Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYE’DE KIRSAL ALANDA YOKSULLUK Hazırlayan: Derya BALCI ISPARTA, 2016.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYE’DE KIRSAL ALANDA YOKSULLUK Hazırlayan: Derya BALCI ISPARTA, 2016."— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYE’DE KIRSAL ALANDA YOKSULLUK Hazırlayan: Derya BALCI ISPARTA, 2016

2 SUNUM PLANI o Giriş o Yoksulluk o Türkiye’de Yoksulluk o Kırsal Alanda Yoksulluk o Sonuç ve Öneriler o Kaynaklar 2

3 GİRİŞ  Yoksulluk, genel anlamıyla, insanların yaşamlarını devam ettirebilmesi için temel ihtiyaçlarını karşılamada acze düşme durumu olarak tanımlanmaktadır.  Dünya Bankası (2020 tahminidir) dönemine ait yoksulluğun bölgelere dağılımı ile ilgili yaptığı araştırmada günde 1 $, 1.25 $ ve 2 $’ dan az gelirle yaşayan insanları yoksul olarak kabul etmiştir.  Mutlak yoksulluk sınırı az gelişmiş ülkeler için kişi başına günde 1$ kabul edilirken, Latin Amerika ve Karayipler için bu sınır 2$, Türkiye’nin dâhil olduğu ve Doğu Avrupa ülkelerinin de içinde bulunduğu grup için 4$, gelişmiş sanayi ülkeleri için 14.40$ olarak belirlenmiştir (DPT, 2005). 3

4 GİRİŞ  TÜİK 2011 gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre: Nüfusun %16.9’u yoksulluk riski altında bulunurken, Sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı %18’dir. Son 10 yılda nüfus %18 artmış, tarımsal üretim %12 artmış’tır.  Türkiye’de kırsal yoksulluk kentlere göre daha yüksektir. Gelire dayalı yoksulluk sınırına göre, 2012 yılında kentlerdeki yoksulluk oranı yüzde 13,8 iken, kırsal alanda bu oran yüzde 16,3’dür. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu ) verilerine göre, 2009 yılında 12 milyon 751 bin yoksul bulunmakta ve bunun 8 milyon 432 bini kırsal alanda yaşamaktadır.  Yaşam koşulları ve fırsatları nedeniyle kırsal alandaki yoksulluk, kentlerdeki yoksulluğa göre daha fazladır. Dolayısıyla, yoksulluk, kırsal alanda yaşayan insanları kentlerdekilere göre daha fazla etkilemektedir. 4

5 YOKSULLUK NEDİR? Literatürde farklı yoksulluk türlerini ifade eden, mutlak yoksulluk (absolute poverty), göreli yoksulluk (relative poverty), insani yoksulluk (human poverty) gibi çeşitli tanımlamalara rastlamak mümkündür.

6  Mutlak yoksulluk: Hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur.  Göreli yoksulluk: İnsanın bir toplumsal varlık olmasından yola çıkmaktadır. Buna göre yoksulluk sadece kaynaklara erişememe ve yaşamı sürdürme meselesi değildir. Yoksulluk, kişi ya da hanehalkının, içinde yaşadığı toplum tarafından kabul edilen asgari bir yaşam düzeyine sahip olup olmadığı ile ilgili bir konudur.  İnsani yoksulluk: İlk defa UNDP’nin 1997 İnsani Gelişme Raporu ile ortaya atılmıştır. Gelir yoksulluğu ile ilişkili bulunmasına rağmen ondan farklıdır. Gelir yoksulluğu ölçümleri mutlak gelir üzerinde odaklanırken, insani yoksulluğun ölçülmesi eğitim düzeyi, sağlık ve temiz su kaynaklarına erişebilme gibi konularda yoğunlaşmaktadır. 6

7  Yoksulluk, bir ülkenin ekonomik büyümesi, kalkınması, gelir düzeyi ve milli gelirin dağılımı ile yakından ilişkilidir.  Türkiye’de milli gelirin fertler arasında dağılımını ölçen yöntemlerden biri Gini katsayısıdır. 7

8 TÜRKİYE HANE HALKI KULLANILABİLİR GELİR DAĞILIMI (%) - GİNİ KATSAYISI %20’lik Fert Grupları TÜRKİYE KENT KIR İlk %20 5,15,95,56,45,16,1 İkinci %20 9,910,610,310,910,211,2 Üçüncü %20 14,815,315,015,3 15,9 Dördüncü %20 21,921,721,821,322,622,8 Son %20 48,446,647,546,146,344,0 Toplam 100,0 Gini Katsayısı 0,4280,4020,4150,3910,4060,377 Son %20’lik/İlk%20’lik (P80/P20) 9,58,08,67,28,37,2 Değişim ( ) 0,026 0,024 0,029 Kaynak: TUİK, 2014b; TUİK, 2014c. 8

9  Olumsuz ekonomik konjonktür,  Çözülen geleneksel yapılar ve sosyal güvencesizlik,  Uluslararası finans sermayesinin etkisi ve ekonomik krizler,  Gelir dağılımın uçurumlaşması,  Demografik yapıdaki değişim ve artan göç hareketleri,  Enformel sektörün gelişimi ve sendikasızlaştırma politikaları,  Adaletsiz vergi sistemi,  Yüksek faiz ve rant ekonomisi,  Doğal afetler,  Çalışamayacak durumda olan özürlü sayısının fazla olması,  Bireyler arasındaki yetenek farklılıkları,  Piyasada tekelleşmenin olması,  Devlet teşvikleri, 9

10 Türkiye’deki yoksulluk yaş ve hane halkının kompozisyonuyla yakından bağlantılıdır; çocuklar ile çocuklu aileler ortalamadan daha yoksuldur. Yoksulluk, üç fertle başlandığında eklenen her hane halkı ferdiyle birlikte monoton olarak artış göstermektedir. Büyük hane halkları daha küçük hane halklarına oranla daha yoksuldur, bunun nedeni ise eklenen hane halkı fertlerinin yoksulluk oranı daha yüksek olan çocuklar olmasıdır. Çocuksuz ya da sadece bir tane çocuğu olan hane halklarının yoksulluk oranları ortalamanın altındadır (www.tüik.gov.tr, İbrişim 2008). 10

11  Kişisel tüketim ile yeterli düzeyde eğitim, sağlık, temiz su, konut, ulaşım ve iletişim hizmetlerine erişim gibi alanlardaki eksiklikler kırsal yoksulluğu nitelemektedir.  Kırsal alanda yaşanan yoksulluk ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık sektöründe kendini göstermektedir.  Kırsal kesimi ilgilendiren sorunların çoğu çeşitli kaynaklara bağlı yoksunluklara dayanmaktadır. Ekonomik, toplumsal, siyasal, yönetsel ve kültürel yoksunluklar kırsal yoksulluğun temel taşlarını oluşturan etmenler olarak sayılabilir. 11

12 Kırsal toplumun önemli bir bölümünün sahip olduğu toprak miktarı yetersizdir. Hatta büyük bir kısmı tarım işçiliği yapan topraksız ailelerden oluşmaktadır. Tarımsal desteklerin giderek azalması, girdi fiyatlarının ürün fiyatlarına kıyasla daha hızlı artması, tarım kesimindeki küçük işletmelerin üretimlerini sürdürmelerini olanaksızlaştırmakta ve sonuçta verimsiz, erozyona uğramış topraklar terk edilmektedir. Güç koşullarda tarımsal üretimi sürdürmeye çalışan nüfusun ortalama yaşı da giderek yükselmektedir. 12

13 TARIMSAL ÜRETİMİN ARTMASININ YOKSULLUĞU AZALTMAYA KATKISI 13 Tarımsal üretimin kırsal, kentsel ve ulusal düzeyde yoksulluğun azaltılması için farklı düzeylerde katkı sağlayabileceğinden bahsetmek mümkündür. Bunlar;  Tarımsal üretimin ve verimliliğin artması ile gıda fiyatlarının azalacağı,  Kırsal alanda yatırımın yapılması ve tarımın desteklenmesinin istihdam yaratacağı,  Gerçek ücretlerin artmasının sağlanması, tarım gelirinin artacağı beklentisi (Öztürk,2008).

14 14 Tarıma dayalı faaliyetlerle uğraşan küçük çiftçiler ile topraksız ve herhangi bir mesleğe yönelik becerisi olmayan işçiler Tarım dışı faaliyetlerde çalışan maden işçileri ile köylerdeki küçük esnaflar Çalışamayacak kadar düşkün olan yaşlılar, kadınların hane reisi olduğu aileler ve dışlananlar (Alderman vd 2001)

15 Eğitimsizlik ve hizmet yetersizliği Tarım sektörünün ekonomiye katkısının azalması ve büyümenin yavaşlaması Tarımsal dış ticaret açığının büyümesi Tarım desteklerinin yetersizliğinden kaynaklanan sorunlar Ürün ve fiyat desteklerinin yetersizliği, girdi fiyatlarındaki yüksek artışlar ve girdi desteklerinin azlığı Tarımsal kredilerin yetersizliği Tarımsal yatırım teşviklerinin azalması Kırsal kesimde işsizliğin artması 15

16 Siyasi istikrarsızlıklar ve iç çatışmalar Kırsal Alanda İkilik Kötü Yönetim Kırsal Kesimi Dışlayan İktisadi ve Sosyal Politikalar 16

17  Eksik istihdam içindeki topraksız köylüler  Topraksız tarım isçileri  Geçici veya mevsimlik tarım isçileri  Topraklarının miktarı az olan toprak sahipleri  Köylerde ve kırsal bölgelerde basit yöntemlerle mal ve araç üreten zanaatkârlar  Hayvancılıkla geçimini sağlayanlar  Kent ile kırsal bölge arasında kalan ekonominin yeni gelişmeye başladığı yerlerde yaşayan bireyler (Pehlivan, 2010:22) 17

18 TÜRKİYE’DE YOKSULLUK SINIRI YÖNTEMLERİNE GÖRE FERT YOKSULLUK ORANLARI (%), YÖNTEMLER FERT YOKSULLUK ORANI(%) (2) Türkiye Kişi başı günlük 2,15$ altı (1) 3,04 2,39 2,49 1,55 1,41 0,52 0,47 0,22 0,21 0,14 0,06 Kişi başı günlük 4,3$altı (1) 30,30 23,75 20,89 16,36 13,33 8,41 6,83 4,35 3,66 2,79 2,27 2,06 Kır Kişi başı günlük 2,15$altı (1) 2,37 1,54 1,23 0,97 0,24 0,09 0,19 0,04 0,02 Kişi başı günlük 4,3$altı (1) 24,62 19,31 13,51 10,05 6,13 4,40 3,07 0,96 0,97 0,94 0,60 0,64 Kent Kişi başı günlük 2,15$ altı (1) 4,06 3,71 4,51 2,49 3,36 1,49 1,11 0,63 0,57 0,42 0,14 0,13 Kişi başı günlük 4,3$ altı (1) 38,82 32,19 32,62 26,59 25,35 17,59 15,33 11,92 9,61 6,83 5,88 5,13 (1)1 $ satınalma gücü paritesine(SGP) göre karşılığı olarak 2002 yılı için 0,618 TL; 2003 yılı için 0,732 TL; 2004 yılı için 0,776 TL; 2005 yılı için 0,830 TL; 2006 yılı için 0,921 TL; 2007 yılı için 0,926 TL; 2008 yılı için 0,983 TL; 2009 yılı için 0,917 TL; 2010 yılı için 0,990 TL; 2011 ve2012 yılları için 1,004 TL; 2013 yılı için 1,10 TL kullanılmıştır. (2)2007 yılından itibaren yeni nüfus projeksiyonları kullanılmaktadır.

19 SONUÇ VE ÖNERİLER  Bir ülkede ekonomik büyüme istihdama olumlu yansıyor, ücret dengesizliğinin giderilmesine katkı sağlıyor, bireylerin alım gücünde iyileşmelere neden oluyor ve gelir dağılımındaki dengesizliğin (adaletli hale gelmesi) giderilmesine etki ediyorsa o ülkede yoksulluğun azalması kaçınılmaz olacaktır.  Toprak mülkiyetine sahip olmak yüksek bir tarımsal verimlilikte de önemli bir etkendir (Kabubo-Marıara 2002) Hane halkı gelirinin artışı ile toprak mülkiyeti genişliği arasında doğrusal bir ilişki vardır (Rodríguez-Meza et al 2002). Yoksul insanların mülkiyet haklarının güçlendirilmesi, dolayısıyla yoksulluğun azaltılmasına önemli katkılar yapabilecektir. 19

20 SONUÇ VE ÖNERİLER  Tarım dışı istihdam yaratılmadan dolaylı baskılarla tarımsal nüfusun göçe zorlanmasının ciddi bir sosyal patlama yaratması kaçınılmazdır. Kırdan göç etmek zorunda kalan veya bırakılan nüfusa yönelik çeşitli alanlarda meslek edindirme çalışmaları yapılmalıdır.  Tarıma dayalı sanayi, tarımsal nüfusun yoğun olduğu yerlerde kurulmalıdır. Tarımda örgütlenme modelleri yaygınlaştırılmalıdır.  Tarım sektöründe çalışanların sosyal güvenlik hakları verilmelidir. Tarımda ciddi bir sorun olarak özellikle mevsimlik kadın ve çocuk tarım işçilerinin koşulları ve yasal hakları iyileştirilmelidir.  Çalışma hayatının en dağınık ve örgütsüz kesimini olan tarım işçilerinin özellikle sendikal örgütlenmelerine ve yasal haklarının iyileştirilmesine çalışılmalıdır. 20

21 SONUÇ VE ÖNERİLER  Türkiye’de kırsal yoksulluk; ağırlıklı olarak tarımsal alanlarda çalışanlarda görülmektedir (UNICEF 2000).Çünkü kırsal kesimin temel uğraşı alanı, tarımsal çalışmalardır.  Kırsal yoksulluğun, tarımsal yöntemlerin ve araç-gereçlerin gelişmesine karşın yıllar geçtikçe azaltılamamasının altında;  Kamusal desteklerin yetersizliği, çiftçilerin yeterince devlet tarafından sahiplenilmemesi, eğitimsizlik ve bilinçlendirme çalışmalarının yetersizliği, doğrudan üreticilerden tüketiciye erişim olanaklarının sınırlı olması, toprak analizlerinin yapılamamış olması ve hepsinden de önemlisi; hangi ürünlerin ne zaman, nerede, ne kadar üretilmesi gerektiği konusunda gerçekçi bir planlama ve uygulamanın yapılmamış olması gibi nedenler aranabilir.(Akder 2000). 21

22 KAYNAKLAR  ARPACIOĞLU, Ö., YILDIRIM, M ‘’Dünyada ve Türkiye’de Yoksulluğun Analizi’’. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 2, , 0&as_vis=1&oi=scholar, Erişim Tarihi: &as_vis=1&oi=scholar  ARSLAN, B ‘’Kırsal Yoksulluk’’, https://prezi.com/c9tzaheqvjr-/kirsal-yoksulluk/, Erişim Tarihi: https://prezi.com/c9tzaheqvjr-/kirsal-yoksulluk/  Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü, ‘’uluslar arası Yoksullukla Mücadele Stratejileri Sempozyumu: Deneyimler ve Yeni Fikirler’’, Bildiriler Kitabı, ilt%20I.pdf, Erişim Tarihi: ilt%20I.pdf  BIÇKI, D., ‘’Türkiye Kırsalında Yoksulluk Sorunu: Çanakkale Kocalar Köyü Örneği’’, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: xxx, Sayı: 1, pp , Erişim Tarihi:  GÜN, S., DELLAL, İlkay., ÜNÜVAR, F.İlknur.’’ Türkiye’de Toprak Politikası ve Kırsal Yoksulluk’’, Erişim Tarihi:  GÜNDOĞAN, N “Türkiye’de Yoksulluk ve Yoksullukla Mücadele”. Ankara Sanayi Odası, Erişim Tarihi:  22

23 KAYNAKLAR  KARLI, B., BAL, T., GİRAY, F. H., ’’Türkiye’de Kırsal Alanda Yoksulluk’’. 2. Uluslararası Davraz Kongresi. Isparta, Erişim Tarihi: http://idc.sdu.edu.tr/documents/bildiriler.pdf  ÖZTÜRK, M., ÇETİN,B.I., ‘’Dünyada ve Türkiye’de Yoksulluk ve Kadınlar’’, Journal of Yaşar University, 3(11), , pp Erişim Tarihi: http://journal.yasar.edu.tr/wp-content/uploads/2012/08/09-OZTURK-CETIN.pdf  TAŞ, Y.H., ÖZCAN, S. (2012). “Türkiye’de ve Dünyada Yoksulluk Üzerine Bir Araştırma”, SESSION 3D: Büyüme ve Gelişme, pp , Erişim Tarihi: http://avekon.org/papers/544.pdf  TÜİK (2008).‘’Yoksulluk Çalışmaları’’, Erişim Tarihi: http://eaf.ku.edu.tr/sites/eaf.ku.edu.tr/files/ pdf 23

24 24


"TÜRKİYE’DE KIRSAL ALANDA YOKSULLUK Hazırlayan: Derya BALCI ISPARTA, 2016." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları