Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

8. Bölüm Dı ş Ticaret Politikasının Araçları. 2 İş lenecek konular  Gümrük vergilerinin (tarifelerin) kısmi denge analizi: Bir sektördeki arz, talep.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "8. Bölüm Dı ş Ticaret Politikasının Araçları. 2 İş lenecek konular  Gümrük vergilerinin (tarifelerin) kısmi denge analizi: Bir sektördeki arz, talep."— Sunum transkripti:

1 8. Bölüm Dı ş Ticaret Politikasının Araçları

2 2 İş lenecek konular  Gümrük vergilerinin (tarifelerin) kısmi denge analizi: Bir sektördeki arz, talep ve ticaret  Tarifelerin avantaj ve dezavantajları  İ hracat sübvansiyonları  İ thalat miktar sınırlamaları (kotaları)  Gönüllü ihracat sınırlamaları  Yerel içerik ş artları

3 3 Tarife çe ş itleri  Spesifik/belli tarife ithal malın birimi ba ş ına alınan sabit bir vergidir Örnek: Peynirin kg’su ba ş ına 1YTL  De ğ ere göre tarife ithal malın de ğ erinin belli bir yüzdesi olarak alınan vergidir Örnek: İ thal arabaların fiyatının %25’i

4 4 Tek sektörde arz, talep ve ticaret  Tarife tek bir sektörü nasıl etkiler? (Örnek: Bu ğ day sektörü)  Dı ş ticaret yapılmadı ğ ı durumda bu ğ dayın fiyatının yabancı bir ülkede daha ucuz oldu ğ unu varsayalım.  Ticaret yaparlarsa, ticareti yabancı ülkenin bakı ş açısıyla bir ihracat arz e ğ risi, yerli ülkenin bakı ş ıyla bir ithalat talep e ğ risi ile görebiliriz.

5 5  İ hracat arz e ğ risi : Her fiyat seviyesinde yabancı üreticilerin arz miktarıyla yerli tüketicilerin talep miktarı arasındaki farkı gösteren e ğ ri  İ thalat talep e ğ risi : Her fiyat seviyesinde yerli tüketicilerin talebiyle yerli üreticilerin arzı arasındaki farkı gösteren e ğ ri

6 6 İ thalat talep e ğ risi: Malın fiyatı ne kadar artarsa, yerli tüketiciler o kadar az talep ederler ve yerli üreticiler o kadar çok arz ederler. Sonuçta ithalata talep azalır.

7 7 Yabancı ülkenin ihracat arz e ğ risi: Malın fiyatı ne kadar artarsa, yabancı tüketiciler o kadar az talep ederler ve yabancı üreticiler o kadar çok arz ederler. Sonuçta ihraç edilebilecek arz miktarı artar.

8 8 Denge durumunda ithalat talebi = ihracat arzı yerli talep – yerli arz = yabancı arz – yabancı talep küresel talep = küresel arz olur.

9 9 Yerli ithalat talebinin (MD do ğ rusu) yabancı ihracat arzına (XS do ğ rusu) e ş it oldu ğ u fiyata küresel denge fiyatı denir.

10 10 Tarifenin etkileri  İ hracatçı için tarife ilave bir ula ş tırma maliyeti gibidir. Ticaret sadece iki ülke arasındaki fiyat farkının tarifenin üzerinde olması halinde yapılır.  E ğ er ticaret yapılmazsa, yerli piyasada talep fazlası, yabancı piyasada da arz fazlası olu ş ur.  Dolayısıyla, yerli piyasada malın fiyatı artar, yabancı piyasada azalır.

11 11 Tarife yerli piyasada malın fiyatının artması, yabancı piyasada azalması ile sonuçlanır. Ta ki iki piyasa arasındaki fiyat farkı tarifeye e ş itlenene kadar. P T – P * T = t P T = P * T + t Yerli piyasadaki tarifenin sonucu olarak yerli talepte yeterince büyük bir dü ş ü ş olursa malın fiyatı yabancı piyasada da dü ş er.

12 12 Tarife fiyatı yerli piyasada artırır, yabancıda dü ş ürür. Toplam ticaret hacmi dü ş er.

13 13  Yerli piyasada fiyat arttı ğ ı ( P T seviyesine) için yerli üreticiler arzı artırmaya, yerli tüketiciler de taleplerini azaltmaya ba ş larlar. – İ thalat hacmi Q W dan Q T a dü ş er  Yabancı piyasada fiyat dü ş tü ğ ü için ( P * T e), yabancı üreticiler daha az arz eder ve yabancı tüketiciler daha çok talep ederler. – İ hracat hacmi Q W dan Q T e dü ş er.

14 14  P T – P * T = t oldu ğ unda yerli piyasada ithalat talebi yabancı piyasadaki ihracat arzına e ş itlenir.  Tarifenin bir kısmı yabancı ülkenin ihracat fiyatının az da olsa dü ş ü ş üne neden olur ve bu yerli tüketicilere yansımaz.

15 15 Tarifelerin Küçük Ekonomilere Etkisi  Küçük ülkelerin mal talepleri malların küresel fiyatlarını etkilemeye yetecek kadar çok olmaz. –Dolayısıyla yabancı fiyat dü ş mez, P w da kalmaya devam eder –Ama yerli piyasadaki fiyatlar P T = P w + t e yükselir

16 16 Küçük bir ekonomi tarife uyguladı ğ ı zaman malın dı ş fiyatı dü ş mez. Malın fiyatı P w dan P w + t e yükselir ve ithalat talebi D 1 – S 1 den D 2 – S 2 e dü ş er.

17 17 Etkin Koruma Oranı  Etkin koruma oranı tarife vb bir dı ş ticaret korumasının yerli tüketicileri ne kadar korudu ğ unu gösterir. –Dı ş ticaret politikasının de ğ i ş mesinin bir sektörün üretim sürecine yaptı ğ ı de ğ er de ğ i ş imini temsil eder. –Bu de ğ i ş im politikanın sonucunda fiyatların ne kadar de ğ i ş ti ğ ine ba ğ lıdır. –Tarifeler korunan sektörün dı ş ındaki sektörleri de etkiledi ğ i için etkin koruma oranı genellikle tarife oranından farklıdır.

18 18  Örne ğ in, bir arabanın 8.000$’a satıldı ğ ını ve onu üretmek için yapılan harcamaların 6.000$ oldu ğ unu varsayalım. Arabanın üreticisine katma de ğ eri: $8000- $6000  E ğ er bir ülke ithal arabalara %25 tarife koyarsa, arabayı üreten firmanın arabanın fiyatını 8.000$ * 1.25 = $ yapması gerekir. Ş imdi arabanın üretilmeye devam etmesi için $ $ lik katkı de ğ er yapması gerekir.

19 19  Yerli araba üretici firma için etkin koruma oranı katma de ğ erdeki de ğ i ş im kadardır: 4000$ $ / 2000$ = 100%  Bu durumda etkin koruma oranı tarife oranından daha büyük olmu ş tur.

20 20 Tarifelerin Avantajları ve Dezavantajları  Tarife ithalatı yapan ülkenin tüketicileri için daha yüksek fiyatlar demektir.  Tarifeyi uygulayan devlet gelirlerini artırır.  Bu avantaj ve dezavantajın hangisinin büyük oldu ğ unu tüketici artı ğ ı ve üretici artı ğ ı kavramlarıyla belirleyebiliriz.

21 21 Tüketici artı ğ ı  Tüketici artı ğ ı tüketicinin bir mal için ödemeye razı oldu ğ u fiyatın malın fiyatından yüksek olması halinde bu iki fiyat arasındaki farktır. –Razı olunan fiyatları talep (satın alma rızası) e ğ risi gösterir. –Gerçek fiyatın artması tüketicinin talebini ve artı ğ ını dü ş ürür.

22 22 Tüketici artı ğ ı talep e ğ risinin altında ve fiyat seviyesinin üstünde kalan alana e ş ittir.

23 23 Üretici Artı ğ ı  Üretici artı ğ ı bir malın fiyatının üreticisinin malı satmaya razı oldu ğ u asgari fiyatın üzerinde olması halinde bu iki fiyat arasındaki farktır. –Razı olunan fiyatları arz (satı ş a rıza) e ğ risi gösterir. –Gerçek fiyat arttı ğ ı zaman üreticinin hem arzı hem de artı ğ ı artar.

24 24 Üreticinin artı ğ ı arz e ğ risinin üzerinde ve fiyat seviyesinin altında kalan alana e ş ittir.

25 25 Tarifenin Avantaj ve Dezavantajları (devam)  İ thalatı yapan ülkede fiyatları artıran tarife tüketinin artı ğ ının azalması ve üretici artı ğ ının artmasıyla sonuçlanır.  Ayrıca kamu gelirleri artar.

26 26 Tarifenin farklı gruplara toplam etkisi ş ekildeki a, b, c, d ve e alanlarının toplamına e ş ittir. Mavi alan: Tüketicinin kaybı (a+b+c+d) Benekli alan: Üreticinin kazancı (a) Taralı alan: Devletin kazancı (c+e)

27 27  Malın uluslararası fiyatını etkileyebilen büyük bir ekonominin uyguladı ğ ı tarifenin refah etkisi öngörülemez.  B ve d üçgenleri verimlilik kaybını gösterir. –Tarife üretim ve tüketim kararlarını bozar. Üreticiler a ş ırı üretirler ve tüketiciler yetersiz tüketirler.  E dikdörtgeni dı ş ticaret hadleri kazanımını gösterir. –Tarife yabancı ihracat (yerli ithalat) fiyatlarını dü ş ürdü ğ ü için dı ş ticaret hadleri artar.

28 28  Devletin tarifeden gelirleri tarife oranının ithalat hacmiyle çarpılmasına e ş ittir. – t = P T – P * T – Q T = D 2 – S 2 –Kamu gelirleri = t x Q T = c + e  Kamu gelirlerinin bir kısmı (e dikdörtgeni) ticaret hadlerinden kazanımı, di ğ er kısmını da (c dikdörtgeni) tüketici artı ğ ından kayba kar ş ılık gelir.

29 29  E ğ er ticaret hadlerinden kazanımlar verimlilik kayıplarından büyük olursa, tarife milli refahı artırmı ş olur. –Bu analiz sadece kendilerine tarife uygulanan ülkelerin tarife uygulamadıkları varsayımıyla geçerlidir.

30 30 Renkli üçgenler verimlilik kayıplarını, taralı dikdörtgen ise ticaret hadlerinden kazanımları göstermektedir.

31 31 İ hracat Sübvansiyonları  İ hracat sübvansiyonları da tarifeler gibi spesifik (parça ba ş ına) veya ad valorem (yüzde olarak) olabilir.  İ hracat sübvansiyonu ihrac eden ülkede malın fiyatını artırır ve böylece tüketici artı ğ ının dü ş mesine ve üretici artı ğ ının yükselmesine yol açar.  İ hr sübv kamu gelirlerini dü ş ürür.

32 32  İ hracat sübvansiyonu malın geldi ğ i ülkedeki fiyatını dü ş ürür.  Tarifenin aksine, ihracat sübvansiyonu yerli malların dünya fiyatlarını dü ş ürerek ticaret hadlerini kötüle ş tirir.

33 33 İ hracat sübvansiyonu ihracatı yapan ülkede fiyatları artırır, ithalatı yapan ülkede azaltır.

34 34  İ hracat sübvansiyonu milli refahı olumsuz etkiler.  b ve d üçgenleri verimlilik kayıplarını gösterir.  b + c + d + f + g alanları sübvansiyonların kamu maliyetlerini gösterir. –Ticaret hadleri azalır, çünkü ihracatların fiyatları yabancı piyasalarda P * s seviyesine iner.

35 35 Avrupa’da İ hracat Sübvansiyonu  AB’nin Ortak Tarım Politikası tarım ürünleri için yüksek fiyatlar belirler ve ihracat fazlasını sübvansiye eder.  Sübvansiye edilen tarımsal ihracat tarım ürünlerinin d ğ nya fiyatlarını dü ş ürür.  Bu politikanın Avrupadaki vergi mükelleflerine dolaysız maliyeti 50 milyar $dır.

36 36 Tarım ürünlerinin fiyatları hem uluslar arası piyasalardaki fiyatların hem de Avrupa piyasasını arz fazlasından temizleyecek olan fiyatların üzerinde sabitlenmi ş haldedir. Ortaya çıkan arz fazlası ihracat sübvansiyonları yoluyla temizlenmektedir.

37 37 İ thalat Kotaları  İ thalat kotası ithal edilen malın ülkeye sokulan miktarına getirilen adet sınırlamasıdır.  Bu politika genellikle ithalatçı yerli firmalara verilen ithalat lisansları veya yabancı ülkelerin devletleriyla yapılan protokoller vasıtasıyla uygulanır.  İ thalat kotası ithal malın fiyatını yerli piyasada artırır, çünkü mala talep malın arzının ötesine çıkar.

38 38  Kota devlete ilave bir gelir sa ğ lamaz. –Onun yerine kota yüzünden artan fiyatlardan gelen ilave gelir ya ithalatçı yerli firmalara ya da yabancı devletlere gider. –Bu ilave gelirlere kota rantı denir.

39 39 ABD’nin ş ekere uyguladı ğ ı kotanın sonuçları: Ülkeye serbest ticarette gelebilecek olanın yarısı kadar ş eker girer. Sonuç ş ekerin fiyatının 157 $ yerine 417 $ olu ş udur. Bundan ABDdeki yerli ş eker üreticileri kazanır, tüketiciler kaybeder.

40 40 Gönüllü İ hracat Sınırlaması  Kotanın ithal eden de ğ il ihraç eden ülke tarafından yapıldı ğ ı ş eklidir  Sınırlama talebi genelde ithal eden ülke tarafından yapılır.  Bu politikadan kazanılan rant yabancı ülke veya üreticiye gider. –Yabancılar sınırlı sayıda malı yüksek bir fiyattan satarlar.

41 41 Yerel İ çerik Ş artları  Bir malın belli bir kısmının yerel ekomide üretilmesinin kanunen zorunlu tutulmasıdır.  Ticaretin de ğ eri veya hacmi ş eklinde olabilir.

42 42  Üretimin yerel kısmını yapan üreticiler için, bu kanun ithalat kotası gibi bir korunmadır.  Üretimin yabancı üreticisi içinse, bu kanun daha çok yerli üretim kullanarak sınırsız adet malı yerli ekonomide satabilmek için bir te ş viktir.

43 43  Bu politika kota rantı da kamu geliri de sa ğ lamaz.  Malın yerli ve yabancı fiyatları arasındaki fark satıldı ğ ı ülkedeki tüketicilere kaydırılır.

44 44 Di ğ er Dı ş Ticaret Korumacılık Politikaları  İ hracat kredisi –Türkiye’de Eximbank bu kredileri verir  Kamu tedarikleri –Devlet kurumlarının satın almalarını belli üreticilerden yapmalarının zorunlu kılınması  Bürokratik düzenlemeler –Kamu sa ğ lı ğ ı, güvenli ğ i vb nedenlerle yasal sınırlar (emisyon standartları vb)

45 45 Özet Tarife İ hracat sübvansiy onu İ thalat kotası Gönüllü ühracat sınırlamal arı Üretici artı ğ ı Tüketici artı ğ ı Kamu gelirleri Milli refah Artar Değişmez ArtarAzalır Değişmez Belirsiz Azalır


"8. Bölüm Dı ş Ticaret Politikasının Araçları. 2 İş lenecek konular  Gümrük vergilerinin (tarifelerin) kısmi denge analizi: Bir sektördeki arz, talep." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları