Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PEDODONTİDE SEDASYON UYGULAMALARI Prof.Dr.Serap ÇETİNER.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PEDODONTİDE SEDASYON UYGULAMALARI Prof.Dr.Serap ÇETİNER."— Sunum transkripti:

1 PEDODONTİDE SEDASYON UYGULAMALARI Prof.Dr.Serap ÇETİNER

2 Toplumda açıkça görülen diş tedavisinden duyulan hoşnutsuzluk ve rahatsızlık, bazı çocukların diş hekimi muayenesini tehdit edici bir unsur olarak görmelerine neden olur. Uyum göstermeyen çocukların diş tedavileri diş hekimleri tarafından çözümlenmesi gereken ciddi bir sorun olup, tedavinin başarısı çocuğun hekimle olan işbirliğine bağlıdır. Koch ve ark., 1993; Nathan,1995; Koroluk, 2000

3 Hekim ile kooperasyon eksikliği içinde olan küçük yaştaki çocuklar için farklı yöntemler Psikolojik YaklaşımlarFarmakolojik Yaklaşımlar

4 Psikolojik teknikler yani davranış yönlendirilmesi, pedodontistler tarafından çok iyi bilinmekte ve uygulanmaktadır. Burada hekimin başarısı büyük oranda çocukla iletişim kurabilmesi ve çocuğun güvenini kazanabilmesine bağlıdır.

5 ; psikolojik yaklaşımların yetersiz kaldığı durumlarda, sedasyon, analjezi veya en son çare olarak da genel anestezi sağlamak için bazı ilaçların uygulanmasıdır. Farmakolojik yöntem; psikolojik yaklaşımların yetersiz kaldığı durumlarda, sedasyon, analjezi veya en son çare olarak da genel anestezi sağlamak için bazı ilaçların uygulanmasıdır.

6 Genel anestezi, diş hekimliği ve tıp alanlarında, ağrı ve kaygının kontrolünde uygulanan ilk yöntemdir. Genel anestezinin birçok avantajı olmasına rağmen, hasta için daha fazla risk içermesi, uygulayan kişiler için daha fazla eğitim gerektirmesi ve maliyetinin yüksek olması nedeniyle, alternatif yollar geliştirilmiştir.

7 Genel anestezi, tıpta hala yaygın olarak uygulanmasına rağmen, diş hekimliğinde sedasyon tekniklerinin kullanımıyla birlikte genel anestezi uygulamalarında bir azalma meydana gelmiştir.

8 Günümüzde bir çok ülkede sedasyon teknikleri, erişkin veya uyum sağlanamayan çocuk hastalarda, gerek muayenehane gerekse hastane koşullarında rutin olarak kullanılmaktadır. Günümüzde bir çok ülkede sedasyon teknikleri, erişkin veya uyum sağlanamayan çocuk hastalarda, gerek muayenehane gerekse hastane koşullarında rutin olarak kullanılmaktadır.

9 HAAS, D. (1999) Oral and inhalation conscious sedation. Dent Clin North Am 43: Sedasyon; Bilinç düzeyinde hafif bir azalma ile birlikte, hastanın bağımsız ve devamlı olarak hava yolunu koruyabildiği, fiziksel uyarılara ve sözel komutlara uygun bir şekilde yanıt verebildiği durumdur.

10 HOUPT, M. (1993). Project USAP the use of sedative agents in pediatric dentistry: 1991 update Pediatr Dent 15:36-40 Sedasyon uygulamaları, pediatrik diş hekimleri arasında da popüler bir yol olup, American Academy of Pediatric Dentistry’nin (AAPD) 1500 üyesi arasında yapılan bir araştırmada, yılda 120,000 ile 140,000 civarında sedasyon uygulandığı görülmüştür.

11 ABD’de 54 program, sedasyon eğitimi vermektedir. Bu programlarda sedate olmuş hastalarda acil müdahale eğitimi 46 programda pedodontistler tarafından verilirken (%87), bu programların 35’inde ise bu eğitim (%64) anestezistler ile birlikte verilmektedir yılından itibaren, bu eğitimi veren pedodontistlerin sayısında %5 artış olurken, anestezistlerin sayısında ise %7’lik bir azalma gözlenmiştir. Wilson ve ark., Pediatr Dent 23: , 2001

12 ABD’de diş hekimliği fakültelerinde 54 programda, yılda 2000 ile arası hasta(ortalama 9604) orta sedasyon ile tedavi edilmektedir. Bu programlarda: Anestezi RotasyonuSüresi Rotasyon SüresiProgram SayısıYüzdesi 4 hafta veya daha az 31% hafta 18% hafta 2% hafta 2%4 Diğer 1%2

13 Saat SaatiProgram SayısıYüzdesi % % %8 >10 4%8 Hiç 1%2 Acil durumların anlatıldığı ders saati:

14 İsrail’deki kanunlara göre, bütün diş hekimleri farmakolojik metotları uygulama hakkına sahiptir. Pedodontistlerin eğitiminde ise 3 ay anestezi rotasyonu bulunmaktadır. İsrail’de en çok kullanılan bilinçli sedasyon yolu N 2 O/O 2 inhalasyon sedasyonudur. Ayrıca N 2 O/O 2 ile kombine en çok Atarax, Diazepam ve Midazolam kullanılmakta olup, kloral hidrat daha az popülerdir. İsrail’deki pedodontistlerin %97’si N 2 O/O 2 ’yi kullanırken, %87’si preoperatif premedikasyon uygulamaktadır. Normal diş hekimlerinin ise %28’i N 2 O/O 2, %35’i preoperatif premedikasyon uygulamaktadır Peretz, B. The use of sedation while treating paediatric dental patients in Israel. Int J Paediatr Dent 12: , 2002

15 Amerikan Pediatrik Diş Hekimleri Akademisi, 1985’te tedavi uygulanacak çocuklarda farmakolojik ajanların kullanılmasına yönelik bir sedasyon rehberi yayınlamıştır. Bu rehber teknolojik gelişimdeki ilerlemeleri yansıtmak ve hastanın güvenliğini korumak için birçok defa yenilenerek, en son rehber 2006’da yayınlanmıştır. Amerikan Pediatrik Diş Hekimleri Akademisi, 1985’te tedavi uygulanacak çocuklarda farmakolojik ajanların kullanılmasına yönelik bir sedasyon rehberi yayınlamıştır. Bu rehber teknolojik gelişimdeki ilerlemeleri yansıtmak ve hastanın güvenliğini korumak için birçok defa yenilenerek, en son rehber 2006’da yayınlanmıştır.

16 Farmakolojik sedasyon; Bilinç düzeyinde, motor koordinasyonda, kaygı derecesinde ve fizyolojik parametrelerde değişikliklere yol açan bir ajan ya da ajan kombinasyonlarının uygulamasıyla oluşmaktadır. AAPD 2006 Klinik Kılavuzu AAPD 2006 Klinik Kılavuzu

17 MİNİMAL SEDASYON Hasta sözel talimatlara cevap verebilmektedir. Hasta sözel talimatlara cevap verebilmektedir. Bilişsel fonksiyonlar ve koordinasyon hafifçe gerilemiş olabilmektedir. Bilişsel fonksiyonlar ve koordinasyon hafifçe gerilemiş olabilmektedir. Solunum ve kardiyovasküler fonksiyonlar etkilenmemiştir. Solunum ve kardiyovasküler fonksiyonlar etkilenmemiştir.

18 ORTA DÜZEYDE SEDASYON Hasta sözel emirlere veya hafifçe dokunarak verilen uyaranlara uygun cevap verebilmektedir. Hasta sözel emirlere veya hafifçe dokunarak verilen uyaranlara uygun cevap verebilmektedir. Yaşlı ve çocuk grubunda yaşa uygun anlamlı hareketin alınması beklenmektedir. Yaşlı ve çocuk grubunda yaşa uygun anlamlı hareketin alınması beklenmektedir. Spontan solunum yeterlidir. Spontan solunum yeterlidir. Koruyucu refleksler korunmaktadır. Koruyucu refleksler korunmaktadır. Kardiyovasküler fonksiyonlar genellikle etkilenmemiştir. Kardiyovasküler fonksiyonlar genellikle etkilenmemiştir.

19 DERİN SEDASYON Hasta kolaylıkla uyandırılamamakta fakat tekrarlayan sözel ya da ağrılı uyaranlara anlamlı cevap verebilmektedir. Solunum fonksiyonu için genellikle destek gerekmektedir. Kardiyovasküler fonksiyonlar genellikle olumsuz etkilenmemiştir. Ağrılı uyaranlara karşı refleks hareketi görülebilmektedir fakat bu anlamlı ve amaçlı bir hareket değildir. Koruyucu hava yolu reflekslerinin kısmi veya tam kaybı görülebilmektedir.

20 GENEL ANESTEZİ İlaçlarla sağlanan, geri dönüşümlü, ağrılı uyarana bile yanıtın olmadığı bilinç kaybı durumudur. İlaçlarla sağlanan, geri dönüşümlü, ağrılı uyarana bile yanıtın olmadığı bilinç kaybı durumudur. Solunum fonksiyonu genellikle desteksiz sürdürülememektedir. Solunum fonksiyonu genellikle desteksiz sürdürülememektedir. Hava yolu açılması ve pozitif basınçlı ventilasyon desteği gerekmektedir. Hava yolu açılması ve pozitif basınçlı ventilasyon desteği gerekmektedir. Kardiyovasküler fonksiyonlar genellikle baskılanmıştır. Kardiyovasküler fonksiyonlar genellikle baskılanmıştır.

21 Minimal-Orta Sedasyon Endikasyonları Yapılacak tedaviyi anlamayan, Psikolojik ya da emosyonel olgunluk eksikliği bulunan, Algısal, fiziksel ya da tıbbi yetersizliği olan, Kaygı-korku sebebiyle tedaviyi reddeden hastalar

22 Derin Sedasyon-Genel Anestezi Endikasyonları Fiziksel, mental ya da tıbbi rahatsızlığı olan, Lokal anestezinin etkili olmadığı restoratif ya da cerrahi tedavi gereksinimi olan, Aşırı korkulu kaygılı, fiziksel olarak direnç gösteren ve davranışlarında düzelme beklenmeyen, Geniş orofasiyal travmaya maruz kalmış, Diş tedavi ihtiyacı olan ve başka şekilde tedavi edilmesi mümkün olmayan hastalar.

23 Farmakolojik Sedasyonda Dikkate Alınması Gereken Faktörler

24 1.Çocuk Hasta Karakteristikleri: Davranış karakteristikleri; Yaş Mizaç Algısal gelişim Kaygı ile korkunun derecesi Anatomik ve fizyolojik karakteristikler; Anatomik ve fizyolojik farklılıkları, Solunum sistemlerinin yapısal ve fonksiyonel özellikleri, Dilin göreceli olarak daha büyük olması, Alt solunum yolunun daha yumuşak olup daha az kıkırdakla desteklenmesi, Metabolizmanın hızlı olmasına bağlı O 2 tüketiminin fazla olması.

25 2.Sedasyon ekibinin yeterliliği; Farmakolojik yöntemleri uygulayacak doktorun kalp-alciğer canlandırması, sedasyon ve anestezi uygulamasındaki deneyimi; Sedasyon uygulama aşamasında ve derlenme döneminde olası komplikasyonları izleyebilecek hemşire; Sedasyon araç ve gereçlerinin bakımını, onarımını, montajını yapabilen teknik personel varlığı

26 3.Ekipman: Kayıt formları: anestezi kayıtları, bilgilendirilmiş hasta/ebeveyn onam formu, Monitörler nabız oksimetresi, kan basıncı ölçüm cihazı, bispektral indeks, defibrilatör Acil müdahale seti ve acil ilaçlardır.

27 4.Ortam: Uygulama yeri ve hastanın derlenmesi için özel ortamın bulunması 5.Midenin Doluluk Durumu: Oral ilaç alınımı sonrası midenin dolu olması ilacın kana karışım oranını azaltabilmekte, etki süresini uzatabilmektedir.

28 7.Sedasyondan İstenilen Derinlik Düzeyinin Belirlenmesi: Bazı hastalarda hafif bir sedasyon ile diş tedavisi işlemleri gerçekleştirilebilirken, bazı hastalarda da derin sedasyon düzeyi ve hatta genel anestezi gerekebilmektedir. 8.İlaç Dozajı: Çocukta istenilen sedasyon düzeyini elde etmek için ilacın verileceği yol ve dozajı önceden tespit edilmelidir.

29 Farmakolojik Sedasyonda Kullanılan İdeal Bir Sedatif Ajandan Beklenen Özellikler

30 *Güvenilir olması *Kolay uygulanması *Kısa sürede etkisini göstermesi *Analjezik etkisinin olması *Müdahale esnasındaki hoş olmayan anıların hatırlanmasını engelleyen amnezi meydana getirmesi *Hastanın kullandığı ilaçlar ile etkileşim göstermemesi *Hasta tarafından tekniğin kabul edilebilir olması *Maliyetinin düşük olması

31 Günümüzde; %100 etkili, Evrensel olarak güvenli kabul edilen, Etki süresi uygun, Yan etkisi olmayan, Etkisi hızlı başlayan, Derlenmesi hızlı olan ideal bir sedatif ajan bulunmamaktadır.

32 Sedasyon Uygulama Yöntemleri

33 *İnhalasyon sedasyonu ( N 2 O - O 2 ) *Enteral sedasyon ( Oral ve rektal yol) *Parenteral sedasyon ( Subkütan, submukozal, intranazal, intramüsküler, sublingual ve intravenöz )

34 AZOT PROTOKSİT / OKSİJEN (N 2 O / O 2 ) İNHALASYON SEDASYONU İNHALASYON SEDASYONU

35 İnhalasyon sedasyonu en güvenilir sedasyon uygulama yoludur. Azot Protoksit (Nitroz Oksit), diş hekimliğinde en yaygın kullanılan ajan olup, aynı zamanda ağrının giderilmesinde, klinikte güvenli bir biçimde ilk uygulanan bileşiktir.

36 Endikasyonları Hafif seviyede korkunun giderilmesinde Hafif seviyede korkunun giderilmesinde Diğer yollarla uygulanan sedatif ajanların etkilerini veya çalışma sürelerini uzatmak için onlara ek olarak Diğer yollarla uygulanan sedatif ajanların etkilerini veya çalışma sürelerini uzatmak için onlara ek olarak Kardiovasküler solunum yolu hastalıklarında, hepatik veya nörolojik bozukluklarda Kardiovasküler solunum yolu hastalıklarında, hepatik veya nörolojik bozukluklarda Basit restoratif (pulpayı içermeyen) işlemler için lokal anesteziklere alternatif Basit restoratif (pulpayı içermeyen) işlemler için lokal anesteziklere alternatif

37 Avantajları Etki hızlı başlar Etki hızlı başlar Titrasyonu mümkündür Titrasyonu mümkündür Uygulayanın klinik etki üzerinde önemli kontrolü vardır Uygulayanın klinik etki üzerinde önemli kontrolü vardır Etkisinin devamlılığı kontrol edilebilir Etkisinin devamlılığı kontrol edilebilir

38 Dezavantajları Düşük etki potansiyeli Düşük etki potansiyeli Belli bir derecede hasta kooperasyonu gerektirir Belli bir derecede hasta kooperasyonu gerektirir Şiddetli davranış bozukluğu gösteren çocuklar için yeterli değildir Şiddetli davranış bozukluğu gösteren çocuklar için yeterli değildir

39 N 2 O / O 2 İnhalasyon Sedasyonu Uygulama Prosedürü  Hastalar 4 saat öncesinden herhangi bir katı gıda, 6 saat öncesinden ise sıvı almamalıdır.  Medikal anamnez alınmalıdır.  Ailenin rızası ve onam formu alınmalıdır.  Operasyondan önce cihaz hakkında bilgi verilmeli,  İndüksiyon sırasında çocuğa psikosedatif etkiler açıklanmalıdır.

40  Bu değişikliklerden hasta hoşnut olmayabilir. Bu yüzden hastanın hareketlenmemesi ve bağırmaması için hasta ile bağlantı kesilmemeli, sözlü iletişim koparılmamalıdır.  Tepe etki 3 ile 5 dakikada oluşur.  çocuğun davranışları hekime rehber olmalıdır  İstenilen sedasyon düzeyi kriterleri:  Solunum normaldir, genel kaslar gevşektir, göz kırpma sıklığı azalmıştır,  Ağız probsuz açılır, hasta komutları dinler.  Hasta gevşemiş, öforik olup, etrafıyla daha az ilgilenir.

41  Uygulama sırasında  Hasta her zaman sözlü komutlara yanıt vermelidir.  Ancak, konuşmak ağız solunumunu arttıracağından hasta konuşmaya teşvik edilmemelidir.  Hastaya “ağzını aç veya kapat” gibi verilen komutlar, hastanın yanıtlarını monitörize etmeye yeterli olacaktır.

42 Uzun uygulamalarda, düzensiz değişim gösteren konsantrasyonların kullanılması sırasında kusma meydana gelebilir. Uzun uygulamalarda, düzensiz değişim gösteren konsantrasyonların kullanılması sırasında kusma meydana gelebilir. % 20 den daha az oksijen ile kullanılmamalıdır % 20 den daha az oksijen ile kullanılmamalıdır Kompulsif kişilerde (kontrolü kaybetme korkusu), klastrofobik hastalar, akut solunum yolu enfeksiyonu olanlarda, ağız solunumu yapanlarda, büyümüş lenfoid dokularda uygulanmamalıdır. Kompulsif kişilerde (kontrolü kaybetme korkusu), klastrofobik hastalar, akut solunum yolu enfeksiyonu olanlarda, ağız solunumu yapanlarda, büyümüş lenfoid dokularda uygulanmamalıdır.

43 Nathan (1995), güvenilir olması, analjezik etkisi, hızlı başlangıç ve çabuk atılım gibi avantajlara sahip olmasına rağmen, özellikle okul öncesi çocuklarda N 2 O’nun sınırlı bir etkiye sahip olduğunu bildirmiştir. Bu nedenle diğer sedasyon yöntemleriyle birlikte kullanımını önermiştir.

44 ORAL SEDASYON

45 Evrensel olarak kabul gören oral yol, en eski ve güvenilir yöntem olup, aynı zamanda kolay uygulanan ekonomik bir metoddur. Daha çok çocuk diş hekimliğindeki sedasyon uygulamalarında kullanılan yöntem, çocuğun daha önceki kötü deneyimlerinin üstesinden gelebilmesi için de etkili bir yoldur. Daha çok çocuk diş hekimliğindeki sedasyon uygulamalarında kullanılan yöntem, çocuğun daha önceki kötü deneyimlerinin üstesinden gelebilmesi için de etkili bir yoldur.

46 Avantajları  Kolay uygulanır.  Maliyeti düşüktür.  Yan etki oluşma insidansı ve şiddeti düşüktür.  Herhangi bir enjektör ve ekipmana ihtiyaç yoktur.  Özel bir eğitim almaya gerek yoktur.

47 Dezavantajları Dezavantajları  Evde verilen dozlarda hekim, aileye ve hastaya güvenmek zorundadır. Hasta yakını tarafından dozaj hatası yapılma olasılığı vardır.  Etkinin başlama süresi uzundur (ortalama 30 dakika).  Titrasyonu mümkün değildir.  Hızlı bir şekilde sedasyonu derinleştirmek veya yüzeyselleştirmek mümkün değildir.

48 İNTRANAZAL SEDASYON

49 Oral, rektal veya parenteral ilaç uygulanmasını kabul etmeyen, bebek ve küçük çocuklarda, nazal yol tercih edilir. Kooperasyonun iyi kurulamadığı hastalarda intranazal sedasyon, oral sedasyona göre daha rahat uygulanmasına karşın, ilacın verilmesi sırasında burun akıntısı, hapşırma veya yutma gibi sebeplerle ilaç kısmen de olsa eksilebileceğinden, ilacın etkisinde bir azalma söz konusu olabilir.

50 REKTAL SEDASYON

51 Endikasyonlar : Oral veya diğer yollarla ilaç almayı kabul etmeyen çok küçük yaştaki çocuklarda Oral veya diğer yollarla ilaç almayı kabul etmeyen çok küçük yaştaki çocuklarda

52 Avantajlar : Yan etkilerin şiddeti ve insidansı azalmiştır. (enterohepatik dolaşım engellenmiştir) Yan etkilerin şiddeti ve insidansı azalmiştır. (enterohepatik dolaşım engellenmiştir)

53 Dezavantajlar : Uygulaması güçtür Uygulaması güçtür Kalınbağırsaktan absorbsiyonu değişkendir Kalınbağırsaktan absorbsiyonu değişkendir Etkisi yavaş başlar ve uzun sürer Etkisi yavaş başlar ve uzun sürer Derlenme süresi uzundur Derlenme süresi uzundur Titrasyon mümkün değildir Titrasyon mümkün değildir Doz ayarlanması zordur Doz ayarlanması zordur Sınırl sayıda ajanın rektal formu mevcuttur. Sınırl sayıda ajanın rektal formu mevcuttur.

54 İNTRAVENÖZ SEDASYON

55 Endikasyonları : Kısa sürede etkili olup invaziv işlemler için seçilen bir yoldur Kısa sürede etkili olup invaziv işlemler için seçilen bir yoldur

56 Avantajlar : Titrasyonu mümkün Titrasyonu mümkün En hızlı etki En hızlı etki Acil müdahele için damar yolu açık Acil müdahele için damar yolu açık Kusma bulantı insidansı az Kusma bulantı insidansı az Öğürtü reflrksi az, tükrük ile ilgili sekresyonların kontrolü mümkün Öğürtü reflrksi az, tükrük ile ilgili sekresyonların kontrolü mümkün

57 Dezavantajlar : Fazla ekipmana ihtiyaç var Fazla ekipmana ihtiyaç var Küçük çocuklarda zor bir teknik Küçük çocuklarda zor bir teknik Damar yolu girişinde lokal komplikasyonlar Damar yolu girişinde lokal komplikasyonlar Yan etkiler şiddetli ve yüksek insidansta görülebilir. Yan etkiler şiddetli ve yüksek insidansta görülebilir.

58 İNTRAMUSKULER, SUBMUKOZAL, SUBKUTANÖZ SEDASYON

59 Endikasyonlar : Diğer yollarla ilaç almayı kabıl etmeyen şiddetli davranış bozukluğu göstern çocuklarda Diğer yollarla ilaç almayı kabıl etmeyen şiddetli davranış bozukluğu göstern çocuklarda

60 Avantajlar : Etki hızlı başlar Etki hızlı başlar Daha güvenilir bir absorbsiyon Daha güvenilir bir absorbsiyon Çok az hasta kooperasyon gerektirir Çok az hasta kooperasyon gerektirir IV mümkün olmadığında acil ilaçların uygulanmasını sağlar. IV mümkün olmadığında acil ilaçların uygulanmasını sağlar.

61 Dezavantajlar : Titrasyon mümkün değildir Titrasyon mümkün değildir İlacın etkisini geri çevirme sınırlı İlacın etkisini geri çevirme sınırlı Enjeksiyona ihtiyaç Enjeksiyona ihtiyaç Etki süresi uzun Etki süresi uzun Enjeksiyonda yaralanma olabilir Enjeksiyonda yaralanma olabilir Daha fazla ekipman gerekir Daha fazla ekipman gerekir İstenmeyen reaksiyon olasılığı yüksek İstenmeyen reaksiyon olasılığı yüksek

62 BÜTÜN PARENTEAL YOLLAR İÇİN ÖNLEMLER Bu yolu uygulayan kişi ve ekip, yan etkiler ve normal dışı reaksiyonları erken teşhis edebilecek ve müdahalede bulunabilecek eğitimi almış olmalıdır. Bu yolu uygulayan kişi ve ekip, yan etkiler ve normal dışı reaksiyonları erken teşhis edebilecek ve müdahalede bulunabilecek eğitimi almış olmalıdır. İleri derecede hayat desteği uzmanlığı ve anesteziyoloji eğitimi almak önerilir. İleri derecede hayat desteği uzmanlığı ve anesteziyoloji eğitimi almak önerilir. IV. Uygulama için altı yaş altı çocuklarda, karaciğer ve tiroid hastalarında önlemler alınmalıdır. IV. Uygulama için altı yaş altı çocuklarda, karaciğer ve tiroid hastalarında önlemler alınmalıdır.

63 Sedasyonda Kullanılabilecek İlaçlar

64 Hipnotik ve sedatifler: Hipnotik ve sedatifler: Barbitüratlar (pentobarbital, sekobarbital) Barbitüratlar (pentobarbital, sekobarbital) Aler (difenhidramin, hidroksizin) Antihistaminikler (difenhidramin, hidroksizin) Kloral deriveleri (triklofos sodyum, kloral hidrat) Kloral deriveleri (triklofos sodyum, kloral hidrat) Ketamin Ketamin Opioidler (morfin, meperidin, fentanil, alfentanil, sufentanil, buprenorfin) Trankilizanlar Benzodiazepinler (diazepam, nitrazepam, temazepam, oksazepam, lorazepam, midazolam) Benzodiazepinler (diazepam, nitrazepam, temazepam, oksazepam, lorazepam, midazolam) Fenotiazinler (klorpromazin, prometazin, promazin) Fenotiazinler (klorpromazin, prometazin, promazin) Butirofenonlar (droperidol) Butirofenonlar (droperidol)

65 MİDAZOLAM

66 Pediatrik diş hekimliğinde, bilinçli sedasyonda midazolam kullanımı oldukça popülerdir. Pediatrik diş hekimliğinde, bilinçli sedasyonda midazolam kullanımı oldukça popülerdir. Kısa etki süreli, suda çözünebilen bir benzodiazepin olan midazolam, anksiyolitik, sedatif, hipnotik, antikonvülsant, kas gevşetici ve anterograd amnezik etkilere sahiptir. Kısa etki süreli, suda çözünebilen bir benzodiazepin olan midazolam, anksiyolitik, sedatif, hipnotik, antikonvülsant, kas gevşetici ve anterograd amnezik etkilere sahiptir. Beta eliminasyon ömrü anlamlı olarak diazepam’dan kısadır (çocuklarda 106  29 dakikaya karşı 18 saat). Böylelikle kısa period sedasyon gerektiren uygulamalarda özellikle avantaja sahiptir. Beta eliminasyon ömrü anlamlı olarak diazepam’dan kısadır (çocuklarda 106  29 dakikaya karşı 18 saat). Böylelikle kısa period sedasyon gerektiren uygulamalarda özellikle avantaja sahiptir. Sadece intravenöz uygulama için formüle edilse de; oral, sublingual, nazal, intramuskular ve rektal yoldan da uygulanabilir. Sadece intravenöz uygulama için formüle edilse de; oral, sublingual, nazal, intramuskular ve rektal yoldan da uygulanabilir.

67 Midazolam diğer sedatif veya narkotiklerle kombine kullanılmadan, çocuklarda en doğru bilinçli sedasyon durumu sağlayan en iyi sedatiftir. Oral Yol Oral Yol Sublingual ve Nazal Yol Sublingual ve Nazal Yol Sublingual yol, nazal yola benzer şekilde hızlı emilim gösterir. Oral yolda, intravenöz preparatın acı tadı nedeniyle, suni tatlandırıcılarla dahi bu tadı bastırmak oldukça zordur (Meyve suları ile karıştırılarak kullanılmalıdır). Nazal ve sublingual yollar, 10 ile 15 dakika içinde hızlı bir şekilde sedasyon başlangıcına neden olurken, oral yolla bu 20 ile 30 dakikada olabilir.

68 Uygulama Yolu Doz mg/kg İntravenöz Oral Rektal Nazal Midazolamın Pediatrik Dozları

69 A.Ü.D.H.F PEDODONTİ KLİNİĞİNDE 0.1 mg/kg Midazolam 1 mg/kg Propofol Ek olarak Ek olarak 0.5 mg/kg Propofol (işlem devam ederken) 0.5 mg/kg Propofol (işlem devam ederken) mikrogram/kg Fentanil (arada)

70 Y.D.Ü.D.H.F PEDODONTİ KLİNİĞİNDE 0,5 mg/kg Midazolam oral yolla (meyve suyu içinde) verilir. 20 dakika sonra damar yolu açılır ve 0,02 mg/kg Atropin ile 0,5 mg/kg Ketalar verilir. %50 azot protoksit, %50 O 2 inhalasyonla desteklenir. Azot protoksit kesildikten sonra 3 dakika boyunca %100 O 2 verilir. (azot protoksit 2 dakikada tamamen temizlenmektedir)

71 G.Ü.D.H.F PEDODONTİ KLİNİĞİNDE Oral 0.7 mg/kg Midazolam Oral 0.7 mg/kg Midazolam 15 dk sonra %40 N 2 O, %60 O 2 15 dk sonra %40 N 2 O, %60 O 2 Oral 3 mg/kg Ketamin mg/kg Midazolam Oral 3 mg/kg Ketamin mg/kg Midazolam 15 dk sonra %40 N 2 O, %60 O 2 15 dk sonra %40 N 2 O, %60 O 2 Oral 1 mg/kg Hidroksizin Hidroklorür Oral 1 mg/kg Hidroksizin Hidroklorür 60 dk sonra %40 N 2 O, %60 O 2 60 dk sonra %40 N 2 O, %60 O 2

72 Sedasyonda Kullanılan Cihazlar  İnhalasyon Sedasyonu Ekipmanı N 2 O / O 2 inhalasyon sedasyonu sağlayan cihazlar oldukça basit yapıdadır. Bu cihazlar genel anestezi sırasında devamlı gaz akışı sağlayan cihazların bir modifikasyonudur ve rölatif analjezi oluşturmak için dizayn edilmişlerdir. Bir nazal maske yardımı ile değişebilen yüzdede azot protoksitin ve oksijenin hastaya verilmesini sağlar. Gaz akışı devamlı olup; oran, hastanın dakika volümü ile uygun bir şekilde ayarlanır.

73  Nabız Oksimetresi Nabız oksimetresi, hipoksiyi önceden belirlemede oldukça duyarlı bir monitördür. Nabız oksimetresi, kan oksijen doygunluğunu ve kalp atımını monitörize etmek için en kesin ve hatasız yöntemdir.

74  Bispektral İndeks (Elektroensefelogram) BİS, EEG sinyallerinin komputerize ortamda istatistiksel olarak değerlendirildiği rakamsal bir indeks olup, hastanın tamamen uyanık olduğu durumu gösteren maksimum “100” ile elektriksel beyin aktivitesinin tamamen durduğu minimum “0” aralığındadır. BİS cihazı, hastanın sedasyon derecesini gösteren, hekim için sedasyonun güvenlik aralığını maksimuma çıkaran bir cihazdır.

75

76 Sedasyon Uygulamalarında Amaç Hastanın güvenliğini ve konforunu sağlamak Hastanın güvenliğini ve konforunu sağlamak Fiziksel huzursuzluğu ve ağrıyı en aza indirmek Fiziksel huzursuzluğu ve ağrıyı en aza indirmek Kaygı ve korkuyu kontrol etmek; psikolojik travmayı minimalize etmek ve amneziyi arttırmak Kaygı ve korkuyu kontrol etmek; psikolojik travmayı minimalize etmek ve amneziyi arttırmak Hastanın davranış ya da hareketlerini kontrol altında tutarak, sedasyon uygulaması süresince hasta ve hekimin güvenliğini sağlamak Hastanın davranış ya da hareketlerini kontrol altında tutarak, sedasyon uygulaması süresince hasta ve hekimin güvenliğini sağlamak

77 GENEL KURALLAR

78 ASA sınıf I ve II hastalara tedavi gereksinimleri ve davranış biçimleri göz önüne alınarak minimal, orta veya derin sedasyon planlaması yapılır. ASA sınıf I ve II hastalara tedavi gereksinimleri ve davranış biçimleri göz önüne alınarak minimal, orta veya derin sedasyon planlaması yapılır. ASA sınıf III ve IV hastalar, engelli çocuklar ve anatomik olarak solunum problemi veya aşırı tonsil hipertrofisi gibi sağlık sorunları olan çocuklarda risk faktörü arttığı için anestezi hekimi, ilgili hekimlerle konsültasyon yaparak orta ya da derin sedasyon veya genel anestezi planlamasını yapmalıdır.

79 Sedasyon uygulamalarında çocuk hastaya ebeveyn veya başka bir sorumlu en az iki kişi eşlik etmelidir. Sedasyon uygulamalarında çocuk hastaya ebeveyn veya başka bir sorumlu en az iki kişi eşlik etmelidir. Sedasyonu yapan hekim, acil bir durumda, uygun olanaklara, personele ve donanıma sahip olmalıdır. Sedasyon ekibi CPR eğitiminden geçmiş olmalıdır. Sedasyonu yapan hekim, acil bir durumda, uygun olanaklara, personele ve donanıma sahip olmalıdır. Sedasyon ekibi CPR eğitiminden geçmiş olmalıdır. Acil durumlarda destek servisine ulaşabilmek için bir protokol belirlenmelidir. Acil durumlarda destek servisine ulaşabilmek için bir protokol belirlenmelidir.

80 Acil arabası/kitine hemen ulaşılmalıdır. Tüm cihazların kontrolü düzenli olarak yapılmalı ve kaydedilmelidir. Uygulama öncesi hastanın genel sağlık değerlendirmesi uzman hekim tarafından tekrarlanmalıdır.

81 SEDASYON ÖNCESİ DÖKÜMANTASYON Bilgilendirilmiş Onam Hekim sözel ve yazılı olarak sedasyon uygulanacak çocuktan sorumlu kişiye bilgi vermelidir. Bilgiler sedasyonun amacını ve sedasyon sırasında ve sonrasında davranışlarda beklenen değişiklikleri içermelidir. Diyet Önlemleri Sedasyonda kullanılan ajanlar, özellikle derin sedasyonda,çocukta havayolu reflekslerinin korumasını azalttığından,sedasyondan önce gereken açlık periodu genel anestezideki gibi planlanmalıdır.

82 SEDASYON UYGULAMASININ HEMEN ÖNCESİNDE DÖKÜMANTASYON Sağlık değerlendirilmesi Sedasyon uygulamasından önce hasta uzman bir hekim tarafından genel sağlığı açısından değerlendirilerek, konsültasyon gerektirecek herhangi bir risk faktörü olup olmadığına karar verilir. Bu değerlendirme aynı zamanda, hangi hastanın daha fazla havayolu/kardiyovasküler desteğe ihtiyaç duyacağını veya ilaçların doz veya çeşidinde yapılacak olan değişikliklerin planlanmasına da olanak sağlar.

83 Sedatif ilaçların uygulanmasından önce vital bulgular kayıt edilmelidir. Koopere olmayan ve gergin çocuklarda bu bulguların kaydı zor olacağından, bu durum kayda alınmalıdır.

84 TEDAVİ SIRASINDA KAYIT Hastayla ilgili tutulan kayıtların zaman-bazlı olarak, isim, izlenecek yol, tedavini yapıldığı yer, saat, dozaj ve verilen ilaçların hastaya olan etkilerini kapsaması gerekmektedir. Hastayla ilgili tutulan kayıtların zaman-bazlı olarak, isim, izlenecek yol, tedavini yapıldığı yer, saat, dozaj ve verilen ilaçların hastaya olan etkilerini kapsaması gerekmektedir. Sedasyondan önce, hastanın adını, uygulanacak prosedürü ve prosedürün uygulanacağı bölgeyi kontrol etmek için time-out yapılmalıdır. Sedasyondan önce, hastanın adını, uygulanacak prosedürü ve prosedürün uygulanacağı bölgeyi kontrol etmek için time-out yapılmalıdır.

85 Sedasyon uygulandığı sırada, verilen oksijenin, sedasyon ajanlarının konsantrasyonunun ve bu maddelerin ne kadar süre ile uygulandığının kaydedilmesi gerekmektedir. İlaçların kontrolünden önce, dozajın dikkatlice belirlenmesi gerekmektedir.

86 Hasta önceden belirlenmiş taburcu etme kriterlerine ulaşıncaya kadar, tutulan kayıtlarda, tedavi sırasında hastanın bilinç durumu, uyaranlara tepkisi, kalp atımı, kan basıncı, solunum hızı ve oksijen satürasyonu belirtilmelidir. Ortaya çıkan komplikasyonlar ve bunların tedavisi de kayıt altına alınmalıdır.

87 TEDAVİ SONRASI KAYIT Çocuğun, tedavinin yapıldığı yerden ayrıldığı an ve durumu belgelenmeli, bilinç seviyesi, önceden belirtilen kriterlere göre soluk alıp verişi esnasında oksijen satürasyonu kaydedilmelidir. Çocuğun, tedavinin yapıldığı yerden ayrıldığı an ve durumu belgelenmeli, bilinç seviyesi, önceden belirtilen kriterlere göre soluk alıp verişi esnasında oksijen satürasyonu kaydedilmelidir. Bazı sedasyon ilaçlarının uzun yarılanma ömrüne sahip olması nedeniyle, hastanın normale dönmesi gecikir ya da hasta hala sedasyon etkisinde gibi görünür. Bu durumla karşılaşıldığı zaman, hasta medikal gözlem altında tutularak kontrol edilir. Bazı sedasyon ilaçlarının uzun yarılanma ömrüne sahip olması nedeniyle, hastanın normale dönmesi gecikir ya da hasta hala sedasyon etkisinde gibi görünür. Bu durumla karşılaşıldığı zaman, hasta medikal gözlem altında tutularak kontrol edilir.

88

89 Sedasyonun güvenli olabilmesi ve olası problemlerden sakınmak için, her prosedürde aynı aşama ve kontrolleri içeren bir akronim kullanılması yardımcı olacaktır. S: Suction O:Oxygen A: Airway P: Pharmacy M: Monitor E: Euipment

90 ÖZÜRLÜ ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ YÖNLENDİRİLMESİ

91 Impairment (Bozukluk, yetersizlik) Disability (Özürlülük) Handicap (Sakatlık, engel) Impairment (Bozukluk, yetersizlik) Disability (Özürlülük) Handicap (Sakatlık, engel) Yetersizlik, özürlülük ve engellilik terimleri Dünya Sağlık Örgütü tarafından;

92 Dünyada ve ülkemizde özürlülük oranı azımsanamayacak kadar çoktur yılında Birleşmiş Milletlere sunulan Devlet Planlama Teşkilatının özel raporunda Türkiye’deki toplam özürlü oranı %12 olarak bildirilmiştir.

93 Özürlü bireylerin karşılaştığı sağlık problemleri, zaten zor olan yaşamlarını güçleştirerek,  Yaşam kalitelerini etkiler  Ölümlere neden olabilir  Risk faktörlerini arttırabilir

94 Özürlü çocukların sağlıklı çocuklara göre risk altında olduğu pek çok faktör vardır:  Beslenme  Kas fonksiyonu  Oral hijyen  İlaç alımı

95 İLK ZİYARET İlk randevu çocuğun sonraki randevulardaki davranışının belirleyicisi olacaktır. Bu nedenle ilk randevuya daha geniş zaman ayrılması, hasta ve ailesi ile sağlıklı ilişki kurulması gerekmektedir.

96 Bu çocukların 24 saat boyunca sürekli yanlarında bulunan ebeveynlerinin hekimden çok daha fazlasını bildikleri unutulmayarak, ebeveynlerinin anlatacakları büyük bir dikkatle dinlenmelidir.

97 RADYOGRAFİK İNCELEME Çocuktaki film pozisyonunu kontrol etmenin mümkün olmadığı durumlarda bitewing radyograflar tercih edilir. Ancak hastanın, filmi yutma riskine karşı, bu filmlerin kanat kısmına açılan deliğe yaklaşık 46 cm uzunluğunda bir ip bağlanır.

98 KORUYUCU TEDAVİLER Özürlü çocuklarda restoratif tedavilerin uygulama zorluğu nedeniyle etkili bir koruyucu tedavi önemlidir. 1- Hastanın ve ebeveynlerinin eğitimi, 2- Ağız bakımının günlük aktivitelerin bir parçası haline getirilmesi, 3- Koruyucu diyet ve ortodontik tedavileri de içeren periyodik koruyucu uygulamalar.

99 Çocuk ayakta veya oturarak diş fırçalayacak kişinin önünde durur. Böylece çocuğun başı bir el ile kavranırken diğer el ile dişler fırçalanır.

100 Çocuk yatar pozisyondayken oturan ebeveyn çocuğun başını kucağına koyarak bir eliyle çocuğun başını kavrarken diğer eliyle dişlerini fırçalar.

101 Anne ve baba yüzleri birbirine dönük, dizleri birbirine değecek şekilde karşılıklı oturur. Çocuk ikisinin kucağına yatar şekilde uzanır, başı birinin kucağındadır. Bu kişi başı sabitleyerek aynı zamanda dişleri fırçalar.

102 Daha problemli hastalar ortamdan iyice izole edilerek diş fırçalayanın kucağına uzanır. Fırçalama sırasında hastanın hareket etmesi engellenir. Eğer bir tarafından yeterli stabilizasyon sağlanamıyorsa başkalarının da yardımıyla fırçalama işlemi yapılır.

103 İnatçı ve dirençli çocuklar diş fırçalayacak kişinin önünde konumlandırılır, bacaklarla çocuğun gövdesi, ellerle kafası desteklenerek, fırçalama işlemi gerçekleştirilir.

104 Motor fonksiyonlarında problemleri olan hastalarda, fırçalama tekniğini geliştirmek amacıyla diş fırçalarında modifikasyonlar uygulanmaktadır.

105 Özürlü çocuklarda diyet, koruyucu programın temelidir. Bu amaçla hastanın doktoruyla konsültasyon yapılarak, çocuğa özgü bir beslenme programı yapılmalıdır. DİYET VE BESLENME

106 FLOR ALIMI Diş hekimliğinde flor kullanımı bütün hastaların tedavisinde önemlidir. Özellikle özürlü çocuklarda yeterli miktarda sistemik flor alımı sağlanmalıdır. Topikal flor uygulamaları ile birlikte florlu bir diş macunu her gün mutlaka kullanılmalıdır.

107 KORUYUCU RESTORASYONLAR Özürlü çocuklarda fissur örtücüler koruyucu uygulamaların temelini oluşturur. Genel anestezi altında tedavi gören hastaların derin okluzal pit ve fissurleri kırılma ve çürükleri önlemek amacıyla amalgam veya posterior kompozitlerle restore edilmelidir.

108 Bruksizm ve ara yüz çürükleri olan hastalarda, dişlerin paslanmaz çelik kuron ile restore edilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır.

109 DÜZENLİ PROFESYONEL KONTROLLER Özürlü çocukların koruyucu uygulamalar ve kontrol amaçlı olarak 2, 3 veya 4 ayda bir görülmeleri yararlı olacaktır.

110 Özürlü çocuklarda davranış yönlendirme teknikleri ile ietişim sağlanamıyorsa, hareketi engellenerek tedavi veya bilinçli sedasyon gibi alternatif yollar denenmelidir

111 Hareket engellenerek tedavi; *Gelişimini tamamlamadığı için iletişim kurulamayan çocuklar, *Davranış yönlendirme tekniklerinin başarısız olduğu mental ve fiziksel özürlü çocuklar, *Hareketin engellenmemesi durumunda hasta ve hekim güvenlik açısından risk altında kalacaksa.

112 Yaygın olarak kullanılan hareket engelleme yöntemleri: GÖVDE: papoose board trianguler sheet pedi-wrap beanbag dental chair insert safety belt extra assistant KOL VE BACAKLAR: posey straps velcro straps towel and tape extra assistant KAFA: forearm-body support head positioner plastic bowl extra assistant

113 Hastayla iletişim sağlanabiliyorsa bu yöntemler öncelikle hekim tarafından hastaya anlatılmalıdır. Ağız açacağı, diş sandalyesi; pediwrap, emniyet sargısı; hareketi engelleyen bağlar, emniyet kemeri şeklinde anlatılarak hastanın korkmadan güven duyması sağlanacaktır.

114 MENTAL RETARDASYON Gelişimi normal olan bireylerden, entellektüel gelişim düzeyi belirli ortalamanın altında olan ve çevreye adapte olma yetisi önemli ölçüde kısıtlı olan bireyler için kullanılan bir terimdir. Mental retarde hastalarda gingivitis görülme oranı %60-97 iken normal popülasyonda görülme oranı %28-75’dir.

115 *Hastanın kronolojik yaşı ne olursa olsun çocuğa yaklaşımda bizim için önemli olan fonksiyonel zeka yaşı olduğundan özürlü çocukların diş tedavisinde bu gerçek gözardı edilmemelidir. *Çalışmalar normal çocuklardan daha çok sosyal ilişki kurmaya ihtiyacı olan bu mental retarde çocukların ödüllendirilmesinin çok önemli olduğunu göstermiştir

116 *Öncelikle aile yapılacak tüm işlemlerle ilgili olarak bilgilendirilmelidir. *Sözlü iletişim basit sözcüklerle kurulmalıdır *Hastanın ebeveynlerini de kliniğe alarak iletişimde yardımcı olmaları sağlanmalıdır *Her seansta tek uygulama yapılmalıdır *Hastanın istekleri dikkatle dinlenmelidir *Randevular erken saatlere verilmeli ve randevu saatleri kısa tutulmalıdır

117 DOWN SENDROMU (TRIZOMI 21) İntra-oral bulgular: Ağız boşluğunun küçük olup dilin dışarı taşması, çiğneme fonksiyonu eksikliği, hipotonik oral kaslar nedeniyle konuşma ve yutkunma güçlüğü söz konusudur. Down sendromlu hastalar gingivitis ve diğer periodontal hastalıklara yatkındırlar.

118 Down sendromlu çocuklarda mental yetersizlik olmasına karşın bu çocuklar kooperedir.

119 ÖĞRENME YETERSİZLİĞİ *Konuşma veya yazma dilini anlama ya da kullanma güçlüğü çeken çocuklara öğrenme yetersizliği tanısı konulmaktadır. *Bu tür durumların çocuklarda ciddi emosyonel bozukluklara yol açabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Hastaların çoğu tedaviyi kabul eder, reddedenler için davranış yönlendirilmesi ve bilinçli sedasyon yöntemlerine başvurulabilir

120 FRAJİL X SENDROMU gelişim geriliği, hiperaktivite ve hiper uyarılabilirlik söz konusudur. Bu çocuklarda ele vurma, el ısırma, zayıf göz kontağı sıklıkla gözlenen davranışlardır. Mental gerilik ve otizm ile karakterize herediter bir hastalıktır. Frajil x sendromu tanısı konulmuş hastalarda;

121 FETAL ALKOL SENDROMU Hamileliğin ilk iki ayı boyunca günde 1-3 kadeh içki içen annelerin bebeklerinin gelişimleri belirgin düzeyde zarar görmektedir.Bu hastalığa sahip çocuklar, erken çocukluk dönemlerinde hiperaktivite gösterdikleri için (<5 yaş), dental uygulamalarda sorun çıkarabilmektedirler. Ancak yaş ilerledikçe çocuklar koopere olurlar. Hiperaktif çocuklarda hareketlerin engellenmesi faydalı olmaktadır

122 OTİZM Otistik çocuklar normal çocuklara benzerler sadece iletişim kurmaları, sosyalize olmaları ve öğrenmeleri kısıtlıdır. Bu nedenle dental tedavi sırasında güçlük çıkarırlar. Bilinçli sedasyon ile tedavi tercih edilmelidir.

123 SEREBRAL PALSİ Dental tedavi açısından esas sorun yaratan durumlardan birisidir. Hastalık kendisini; kas zayıflığı veya paralizi, dengesiz ve düzensiz yürüyüş ve koordinasyonsuz hareketlerle göstermektedir

124 Bu hasta grubu, diş hekimi açısından çok fazla özen ve dikkat gerektiren bir gruptur. Hastalığın şiddeti, tutulumu ve bulguları mutlaka değerlendirilmelidir. Dışsal uyaranlarla kasılmaların başlayabileceği unutulmayarak olabildiğince sakin, sıcak ve dostça bir ortam yaratılmaya çalışılmalıdır.

125 * Pek çok hasta tekerlekli sandalyeyle tedavi edilmeyi tercih etmekte, bu da hekim açısından daha kolay olmaktadır. *Hasta koltuğa transfer edilecekse hastaya yardım isteyip istemediği sorulmalıdır.

126 *Tedavi sırasında hastanın başı stabilize edilmelidir. *Hasta mümkün olduğunca koltuğun ortasına konumlandırılmalıdır. *Hasta yutkunma sırasında problem yaşayacağından yatar konumda çalışılmamalıdır.

127 *Ekstremiteler doğal konumlarında iken tedavi yapılmalı, *Fiziksel engelleyiciler kullanılmalıdır. *Ağız açıcılar, parmak splintleri kullanılmalıdır. * Ani ışık, ses ve hareketlerden kaçınılmalıdır. *Kusma refleksini önlemek amacıyla dikkatli çalışılmalıdır. *Restoratif işlemlerde rubber-dam tercih edilmelidir. *Hastayı dinlendirerek ve çabuk çalışılmalıdır

128 Çocuğun gerginliğini azaltacak şekilde davranılmalı ve ağrı uyaranının oluşmaması için nitrozoksit/O 2 analjezisi faydalı olabilmektedir. Astım (Reaktif solunum yolu hastalığı)

129 Bronkopulmoner Displazi Bebeklik döneminde uzun süre yüksek konsantrasyonlu O 2 ile solunum desteği yapılan çocuklarda ortaya çıkan kronik bir akciğer hastalığıdır. Bronkopulmoner displazili çocuklar tedavi süresi uzun tutulmaması gereken hastalardır. Tedavi boyunca nasal bir kanül ile oksijenizasyon fayda sağlayacaktır.

130 Kistik Fibrozis Solunum ve sindirim sistemini etkileyen genetik bir hastalıktır. Tedavi sırasında hastalar olabildiğince dik pozisyonda tutulmaya çalışılmalıdır. Sedasyon ajanlarının kullanımından kaçınılmalıdır.

131 İŞİTME KAYBI *İlk randevuda yapılacak işlemler hakkında bilgi verilmeli ve nasıl iletişim kurulacağıyla ilgili fikir sahibi olunmalıdır *Hastanın medikal hikayesi alınarak işitme kaybının derecesi öğrenilmelidir.

132 *Tedaviye başlamadan anlat-göster-yap yöntemi kullanılarak aletler tanıtılmalıdır. *Hastayla konuşurken yüzünün ona dönük olmasına dikkat edilmelidir. Abartılı yüz hareketleri ile mimikler dudak okumayı güçleştireceğinden kaçınmak gerekir.

133 *Çocuk hastaya dokunmak, gülümseyerek güven duygusunu arttırmak onun hekime güvenini ve iletişimi arttıracaktır. *Çocuğun mimikleri takip edilerek aletler konusunda hissettikleri değerlendirilmelidir.

134 GÖRME YETERSİZLİĞİ *Hastanın görme durumu hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. *Hastaya acıma duygusu gösterecek söz ve davranışlardan kaçınılmalıdır. *Hastanın özel ve hassas olduğu unutulmamalıdır.

135 *Ortamı tanıtıp, her tedavi öncesi gerekli tanımlamalar yapılmalı. *Gözlük kullanan hastaların gözlüğü korunmak için taktıkları unutulmamalı ve çıkarması istenmemelidir. *Anlat-göster-yap tekniği yerine dokunma, tatma ve koklama duyularını kullanarak tedavi anlatılmalı.

136 *Aletler ağıza girmeden önce yapılacak işlemler mutlaka anlatılmalı. *Keskin tatlar hastayı irrite edeceğinden materyaller küçük parçalar halinde yerleştirilmelidir. *Dental plağı görerek uzaklaştıramayacaklarından, doğru fırçalama işlemi mutlaka fırçayı birlikte tutarak uygulamalı öğretilmelidir. *Hastanın tedavilerinin alıştığı doktor tarafından yapılmasına özen gösterilmelidir

137 KALP HASTALIKLARI Kalp hastası çocuklarda medikal anamnez ve daimi hekimiyle konsultasyon hayati önem taşımaktadır. Çocukların gerginliğini azaltmak amacıyla bilinçli sedayon ve nitroz oksit/0 2 analjezisi yararlı olacaktır.

138 Bu hastalarda kronik enfeksiyon riski nedeniyle süt dişlerine endodontik tedavi önerilmez. Çekilip sabit yer tutucu yapılması daha akılcı kabul edilmektedir. Sürekli dişlerde ise prognozu iyi olacak dişlere özenli endodontik tedavi uygulanmalıdır.

139 KARDİYAK CERRAHİ HASTALARI Kardiyak cerrahi görecek hastaların ameliyat öncesinde gereken tedavilerin yapılması, oral kaynaklı bakteriyel endokardit riskini azaltacaktır. İyileşmenin gerçekleşebilmesi için tedavilerin ameliyattan 3-4 hafta önce bitirilmesi uygundur.

140 Özürlü insanlar için oral sağlık hizmetleri İhtiyaçlara cevap vermelidir, Görüş ve istekleri göz önüne almalıdır Yaşam kalitesini gözetmelidir Kişisel hak ve seçimlere saygı duymalıdır, Yüksek risk gruplarını hedeflemelidir Hastanın bakımından sorumlu diğer kişilerle uyum içinde çalışılmalıdır

141 “Oral sağlık ve oral sağlık hizmetlerinin kalitesi genel sağlığın bir parçası olmalıdır ve bu bir ayrıcalık değil hak olmalıdır.”


"PEDODONTİDE SEDASYON UYGULAMALARI Prof.Dr.Serap ÇETİNER." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları