HORMONLAR: TİROİD HORMONLARI, KALSİYUM VE FOSFOR METABOLİZMASINI ETKİLEYEN HORMONLAR, PANKREAS HORMONLARI, ADRENAL MEDÜLLA HORMONLARI.

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
Keton cisimleri Uzm. Dr. Okhan Akın.
Advertisements

Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2009
YENİ KEŞFEDİLEN YÖNLERİYLE VİTAMİN D
Diyabet Eğitimi-3 İnsülinler ve kan şekerinin düzenlenmesi
Ergenlik fizyolojisi ve büyüme
D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ Dr.Rahman KURİ.
PROTEİNLER.
Hormon Etki Mekanizması
İç salgı bezleri.
VÜCUDUMUZDA SİSTEMLER
ENDOKRİN SİSTEM.
HORMONLAR I.
Endokrin Sistem Zafer Zengin Özel Yamanlar Koleji Biyoloji Öğretmeni
Hormonlar Dr. Gülçin Eskandari. Hormonlar Dr. Gülçin Eskandari.
ENDOKRİN SİSTEM Prof.Dr. Erdal ZORBA.
ADRENAL (SÜRRENAL) KORTEKS HORMONLARI
Reseptörler Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ.
ANALİZLERİ ETKİLEYEN PREANALİTİK FAKTÖRLER I
Böbrek İşlevleri Böbrekler metabolizma sonucu oluşan atık ürünlerin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlayan sistemdir. En önemli işlevi homeostazı korumaktır.Kan.
ADRENAL MEDULLA HORMONLARI
BESİNLER İNORGANİK ORGANİK.
KARBOHİDRAT METABOLİZMA BOZUKLUKLARI I
Sodyum Dengesi Yetişkinlerde 55 mmol/kg olan toplam sodyum miktarının %30 u kemik yapısında sıkı bağlı bulunmaktadır. Bu nedenle 40 mEq/kg olan değişebilir.
Endokrin Sistem.
DENETLEYİCİ SİSTEMLER
HORMON ETKİ EKANİZMALARI
Nöröendokrin regülasyon
AÇLIK, İŞTAH, TOKLUK Prof.Dr. Meral AŞÇIOĞLU
Protein Metabolizması
ENDOKRİN SİSTEM ANATOMİSİ
LABORATUVAR ANALİZ SONUÇLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
PROTEİN VE AMİNO ASİT METABOLİZMASI V
HORMONLAR: HORMONLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMALARI
ADRENAL KORTEKS HORMONLARI
Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006
Endokrin Sistemin Gelişimi
Diabetik ketoasidoz ve hiperosmolar koma
BÖBREK VE İDRAR BİYOKİMYASI I
SİNİR SİSTEMİ ETKİNLİKLER.
E N D O K R İ N S İ S T E M İ ( HORMONLAR ) A.Ç.
ENDOKRİN SİSTEM.
Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005
Kanda Şeker Ayarlanması Sunusu
ENDOKRİN SİSTEM FİZYOLOJİSİ
HORMONLAR I Yrd. Doç. Dr. Funda GÜLCÜ BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO.
ENDOKRİN SİSTEM FİZYOLOJİSİ
OMURGALILARDA HORMONLAR
ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM
İç salgı(endokrin) bezleri
ATP’NİN YAPISI VE HORMONLAR
Genital Sistem Biyokimyası. 1- Erkek Genital Sistem Biyokimyası 1.a. İsimlendirme 1.b. Embriyonel Gelişim 1.c. Püberte 1.d. Üreme Çağı 1.e. Laboratuvar.
8.KLOBETAZOL PROPIONAT =21-Kloro-9  -fluoro-11 ,17  -dihidroksi-16  - metilpregna-1,4-dien-3,20-dion 17-propionat ** 10.MOMETAZON FUROAT =9 ,21-Dikloro-11.
Hastalıklar Bilgisi - Ders 4
HORMONLAR ve HORMON ÜRETEN ORGANLAR
YAĞLAR Yağlar, CHO’ lar gibi karbon , hidrojen ve oksijen atomlarından oluşur. Ancak hidrojenin oksijene oranı yağda özellikle çok yüksektir. CHO için.
Her sistemin kendine özgü görevleri olmasına karşın bu görevleri diğer sistemlerden bağımsız olarak gerçekleştiremez. Egzersizle yukarıdaki açıklamanın.
PROTEİNLER 2.
(=KORTİKOSTEROİDLER)
İNEKLERDE LAKTASYON Laktasyon mammogenezis, laktogenezis ve galaktopoezis diye 3 bölüme ayrılır.
A.Ç. Vücudumuzun kontrol ve bütünlüğünü sağlayan yani,canlı vücudundaki yapılar arasında koordinasyonu sağlayan sistemler vardır. BU SİSTEMLER; 1. SİNİR.
ENDOKRİN SİSTEM.
İlaç Etki Mekanizmaları - Reseptörler
ENDOKRİN SİSTEM. Salgı işlevi gören özelleşmiş hücre topluluklarına BEZ denir. Endokrin BezlerEksokrin Bezler Salgılarını drekt kana verirler. Salgılarını.
KASDA ENERJİ ÜRETİMİ (Açlıkta ve Toklukta)
Prof. Dr. Zeliha Büyükbingöl
SDÜ Tıp Fakültesi Fizyoloji ABD,
HORMONAL SİSTEM Ömer YANIK Biyoloji Öğretmeni 2018 / BURSA.
1 REK181 ANATOMİ & FİZYOLOJİ KONU 6 ENDOKRİN SİSTEM ŞÜKRAN NAZAN KOŞAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Rekreasyon Bölümü Egzersizde Beslenme.
SDÜ Tıp Fakültesi Fizyoloji ABD,
Sunum transkripti:

HORMONLAR: TİROİD HORMONLARI, KALSİYUM VE FOSFOR METABOLİZMASINI ETKİLEYEN HORMONLAR, PANKREAS HORMONLARI, ADRENAL MEDÜLLA HORMONLARI

Tiroit hormonları 1 Folliküler hücrelerden sentezlenen hormonlar: Tiroksin (T4, tetraiyodotironin) T3 (triiyodotironin) amino asit türevi hormonlardır. Tiroidin parafolliküler C hücrelerinden salgılanan kalsitonin hormonu, kalsiyum ve fosfor metabolizmasını düzenleyen hormonlardandır.

Tiroit hormonlarının sentez ve salınımı, hipofizden salgılanan TSH tarafından düzenlenir. iyot da düzenleyici bir faktör olarak kabul edilir.

Tiroit hormonları 2 Tiroit hormonları, kanda serum proteinlerine bağlanarak taşınırlar. Taşıyıcıların en önemlisi glikoprotein yapısındaki tiroksin bağlayıcı globulin (TBG)dir. Serbest şekilleri aktiftir.

Tiroit hormonları 3 Tiroit hormonlarının etkileri: Genel metabolik etkileri: Organ ve dokularda hücresel tepkimeleri hızlandırırlar Karbonhidrat metabolizmasına etkileri: Glukoz emilimini hızlandırırlar. Yağ metabolizmasına etkileri: Yağ dokusunda lipolizi uyarırlar. Protein metabolizmasına etkileri: Protein sentez hızını artırırlar. Ancak düşük dozlarda katabolik etkilidirler Büyümeye etkileri: Normal büyüme ve gelişmede rolleri vardır.

Tiroit hormonları 4 Tiroit işlevleri ile ilgili bozukluklar: Tiroit hormon üretiminin baskılanmasıyla hipotiroidi, tiroid hormon üretiminin uyarılmasıyla hipertiroidi ortaya çıkar. Neonatal tiroit yetmezliğinde (kretenizm) büyüme geri kalır ve beyin olgunlaşamaz. Hipertiroidide Graves hastalığı ve tirotoksikoz gelişebilir.

Kalsiyum ve fosfor metabolizmasını düzenleyen hormonlar Parat hormon Kalsitonin Kalsitriol (1α,25-dihidroksikolekalsiferol)

Parat hormon Paratiroit esas hücrelerinden salgılanır. Polipeptit yapısındadır. Serum iyonize kalsiyum düzeyini artırır.

Kalsitonin Tiroit bezinin parafolliküler C hücrelerinden salgılanır. Polipeptit yapısındadır. Serum kalsiyum ve fosfor düzeylerini azaltmaktadır.

Kalsitriol (1α,25-dihidroksikolekalsiferol) Cildin malpigi tabakasında UV ışın etkisiyle oluşan kolekalsiferolün (D3 vitamini) karaciğer ve böbreklerde işlenmesiyle oluşur. Kalsitriolün temel etkisi kemik mineralizasyonunun oluşması ve devamlılığı için gereken serum kalsiyum ve fosfor düzeylerini düzenlemektir.

Pankreas hormonları Langerhans adacıklarının hücrelerinden Glukagon: A (α) hücrelerinden İnsülin: B () hücrelerinden Somatostadin: D () hücrelerinden Pankreatik polipeptit: F hücrelerinden salgılanır Somatostadin ve pankreatik polipeptit, beyin-gastrointestinal sistem hormonları olarak incelenirler.

İnsülin 1 Globüler bir proteindir. Oluşumu sırasında bulunan bağlayıcı peptit olan C zinciri olgun insülinde bulunmaz.

İnsülin 2 İnsülin salgılanmasını glukoz, arjinin ve lösin gibi amino asitler, çeşitli hormonlar, farmakolojik etkili bileşikler düzenlemektedir. Glukozun plazma konsantrasyonunun artması insülin salınımını artırmaktadır.

İnsülin 3 İnsülinin etkileri: Karbonhidrat metabolizmasına etkileri: Kan glukoz düzeyini azaltmaya yöneliktir (hipoglisemik etki). Lipit metabolizmasına etkisi: Karaciğer ve yağ dokuda lipolizi engeller, lipogenezi uyarır. Protein ve nükleik asit metabolizması ile büyüme üzerine etkileri: Protein sentezini uyarır (anabolik etki) yıkımını ise baskılar. Diğer etkileri: Kas ve karaciğer tarafından K+ alınımını uyarır

İnsülin 4 İnsülinin yetersiz veya kusurlu salıverilişi veya insülin antagonistlerinin aktivitelerinin artması halinde diabetes mellitus denen klinik durum ortaya çıkar. Diyabetes mellitusun başlıca belirtileri: hiperglisemi (kan glukoz düzeyi yüksekliği) glukozüri (idrarla glukoz atılımı) ketonemi (kanda keton cisimlerinin artışı) ketonüri (idrarda keton cisimlerinin çıkışı)

Glukagon Polipeptit yapıdadır. Glukoz ve yağ asitleri, insülin salınımı üzerine olan etkilerinin tersi bir mekanizma ile glukagon salıverilmesini baskılarlar. İnsüline antagonist etkilidir. Kan şekerini yükseltici etki gösterir (hiperglisemik glikojenolitik faktör). İnsülin ile birlikte kan glukoz düzeyini ayarlarlar.

Adrenal medülla hormonları Katekolaminler: Epinefrin (adrenalin) Norepinefrin (noradrenalin) Böbrek üstü bezi medüllasının kromaffin hücrelerinde tirozin amino asidinden, dopa ve dopamin üzerinden sentezlenirler ve gerektiğinde salıverilmek üzere depolanırlar (%80 kadarı epinefrindir).

Katekolaminlerin etkileri Biyolojik etkiler Metabolik etkiler Kardiyovasküler etkiler

Katekolaminlerin biyolojik etkileri: Aşırı fiziksel aktivite, aşırı soğuk, hipoglisemi, korku ve heyacan gibi stress durumlarında sempatorenal sistem adı verilen sempatik sinir sistemi ve adrenal medülla birlikte çalışır ve ortaya çıkan anormal durumlara karşı organizmanın uyumu sağlanır.

Katekolaminlerin metabolik etkileri: Kateolaminler, glikojen ve trigliseridlerin yıkımını uyarırlar, glukoz ve yağ asitlerinin kana geçişini artırırlar.

Kateolaminlerin kardiyovasküler etkileri: Norepinefrin, tümü ile vazokonstriktör etki gösterir, sistolik ve diyastolik kan basınçlarını artırır. Epinefrin, kalp kasının kasılmasını ve kalp debisinin artmasını sağlayan güçlü bir etkendir.

Katekolaminlerin metabolizmaları Katekolaminlerin çeşitli metabolitleri arasında klinik tanı açısından metanefrinler ile vanilmandelik asit (VMA) önemlidir.

Adrenal korteks hormonları Glukokortikoidler Kortizol Mineralokortikoidler Aldosteron Adrenal korteks androjenleri Dehidroepiandrosteron sülfat (DHEAS) Adrenal korteksin farklı bölgelerinde kolesterolden sentezlenirler.

Kortizolün sentez ve salgılanması, hipotalamik kortikotropin salıverici hormon (CRH) kontrolü altındaki adrenokortikotropin (ACTH) tarafından düzenlenmektedir. Kortizol de bunların salıverilişini feedback olarak inhibe eder.

Aldrosteron salgılanması, fizyolojik koşullarda, ekstrasellüler sıvıdaki potasyum konsantrasyonu ve renin-anjiotensin sistemi tarafından düzenlenir.

Adrenal steroidlerin taşınmaları Steroid hormonlar, sentez edildikleri organlarda depolanmadan plazmaya salıverilirler. Kortizol, kanda serbest (biyolojik olarak aktif) veya proteine bağlı olarak bulunur. Transkortin veya kortikosteroid bağlayıcı globulin (CBG) olarak adlandırılan proteinin kortizole ilgisi fazladır.

Glukokortikoidlerin etkileri Kortizol, spesifik olarak kan glukozunu artırmaktadır. Kortizol, antiinflamatuvar ve immünosupressif etki göstererek hücresel immüniteyi bozar.

Mineralokortikoidlerin etkileri Aldosteron, distal kıvrımlı tüplerde Na+ geri emilimini ve K+ atılımını artırmaktadır.

Adrenal androjenlerin etkileri Androjenler, erkeklerde kıllanma ve ses kalınlaşması gibi ikincil seks karekteristiklerini düzenlerler, kadınlarda virilizme neden olurlar.

Adrenal steroidlerin metabolizmaları Steroidlerin inaktivasyonunda temel organ karaciğerdir. Adrenal androjenlerin temel metaboliti 17-ketosteroidlerdir (17-KS)

Adrenal korteks hormonları patolojisi ile ilgili klinik durumlar Glukokortikoid azlığında Addison hastalığı, fazlalığında Cushing sendromu veya Cushing hastalığı ortaya çıkar. Mineralokortikoid fazlalığı primer aldosteronizmde (Conn sendromu) görülür. Adrenal korteks androjenleri fazlalığında adrenogenital sendrom ortaya çıkar.

Gonad Hormonları Erkek cinste Androjenler Testosteron Dişi cinste Östrojenler Östradiol Progestinler Progesteron

Gonadları etkileyen faktörler Hipofiz hormonlarından follikül stimüle edici hormon (FSH) ve lüteinize edici hormon (LH), erkek ve dişilerde internal seks organlarındaki farklı işlevleri ve gonad hormonlarının sentez ve salınımlarını etkilerler.

Androjenler Testiste Leydig hücrelerinde kolesterolden sentezlenirler, nicel açıdan en önemlisi testosterondur. Plazmada bulunan testosteronun yaklaşık %98 kadarı albümin ve seks hormonunu bağlayıcı globuline (SHBG) bağlı olarak taşınır. Testosteron, dihidrotestosterona (DHT) çevrilerek etkisini göstermektedir.

Androjenlerin metabolizması Serbest testosteron, karaciğer hücreleri tarafından tutularak bir dizi tepkime sonucunda 17-ketosteroidlere (androsteron, epiandrosteron, etiokolanolon) dönüştürülür. 17-ketosteroidler (17-KS), glukuronat ve sülfat ile konjuge edilerek idrarla atılırlar.

Androjenlerin etkileri Testosteron başta olmak üzere androjenler, cinsel farklılaşmada, erkek tipi davranışlarda, ikincil seks karakterleri ve aksesuar yapıların gelişimi ve fonksiyonlarında, anabolik metabolizma ve gen düzenlenmesinde etkilidirler.

Östrojenler Östradiol (E2), Östron (E1), Östriol (E3) Temel üretim yeri overlerdir, hamilelikte fetoplasental birimde sentez edilmektedir.

Östrojenlerin overlerde sentezlenen ve dolaşımdaki miktarları menstrüel döngü süresince değişir.

Östrojenlerin etkileri Östrojenler, kadında iç ve dış genital organların gelişimini, olgunlaşmasını ve devamlılığını sağlarlar. Meme kanallarında proliferasyon oluştururlar. İkincil seks karakteristiklerinin sürdürülmesinde etkilidirler. Kemik ve kıkırdak dokuları üzerinde anabolik etkileri vardır. Pıhtılaşma faktörlerinden Faktör II, VII, IX ve X düzeylerini dolaşımda artırırlar. HDL artışına LDL azalmasına yol açarlar.

Progesteron Korpus luteumun temel hormonudur. Gebelikte başlıca plasentadan sentez edilir.

Progesteronun etkileri Progesteron, östrojenlerin vajinal epitel üzerindeki proliferatif aktivitelerini azaltarak sekretuvar fazın oluşumunu sağlamakta, uterusu embriyoyu kabul etmeye ve beslemeye hazırlamaktadır. Progesteron, gebeliğin sürmesini sağlar. Progesteron, meme bezlerinin asiner kısımlarının gelişimini artırır. Hamileliğin son dönemlerinde süt üretimini ve salgılanmasını baskılar. Doğumda hızla azalmasıyla laktasyon da başlar. Periferik kan akımını azaltarak ısı kaybını azaltır (vücut ısısında artış).