Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TBMM’NİN İŞLEYİŞİ VE PARLAMENTER DENETİMİN ÖNEMİ Habip Kocaman Yasama Derneği Yönetim Kurulu Başkanı TBMM Başkan Müşaviri E-posta:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TBMM’NİN İŞLEYİŞİ VE PARLAMENTER DENETİMİN ÖNEMİ Habip Kocaman Yasama Derneği Yönetim Kurulu Başkanı TBMM Başkan Müşaviri E-posta:"— Sunum transkripti:

1 TBMM’NİN İŞLEYİŞİ VE PARLAMENTER DENETİMİN ÖNEMİ Habip Kocaman Yasama Derneği Yönetim Kurulu Başkanı TBMM Başkan Müşaviri E-posta:

2 Devletin Temel Organları Kuvvetler ayrılığı … Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medenî bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu; … (Anayasa/Başlangıç) YasamaYürütmeYargı TBMMCumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu Bağımsız mahkemeler

3 Yasama yetkileri 1: Yasa yapımı Kanun koyma, değiştirme ve kaldırma Genel ve soyut, bağlayıcı düzenlemeler Tüm alanlarda, kişi ve kesimleri ilgilendiren ve etkileyen kurallar Kanun, kanun olduğu için değil, hak ve adâlete hizmet ettiği için güç ve değer kazanır. H. W. BECHER

4 Kanun sizi etkilemeden siz kanunu etkileyin. Kanun tasarı ve tekliflerinin yasalaşma sürecinde sivil toplum katılımı Kanun teklifi taslağını milletvekiliyle paylaşma Bakanlıkların hazırladıkları kanun tasarısı taslaklarına görüş bildirme TBMM’ye sunulan kanun tasarı ve tekliflerine görüş verme Komisyon görüşmelerinde komisyon başkanı ve komisyon üyeleri Genel Kurul görüşmelerinde siyasi parti grup başkanvekilleri

5 Yasama yetkileri 2: Bütçe hakkı Bütçe Kanunu ile kaynakların tahsisi; kesin hesap kanunu ile harcamaların denetimi; kalkınma planı ile kamu ve özel sektöre yol ve yön gösterme, ivme kazandırma Plan ve Bütçe Komisyonunda Kasım ayında, Genel Kurulda Aralık ayında Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ve Kesin Hesap Kanunu Tasarısı birlikte görüşülür. Konuşmalar, soru-cevap, değişiklik önergeleri, ödenek oylamaları Bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının politikalarının tartışılması; performanslarının, kaynak kullanımındaki etkinliklerinin tartışılması

6 Yasama Yetkileri 3 : Karar alma  Yurt dışına asker gönderme;  Ara veya erken seçim;  Olağanüstü hal-sıkıyönetim ilanı;  RTÜK üyelerinin, Sayıştay Başkanı ve üyelerinin, Anayasa Mahkemesinin 3 üyesinin, Kamu Başdenetçisi ve kamu denetçilerinin seçimi

7 Yasama Yetkileri 4 : Parlamenter denetim Bilgi edinme ve hükümeti denetleme yolları Yazılı/sözlü soru Meclis araştırması Genel görüşme Gensoru Meclis soruşturması

8 Parlamenter Denetimin Gerekliliği Hükümetin keyfi uygulamalardan uzak, hukuki çerçevede, ulusal çıkarlar doğrultusunda görevlerini yerine getirmesinin ve yürütme yetkisini kullanmasının kontrolü seçmenlere söz verdiği ilkelere uymasının, politika ve programları gerçekleştirmesinin izlenmesi ve denetimi

9 Parlamenter denetimin işlevi Hükümet politikaları sorgulanmakta; Kamu yönetiminin aksayan, eksik yönleri ortaya konulmakta; Uygulamalardaki olumsuzluklara, sorunlara dikkat çekilmekte; Gündem oluşturulmakta, işlenen konu üzerinde ilgi uyandırılmakta; Harekete geçilmesi, çözüm üretilmesi, iyileşme sağlanmaya çalışılmakta; İzlenen politikaları etkilemek, yön vermek istenmektedir.

10 SORU ? Bir milletvekilinin, bir önerge ile Başbakan veya bir bakandan açık ve belli bir konuda bilgi istemesi Cevabının yazılı veya sözlü olarak istenmesine göre: Sözlü Soru Önergesi Yazılı Soru Önergesi Şartları: Gerekçesiz olmalı kişisel görüş öne sürülmemeli Kişilik ve özel yaşama ilişkin konular içermemeli İstişare amacı taşımamalı Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilebilecek nitelikte olmamalı Belge eklenmemeli

11 Yalova'da kestane ağaçlarının kurumasına ilişkin yazılı soru önergesi

12 Soru önergesi cevabı

13 Soru yolu ile Milletvekilleri, soru önergesi vererek çeşitli sorunları gündeme taşıyabilirler. Milletvekilleri, soru yoluyla, mesafe alınamayan, gelişme kaydedilemeyen talepleri, çözüm üretilmeyen sorunları sorgulayabilirler. Bir sorun, birinci dereceden muhatabı olan sorumlusuna, yani ilgili bakana, soru önergesi ile hatırlatılabilir. Verilen cevapla Hükümetin o konudaki yaklaşımı anlaşılmış olur. Genellikle muhalefet milletvekilleri soru önergesi vermektedir. Yetkili kamu kuruluşlarının duyarsız kaldığı, ihmal ettiği düşünülen somut durumları milletvekillerine ulaştırdığımızda, soru konusu yapılabilir.

14 Meclis Araştırması Belli bir konuda bilgi edinilmek için kurulan bir komisyon aracılığıyla yapılan inceleme Devlet sırları ile ticari sırlar kapsam dışı Görev süresi 4 ay Kamu kurum ve kuruluşlarından (yerel yönetimler, üniversiteler, KİT’ler dahil), meslek kuruluşlarından, kamu yararına çalışan derneklerden bilgi ve belge isteme, ilgililerini çağırıp dinleme, uzman görevlendirme, Ankara dışında çalışma, yerinde inceleme yetkilerine sahiptir. STK’ların görüşlerine başvurabilir. Komisyon araştırma ve incelemeleri sonucunda bir rapor hazırlar.

15 Meclis Araştırması Komisyonu Raporu Raporda, sorunlar nedenleriyle ortaya konulur, tüm boyutlarıyla detaylı durum tespiti yapılır. Raporda, alınması gereken önlemler ve çözüm önerilerine de yer verilir. Rapor, milletvekillerine dağıtılır, Başbakanlığa ve ilgili bakanlıklara gönderilir. TBMM İnternet Sitesine Rapor Genel Kurulda görüşülür.

16 Meclis Araştırması Komisyonuyla iletişim İlgili tüm kesimlerin temsilcilerinden görüş (dinleme ve/veya yazılı) alır. – kamu, akademik camia, iş dünyası, medya, sivil toplum Komisyonun resen daveti Çağrı beklemeksizin iletişime geçilebilir, yazılı görüş gönderilebilir, bilgi sunumu önerilebilir. Komisyon STK temsilcisinin ulaşım masrafını karşılayabilir. Komisyonda görevli yasama uzmanları

17 24. Yasama Döneminde ( ) Kurulan Meclis Araştırması Komisyonları Haberleşme Özgürlüğüne ve Özel Hayatın Gizliliğine Yönelik İhlaller Toplumsal Barış Yollarının Araştırılması ve Çözüm Sürecinin Değerlendirilmesi Üstün Yetenekli Çocukların Keşfi, Eğitimleriyle İlgili Sorunların Tespiti Ve Ülkemizin Gelişimine Katkı Sağlayacak Etkin İstihdamlarının Sağlanması Bilgi Toplumu Olma Yolunda Bilişim Sektöründeki Gelişmeler İle İnternet Kullanımının Başta Çocuklar, Gençler Ve Aile Yapısı Üzerinde Olmak Üzere Sosyal Etkileri Demokrasiye Müdahale Eden Tüm Darbe Ve Muhtıralar İle Demokrasiyi İşlevsiz Kılan Diğer Bütün Girişim Ve Süreçler Sağlık Çalışanlarına Yönelik Artan Şiddet Olayları Son Yıllarda Türk Sporunda Yaşanan Doping Sorunu Manisa'nın Soma İlçesinde Başta 13 Mayıs 2014 Tarihinde Olmak Üzere Meydana Gelen Maden Kazalarının Araştırılarak Bu Sektörde Alınması Gereken İş Sağlığı ve İş Güvenliği Tedbirlerinin Belirlenmesi Kadına Yönelik Şiddetin Sebepleri Mevsimlik Tarım İşçilerinin Sorunları

18 Genel Görüşme Toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi Bir konu Genel Kurulda tüm parti gruplarının ve Hükümetin katıldığı geniş bir görüşmeyle gündeme taşınmış; o konuya ilgi ve dikkat çekilmiş olur. Uygulamada, dış politika alanında yaşanan gelişmeler üzerinde yapılan genel görüşmeler sonrası, Meclisteki tüm siyasi partilerin görüş birliği sağladığı bir metin ortak bildiri-deklarasyon olarak Genel Kurula okunabilmektedir. Ortak bildiri ile konunun partiler üstü öneme sahip olduğu, konu üzerinde uzlaşılmış görüşlerin bulunduğu kamuoyuna vurgulanır.

19 Gensoru Hükümetin genel politikası ya da bir bakanın kendi bakanlığında izlediği politika ve faaliyetler hakkında Bir bakan veya hükümet düşürülebilir. Önerge verilişinden sonraki 3 gün içinde bastırılıp dağıtılır ve 10 gün içinde gündeme alınıp alınmayacağı görüşülür. Gündeme alınması kabul edilirse 7 günden sonraya bırakılmayacak şekilde gündeme alınarak görüşülür. Görüşme sırasında verilen güvensizlik önergesi 2 gün sonra oylanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kabul edilirse bakan veya hükümet düşer. Düşürme olmazsa bile bir bakanın/Hükümetin politikaları tartışmaya açılmış olur.

20 Meclis Soruşturması Görevde bulunan veya görevinden ayrılmış olan Başbakan ve bakanlar hakkında Bakanlar kurulunun genel siyasetinden veya görevleriyle ilgili işlerden dolayı cezai sorumluluğu gerektiren fiillerin görev sırasında işlendiği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının en az onda birinin vereceği bir önerge ile (en az 55 imza) istenebilir. Görüşme, önergenin verilişinden itibaren bir ay içinde yapılmalı. Önerge sahibi, şahsı adına 3 milletvekili, önerge muhatabı bakanın 10’ar dakika konuşabildiği görüşme Görüşme sonrası gizli oylama Kabul edilirse 15 milletvekilinden oluşan bir Meclis Soruşturması Komisyonu Soruşturma Komisyonu raporu üzerinde Genel Kurulda görüşme Yüce Divana sevk (en az 276) gizli oyla

21 Denetim İşlevi Olan Komisyonlar Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu Dilekçe Komisyonu İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu

22 Hangi milletvekili ile nasıl ? Hem iktidar, hem muhalefet milletvekilleriyle Yerel sorunlarda il milletvekilleriyle Alanda eğitim almış, görev yapmış, meslekten milletvekiliyle Milletvekili özgeçmişleri; iletişim bilgileri: Milletvekili, grup başkanvekili, komisyon başkanı, komisyon üyesi Yüz yüze, telefon, mektup, faks, e-posta Milletvekili birinci danışmanı, ikinci danışmanı (sekreteri) Yasama uzmanı

23 Parlamentoya ulaştırılan bilgi Bilgi kirliliğine dikkat: Özlü, doğru, yeterli, ve güncel bilgi Yalnızca sorun anlatımı değil, çözüme odaklı talep İlgili bakanlık veya kamu kuruluşunu belirtme; yaklaşımını ve sorumluluğunu ortaya koyma -Alanımızdaki bakanlıkların-kamu kuruluşlarının faaliyetlerini izleme, İnternet sitelerini takip -Bilgi Edinme Hakkı Kanununu etkin kullanma Bilgi notu veya rapor, gerektiğinde dosya hazırlama Taleplerin aynen karşılanmasının beklenmemesi

24 Türkiye Büyük Millet Meclisi Resmi İnternet Sitesi

25 Yasa Önerileri: Kanun tasarısı, kanun teklifi Komisyonlar ve komisyon toplantı gündemleri Komisyon raporları (Sıra sayısı) Kanunlar Kararlar Denetim: Soru, genel görüşme, Meclis araştırması, Meclis soruşturması, gensoru önergeleri; Meclis araştırması ve soruşturması komisyonları Genel Kurul gündemi Tutanaklar ve daha fazlası …

26 TBMM Yerleşkesi Ana Bina: Parti grupları, parti grup toplantı salonları, Plan ve Bütçe Komisyonu ile KİT Komisyonu başkan odaları, büro ve toplantı salonları, Meclis Araştırması ve Soruşturması Komisyonları büro ve toplantı salonları, Kütüphane, Kanunlar ve Kararlar, Tutanak Hizmetleri gibi birimler Yeni Halkla İlişkiler Binası: Milletvekili odaları, komisyon başkan odaları ve komisyon toplantı salonları Konum ve Giriş: Bakanlıklar-Ankara, Kızılay’dan yaya 10 dakika. Ziyaretçi girişi Dikmen Caddesinden. Ziyaretçi otoparkı mevcut. Randevusuz ziyaret mümkün değil.

27 Teşekkürler … Büyük Millet Meclisi, Türk milletinin yüzyıllar süren arayışlarının özü ve onun kendi kendisini yönetmek bilincinin canlı bir simgesidir. Mustafa Kemal ATATÜRK


"TBMM’NİN İŞLEYİŞİ VE PARLAMENTER DENETİMİN ÖNEMİ Habip Kocaman Yasama Derneği Yönetim Kurulu Başkanı TBMM Başkan Müşaviri E-posta:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları