Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

17.09.2015 04.02.2016 TÜRK ARAŞTIRMACILARIN İBE ALANINDA ARAŞTIRMA EĞİTİMLERİ: BİR SİSTEMATİK EŞLEME ÇALIŞMASI Burcu Bilgin, Nursultan Turdaliev Burcu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "17.09.2015 04.02.2016 TÜRK ARAŞTIRMACILARIN İBE ALANINDA ARAŞTIRMA EĞİTİMLERİ: BİR SİSTEMATİK EŞLEME ÇALIŞMASI Burcu Bilgin, Nursultan Turdaliev Burcu."— Sunum transkripti:

1 TÜRK ARAŞTIRMACILARIN İBE ALANINDA ARAŞTIRMA EĞİTİMLERİ: BİR SİSTEMATİK EŞLEME ÇALIŞMASI Burcu Bilgin, Nursultan Turdaliev Burcu Bilgin 1, Nursultan Turdaliev 2 SoftTech Yazılım A.Ş., Ar-Ge Merkezi, İstanbul, Türkiye 1 SoftTech Yazılım A.Ş., Ar-Ge Merkezi, İstanbul, Türkiye Bilgisayar Mühendisliği ABD, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli, Türkiye 2 Bilgisayar Mühendisliği ABD, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli, Türkiye

2 Yol Haritası İnsan Bilgisayar Etkileşimi Sistematik Literatür Eşleme Yöntem Bulgular Sonuçlar

3 İnsan Bilgisayar Etkileşimi  İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE), etkileşimli teknolojilerin  tasarımı,  geliştirilmesi,  değerlendirilmesi,  uygulanması ile ilgilenen disiplinler arası bir çalışma alanıdır.  İBE çalışma alanı, insan ve bilgisayar etkileşimini konu edinmesinden dolayı insan davranışı, psikoloji, bilişsel bilimler, bilgisayar teknolojileri ve yazılım mühendisliği alanlarının yanında ergonomi, grafik ve eğitim bilimleri gibi farklı disiplinlerle yakından ilişkilidir [1].

4 İnsan Bilgisayar Etkileşimi Tarihçesi Günümüz... Teorik analog bilgisayar fikri (MEMEX: memory extender) ‘International Journal of Man-Machine Studies’ süreli yayın - ‘Kullanıcı Dostu’ (user- friendliness) kavramı - ‘Man-Computer Interaction' konulu bir çalıstay - ACM, SIGCHI ve CHI konferansları - İlk endüstriyel İnsan Bilgisayar Etkilesimi Laboratuvarları - ‘Kullanıcı Merkezli’ tasarımlar - İBE akademik programları -bilgisayar kullanan nüfusun artması -servislerini etkilesimli teknolojileri kullanarak saglayan kurumların güvenilirliginin korunması, -kritik teknolojik uygulamaların yaygınlasmaya baslaması ve akademik anlamda insan davranışı -zihinsel süreçlerin anlasılması açısından önem kazanmaktadır.

5 Sistematik Literatür Eşleme  Sistematik Literatür Eşleme, alanda gerçekleştirilen araştırma çalışmalarının sonuçlarını bir araya getiren bir yaklaşımdır [4].  Sistematik Literatür Eşleme çalışmalarının ana amacını, bir araştırma alanıyla ilgili genel bir fikir verme ve o alanda yapılmış çalışmaların miktarı, tipi ve sonuçları ile ilgili özet bilgileri ortaya koyma şeklindedir.  Sistematik Literatür Eşleme çalışmalarının genel özellikleri:  Araştırma süreci, araştırma konusu ile tanımlanır,  Araştırma sorusu, araştırma eğilimleri ile ilgilidir,  Arama stratejisi gereksinimleri için araştırma eğilimi ile ilgili çalışmalar yeterlidir,  Bulgular, araştırma alanındaki çeşitli kategorilerdeki makalelerin sayısı ve veri seti şeklindedir.

6 Çalışmanın Kapsamı ve Amacı  HCI International Konferansı, ilk defa 1984 yılında Prof. Gavriel Salvendy tarafından İBE ABD-Japonya Konferansı olarak düzenlenmiştir yılında uluslar arası konferansa dönüştürülmüş ve 2014 yılına kadar iki yılda bir düzenlenmiş, 2014 yılı itibariyle her yıl düzenlenmektedir.  Çalışma kapsamında yılında gerçekleştirilen HCI International Konferansı’nda Türk araştırmacılar tarafından sunulan 58 tam metin bildiri için sistematik eşleme çalışması yürütülerek İBE alanında genel eğilimlerin belirlenmesi gerçekleştirilmektedir.  Çalışmada, ulusal ve uluslararası bilimsel birikime katkıda bulunmak adına alanda çalışmaya başlayacak yeni araştırmacılara, alandaki eğilimleri referans alarak çalışmalarını yönlendirecek deneyimli araştırmacılara ve ders içerik programlarını eğilimler ile paralel yürütmeyi planlayan akademisyenlere referans olabilmesi amaçlanmakktadır.

7 Yöntem Adım 1 Hedef Oluşturma paydaş toplantıları, çalışma konusu belirleme Adım 2 Yöntem Geliştirme araştırma stratejisi oluşturma, araştırma kriteri belirleme Adım 3 Araştırma bildirilere erişerek sonuçları kaydetme Adım 4 Araç Belirleme Bildiri Sınıflandırma Formu’nu oluşturma Adım 5 Hazırlık Çalışması pilot çalışma kapsamında seçilen bildirilerin incelenmesi ve değerledirilmesi Adım 6 Bildirilerin İncelenmesi İteratif olarak bildirilerin incelenmesi Adım 7 Bildirilerin Değerlendirilmesi İteratif olarak incelenen bildirilerin çapraz kontrol yöntemi ile değerlendirilmesi Adım 8 Veritabanı Oluşturulması değerlendirme sonuçlarının kaydedilmesi Adım 9 Rapor Üretimi Veritabanı üzerinden rapor oluşturulması Adım 10 Bulguların Elde Edilmesi rapordaki verilerin temizliği, filtrelenmesi, bulguların ortaya çıkarılması Adım 11 Bulguların Analizi elde edilen bulguların analiz edilmesi Adım 12 Bulguların Raporlanması Elde edilen bulguların sayısal verilerden grafikler elde edilerek raporlanması PlanlamaGerçekleştirmeRaporlama İzleme ve Kontrol İzleme ve Kontrol

8 Araştırma Soruları  Çalışma kapsamında araştırma soruları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.  Sunulan araştırma çalışmalarının yıllara göre dağılımı nedir?  Sunulan araştırma çalışmalarının türü nedir?  Sunulan araştırma çalışmalarında uygulanan araştırma yöntemleri nelerdir?

9 İnceleme Protokolü  Bildirilerin sınıflandırılmasında kullanılmak üzere araştırma sorularına dayalı olarak bir hazırlanan inceleme protokolü kapsamında “Bildiri Sınıflama Formu” oluşturulmuştur. Bildirinin incelenmesi için kullanılan “Bildiri Sınıflama Formu”, 7 ana bölümden oluşmaktadır.  Bildiri Künyesi (Article Info): Bildirinin tanımlayıcı bilgilerini (bildiri adı, yazarlar, kurum, yıl, referans sayısı, hiptez/araştırma soruları, aahtar kelimeler, özet ilişkili disipliner – hesaplama, psikoloji, bilişsel bilişim, endüstri tasarımı, eğitim bilimi, yapay zeka, diğer) içermektedir.  Araştırma Türleri (Article Types): Bildirilerin türünü belirlemek amacıyla Jacob O. Wobbrock tarafından [15] İBE çalışmaları için hazırlanan sınıflandırma tanımlaması (deneysel çalışma, artifact, anket, metodoloji, teorik yayın, veri kümeleri, görüş, diğer) kullanılmıştır.  Araştırma Konuları (Article Topics/Subjects): Bildirinin konusunu belirlemek amacıyla kapsayıcı olması ve global standartları içermesi amacıyla ACM SIGCHI tarafından [16] gündemdeki konular (hot-topics) olarak belirlenen konular (evrensel erişilebilirlik, artırılmış gerçeklik, yaygın hesaplama, mobil araçlar, çocuklar ve bilgisayarlar, bilgisayar destekli işbirlikçi çalışma, göz hareketleri/takibi, sosyal hesaplama, yeni etkileşim teknikleri, kullanılabilirlik değerlendirmesi, kullanıcı arayüz/deneyim tasarımı, kullanıcı merkezli tasarım, diğer) uyarlanarak kullanılmıştır.

10 İnceleme Protokolü 2  Araştırma Yöntemleri (Research Methods): Bildiride kullanılan araştırma yöntemlerini belirlemeye yönelik olarak Lazar et.Al. [17]’dan referans alınmış araştırma yöntemleri (betimsel, ilişkisel, deneysel, ankatler, günlükler, durum çalışmaları, görüşmeler ve odak grupları, kullanılabilirlik testleri, literatür tarama, diğer) uyarlanarak kullanılmıştır.  Veri Toplama Araçları (Data Collection Tools): Bildiride kullanılan veri toplama araçlarını belirlemeye yönelik olarak Lazar et.Al. [17]’dan referans alınmış veri toplama araçları (anketler, günlükler, durum çalışmaları, görüşmeler ve odak grupları, otomatik araşlar, gözlemler, doküman analizi, diğer) uyarlanarak kullanılmıştır.  Katılımcılar (Participants): Bildiride kullanılan katılımcıları belirlemeye yönelik olarak [18]’den referans alınmış katılımcı sınıflandırması (katılımcı seviyesi – lise öğrencileri, üniversite öğrencileri, mezun öğrenciler, fakülteler, enstütüler, endüstri çalışanları, müşteriler, diğerleri – katılımcı sayısı, katılımcı seçim yöntemi ) uyarlanarak kullanılmıştır.  Veri Analiz Metodları (Data Analysis Method): Bildiride kullanılan veri analiz metodlarını belirlemeye yönelik olarak [18]’den referans alınmış veri analiz metodları (betimsel: frekanslar, yüzdeler, ortalamalr, standart sapmalar, grafiksel gösterimler, tahminsel: korelasyon, t-test, ANOVA/ANCOVA, MANOVA/MANCOVA, faktör analizi, diğer, niteliksel: içerik analizi, diğer) sınıflandırması uyarlanarak kullanılmıştır.

11 İnceleme Süreci  Hazırlanan protokol iki alan uzmanı tarafından değerlendirilmiş ve sonrasında proje ekibi tarafından rastgele seçilen 8 bildiri ile pilot değerlendirmesi yapılarak protokolün geçerliliği sağlanmaya çalışılmıştır.  Bildiriler, tekrarlı bir süreç ile araştırmacılar tarafından sınıflandırılmıştır.  İnceleme süresi üç aşamada gerçekleşmiştir,  ilk aşamada 8,  ikinci aşamada 20,  üçüncü aşamada 30 bildiri her iki ekip üyesi tarafından incelenerek toplamda 58 tam metin bildiri sınıflandırılmıştır. Her aşamada ekip üyeleri tarafından sınıflandırılan bildiriler, sonrasında birbirleriyle karşılaştırılarak ortak sonuca varılmıştır.

12 Bulgular Yıllara Göre Türk Araştırmacıların Katkıda Bulundukları Bildiri Sayısı Oranları:  Sunulan tam metin bildirilerde katılım sağlayan Türk araştırmacılar tarafından, yıllarında toplam 58 tam metin bildiri sunulmuştur Yıl/ Araştırmacılar Türk Araştırmacılar Diğer Araştırmacılar Toplam Tablo yılları arasından araştırmacılar tarafından sunulan bildiri sayıları Şekil 1. Sunulan bildirilerde katkı sağlayan Türk araştırmacıların sundukları bildirilerin tüm bildirilere yıllar bazında sayısal ve yüzdesel dağılımı

13 Bulgular 2 Araştırma Çalışmalarında Uygulanan Araştırma Türleri:  Wobbrock [16]’dan uyarlanan araştırma türleri arasında en yaygın olarak  Deneysel/Ampirik Çalışma (Empirical Study),  Artifact  Anket (Survey) kullanıldığı yüzde dağılımı Şekil 2’de gösterilmektedir. Şekil 2. Sunulan bildirilerde eşleme gerçekleştirilen bildirilerin araştırma türlerinin sayısal ve yüzdesel dağılımı

14 Bulgular 3 Araştırma Çalışmalarında Uygulanan Araştırma Türleri:  Araştırma türleri arasında en yaygın olarak kullanılan Deneysel/Ampirik Çalışma (Empirical Study), kendi içinde  Sayısal/Kantitatif (Quantitative),  Niteliksel/Kalitatif (Qualitative)  Karma (Mixed) kategorilerinde incelenmiştir.  36 adet Deneysel/Ampirik Çalışma’nın alt kategorilerine ait yüzde dağılımı Şekil 3’de gösterilmektedir. Şekil 3. Deneysel/Ampirik çalışmalarının alt kategorilerinin sayısal ve yüzdesel dağılımı

15 Bulgular 4 Araştırma Çalışmalarında Uygulanan Araştırma Yöntemleri:  Lazar et.Al. [17]’dan referans alınarak uyarlanan araştırma yöntemleri arasında en yaygın olarak  Durum Çalışmaları (Case studies),  Deneysel (Experimental)  Kullanılabilirlik Testleri (Usability Testing) kullanıldığı yüzde dağılımı Şekil 4’de gösterilmektedir. Şekil 4. Sunulan bildirilerde eşleme gerçekleştirilen bildirilerin araştırma yöntemlerinin sayısal ve yüzdesel dağılımı

16 Sonuçlar  Çalışma kapsamında, HCI International Konferansı’nda yılları arasında Türk araştırmacılar tarafından sunulan tam metin bildirilere dayalı olarak İBE alanında yapılan çalışmaların genel eğilimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sunulan bildiriler incelenerek bir sistematik eşleme çalışması gerçekleştirilmiştir.  Araştırma sonuçlarına göre incelenen 3 konferansta,  2012 yılında yayınlanan bildirilerin oranında 2011 yılında yayınlanan bildirilere göre artış görülürken, 2014 yılında bu oran düşmektedir.  Her geçen gün çalışma sahasını genişleyen İBE alanında, genelleme yapılmaksızın, bu konferansta sürekli artan bir ivme olmamasının nedenleri üzerinde durulması, bilgilendirmeler yapılması ve teşvikler ortaya koyulması önerilmektedir.

17 Sonuçlar 2  Bildirilerde en yaygın olarak kullanılan araştırma türleri:  Deneysel/Ampirik Çalışma (Empirical Study),  Artifact  Anket (Survey) kullanıldığı görülmektedir.  Wobbrock [16]’in araştırma türü sınıflandırması referans alınarak yapılan eşlemede sadece 1 bildiri için eşleme yapılamamış, %98 oranında başarı elde edilmiştir. Bu durum da referans alınan araştırma türü sınıflandırmasının İBE alanı için güçlü bir sınıflandırmaya sahip olduğu ortaya konmaktadır.

18 Sonuçlar 3  Bildirilerde en yaygın olarak kullanılan araştırma yöntemleri:  Durum Çalışmaları (Case studies), Deneysel (Experimental) ve Kullanılabilirlik Testleri (Usability Testing)  Araştırma yönteminde referans alınan Lazar et.Al [17]’dan yapılan uyarlamada 1 eşleşmeyen kayıt ve 6 adet diğer kayıt olduğu görülmektedir.  Değerlendirmelere göre uyarlama listesine “Evaluation”, “Observation” ve “Simulation” kategorilerinin de eklenmesinin, liste ile örtüşen daha fazla eşleme sağlaması açısından fayda yaratacağı görülmektedir.

19 Sonuçlar 4  Bu çalışmanın sonuçlarının,  ulusal ve uluslararası bilimsel birikime katkıda bulunmak amacıyla alanda çalışmaya başlayacak yeni araştırmacılara,  alandaki eğilimleri referans alarak çalışmalarını yönlendirecek deneyimli araştırmacılara  ders içerik programlarını eğilimler ile paralel yürütmeyi planlayan akademisyenlere yol gösterici olacağına inanılmak­tadır.

20 Kaynaklar [1] Çağıltay, K., ‘İnsan Bilgisayar Etkileşimi ve Kullanılabilirlik Mühendisliği: Teoriden Pratiğe’, 1. Basım, ODTÜ Yayıncılık, 2011, pp [2] Dix, A., Finlay, J., Abowd, G.D., Beale, R., ‘Human-Computer Interaction’, 3. Basım, Pearson, 2004, pp [3] Preece, J., Rogers, Y., Sharp, H., Benyon, D., Holland, S., Carey, T., ‘Human-Computer Interaction’, Addison-Wesle, 1994, pp [4] Yalnız, S.E., ‘Bilgi Sistemleri ve Yazılım Mühendisliği alanlarında Sistematik Literatür İncelemesi Süreci’, Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, 2013, pp [5] Bezerra, F., Favacho, C.H., Souza, R., Souza, C., ‘Towards Supporting Systematic Mappings Studies: An Automatic Snowballing Approach’, In: 29th SBBD – SBBD Proceedings, 2014, pp [6] HCI International Conference, [7] N. Tudaliev, B. Bilgin, G. Deniz, P. O. Durdu, D. Incebacak, A. Mutlu, ‘UYMS Arastirma Egilimleri: Bir Sistematik Esleme Calismasi’, 9. Ulusal Yazilim Muhendisligi Sempozyumu (UYMS'15), İzmir, Türkiye, [8] Randall, N.P., James, K.L. ‘The effectiveness of integrated farm management, organic farming and agri-environment schemes for conserving biodiversity in temperate Europe - A systematic map.’, In: Environmental Evidence, 2012, pp. 1-4.

21 Kaynaklar 2 [9] Wobbrock, J.O., ‘Research Contribution Types in Human-Computer Interaction’, The Information School University of Washington. [10] ACM SIGCHI, [11] Lazar, J., Feng, J.H., Hochheiser, H. ‘Research Methods In Human-Computer Interaction’, Wiley, [12] Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, Ö., Yıldırım, G., Reisoğlu, İ. ‘Türkiye’de Eğitim Teknolojileri Araştırmalarındaki Eğilimler: Dönemi Makalelerinin İçerik Analizi’, In: Educational Sciences: Theory & Practice - 12(1), 2012, pp. 183 – 187.

22 Teşekkür Ederiz.


"17.09.2015 04.02.2016 TÜRK ARAŞTIRMACILARIN İBE ALANINDA ARAŞTIRMA EĞİTİMLERİ: BİR SİSTEMATİK EŞLEME ÇALIŞMASI Burcu Bilgin, Nursultan Turdaliev Burcu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları