Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GDO NEDİR, NE DEĞİLDİR, FAYDASI NEDİR, ZARARI NEDİR Doç. Dr. Ekrem Dündar Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GDO NEDİR, NE DEĞİLDİR, FAYDASI NEDİR, ZARARI NEDİR Doç. Dr. Ekrem Dündar Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü."— Sunum transkripti:

1 GDO NEDİR, NE DEĞİLDİR, FAYDASI NEDİR, ZARARI NEDİR Doç. Dr. Ekrem Dündar Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü

2 GDO NEDİR? Genetiği Değiştirilmiş Organizma: GDO (Genetically Modified Organism : GMO) l Doğal sürecin dışında l Genetik mühendisliği yoluyla l Kalıtsal hale getirilmiş değişiklik

3 MUTANT NEDİR? Doğal ya da bilinçli mutagenle DNA’sı değişmiş / değiştirilmiş organizma Kalıtsal mutasyon Yeni nesle aktarılır Bireysel mutasyon Aktarılmaz sadece bireyi etkiler

4 GDO NE DEĞİLDİR?

5

6

7

8 BİLİNEN GDO BUDUR

9 GERÇEKTE GDO NEDİR? BİYOTEKNOLOJİNİN GÜCÜ – İstediğin canlıdan istediğin geni istediğin canlıya aktar – Ancak pratikte aktarılan genler çok sınırlı HEDEF CANLIYA GÖRE GENLER VE RİSK DEĞİŞİYOR – MİKROORGANİZMALAR – HAYVANLAR – İNSAN – BİTKİLER

10 GERÇEKTE GDO NEDİR? HEDEF CANLIYA GÖRE GENLER VE RİSK DEĞİŞİYOR – MİKROORGANİZMALAR – YARAR %99 – zarar %1 İnsülin örneği – vazgeçilmez genetik mühendisliği / moleküler biyoloji enzimleri İnsan gen tedavisi – Kanser – Genetik hastalıklar – Lab’dan kaçarsa yaşayamaz  Tiyamin sentezi bozuk – Koruma Derneği Yok

11 GERÇEKTE GDO NEDİR? HEDEF CANLIYA GÖRE GENLER VE RİSK DEĞİŞİYOR – HAYVANLAR – Kontrolü kolay, yayılma riski düşük – GD hayvan yapmak çok zor Çoğunlukla fare, kobay – İNSANLAR – Kişisel, ailesel, toplumsal, dinsel, yasal kontrol – Ölümcül hastalıklar Çaresiz kanser vakaları – p53 tedavisi

12 GERÇEKTE GDO NEDİR? HEDEF CANLIYA GÖRE GENLER VE RİSK DEĞİŞİYOR – BİTKİLER!!!!!!!! – Kolay temin ediliyor, – Daha çok çalışılıyor, daha çok çeşit – Ezca deposu, besin deposu – Süs, gönül alma/çalma – ÇOOOOK TOLERANSLI Kolunu kır, kafasını kopar, iki gövdeyi birleştir YİNE DE BÜYÜRLER! – Koruma dernekleri de yok

13 Genetiği Değiştirilmiş (GD) Bitkiler Birinci Nesil GD Bitkiler: Herbisit, böcek, hastalık ve çevresel stres koşullarına dayanıklılık gibi özelliklerinin kazandırıldığı bitkiler (üretim aşamasında). İkinci Nesil GD Bitkiler: Verim ve besleme kalitesinin artırıldığı bitkiler (araştırma ve geliştirme aşamasında). U of I Nitrojen Lab Üçüncü Nesil GD Bitkiler: insan tedavisinde kullanılan çok pahalı aşı ile ilaçların üretildiği ve biyo-yakıt üretimine daha yatkın GD bitkiler (araştırma ve geliştirme aşamasında).

14 GD BİTKİLER YENİLENLER – MISIR, SOYA, DOMATES, BİBER İŞLENDİKTEN SONRA YENİLENLER – ŞEKER PANCARI, KOLZA, PAPAYA ENDÜSTRİ BİTKİLERİ – PAMUK, KAVAK SÜS BİTKİLERİ – PETUNYA, KARANFİL YEM BİTKİLERİ – YONCA

15 Geleceğin Transgenik Bitkileri Hızlı büyüyen, Yüksek verimli (Fotesentez kapasitesi yükseltilmiş) Ürün kalitesi yüksek (Protein, önemli yağ asitleri ve vitamince zengileştirilmiş) Ağır metalleri absorbe eden Çok pahalı aşı ve ilaçların üretildiği bitkiler (kızamık, çocuk felci, difteri, Hepatit B, antitripsin)

16 FAYDA – ZARAR ANALİZİ

17 Herbisit / Pestisit Dayanıklı GD Bitkilerin Getirdiği Yenilikler Ekonomik faydaların dışında Herbisit / Pestisit kullanımının azalması Kalıntı riskinin azaltılması Herbisit / Pestisite dayanıklı türlerin engellenmesi Uzak türler arası gen transferi çok düşük ihtimal

18 Böceklere Dayanıklı Bitkilerin Üretimi Özcan ve Ark. 2001’den Bt Mısır Normal Mısır

19 Çeşit Dane verimi (ton/ha) İlaçlı (3 defa)İlaçsız GD 33P67 Bt11,3911,28 33P668,044,86 TTM 8157,824,42 Cerit vd. 2006’dan alınmıştır Hedef olmayan böcekler negatif etkilenmemiş (Güllü vd Cerit vd. 2006). Adana Bt mısır ve geleneksel çeşitler

20 Bt çeltiğin toksik veya yan etkisine rastlanmamıştır.

21 Üç generasyon boyunca uzun süre Bt mısır ile beslenen ratlarda önemli bir sağlık problemi olmamıştır

22 Farklı AB ülkelerinden 39 bilim adamının ortak raporu: GD bitkilerle beslenen koyun, domuz, tavuk, sığır ve balıklarda GD olmayan bitkilerle beslenenlere göre önemli bir fark bulunmamıştır.

23 Cry1Ab geninin yan etkisine rastlanmamıştır. Ancak hem PHA-E lektin hem de Cry1Ab proteini özel bir savunma sistemi tepkisine (antikor üretimine) Neden olmuştur

24 Farelerin GD soya ile beslenmeleri bazı genlerin ekspresyonlarında değişiklik yaşlanma belirteçlerinde artış olmuştur. GD soya yaşlandıkça karaciğerin bazı özelliklerini etkileyebilir???. Daha uzun süreli araştırmalar yapılmalıdır.

25 RİSKLER? Yabancı Döllenmeyle Gen Kaçış Oranı Bitki Çeşitten çeşideYabani akrabalara KolzaYüksek Şeker PancarıOrta-yüksek MısırOrta-yüksek PatatesDüşük BuğdayDüşük ArpaDüşük Dikey gen kaçışı Super weed (Süper yabani ot)

26 Tarımsal Açıdan Riskler Hedef organizmların dayanıklılık kazanması İkinci derecedeki zararlıların artması Gen havuzunun daralması Tekel oluşumu Pahalı tohum Terminatör teknolojisi

27 EN KÖTÜ İHTİMAL ALERJİ / TOKSİSİTE Dünya Sağlık Örgütü Zehirlenme Verileri WHO 2002: % 0.62 WHO 2008: % 0.40 İNGİLTERE 2007 – 2011 zehirlenmede %11 azalma

28 Sonuç ve Öneriler Kimyasal ilaçların ekolojik denge ile insan ve hayvan sağlığına verdiği zararlar gibi, GD bitkilerin üretime girmesiyle de dikkatli olunmazsa bazı risklerin oluşması muhtemeldir. Bilimsel temeli olmayan nedenlerle bu teknolojinin tamamen kullanımını engellemek yerine, ülkemizin kendi şartları da dikkate alınarak bilimsel veriler ve yaygın olarak üretildiği ülkelerdeki sonuçlar esas alınmalıdır. Bu bitkilerin üretim ve tüketimlerinin kontrol altına alınması için yasal düzenleme şarttır

29 Sonuç ve Öneriler Bilimsel temeli olmayan nedenler ÇEVRECİYİM BU YETERLİ… GDO Bizim genetiğimizi de değiştirir Şimdi anlaşılmaz gelecek nesillerde anlaşılır Antbiyotiğe dayanıklılık genleri içeren GDO yersek vücudumuzdaki bakterileri antibiyotiğe dayanıklı yapar Biyoloji Profesörü!

30 Sonuç ve Öneriler Kimyasal ilaçların ekolojik denge ile insan ve hayvan sağlığına verdiği zararlar gibi, GD bitkilerin üretime girmesiyle de dikkatli olunmazsa bazı risklerin oluşması muhtemeldir. Bilimsel temeli olmayan nedenlerle bu teknolojinin tamamen kullanımını engellemek yerine, ülkemizin kendi şartları da dikkate alınarak bilimsel veriler ve yaygın olarak üretildiği ülkelerdeki sonuçlar esas alınmalıdır. Bu bitkilerin üretim ve tüketimlerinin kontrol altına alınması için yasal düzenleme şarttır

31 BİYOGÜVENLİK YASASI Bilimsel araştırma amacıyla da olsa ithal edilecek GDO ve ürünleri için bakanlıktan izin alınır. Araştırma amaçlı yapılacak faaliyet ve sonucundan Bakanlığa bilgi verilmesi zorunludur.

32 BİYOGÜVENLİK YASASI YASAKLAR a ) GDO ve ürünlerinin, Kurul kararlarına aykırı olarak kullanılması veya kullandırılması b) Genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvanların izinsiz üretimi c) GDO ve ürünlerinin Kurul tarafından piyasaya sürme kapsamında belirlenen amaç ve alan dışında kullanımı.

33 DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER


"GDO NEDİR, NE DEĞİLDİR, FAYDASI NEDİR, ZARARI NEDİR Doç. Dr. Ekrem Dündar Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları