar) ilk başta alınan temel görüntüden çıkarılır. (dijital subtraction: çıkarma işlemi uygulanır.) 2. görüntü – 1. görüntü, 3. görüntü – 1. görüntü, 4. görüntü – 1. görüntü …. X görüntü-1. görüntü (Kontrast madde+kemik-yumuşak doku) – (kemik-yumuşak doku) (DSA) Digital Subtraksiyon Anjiografi

33

34

35 Anjiografi Cihazı Konvansiyonel vs Digital

36 Anjiografi Cihazı Digital Anjiografi Kontrast madde verilmeden önce elde edilen temel ekran görüntüsü elde edilir. Ardından kontrast madde verildikten sonra 2. bir görüntü elde edilir. 2. görüntü 1. görüntüden çıkarılır. Çıkarma işlemi pikseller düzeyinde olur. Görüntü rezolüsyonu daha düşüktür. Kemik ve yumuşak doku süperpozisyonları tanısal zorluğa yol açabilir. Dijital sistem olmadığı için remask/pixel shift özellikleri bulunmaz.

37 Teşekkürler


"Dr. Fatih GÜLŞEN İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Girişimsel Radyoloji Bilim Dalı Anjiografi Cihazında Görüntü Nasıl Oluşuyor?" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları