Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KİŞİLİK BOZUKLUKLUKLARI Prof Dr Süheyla Ünal. Amaç Tıp öğrencisi kişilik bozukluğu spektrumunda yer alan hastayı değerlendirecek, hastanın kişilik özelliklerinin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KİŞİLİK BOZUKLUKLUKLARI Prof Dr Süheyla Ünal. Amaç Tıp öğrencisi kişilik bozukluğu spektrumunda yer alan hastayı değerlendirecek, hastanın kişilik özelliklerinin."— Sunum transkripti:

1 KİŞİLİK BOZUKLUKLUKLARI Prof Dr Süheyla Ünal

2 Amaç Tıp öğrencisi kişilik bozukluğu spektrumunda yer alan hastayı değerlendirecek, hastanın kişilik özelliklerinin tedavi ilişkisine yansımasını değerlendirecektir

3 Öğrenim hedefleri Kişiliğin tanımını yapar Kişiliğin bileşenlerini açıklar Kendiliğin özelliklerini tanımlar Kişilik bozukluklarının tanımını yapar Toplum içindeki sıklıklarını yaşa ve cinsiyete göre söyler Hastayı hekime getiren kişilik bozukluklarına ikincil semptom ve bulguları tanımlar Tanıda hekimin rolünü açıklar

4 Öğrenim hedefleri DSM 5 kriterlerine göre kişilik bozukluklarını sınıflandırır Erken tanının prognoza etkisini açıklar Nedenlerini mekanizması ile açıklar Risk oluşturan faktörleri mekanizması ile açıklar Riskli grupları gerekçesi ile açıklar Bir olguda risk faktörlerini belirler Risk faktörlerini sorgulamayı tercih eder

5 Öğrenim hedefleri Alt grupların belirgin semptomlarını sayar Alt tiplerin tipik semptom paketini açıklar Semptomları mekanizmaları ile açıklar Semptomların kişilik gelişim sürecindeki yerini açıklar Semptomları özellikleri ile açıklar Kişilik bozukluğunun tipine özgü semptomları sayar

6 Öğrenim hedefleri Semptomları özellikleri ile sorgulamayı tercih eder Bir olguda kişilik bozukluğunun özelliklerine uygun semptomları belirler Kişilik bozukluğunun alt tiplerine özgü bulguların özelliklerini açıklar Bir olguda bulguları kişilik bozukluğunun alt tipine göre belirler

7 Öğrenim hedefleri Sık görülen komplikasyonlarını sayar Kişilik bozukluğunun alt tipine özgü iletişim sorunlarını tanımlar Hasta ile ilişkilerde ortaya çıkabilecek sorunlarda hekimin yaklaşım tarzını açıklar Hastanın önde gelen semptomlarına göre uygulanacak palyatif tedaviyi açıklar

8 Öğrenim hedefleri Hastalığın acil durum kriterlerini açıklar Ruh sağlığı uzmanına sevk gerektiren durumları tanımlar

9 Kişiliğin tanımını yapar. Kişilik İnsanları birbirlerinden farklı kılan Kendisine ve çevresindekilere bakış açılarını, kişiler arası ilişkilerini tanımlayan Yaşam biçimini oluşturan Değişmesi güç olan İşlevselliğin tüm alanlarında sergilenen Kendine özgü duygu, düşünce, tutum ve davranış örüntülerinin bütünüdür

10 Kişilik Kişilik ‘ nature ’ ve ‘ nurture ’ un karşılıklı etkileşiminin bir ürünüdür ‘ Nature ’ kişiliğe genetik yapı aracılığı ile beyin aktivasyonu, mizaç, nöroanatomi ve biyokimya gibi temel süreçler üzerinden katkıda bulunur ‘ Nurture ’ kişiliğe ebeveyn ilişkileri, kardeş kıskançlığı, çevresel uyarı ve kültür aracılığı ile katkıda bulunur

11 Kişilik Kişilik bireye süreklilik, kalıcılık, bilinirlik özelliği verir. Bu kalıcılık, hem kişinin kendisiyle hem de ötekiyle ilgili tanım ve yaşantılarında, davranışlarında güven ve bildiklik sağlar

12 Kişiliğin oluşumundaki etkenler Kalıtım Doğum öncesi, doğum sonrası ve çocukluk çağındaki fiziksel, ruhsal koşullar Öğrenme etkenleri

13 Kişiliğin bileşenleri Kişilik = Mizaç + Karakter Mizaç – Doğuşta varolan davranış örüntüsüdür – Duygusal, güdülenme, uyum özelliklerinin yapısal çekirdeğidir Karakter – Birey ve çevre arasındaki etkileşim içinde gelişir – Sürekli, tutarlı, kalıplaşmış özelliklerdir Kişiliğin bileşenlerini açıklar

14 I. Mizaç (Huy) A. Kalıtsal 1) Zarardan kaçınma 2)Yenilik arayışı 3)Ödül bağımlılığı 4)Sebatkarlık II. Karakter A. Öğrenme 1) Kendini-yönetme 2) Ortak iş yapabilirlik 3) Kendini aşma Cloninger RC Archives of General Psychiatry 1993;50: Kişilik

15 Cloninger’in modeli

16

17 Bilme-düşünme-algılama biçimi Belli durumlarda belli duygusal tepki gösterebilme yetisi Engellenme ve çatışmalar karşısında başetme ve savunma düzenekleri Kendini düzenleme yetisi – Acı – Haz – Etkinlik-Edilginlik – Kendi-Öteki – Düşünme-hissetme Millon 2005 “Kendi”lik=Uyum özellikleri Kendiliğin özelliklerini açıklar

18 Kişilik bozuklukları Kişinin kültürel normlar ve beklentiler bağlamında adaptif olan bir “kendilik” duygusu ve kişilerarası işlevsellik kapasitesi geliştirme yetersizliğinin temsilidir. Özetle – Bozuk kişilik = adaptif yetmezlik – Sağlıklı kişilik = adaptif yeterlik

19 Kişilik bozuklukları Kişilik özellikleri – uyuma dönük değilse, – esneklikten yoksunsa, – işlevsel bozukluğa ve öznel rahatsızlığa(distres) yol açıyorsa – çok çeşitli toplumsal ve kişisel durumları kapsıyorsa, – süreklilik gösteriyorsa ( en azından ergenlik ya da genç erişkinlik dönemine kadar) kişilik bozukluğundan söz edilir Kişilik bozukluklarının tanımını yapar

20 Kişilik bozukluğu Genellikle benliğe uyumlu, yani benimsenmiş olması ve değiştirilmek istenmemesi; bazen de benimsenmemiş olsa bile değiştirilememesi Genel olarak çevre ile çatışma ve sürtüşmeye yol açması; kendini çevreye değil, çevresini kendisine uydurmaya çalışması söz konusudur.

21 Kişilik bozukluğu Kişinin bilişsel yetilerinde temel duygulanımı ve düşünce yapısında belirgin bozukluk yoktur Zaman zaman bunaltı ve çökkünlük belirtileri ve somatik yakınmalar değişik derecelerde bulunabilir

22 Kişilik bozukluğu olan bireyler Çalışma ortamlarında rahatsızlık hissederler, bir çok mesleğe girip çıkarlar Sosyal ilişkileri bozuk ya da çok azdır Başkalarını rahatsız ederler ve öfkelendirirler Stres ve engellenmeyi tolere edemezler

23 Kişilik bozukluklarının önemi Yaygın oluşu- (%10-14) İşlev bozukluğu nedeniyle topluma maliyetinin yüksek olması İntihar, şiddet, suç, alkolizm, madde kullanımı Diğer psikiyatrik hastalıklarla birlikte olması Tedaviye uyumu bozması Evlilik sorunları, mahkeme başvuruları İşsizlik, eğitim düzeyi düşüklüğü Psikosomatik hastalıkların sıklığı

24 Kişilik bozukluğu kriterleri-DSM 5 A-Kişilik (kendilik ve kişilerarası) işlevselliğinde bozulma B-Patolojik kişilik özelliği varlığı – Olumsuz duygulanım – Diğer insanlardan ayrılma (detachment) – Karşıt gelme (antagonizm) – Kontrol yokluğu ya da kompulsiyon – Psikotizm

25 Kişilik bozukluğu kriterleri C-Kişilik işlevindeki bozulma ve patolojik kişilik özelliklerinin süreklilik göstermesi ve değişik ortamlarda sergilenmesi D-Kişilik işlevindeki bozulma ve patolojik kişilik özelliklerinin bireyin gelişim süreci ya da sosyokültürel ortamıyla açıklanamaması E-Bu özelliklerin bir maddenin etkisi altında olma ya da genel tıbbi bir durumun fizyolojik etkisiyle açıklanamaması

26 Epidemiyoloji Toplumda görülme sıklığı %10-14 Erkeklerde paranoid, şizoid, antisosyal KB Kadınlarda sınırda, kaçıngan, bağımlı KB daha fazla Toplum içindeki sıklıklarını yaşa ve cinsiyete göre söyler

27 Epidemiyoloji

28 Semptomlar Anksiyete Depresyon Öfke ve impuls kontrolsüzlüğü Kişiler arası ilişki sorunları İntihar girişimi Hastayı hekime getiren kişilik bozukluklarına ikincil semptom ve bulguları tanımlar

29 Tanı için ipuçları Hasta başka nedenlerle hekime başvurduğunda; – Genel yaşam biçimi – Yaşam olaylarına karşı tutumu – Değer yargıları – Sorunlarda kendini haklı çıkarma çabası – Sorunlarda çevreyi suçlama – Çevre ile sık çatışma – Ders almama ve davranışlarda yineleme gibi özellikler hekimin hastada kişilik bozukluğu düşünmesini sağlamalıdır Tanıda hekimin rolünü açıklar

30 DSM 5 ’ e göre kişilik bozuklukları Paranoid Kişilik Bozukluğu Şizoid Kişilik Bozukluğu Şizotipal Kişilik Bozukluğu Antisosyal Kişilik Bozukluğu Sınırda (Borderline) Kişilik Bozukluğu Histriyonik Kişilik Bozukluğu Narsisistik Kişilik Bozukluğu Kaçıngan Kişilik Bozukluğu Bağımlı Kişilik Bozukluğu Obsesif-kompulsif Kişilik Bozukluğu DSM 5 kriterlerine göre kişilik bozukluklarını sınıflandırır

31 DSM 5’e göre melez kişilik tipleri Sınırda tip Obsesif Kompulsif Tip Kaçıngan tip Şizotipal tip Antisosyal/Psikopatik tip Narsissistik tip

32 Sınırda kişilik bozukluğu Kişilik işlevinde belirgin bozulma 1- Kendilik işlevinde bozulma a) Kimlikte; belirgin verimsizlik, yetersiz gelişme, sıklıkla kendini aşırı eleştirmeyle bağlantılı durağan olmayan kendilik imgesi, kronik boşluk duygusu, stres altında disosiye olma b) Kendini yönlendirme; Amaç, özlem ve isteklerde, değerlerde, gelecek planlarında durağan olamama 2-Kişiler arası ilişkilerde bozulma a) Empati; Aşırı duyarlılık nedeniyle kişiler arası ilişkilerde diğerlerinin ihtiyaçlarını ve duygularını farkederek uzlaşma becerisi, diğerlerini algılamada yanlı davranarak olumsuz tutum gösterme, incinirlik Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

33 Sınırda kişilik bozukluğu b) Yakın ilişkiler: Yoğun, tutarsız, çatışmalı, gerçek ya da hayali terkedilme düşünceleri ile kaygılı uğraş içinde olma, yüceleştirme ve değersizleştirme arasında gidip gelme, aşırı ilgilenme ya da geri çekilme şeklinde uçlarda davranma Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

34 Sınırda kişilik bozukluğu Patolojik özellikler 1) Olumsuz duygulanım a) Duygusal labilite b) Kaygılılık c) Depresiflik 2) Dizinhibisyon a) Dürtüsellik b) Risk alma 3)Antagonizm (karşıtlık) a) Düşmanlık Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

35 Temel özellikler

36 Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Kişilik işlevinde belirgin bozulma 1- Kendilik işlevinde bozulma a) Kimlikte; Kendilik duygusu işle ve verimlilikle tanımlı, duyguları ve yaşantıları kısıtlı b) Kendini yönlendirme; Mükemmelliyetçilik ve yüksek standartlar nedeniyle görevleri tamamlayamama, aşırı ahlaklı olma 2-Kişiler arası ilişkilerde bozulma a) Empati: Diğerlerinin duygu, düşünce ve davranışlarını anlamada güçlük çekme b) Yakın ilişkiler çalışma ve verimliliğe ikincil, esnek olmaması, inatçılığı sorun Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

37 Patolojik kişilik özellikleri 1) Kompulsivite 2) Olumsuz duygulanım Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

38 Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Aşırı düzen titizlik, mükemmeliyetçilik Kuralcılık, inatçılık Başkalarından kendi kurallarına uyum beklentisi Aşırı kararsızlık, erteleme eğilimi Aşırı sorumluluk duygusu Cimrilik, biriktirme davranışları Evhamlı, kuruntulu

39 Kaçıngan kişilik bozukluğu Kişilik işlevinde belirgin bozulma 1- Kendilik işlevinde bozulma a) Kimlikte; kendini yetersiz görme b) Kendini yönlendirme; Davranışları için gerçekçi olmayan standartlar koyma, kişiler arası ilişki için risk alma 2-Kişiler arası ilişkilerde bozulma a) Empati: Eleştirilmeye ve reddedilmeye aşırı duyarlılık b) Yakın ilişkiler: Hoşlanıldığından emin olmadan yakınlaşamama, mahçup olma korkusu Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

40 Kaçıngan kişilik bozukluğu Patolojik kişilik özellikleri 1) Detachment a) Geri çekilme b) Yakınlıktan kaçınma c) Haz alamama 2) Olumsuz duygulanım a) Kaygılılık Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

41 Kaçıngan kişilik bozukluğu Utangaçlık, çekingenlik Toplum içinde sıkılganlık, kaçınma Konuşamama, aptalca konuşma korkusu Yüz kızarması, ses titremesi ile ilgili korkular Çirkin, beceriksiz olduğunu düşünme

42 Şizotipal kişilik bozukluğu Kişilik işlevinde belirgin bozulma 1- Kendilik işlevinde bozulma a) Kimlikte; ben ve diğerleri arasındaki sınırların net olmaması b) Kendini yönlendirme; Gerçekçi olmayan ya da bağlantısız amaçlar 2-Kişiler arası ilişkilerde bozulma a) Davranışının diğer insanlar üzerindeki etkisini anlamada güçlük çekme b) Yakın ilişki kurmada belirgin bozukluk Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

43 Patolojik kişilik özellikleri 1) Psikotizm a) Ekzantirizm (sıradışılık) b) Bilişsel ve algısal düzenleme bozukluğu c) Alışılmadık inançlar ve yaşantılar 2) Detachment- Uzaklaşma a) Kısıtlı duygulanım b) Geri çekilme 3) Olumsuz duygular a) Şüphecilik Şizotipal kişilik bozukluğu Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

44 Şizotipal kişilik bozukluğu Düşünce, davranış ve görünümünde olağan dışılık, garip giyim Sıra dışı ve kısıtlı iletişim, garip bir düşünüş biçimi ve konuşma Bilişsel, algısal çarpıklıklar, özel güçleri olduğuna inanma, büyüsel düşünce Kuşkuculuk, aşırı sosyal kaygı, yakın ilişkilerden rahatsızlık duyma Uygunsuz, kısıtlı duygulanım Geçici psikotik ataklar

45 Antisosyal kişilik bozukluğu Kişilik işlevinde belirgin bozulma 1- Kendilik işlevinde bozulma a) Kimlikte; ben-merkezcilik, kişisel kazanç, güç ya da hazdan kaynaklanan kendilik saygısı b) Kendini yönlendirme; Kişisel doyumu amaç edinme, kültürel normlara, yasalara uygun davranmama 2-Kişiler arası ilişkilerde bozulma a) Empati ve vicdan yokluğu b) Yakın ilişkileri kendi çıkarı için kullanma, başkası üzerinde hakimiyet oluşturma Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

46 Antisosyal kişilik bozukluğu Patolojik kişilik özellikleri 1) Antagonizm (karşıtlık) a) Manuplatif olma b) Kandırma c)Vicdan yokluğu d) Düşmanlık 2) Dizinhibisyon a)Sorumsuzluk b)Dürtüsellik c)Risk alma

47 Antisosyal kişilik bozukluğu 15 yaşından beri süregelen, başkalarının haklarını saymama, başkalarının haklarına saldırma örüntüsü Yasalara, sosyal davranışlara uymama, suç ileme Tekrarlayıcı kavga, dövüş,saldırılar ile birlikte öfkelilik hali, düşük engellenme eşiği Kendine zarar verme tehditleri ve çabaları Güvenlikle ilgili duyarsızlık, ani ve riskli davranışlar, anlık zevki ertelememek Kendini haklı göstermeye çalışmak ve bundan vicdan azabı duymamak, sorumluluk almamak Sözel iletişimde başarı

48 Narsistik kişilik bozukluğu Kişilik işlevinde belirgin bozulma 1- Kendilik işlevinde bozulma a) Kimlikte; kendini tanımlamak için başkalarını referansına ihtiyaç duyma b) Kendini yönlendirme; Başkalarının kabul ve onayını aşırı önemseme, yüksek kişisel standartlar koyma 2-Kişiler arası ilişkilerde bozulma a) Empati: Diğerlerinin duygu ve ihtiyaçlarını anlamada yetersizlik, diğerlerinin kendisiyle ilgili tepkilerine duyarlı olma, başkaları üzerindeki etkisini aşırı önemseme ya da hiç önemsememe b) Yakın ilişkiler: Yüzeysel ve kendilik saygısını besleyecek ilişkiler Alt grupların belirgin semptomlarını sayar

49 Narsistik kişilik bozukluğu Patolojik kişilik özellikleri 1) Antagonizm (karşıtlık) a) Büyüklenmecilik b) Dikkati üstüne çekme, ilgi ve hayranlık arayışı

50 Narsissistik kişilik bozukluğu Kendini üstün ve önemli görme Her şeyi hakkı olarak algılama Kurallar sıradan insanlar için sayma Sorunlarının biricik olduğunu düşünme Önemli kişilerle ilişki kurma çabası Eleştiriye duyarlılık Fantezi yoluyla doyum sağlama İlgiyi hak olarak görme Empati yapamama Kıskançlık Sevgiliyi, eşi eşya gibi görme

51 Erken tanı Kişilik bozukluğuna ilişkin komplikasyonlar gelişmeden – Duygu düzenleme, – Kişiler arası ilişkileri düzenleme – Stresle başa çıkma – Özdenetim becerilerini geliştirmek önem taşır Erken tanının prognoza etkisini açıklar

52 Psikopatogenez Oluş nedenlerini mekanizmaları ile açıklar Mizaç A. Kalıtsal - Algı/Bilgi işleme - Duygu/dürtü düzenleme B. Edinilmiş - Eksiklik/İnhibisyon bozukluğu (örn. SSS travmaları) C. Nörotransmitter aracılığı (örn impulsif-saldırganlık) Karakter A. Öğrenilmiş - Kültürel - Sosyal - Kişilerarası (travmatik yaşantılar, kayıplar)

53 Riskli gruplar Genetik yatkınlığı olanlar- mizaç Erken travmalar - bağlanma, temel güven duygusu Çocuk yetiştirme tutumları-ilgi/disiplin Sosyokültürel faktörler-Öğrenme Riskli grupları gerekçeleri ile açıklar

54 Risk faktörlerini belirleme Bir olguyu değerlendirirken kişilik sorunları dikkati çekiyorsa, kişilik gelişiminde etkili olan faktörleri saptamak, hastanın tedavi planını yapmada ve prognozu belirlemede önem taşımaktadır Bir olguda risk faktörlerini belirler

55 Öyküde risk faktörleri Kişilik gelişimi üzerine etkili olabilecek her türlü etken, hastanın öyküsü alınırken dikkatle sorgulanmalıdır Öykü alırken risk faktörlerini sorgular

56 Semptomları mekanizmaları ile açıklar Risk etkenlerini mekanizmaları ile açıklar Noradrenerjik sistem Serotonerjik sistem Kolinerjik sistem Dopaminejik sistem  Duygusal tepkisellik, uyarılma, dışa dönüklük  dürtü baskılanması/duygu  Letarji/araştırmanın azalması, depresyon ?NA sisteminin dengelenmesi  Yenilik arayışı, histriyonik özellikler Siever, LJ, Frucht W. (1997) Nörotransmitterler-Kişilik

57 Kişilik gelişimi-Belirtiler Oral döneme saplanma-bağımlı kişilik Anal döneme saplanma-OKKB Güvensiz bağlanma- Kaygı, kaçınma Semptomların kişilik gelişim sürecindeki yerini açıklar

58 Kişilik bozukluğunda belirtilerin özellikleri Her bir kişilik bozukluğuna özel olarak gelişmiş belirtiler sözkonusudur – Sınırda KB- Değişken duygulanım, impulsivite – OKKB- Mükemmeliyetçilik, düzenlilik, kontrol ihtiyacı – Kaçıngan KB- kaygı Semptomları özellikleri ile açıklar

59 Semptomları sorgulama Hastanın kişilik sorunları olduğuna dair bir düşünce belirirse, kişilik bozukluğuna özgü belirtileri özellikle sorgulamak, yaşamındaki etkilerini öğrenmek gereklidir. Semptomları özellikleri ile sorgulamayı tercih eder

60 Olgu formülasyonu Olgunun formülasyonunu yaparken kişilik bozukluğuna özgü semptomları belirlemek önem taşımaktadır Bir olguda kişilik bozukluğunun özelliklerine uygun semptom ve bulguları belirler

61 Bulgular Kişilik bozukluğuna özgü bulgular ruhsal muayene sırasında duygulanım, düşünce ve davranış boyutunda değerlendirilmeli ve tedavi planı buna göre yapılmalıdır Kişilik bozukluğunun alt tiplerine özgü bulguların özelliklerini açıklar

62 Komplikasyonlar Depresyon Anksiyete Madde bağımlılığı Sık görülen komplikasyonlarını sayar

63 İlişkiye yansımalar Kişilik bozukluklarında hastanın ilişki ve iletişim sorunları tedavi işbirliği ilişkisini etkileyeceği için hastanın kişiler arası ilişki/iletişim sorunlarını da sorgulayarak hasta-hekim ilişkisini uygun şekilde yönetmek önemli bir beceridir Kişilik bozukluğunun alt tipine özgü iletişim sorunlarını tanımlar

64 Hasta ile ilişkilerde ortaya çıkabilecek sorunlarda hekimin yaklaşım tarzını açıklar Sınırda kişilik bozukluğuna yaklaşım Fiziksel olarak korunmasını sağlamak, intihar izlemi yapmak, kendisine zarar verebileceği nesneleri ortamdan uzaklaştırmak Servis kuralları ve tedavi ilkelerine uymasını sağlamak Sınır sorunları ve tedavi düzenini bozucu davranışlara, ekibi ve hastaları bölme girişimine izin vermemek Hastayla arkadaşlık, yakınlık kurmamak, hasta olarak ilgilenmek

65 Obsesif Kompulsif/Kontrollü Kişilik Rigidite, kararsızlık ve hekimden daha fazla bilgi almak isteği görülebilir Dikkatli, sistemli yönlendirme yapın ve bilgi verin Mümkün olduğunca tedavi ve bakıma katılma olanağı sağlamak Örn: Pansuman değişimine yardımcı olması gibi

66 Obsesif Kompulsif/Kontrollü Kişilik Düzen ve kesinliğe olan duyarlılığını takdir ettiğinizi gösterin Önceden planlama ve düzenlemeler yapma ihtiyacına saygı gösterin Çok ileriye gittiğinde kesin ve somut kanıtlarını gösterebileceğiniz eleştirilerde bulunun Güvenilir ve göründüğünüz gibi olun Onun kurallarını olumlu niteliklere dönüştüren uygun görevler verin

67 Şizotipal kişiye yaklaşım Garipliklerini yadırgamadan yaklaşım göstermek, alay etmemek Gerektiği anda, kısa süreli etkileşime girmek Stresini azaltmak, psikozu yatıştırmak

68 Antisosyal kişilik bozukluğuna yaklaşım Kuralları bildirmek, davranışlarına sınır getirmek Hastayla tartışmamak, gerekirse uzaklaşmak Dürüst davranmasını istemek Kabul edilemeyecek davranışları belirtmek Fiziksel ya da sözel saldırganlık gösterdiğinde ilgiyi kesmek Öfkeyle başa çıkmasını, kendini ifade etmesini sağlamak Güven duygusu oluşturmak

69 Narsissistik kişiye yaklaşım Samimi olduğunuz her durumda onu takdir ettiğinizi gösterin Ona başkalarının tepkilerini açıklamaya çalışın Görgü ve nezaket kurallarına titizlikle uyun Sadece zorunlu eleştiriler yapın ve çok açık olun Sistematik olarak ona karşı çıkmayın Kullanılma girişimlerine karşı dikkatli olun Almadan veren olmayın

70 Semptomatik tedavi Depresyon- SRI, RMAOI, atipik AP Akut anksiyete, ajitasyon- BZD, AP Anksiyete- SSRI, buspiron, RMAOI, düşük doz AP Duygulanımda dalgalanma- VAL, CBZ, Li, düşük doz AP Duygulanımda düzleşme- atipik AP, SSRI, RMAOI Disfori- SSRI, düşük doz AP Saldırganlık- Li, antikonv., AP Dürtüsellik- SSRI, antikonv., Li, düşük doz AP Psikoz- AP Hastanın önde gelen semptomlarına göre uygulanacak palyatif tedaviyi açıklar

71 Acil durum kriterleri İntihar ve kendini yaralama Öfke patlamaları İmpulsif davranışlar Hastalığın acil durum kriterlerini açıklar

72 Uzmana sevk koşulları Ağır depresyon eştanısı Şiddetli anksiyetenin varlığı İntihar düşüncesi/girişimi Belirgin kişiler arası ilişki sorunları Madde kullanımı/bağımlılığı Ruh sağlığı uzmanına sevk gerektiren durumları tanımlar

73 Acil sevk kriterleri İntihar, kendini yaralama, başkasını yaralama Madde entoksikasyonu/yoksunluğu Hastalığın acil sevk kriterlerini açıklar

74


"KİŞİLİK BOZUKLUKLUKLARI Prof Dr Süheyla Ünal. Amaç Tıp öğrencisi kişilik bozukluğu spektrumunda yer alan hastayı değerlendirecek, hastanın kişilik özelliklerinin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları