Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Fiziksel Parçalanma •Kayalar, yağış, sıcaklık, rüzgar gibi iklim koşullarının etkisiyle parçalanır. •Parçalanan kayalardan taş ve çakıl meydana gelir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Fiziksel Parçalanma •Kayalar, yağış, sıcaklık, rüzgar gibi iklim koşullarının etkisiyle parçalanır. •Parçalanan kayalardan taş ve çakıl meydana gelir."— Sunum transkripti:

1 Fiziksel Parçalanma •Kayalar, yağış, sıcaklık, rüzgar gibi iklim koşullarının etkisiyle parçalanır. •Parçalanan kayalardan taş ve çakıl meydana gelir. Bunlar ya oldukları yerde, yada taşınarak biriktikleri başka bir yerde parçalanmaya devam ederler. •Kaya ve mineralin şekil ve büyüklüğünü değiştiren aşınma – parçalanma •Kimyasal ve minerolojik yapı değişmez Aşınma- Ayrışma- Birleşme

2 Fiziksel Etmenler  Sıcaklık Değişmeleri: Yaz-Kış, Gece ve Gündüz sıcaklık farkları  Hareket eden Su-Buz-Rüzgarın etkisi

3 Kimyasal Etmenler 1. Yükseltgenme (oksidasyon) 2. İndirgenme (redüksiyon) 3. Hidroliz 4. Hidrasyon 5. Karbonasyon 6. Solusyon

4 Yükseltgenme (oksidasyon) Yükseltgenme: Elementlerin elektron vererek bir değerlikten daha yüksek değerliklere geçmesi Zn0 --> Zn+2 + 2e- burada Zn0 --> Zn+2 + 2e- burada Zn0 dan Zn+2 ye 2 e- vererek yükseltgenmiştir. Zn0 dan Zn+2 ye 2 e- vererek yükseltgenmiştir.  3 Mg Fe SiO4 + 3H2O H4Mg3Si2O9 + SiO2 + 3FeO + 4FeO + 3H2O +O FeO3.3H2O  Olivin-Serpantin-Ferrooksit--Limonit

5 İNDİRGENME  İndirgenme Bir maddenin elektron alması olayıdır. Cu+2 + 2e- --> Cu0  İndirgenme Bir maddenin elektron alması olayıdır. Cu+2 + 2e- --> Cu0  Suyun hava boşluklarını doldurduğu topraklarda,  Derinlerde,  kötü drenajlı,  Havanın yeterli olmadığı koşullarda  Nitrat ve Sülfat----elementel azot ve kükürt

6 HİDROLİZ  Suyun serbest H iyonlarının katyonlarla yeni bir bileşik meydana getirmek üzere yer değiştirmesi  KAlSi3O8 + HOH---HAlSi3O8 + KOH mikroklin asitsilikat mikroklin asitsilikat  Feldispat, mika, silikat mineralleri

7

8 HİDRASYON  Suyun toprak minerallerine bağlanması  Fe2O3+ 3H2O Fe2O3.3H2O  Yumuşar, esneklik ve parlaklığını kaybeder, hacimleri artar  Kuruduğunda su kaybederek dehidrastona uğrar  Feldispat, amfibol, piroksen, mika  Hematit---limonit  Ferrooksit---limonit

9 KARBONASYON  CO2 ‘nin hidroliz sonucu açığa çıkan metalik hidroksitleri karbonat ve bikarbonata dönüştürmesi  2 KOH +CO2---K2CO3 + H2O  Oksidasyon, hidroliz karbonasyon iç içe meydana gelir.  Ca=Kil +2H2CO3--H-Kil+Ca(HCO3)2

10 SOLUSYON  Karbonik asitin çözmesi  Kireç taşının karbonik asit içeren sularla çözülmesi  CaCO3 + H2CO3---Ca(HCO3)2  Kalsiyumbikarbonat, sularda kireç taşından daha kolay çözünür.  Solusyon karbonatlı bileşikler,  hidroliz ise silikatlı bileşiklerin ayrışmasında etkin. ayrışmasında etkin.

11 Biyolojik Etmenler  Liken, mantar, bakteri, solucan Likenler; (mantar-alg ortak yaşam) mantarın ayrıştırıcı özelliğini kullanarak kayanın üzerini yavaş yavaş ayrıştırır ve kayanın rüzgar ve yağmur ile parçalara ayrılmasına neden olur. Mantar algin fotosentez özelliği sayesinde besin elde ederken, Algler mantarın ayrıştırıcı özelliği sayesinde mineralleri elde ederler.

12 MANTAR/BAKTERİ

13 SOLUCANLAR •açmış oldukları galeriler •dışkılarının içermiş olduğu yüksek besin maddesi nedeniyle toprak verimliliği •stabil agregatların oluşumu •toprak strüktürünün iyileştirilmesi •toprakların infiltrasyon ve su tutma kapasitelerinin artırılması gibi bir seri fiziksel özellik üzerine olumlu etkileri bulunmaktadır.

14 TOPRAK OLUŞUMU

15 Toprak Oluşturan Faktörler Ana Materyal Topoğrafya Zaman İklim Biosfer Orman Toprağı Bu beş faktör birlikte çalışarak horizon adı verilen tek bir toprak profilini meydana getirir. 1cm toprak için yıl gereklidir. Tarım için en az 60 cm toprak gereklidir. En uygun şartlar altında tarım toprağı yılda oluşur.

16 İKLİM AKTİF TOPOĞRAFYA PASİF ANA MATERYAL PASİF CANLILAR AKTİF ZAMAN PASİF TOPRAK YAPAN FAKTÖRLER

17

18

19 1.KLİMATİK FAKTOR (İKLİM) Aktif Faktör  Sıcaklık faktörü, kayaların fiziksel ve kimyasal ufalanmalarını etkiler.  Yağış (ya da nem), ana kayanın kimyasal ufalanmasına (çözünmesine) ve üst katmandaki çözünebilen maddeleri alt katlara taşır.

20

21 1. KLİMATİK FAKTOR (İKLİM)  Karasal iklimin toprak oluşumu üzerine etkisi genellikle olumsuz olup buralarda topraklaşma süreci yavaş işler,  Toprak oluşumunu sağlayan fiziksel ve kimyasal olaylar çoğunlukla yılın ilkbahar ve sonbahar mevsimleriyle sınırlı kalır.

22 1. KLİMATİK FAKTOR (İKLİM)  Doğu Anadolu’da Erzurum—Kars platolarındaki topraklar, yazları kurak karasal iklimin etkili olduğu yörelerdeki (Orta Anadolu Bölgesi) topraklardan çok farklıdır. yazları kurak karasal iklimin etkili olduğu yörelerdeki (Orta Anadolu Bölgesi) topraklardan çok farklıdır. * Buradaki topraklar uzun boylu çayırlar altında oluşmuş, esmer renkli (çernozyem) topraklardır.

23

24 YAĞMUR ORMANLARI ÇÖL TOPRAKLARI

25 2. ANA MATERYAL FAKTÖRÜ  Toprağın altında bulunan ve ayrışarak toprağı oluşturan materyale ana materyal ya da ana kaya denir. Ana materyal; Ana materyal;  granit, bazalt gibi çok sert bir kütle olabileceği gibi,  çakıl, kum veya volkan kumu gibi gevşek materyal de olabilmektedir

26 ANA MATERYAL FAKTÖRÜ Pasif faktör (iklimin hakim etkisine boyun eğer)  Ana kayalar çeşitli olaylarla ayrıştıkları zaman bünyelerinde bulunan maddeler serbest kalır.  İşte yeni oluşacak toprağın;  rengi,  geçirimlilik derecesi ve  bitki besin maddeleri, ayrışma sonucu açığa çıkan bu maddelere göre belirlenir. ayrışma sonucu açığa çıkan bu maddelere göre belirlenir.

27 ANA MATERYAL FAKTÖRÜ  Bazı ana kayaların (kumtaşı, kuvarsit, gnays gibi) ayrışması sonucu bol miktarda kum açığa çıkar. Böyle ana kaya üzerinde kumlu topraklar oluşur.  Killi-kireçli ana kayalar üzerinde ise koyu renkli ve geçirimsiz topraklar oluşur. Türkiye’deki ovalarda genellikle bu topraklar yaygındır.  Kireç taşı üzerinde CaCO3 in ayrışması sonucu kızıl renkli topraklar (terra—rossa) oluşur. Bu topraklar kireçli arazideki çukurluklarda ve çatlaklarında meydana gelmektedir.  Sert ye siyah renkli bir volkanik taş olan bazaltın üzerinde koyu renkli ye bitki besin maddesi yönünden zengin topraklar meydana gelmektedir

28 TOPOĞRAFYA •EĞİM, •YÜKSELTİ, •BAKI

29 TOPOĞRAFYA (ARAZİ ŞEKİLLERİ) Pasif Faktör Pasif Faktör Benzer iklim ve ana materyalde; Benzer iklim ve ana materyalde;  Dik eğimli arazilerde (düze göre) toprak kalınlığı az  Az eğimli arazilerde toprak profili daha derin, bitkiler daha bol, OM daha yüksek  Çukur arazilerde turba oluşumu  Kuzey yönlerinde (nemli ve serin) özellikle kurak bölgelerde bitki gelişimi daha iyi

30 YÜKSEKLİĞİN bitki örtüsüne ETKİSİ

31 ZAMAN Pasif faktör Pasif faktör  Genç, olgun, yaşlı toprak  Nemli bölgede oluşan toprak, kuru bölgede oluşandan daha olgundur

32 Toprak Oluşumu C A CCC AA B B E Ana Materyal Genç Toprak Olgun Toprak

33 BİOSFER-CANLILAR Aktif faktör Aktif faktör  Bitkiler, yağmur sularının toprağa sızmasını sağlar  OM sağlar  Erozyondan korur ve hızlı toprak oluşumuna olanak hazırlar  İklimi değiştirir (ormanlar iklimi yumuşatır,  Rüzgarları keserek buharlaşmayı azaltır,  Yüzeyden akan suyu kontrol eder

34 HAYVANLAR;  Toprakta dehlizler açar  OM’yi inorganik materyalle karıştırır  Solucanlar, toprağı vücutlarından geçirerek fiz. ve kim. değişime yol açar.

35 Toprak Profili Toprağın ana materyaline kadar uzanan bütün horizonların düşey kesitine Toprağın ana materyaline kadar uzanan bütün horizonların düşey kesitine toprak profili denir. Toprak profili

36 Horizonların Belirlenmesi ve Tanımlanması Toprak Çukuru Tekniği Horizonlar arasındaki farkları ve özellikleri belirlemek için en üstten başlayarak profili gözle. Her bir horizonu açık olarak tanımlamak için horizonun alt ve üst kısmına bir çubuk veya işaretleyici yerleştir. Not alınabilecek her şeye (farklı renkler, şekiller, kökler, taşların büyüklüğü ve miktarı, küçük koyu nodullar-konkresyonlar, solucanlar, veya diğer küçük hayvanlar ve böcekler, solucan kanalları gibi) bak. Çok kuru veya arid koşullarda oluşmuş bir toprak profil örneği (New Mexico, USA)

37 Açılmış Profil (Yol kesiği, inşaat temeli) Tekniği Toprak çukuru tekniğindeki uygulamaları takip et. Horizonların Belirlenmesi ve Tanımlanması Toprak profilinin yüzeyini dik olarak yaklaşık 2 cm kalınlığında kazıyarak taze toprak yüzeyi aç.

38 Burgu Tekniği 1. Toprak profillerinin benzer olduğu ve dört adet delik açabileceğin yerleri tespit et. 3. Burguyla çıkardığın toprakları 1 m uzunluğunda olacak şekilde birleştir ve yay. 2. Birinci deliği açacağın yerin yakınındaki yüzeye bir naylon torba, muşamba, örtü vb. yay. 4. Her horizonu belirle ve burgu deliğinin derinliğini kullanarak kalınlığını ölç. Horizonların Belirlenmesi ve Tanımlanması

39 Yüzey Örneği Tekniği 1. Küçük bir alandan toprağın üst 10 cm kısmını dikkatlice uzaklaştırmak için bir bahçe çapası veya kürek kullan ve yüzeye koy. Çok derin çukurların açılamadığı yerlerde toprak karakterizasyonu için bir horizon örneği alındığında bir başka seçenek üst toprağın 10 cm lik kısmını kullanmaktır. 2. Bu örneği bir horizon olarak kabul et ve özelliklerini karakterize etmek için işlem yap. Horizonların Belirlenmesi ve Tanımlanması

40 Horizon Özellikleri Toprak Strüktürü Toprak strüktürü, toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini yansıtan bir biçimdir. Toprak strüktürünün her bir ünitesi kesek olarak adlandırılır. Muhtemel strüktür çeşitleri: Strüktürlü: Granuler Blok benzeri Prizmatik Kolumna r Levhalı Gerçek boyut boyut Gerçek Gerçek boyut Strüktürsüz: Tek taneliMasif Kalem 19 cm dir Nisbi oran için elle bak

41 Toprak Rengi Munsell Rakamlar ve İşaretler Sistemi Global renk kartında bulunan her rengin Munsell kodu toprak rengini tanımlayan bir üniversal Rakamlar ve İşaretler Sistemidir. 7.5 YR 4/3 Sayı ve harf sembollerinin birinci kısmı hue yi simgeler. F (Y=Sarı, R=Kırmızı, G=Yeşil, B=Mavi, YR=Sarı Kırmızı, RY=Kırmızı Sarı). Horizon Özellikleri

42 F Düşük kromalı renkler bazen açık olarak isimlendirilirken, yüksek kromalı renkler fazla koyu, güçlü veya canlı olarak ifade edilir. Nötr renkler için ıskala sıfırda başlar. Toprak Rengi Munsell Rakamlar ve İşaretler Sistemi Global renk kartında bulunan her rengin Munsell kodu toprak rengini tanımlayan bir üniversal Rakamlar ve İşaretler Sistemidir. 7.5 YR 4 / 3 Öndeki sayı Value (Rengin Parlaklığı). F Value değerleri saf siyah renkten (0) saf beyaza (10) kadar değişir. Sondaki sayı Chroma (Rengin Yoğunluğu) Horizon Özellikleri

43 Chroma Toprak Rengi Munsell Rakamlar ve İşaretler Sistemi HueValue HueValueChroma Soil Renk Kartı Sayfaları Horizon Özellikleri

44 Toprak Rengi 1.Her bir horizondan bir kesek al ve bir kağıda ıslak, kuru veya nemli olarak not koy. Kuru ise su püskürtücü ile yavaşça ıslat. 2.Güneşe doğru tut. 3.Keseği kır ve toprak renk kartı ile iç yüzey rengini karşılaştır. Not: Bazen, bir toprak örneği birden fazla renge sahip olabilir. Gerekli ise en fazla 2 rengi kaydet ve dominant ve alt renk olarak numarala. Horizon Özellikleri


"Fiziksel Parçalanma •Kayalar, yağış, sıcaklık, rüzgar gibi iklim koşullarının etkisiyle parçalanır. •Parçalanan kayalardan taş ve çakıl meydana gelir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları