Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Betalaktam Dışı Antibiyotikler Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Betalaktam Dışı Antibiyotikler Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim."— Sunum transkripti:

1 Betalaktam Dışı Antibiyotikler Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Samsun

2 Antibiyotikler Hücre duvarı sentez inhibitörleri Protein sentez inhibitörleri Nükleik asid sentez inhibitörleri Folat sentez inhibitörleri Hücre membranına etkili antibiyotikler

3 Antibiyotikler Makrolid Klindamisin Kloramfenikol Streptogramin Oksazolidinon Tetrasiklin Glisilsiklin Aminoglikozid Kinolon Glikopeptid Lipopeptid Folat antogonisti Rifampisin Fusidik asid Metronidazol

4 Protein Sentez İnhibitörleri Bakteriyel ribozoma etkili Sıklıkla bakteriostatik 50s alt üniteye etkili Makrolid, klindamisin, kloramfenikol, streptogramin 30s alt üniteye etkili Tetrasiklin, aminoglikozid Mupirosin Fusidik asid

5 Makrolidler Eski Eritromisin Yeni Klaritromisin Gram negatif mikroorganizmalara etkide artış Azithromisin Gram negatif mikroorganizmalara etkide artış Gram pozitiflere daha düşük etki Serum yarı ömrü uzun Yan etkide azalma Form: Oral, parenteral

6 Makrolidler Makrosiklik lakton yapısındadır 50s alt üniteye bağlanarak etki gösterir Linkomisin, klindamisin, kloramfenikol de aynı yere bölgeye bağlanır Bakteriostatik Yüksek konsatrasyonlarda duyarlı mikroorganizmalar için bakterisidal etki Zaman bağımlı etki

7 Etki Spektrumu Gram pozitif aeroblar Metisilin duyarlı Staphylococcus aureus Streptococcus pneumoniae Streptokoklar Bacillus spp. Corynebacterium spp. Gram negatif aeroblar H. influenzae M. catarrhalis Neisseria spp. Enterobacteriaceae (etkili değil) Atipik bakteriler Legionella pneumophila Chlamydia spp. Mycoplasma spp. Ureaplasma urealyticum Anaeroblara etkili değil

8 Diğer Mikroorganizmalar Mycobacterium avium complex (MAC) Treponema pallidum Campylobacter spp. Borrelia burgdorferi Bordetella pertusis Brucella spp. Pasteurella multocida

9 Makrolidler Solunum sekresyonlarında etkin konsantrasyon BOS’a geçmez Karaciğerde metabolize olur, dışkı ve idrarla atılır YE: GİS şikayetleri, hepatotoksisite, ototoksisite İlaç etkileşimi (sitokrom P-450 sistemi) Teofilin, varfarin, astemizol, karbemazepin, digoksin, terfenadin, siklosiporin

10 Klinik Kullanım Üst solunum yolu infeksiyonları Alt solunum yolu infeksiyonları Klamidya infeksiyonları Helicobacter pylori infeksiyonu Lejyoner hastalığı Sifiliz Solunum yolu infeksiyonlarının tedavisinde penisilin allerjisi nedeniyle penisilin kullanılamayan durumlarda makrolidler kullanılabilir

11 Ketolidler Telitromisin Makrolid türevi Semisentetik 50s ve 23s ribozoma bağlanma Direnç gelişimi düşük Yan etkisi daha az

12 Klindamisin Linkomisinin semisentetik derivesidir 50s ribozomal alt ünitesine bağlanır Bakteriostatik Yüksek konsatrasyonlarda duyarlı mikroorganizmalar için bakterisidal etki

13 Etki Spektrumu Gram pozitif aeroblar Metisilin duyarlı stafilokoklar Streptoccoccus penumoniae Streptokoklar Anaeroblar Peptostreptococcus Actinomyces spp. Prevotella spp. Propionibacterium acnes Fusobacterium spp. Clostridium spp. Bacteroides spp. ( bir kısmı) C. difficile etkili değil Diğer Pneumocystis carinii Toxoplasmosis gondii Malaria Gram negatif aeroblara etkili değildir

14 Klindamisin Anaeroblara etkili İyi doku penetrasyonu, kemik BOS’a geçmez Biyoyararlanımı yüksek Karaciğerde metabolize olur, idrarla atılır Kullanım Baş boyun enfeksiyonlarında kullanılır Kemik ve yumuşak doku enfeksiyonları YE: Döküntü, nötropeni, trombositopeni, psödomembranöz enterokolit Form: Oral, parenteral

15 Kloramfenikol Streptomyces venezuelae’den izole edilmiştir 50s ribozomal alt ünitesine bağlanma Geniş spektrumlu gram pozitif ve gram negatif) Anaeroblara etkili BOS’a iyi geçer Karaciğerde metabolize olur YE: hemolitik anemi, aplastik anemi, gri bebek sendromu Form: Oral, parenteral

16 Streptograminler Makrolid-Linkozamid-Streptogramin (MLS) ailesine dahildir Streptomyces spp.’den köken alırlar Kinopristin B grubu Pristinamisin I Dalfopristin A grubu Pristinamisin IIA Kinopristin/dalfopristin 30:70

17 Etki 50s ribozoma bağlanır Etki başlıca bakteriostatiktir Bakterisidal etki S. aureus S. epidermidis S. pyogenes S. pneumoniae

18 Etki Spektrumu MRSA VISA Koagulaz negatif stafilokoklar Enterococcus faecium Penisilin dirençli pnömokok Moraxella catarrhalis Mycoplasma pneumoniae Legionella pneumoniae Chlamydia pneumoniae

19 Farmakokinetik Uygulama IV infüzyon Hepatik yolla metabolize edilirler Metabolitleri Kinopristinin iki Dalfopiristinin bir aktif metaboliti Başlıca dışkı yoluyla atılım % İdrarla atılım % YE: Bulantı kusma, artralji, miyalji, hiperbilirübinemi

20 Klinik Kullanım Yaşamı tehdit eden VREF infeksiyonları Bakteriyemi Kateter infeksiyonu Ciddi deri infeksiyonları MRSA, MSSA, AGBHS Hastane kökenli pnömoni Aztreonam ile kombine Form: Parenteral

21 Oksazolidinonlar: Linezolid 50s ribozomal alt ünitesine bağlanır Bakteriyel protein sentezinin başlangıç basamağını inhibe eder Bakteriostatik S. pneumoniae ve S. pyogenes için bakterisidal Antagonist etki Kloramfenikol, linkomisin, makrolid vb. YE: Miyelosüpresyon, trombositopeni

22 Etki Spektrumu Dirençli Gram pozitif mikroorganizmalar MRSA VISA VRE Penisilin dirençli Streptococus pneumoniae Bacillus spp. Listeria spp. Clostridium spp. (C. difficile dışında) Peptostreptococcus spp. P. acnes Atipik mikroorganizmalar Gram negatif mikroorganizmalara etkisiz

23 Klinik Kullanım Hastane kökenli pnömoniler S. pneumoniae (penisiline dirençli) S. aureus (MRSA ve MSSA) Toplum kökenli pnömoniler S. pneumoniae (penisiline duyarlı) MSSA Komplike deri ve yumuşak doku infeksiyonları MRSA dahil VRE (E. faecium) infeksiyonları Pediyatrik infeksiyonlar Form: Parenteral, oral

24 Tetrasiklin, Doksisiklin Streptomyces aureofaciens’dan izole edilmiştir 30s ribozom alt ünitesine bağlanır Sinüs, mukoza, tükrük ve göz yaşına geçer Karaciğerde metabolize olur, idrarla atılır YE: GİS şikayetleri, hepatotoksisite, fotosensitivite Hamilelerde, emziren kadınlarda ve 8 yaş altında kontrendikedir

25 Etki Spektrumu Gram pozitif aeroblar Gram negatif aeroblar Atipik mikroorganizmalar Anaeroblar Neisseria gonorrhoeae Spiroketler Brucella spp. Vibrio cholera Campylobacter spp. Actinomyces spp. Listeria monocytogenes Francisella tularensis Entemoeba histolytica

26 Klinik Kullanım Bruselloz Klamidya infeksiyonları Riketsiya infeksiyonları Mycoplasma pneumoniae Lyme hastalığı Borrelia burgdorferi Kolera Alt solunum yolu infeksiyonları Cinsel yolla bulaşan hastalıklar Form: Oral

27 Tigesiklin (Glisilsiklin Sınıfı) 1.Minosiklin türevi 2.İn vitro etki alanında artış 3.Tetrasiklin direnç mekanizmalarından etkilenmeme 1.Ribozomal korunma 2.Pompa direnci (eflüks) Tigesiklinin farklı yapısı ve avantajları

28 Tigesiklin: Etki Mekanizması Protein sentezi inhibitörü 30S alt birimine bağlanır ve amino-açil tRNA’nın hedefe girişini engeller Ribozom düzeyinde inhibisyon Minosiklin ve tetrasikline oranla ribozomlara 5 kat daha güçlü bağlanma Ribozomal korunma Bakteriostatik etki

29 Endikasyon Komplike deri ve yumuşak doku infeksiyonu Komplike intra-abdominal infeksiyon

30 Aminoglikozidler Streptomyces ve Micromonospora’dan geliştirilmiştir Streptomisin Gentamisin Tobramisin Amikasin 30S ribozomal alt ünitesine geri dönüşümsüz bağlanma Bakteridal etki Konsantrasyon bağımlı etki Betalaktamlar hücre duvar sentezini azaltarak aminoglikozidlerin hücre içine geçişini kolaylaştırır

31 Etki Spektrumu Gram pozitif aeroblar Staphylococcus aureus Koagulaz negatif stafilokoklar Viridans sptreptokoklar Enterococcus spp. Gram negatif aeroblar E. coli, K. pneumoniae, Proteus spp. Acinetobacter, Citrobacter, Enterobacter spp. Morganella, Providencia, Serratia, Salmonella, Shigella Pseudomonas aeruginosa Mycobacterium tuberculosis Atipik mikobakteriler Anaeroblara etkili değil

32 Aminoglikozidler Bakteri hücrelerine aktif transport ile geçiş BOS’a geçmez İdrarla atılır YE: Nefrotoksisite, ototoksisite, nörotoksisite Renal yetmezlikte doz ayarlaması gerektirir

33 Klinik Kullanım Üriner sistem infeksiyonları Psödomonas infeksiyonları Tularemi Bruselloz Tüberküloz Veba Ciddi infeksiyonlarda betalaktam antibiyotiklerle kombine kullanım Form: Parenteral

34 Kinolonlar Nalidiksik asidin sentetik türevleri Eski Norfloksasin, siprofloksasin Yeni Levofloksasin, moksifloksain Etki mekanizması DNA giraz inhibisyonu Topoizomeraz IV’e etki Bakterisidal Konsantrasyon bağımlı etki

35 Kinolon Farmakokinetik Anaerob etki Potens kontrolü Farmakokinetik Giraza yakın bölüm Giraz kontrolü Bakteriyel potens GP aktivite Potens kontrolü Giraz bağlanması Bakteriyel transport Potens kontrolü Spektrum Farmakokinetik COH OO F R N X 8 R7R7 R1R1 R2R2

36 Etki Spektrumu Gram pozitif mikroorganizmalar Yeni kinolonlar daha etkili Staphylococus aureus Koagulaz negatif stfilokoklar Streptococcus pneumoniae Penisilin dirençli suşlar dahil Enterokoklar (sınırlı etki)

37 Etki Spektrumu Gram negatif mikroorganizmalar Enterobacteriaceae E. coli, Klebsiella sp, Enterobacter sp, Proteus sp, Salmonella, Shigella, Serratia marcescens, vd. H. influenzae, M. catarrhalis, Neisseria sp. Pseudomas aeruginosa (siprofloksasin, levofloksasin)

38 Etki Spektrumu Atipik mikroorganizmalar Legionella pneumophila Chlamydia spp. Mycoplasma spp. Ureaplasma urealyticum Diğer Mycobacterium tuberculosis Bacillus anthracis Anaeroblara etkili (moksifloksasin)

39 Kinolonlar Gastrointestinal sistemden iyi absorbe olur Biyoyararlanım >% 90 Dokulara iyi geçiş Solunum sekresyonları, prostat, kemik, kartilaj, karaciğer, üriner sistem BOS’a geçişi az İdrar yolu ile atılım Renal yetmezlikte doz azaltımı

40 Kinolonlar YE: GİS şikayetleri, hepatotoksisite, SSS şikayetleri, fototoksisite, QT uzaması, tendon rüptürü, kartilaj hasarı Hamilelerde ve < 18 yaş çocuklarda kullanımı kontrendike İlaç etkileşimi Antiasid, demir, sükralfat, kalsiyum, alimunyum Teofilin, siklosporin, varfarin

41 Üriner sistem enfeksiyonları Akut sinüzit Toplum kökenli pnömoni Kronik bronşitin akut alevlenmesi Deri ve yumuşak doku infeksiyonu Gastrointestinal sistem infeksiyonları Cinsel yolla bulaşan hastalıklar Klinik Kullanım Form: Oral, parenteral

42 Glikopeptidler Vankomisin Teikoplanin

43 Vankomisin Trisiklik glikopeptid Fospolipid sentezini ve peptidoglikanların çapraz bağlanmasını önler Hücre duvar prekürsörlerinden D-alanyl-D- alanine bölümüne bağlanır Bakterisidal Enterokoklar için bakteriostatik

44 Teikoplanin Actinoplanes teichomyceticus’un elde edilmiştir Vankomisine göre daha lipofilik ve serum yarı ömrü uzun

45 Etki Spektrumu Metisilin dirençli stafilokoklar Enterococcus spp. Streptococcus pneumoniae (penisilin dirençli dahil) Grup streptokoklar Viridans streptokoklar Actinomyces spp. Peptococcus spp. Peptostreptococcus spp, Listeria spp. Clostridium difficile Gram negatif mikroorganizmalara ve anaeroplara etkili değil

46 Glikopeptidler Aminoglikozidlerle sinerjistik etki Geniş doku dağılımı BOS’a geçiş İdrar yolu ile atılım Renal yetmezlikte doz azaltımı YE: Flebit, Red man sendronu, nefrotoksisite, ototoksisite, nötropeni, trombositopeni Teikoplanini yan etkisi daha azdır

47 Klinik Kullanım Metisilin dirençli stafilokok infeksiyoları Sepsis, ampiyem, pnömoni, osteomiyelit, deri ve yumuşak doku infeksiyonu Enterokok infeksiyonları Form: Parenteral

48 Daptomisin Daptomisin Streptomyces roseosporus’dan izole edilen bir fermentasyon ürünüdür Siklik lipopeptid sınıfının ilk ve tek üyesidir. Bakteri membranı depolarizasyonuna yol açan farklı bir etki mekanizmasına sahiptir Diğer sınıflarla çapraz direnç yoktur

49 Etki Mekanizması Daptomisin, lizise neden olmadan bakteriyel plazma membran fonksiyonunu bozar Kalsiyuma bağlanarak gram-pozitif bakterilerin sitoplazmik hücre membranına girer Membranda potasyum kanalı oluşumu Canepari P et al. Antimicrob Agents Chemother 1990;34:1220–1226

50 Endikasyonları Komplike deri ve yumuşak doku enfeksiyonları (kDYDE) Staphylococcus aureus bakteriyemisi (SAB) Sağ kalp enfektif endokarditi

51 Folat Antagonistleri Sülfonamid Trimetoprim

52 Folat Antagonistleri Bakteri pürin, pirimidin ve aminoasid sentezi için folat sentez etmek zorundadır p-aminobenzoik asid (PABA) agonisti Sulfametoksazol (SMZ) Dihidropteorat sentetaz için substrattır Dihidrofolat redüktaz inhibitörleri Trimetoprim (TMP) Folatın aktivasyonunu önler ve tetrahidrofolat oluşamaz

53 Kotrimoksazol Trimetoprim + sülfametoksazol Sinerjistik etkili BOS ve plasentaya iyi geçer Karaciğerde metabolize olur, idrarla atılır YE: Döküntü, hemolitik anemi, trombositopeni, Stevens Johnson Sendromu, Kern icterus Hamilelikte ve yenidoğanda kullanılmamalıdır

54 Etki Spektrumu Streptococcus pneumoniae Staphylococcus aureus Haemophilus influenzae Escherichia coli Salmonella typhi Shigella spp. Yersinia enterocolitica Pneumocystis jirovecii

55 Klinik Kullanım Üriner sistem infeksiyonu Gastrointestinal sistem infeksiyonları Solunum sistemi infeksiyonları Trahom Pneumocystis jirovicii pnömonisi Form: Oral, parenteral

56 Rifampisin DNA bağımlı RNA polimeraza bağlanır Etknilik Gram pozitif ve negatif koklar Enterik bakteriler Mikobakteri Klamidya Antimikrobiyal direnç riski YE: Hepatit, döküntü, trombositopeni, proteinüri, portakal renginde idrar, enzim indükleycisi (sitokorom p450)

57 Klinik Kullanım Atipik mikobakteri infeksiyonları Tüberküloz Bruselloz Stafilokok enfeksiyonları Penisilin dirençli pnömokok enfeksiyonları H. influenzae tip b and meningokok temaslılarda profilaksi

58 Fusidik asid Protein sentez inhibitörü Topikal ve sistemik kullanım Deri enfeksiyonları Stafilokok enfeksiyonlar

59 Metronidazol Bakterisidal Anaeroblara etkili Klinik kullanım Anaerob enfeksiyonlar Helicoacter pylori Trichomonas vaginalis C. difficile Entamoeba histolytica Giardia intestinalis

60


"Betalaktam Dışı Antibiyotikler Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları