Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Çiğdem Özer G.Ü.Tıp Fak. Fizyoloji AbD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Çiğdem Özer G.Ü.Tıp Fak. Fizyoloji AbD."— Sunum transkripti:

1 OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Çiğdem Özer G.Ü.Tıp Fak. Fizyoloji AbD

2 SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ SANTRAL SİNİR SİSTEMİ PERİFERİK SİNİR SİSTEMİ Beyin Omurilik Kraniyal sinirler Spinal sinirler I- Afferent Bölüm II- Efferent Bölüm A-Somatik S S B- Otonomik S S 1- Sempatik bölüm 2- Parasempatik bölüm 3-Enterik sistem

3 Otonom sinir sistemi, dolaşım, sindirim, solunum, boşaltım, üreme..fonksiyonları ile ilgili visseral aktiviteler üzerine şuurumuza yansımayan devamlı ve otomatik bir kontrol sağlar Otonom sinir sistemi, dolaşım, sindirim, solunum, boşaltım, üreme..fonksiyonları ile ilgili visseral aktiviteler üzerine şuurumuza yansımayan devamlı ve otomatik bir kontrol sağlar Otonom sistem belli ölçülerde beyin, hipotalamus ve limbik sistem ile kontrol altında tutulabilir (emosyonel ve entelektüel durumdan etkilenebilir) Otonom sistem belli ölçülerde beyin, hipotalamus ve limbik sistem ile kontrol altında tutulabilir (emosyonel ve entelektüel durumdan etkilenebilir) Refleks mekanizmalara dayanarak çalışır Refleks mekanizmalara dayanarak çalışır

4 ,, M Nikotinik N

5 Sempatik sistemParasempatik sistem LokalizasyonTorako-Lumbal (T1-L3,4 segmentler arası) Kranio-Sakral (III,VII,IX,X kranial sinir nükleusları, S2,3,4 segmentler Preganglionik liflerkısauzun Postganlionik lifleruzunKısa (organın üzerinde veya çok yakınında) Gangliondaki transmitter Asetilkolin (ACh) Reseptör: Nikotinik Asetilkolin (ACh) Reseptör: Nikotinik Effektör organdaki transmitter Noradrenalin (NA) Reseptör:  1,  2,  1,  2 Asetilkolin Reseptör: Muskarinik Preganlionik lifler: B tipi ince miyelinli Postganlionik lifler: Miyelinsiz C tipi lifler

6 SEMPATİK BÖLÜM SEMPATİK BÖLÜM Adrenerjik Sistem Torako-Lumbal Sistem (T1-L2)

7 Ganong, 24. Basım

8 Parasempatik ve sempatik sinir sisteminin organizasyonu

9 Çölyak ganglionSuperior mezenterik ganglion Kollateral ganglion: Çölyak ganglion, Superior mezenterik ganglion, İnferior mezenterik ganglion Sempatik sistem

10 Sup servikal ganglion (C1-4) Orta servikal ganglion (C5-6) İnf servikal ganglion (C7-8) İnf servikal ganglion+ T1 -Stellat gangliyon Kan damarları düz kas, ter bezleri, piloerektör kas innervasyonu Kan damarları düz kas, ter bezleri, piloerektör kas innervasyonu Baş boyun,kalp ve akciğer Baş boyun,kalp ve akciğer Çölyak ganglion mide, karaciğer,dalak pankreas Sup mezenterik ganglion ince bağırsak, böbrek İnf mezenterik ganglion mesane, kolonun alt kısmı, genital organ

11 Adrenerjik sistemde nörotransmitter salınımı ve yıkımı Katekolaminleri parçalayan enzimler MAO (monoaminooksidaz): Mitokondrial bir enzimdir. Stoplazmada vezikül dışında NE ni parçalar COMT (Katekol-O-Metil Transferaz): Katekolaminleri nöron dışında parçalar. Damar çeperindeki (en yaygın akciğerlerde) endotel hücrelerinde çok miktarda bulunur. Katekolaminleri metilasyona uğratarak parçalar

12

13 Adrenerjik sisteme etkili ilaçlar Sempatomimetik Sempatomimetik - Epinefrin-NE - Efedrin, Tiramin, Amfetamin: NE salgısında artış yapar - Trisiklik antidepresanlar: NE yıkımını geciktirir Sempatolitik Sempatolitik - Beta blokerler (probranolol: tüm beta reseptörleri bloke eder metoprolol: Beta 1 reseptörleri bloke eder

14 PARASEMPATİK BÖLÜM PARASEMPATİK BÖLÜM Kolinerjik Sistem Kraniyo-Sakral Sistem (kranium, 3,7,9,10. kafa çiftleri, S 2-4)

15 PARASEMPATİK SİNİR SİSTEMİ Kraniyal Dağılım Mezensefalon: Edinger-westphal nucleus, III. kafa çifti, ciliary ganglion Pons : lacrimal nucleus ve sup salivatory nucleus, VII.kafa çifti, pterygopalatine, submandibular ganglion Medulla: inferior salivatory nucleus, IX. kafa çifti, otic ganglion IX. kafa çifti, otic ganglion Medulla: vagus motor nucleus, X.kafa çifti

16 Parasempatik sistem

17 Kolinerjik nöronlar 1. Tüm preganlionik nöronlar 2. Anatomik olarak parasempatik postganlionik nöronlar 3. Ter bezlerini innerve eden, sempatik postganlionik nöronlar 4. İskelet kaslarındaki kan damarlarında sonlanan sempatik nöronlar (Sempatik vazodilatatörler)

18 LokalizasyonAntagonistFonksiyon M1M1 Sinir dokusu bezler Pirenzepin Atropin Öğrenme, bellek, Sekresyon artışı M2M2 Kalp, sinir dokusu, düz kas Tripitramin Atropin Kalpte kasılma ve ileti azalışı Analjezi, düz kas kasılması Otoreseptör aktivitesi M3M3 Düz kas, bezler, endotel, Sinir dokusu Darifenasin Atropin Kasılma, sekresyon artışı NO sentezi M4M4 Oküler kas, sinir dokusuAtropinOtoreseptör Analjezi M5M5 SSSSerebral vazodilatasyon Parasempatik- muskarinik reseptörler, lokalizasyonları ve fonksiyonları

19 Kolinerjik sisteme etkili ilaçlar Parasempatomimetik ParasempatomimetikMuskarinik - Pilokarpin:Schlemm kanalını genişletir - Metakolin Nikotinik - Nikotin: Hem sempatik, hem parasempatik sistemi uyarır. İskelet kaslarını uyarır sistemi uyarır. İskelet kaslarını uyarır - ACh Esteraz inhibitörleri Neostigmin, Diizopropil florofosfat (DFP), Neostigmin, Diizopropil florofosfat (DFP), Pridostigmin, Ambenonyum, Fizotigmin, Pridostigmin, Ambenonyum, Fizotigmin, ACh çabuk yıkılır kullanılamaz

20 Otonomik reseptörler Kolinerjik reseptörler Nikotinik reseptörler Nikotinik reseptörler - Bütün postganlionik otonomik ganglion hücreleri otonomik ganglion hücreleri - Adrenal medulla Muskarinik reseptörler Muskarinik reseptörler - Postganlionik parasempatik liflerin innerve ettiği yapılar liflerin innerve ettiği yapılar - Ter bezleri (sempatik lifler tarafından innerve edilen ) tarafından innerve edilen ) Adrenerjik reseptörler  reseptörler: Genelde eksitatöriktir (GİS hariç)  reseptörler: Genelde eksitatöriktir (GİS hariç)  reseptörler: Genelde inhibitöriktir  reseptörler: Genelde inhibitöriktir  1 : başlıca kalp  1 : başlıca kalp  2 : broşlar, mesane, uterus,  2 : broşlar, mesane, uterus, GİS..(en yaygın bulunan) GİS..(en yaygın bulunan)  3 : Lipolitik yağ doku  3 : Lipolitik yağ doku  1,  1: genelde uyarıcı  1,  1: genelde uyarıcı  2,  2  2,  2 : genelde inhibe edici

21 Hedef Organlar Parasempatik sistem Kolinerjik Uyarıya Yanıtlar Sempatik sistem Noradrenerjik Uyarılara Yanıtlar R.Tipi 2Yanıt Göz İris radial kası … 11 Kasılma (midriyazis) İris sifinkter kasıKasılma (miyozis) …. Silier kasYakını görme için kasılma 22 Uzak görme için gevşeme Kalp S-A düğüm Kalp hızında azalma  1,  2 Kalp hızında artma AtriumlarKasılabilirliğinde azalma ve ileti hızında azalma  1,  2 Kasılabilirlik ve ileti hızında artış A-V düğüm İleti hızında azalma (- kronotropi)  1,  2 İleti hızında artma (+ kronotropi) His-Purkinje Sistemi İleti hızında azalma (- kronotropi)  1,  2 İleti hızında artma (+ kronotropi) Ventriküller Kasılabilirliğinde azalma (- inotropi)  1,  2 Kasılabilirliğinde artma (+ inotropi) OTONOM SİNİR SİSTEMİNİN VÜCUTTA ETKİSİ

22 Hedef Organlar Parasempatik sistem Kolinerjik Uyarıya Yanıtlar Sempatik sistem Noradrenerjik Uyarılara Yanıtlar R.Tipi 2Yanıt Arterioller Koroner Büzülme  1,  2 Büzülme (vazokontraksiyon) 22 Genişleme (vazodilatasyon) Deri ve MukozaGenişleme  1,  2 Büzülme İskelet KasıGenişleme 11 Büzülme 22 Genişleme BeyinGenişleme 11 Büzülme AkciğerGenişleme 11 Büzülme 22 Genişleme Karın İçi Organlar… 11 Büzülme 22 Genişleme Tükrük BezleriGenişleme  1,  2 Büzülme Böbrek…  1,  2 Büzülme  1,  2 Genişleme Sistemik Venler…  1,  2 Büzülme  2 Genişleme

23 Akciğer Bronş Kasları Kasılma 22 Gevşeme Bronş BezleriUyarılma 11 İnhibisyon 22 Uyarılma Mide Motilite ve tonüs Artma  1,  2,  2 Azalma (genellikle) SfinkterlerGevşeme (genellikle)  1, Kasılma (genellikle) SekresyonUyarılma 22 İnhibisyon Safra Kesesi ve Kanalları Kasılma 22 Gevşeme Mesane Detrusor kası Kasılma 22 Gevşeme(genellikle) Trigon ve sfinkter Gevşeme 11 Kasılma Üreter Motilite ve tonüs Artma (?) 11 Artma (genellikle) UterusDeğişken 3 11 Kasılma (gebe) 22 Gevşeme (gebe ve gebe olmayan) Hedef Organlar Parasempatik sistem Kolinerjik Uyarıya Yanıtlar Sempatik sistem Noradrenerjik Uyarılara Yanıtlar R.Tipi 2Yanıt

24 Efektör Organlar Kolinerjik Uyarıya Yanıtlar Noradrenerjik Uyarılar R.Tipi 2Yanıt Erkek seks organları Ereksiyon 11 Ejakülasyon Deri Pilomotor Kaslar … 11 Kasılma Ter BezleriYaygın Sekresyon 11 Hafif, yerel sekresyon (avuç içi) Dalak kapsülü… 11 Kasılma 22 Gevşeme Karaciğer…  1,  2 Glikojenoliz Pankreas Asinüsler Salgı artışı  Salgı azalış Adacıklarİnsülin ve Glukagon salgısının artması 22 İnsülin ve glukon salgısının azalması 22 İnsülin ve glukon salgısının artması Tükrük BezleriBol, sulu salgılama 11 Koyu, visköz salgı  Amilaz salgılama Gözyaşı Bezleri Salgılama  Nazofaringeal Bezler Salgılama… Yağ Dokusu …  1,  1,  3 Lipoliz Jukstaglomer üler hücreler … 11 Renin sekresyonu artışı Epifiz …  Melatonin sentez ve salgılasının artması


"OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Çiğdem Özer G.Ü.Tıp Fak. Fizyoloji AbD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları