Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Merkez Bankacılığı ve TCMB R. Hakan ÖZYILDIZ

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Merkez Bankacılığı ve TCMB R. Hakan ÖZYILDIZ"— Sunum transkripti:

1 Merkez Bankacılığı ve TCMB R. Hakan ÖZYILDIZ

2 Dönemi • Savaş dönemlerinde kamu açıklarını finanse etmek öne çıksa da merkez bankalarının asli görevi paranın iç ve dış değerinin korunması olmuştur. • Banknot ihraç den ilk banka 17. YY da 1661 yılında Stockholm Bankası olmuştur. • Bu yetki kısa süre sonra 1668 yılında İsveç Devlet Bankası (Riskbank)’a devredilmiştir. • Gerçek anlamda merekz bankacılığı 18. YY da üç önemli fonksiyonu içerecek şekilde ortaya çıkmıştır: – Devletin bankası olmak – Banknot ihraç tekeline sahip olmak – Likiditenin son mercii fonksiyonuna sahip olmak • Bu bağlamda ilk MB İngiltere MB sıdır.

3 İskontoculuk !? • Bu dönem MB ları para basmakla ve bazılarının ticari işlemlerde doğrudan ıskonto işlemleri yapmakla uğraştıkları yıllardır.

4 4

5 dönemi: Altın standardı • 1983 yılında Almanya, Danimarka, Norveç ve İsveç sonra diğer ülkeler altın standardı uygulamaya başladılar. • MB sadece altın rezervleri karşılığında para basabiliyorlardı.

6 dönemi • Savaşlar ve krizler dönemi merkez bankacılığı • Altın ödemeler dengesi açıklarını finanse etmek için kullanıldı • MB ları hükümetlerin savaş harcamalarını finanse ettiler • MB ları konvertibl olmayan ya da MB nın yükümlülüğünde olan kanuni mübadele aracı olan kağıt para (legal-tender) basmaya başladılar.

7 : Bretton Woods Dönemi • Keynesyen görüşler öne çıkıyor • ABD savaştan altın stoklarıyla çıkıyor • IMF - Dünya Bankası – GATT (sonra DTÖ) kuruluyor • Uluslararası para sistemi döviz kurlarının değişiminin sabitlenmesi üzerine kuruluyor. Fakat bu sabitleme oranlarına düzeltebilme (yeniden sabitleme - örn. devalüasyon) imkanı verilmiştir. • Teoride tüm paralar altına bağlanmakla birlikte, altın stoklarının önemli bir kısmı ABD’nin elinde olduğu için, tüm paralar $ a sabitlenmiş ve ABD $ da altına endekslenmiştir. Böylece $ temel para birimi olmuştur.

8 1971 den günümüze • Petrol şokları, enflasyonda hızlı yükseliş, parasal kontrolü zorlaştırmıştır. Bretton Woods sistemi yıkılmıştır • Dalgalı kur sistemine geçilmiştir. • Fiyat istikrarı öne çıkmıştır. • Kur mu faiz mi tartışması başlamış, • Finansal enstrümanlar çeşitlenmiş, • MB ları için de yeni APİ, döviz piyasaları gibi yeni politika araçları gündeme gelmiştir. • Önce parasal hedefleme ardından enflasyon hedeflemesi etkin bir politika aracı olmuş

9 TCMB 1. Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet’in ilk yılları dönemi sonrası Para basma ve para politikasından sorumlu kuruluş ve faizin ekonomideki yeri?

10 Osmanlı dönemi • Hazine, darphane, sarraflar, vakıflar vs • İlk senyoraj hakkı 1839 da «kaime-i nakdiye-i mutebere» basılarak kullanılmıştır.

11 Devam • Kaime el yazısıyla yazılan mühürlü bir borç belgesi. Bugünkü anlamda para değil. • 1854 Kırım savaşı sırasında yurt dışından ilk borçlanma yapılıyor. • 1856 da Londra merkezli Ottoman Bank (Bank-ı Osmani) kuruluyor. • Sonra hisse yapısı değiştiriliyor İng – Fransız ortaklığı olan «Bank-ı Osmani-ı Şahane» kuruluyor. • Bankaya 30 yıllık süre için banknot basma yetkisi veriliyor. • II. Meşrutiyet döneminde İttihatçılar ulusal bir merkez bankası kurulması fikrine uygun olarak 1917’de Osmanlı İtibar-ı Milli Bankasını kuruyorlar.

12 Cumhuriyet dönemi • 1923 İzmir İktisat Kongresi «tedavül bankası» fikri • Uzmanlar çağrılıyor • 11 Haziran 1930 tarih ve 1715 sayılı TCMB kanunu kabul ediliyor. • Hisse yapısı bugünkünden faklı: – A sınıfı hisseler Hazine’ye (% 15 ten fazla olamaz ilkesi yasayla getirilmiş) – B sınıfı hisseler milli bankalara – C sınıfı hisseler yabancı bankalar ile imtiyazlı şirketlere – D sınıfı hisseler Türk ticaret kuruluşlarıyla Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişilere • Halk, özellikle memurlar hisse alması için teşvik edilmiş.

13

14 O yıllarda • Kuruluş kanununa göre TCMB’nin amacı ülkenin ekonomik kalkınmasını desteklemek, • Temel politika aracı reeskont oranları,

15 arası • 1940 larda; II. Dünya Savaşı ortamı, devleti finanse etme görevi, enflasyon yüksek, • 1950 lerde; Ekonomik büyümenin finansmanı için TCMB kaynakları yoğun olarak kullanılıyor. Kamu açıkları ve reeskont imkanları vb. • 1960 larda; sanayinin gelişimine paralel olarak genişlemeci para politikası izliyor.

16 dönemi • 14 Ocak 1970 yeni Kanun • Bankanın % 51’i Hazine’nin, • Yapı değişiyor, modernleşiyor • Hazine’ye kısa vadeli avans vermeye üst sınır getiriliyor (bütçe ödeneklerinin % 15). • 24 Ocak 1980 Kararlarıyla finansal piyasalara liberalizasyon geliyor. • Mevduat faizlerini piyasalar belirlemeye başlıyor. (Soru: MB belirlerse ne olur?) • 1989’da ekonominin alt yapısı hazırlanmadan Kambiyo Rejimi değişiyor. «İmkansız üçlü» nün bir ayağı serbest kalıyor. • Kur politikası da gündeme geliyor.

17 Ekonomiye dinamit konuyor • İthalat, sıcak para, rekabet, kamu açıkları, işsizlik, özelleştirme vb. • 1994 Nisan Kararları • 1998 Uzak Doğu Asya Krizi • 1999 Rusya Krizi ve Büyük Marmara depremi • Kasım 2000 Küçük Kriz • ve 2001 Krizi

18 2001 reformları • TCMB nin kamuya kredi açması yasaklanıyor. • Mali disipline yönelik reformlar: – Kamu İhale Kanunu – Kamu Mali Yönetimi ve Harcama Kanunu, – Kamu Borç Yönetimi Kanunu, – Bankacılık reformu • Kamu Bankalarının yeniden yapılandırılması • BDDK nın kurulması

19 Para basma

20 Para basma tarihçe

21 1. Emisyon Grubu

22 2. Emisyon grubu

23 3.,4. ve 5. emisyon grupları

24 Son grup • Banknot matbaası ilk yerli parayı 1958 yılında basmıştır.


"Merkez Bankacılığı ve TCMB R. Hakan ÖZYILDIZ" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları