Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 FOTOVOLTAİK SİSTEMLER. 2 1. GİRİŞ İsim: “Photo” Yunanca “Işık” Volt ise Elektrik üzerine ilk çalışma yapan “Alessandro Volta”dan gelir. Güneş hücreleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 FOTOVOLTAİK SİSTEMLER. 2 1. GİRİŞ İsim: “Photo” Yunanca “Işık” Volt ise Elektrik üzerine ilk çalışma yapan “Alessandro Volta”dan gelir. Güneş hücreleri."— Sunum transkripti:

1 1 FOTOVOLTAİK SİSTEMLER

2 2 1. GİRİŞ İsim: “Photo” Yunanca “Işık” Volt ise Elektrik üzerine ilk çalışma yapan “Alessandro Volta”dan gelir. Güneş hücreleri güneş ışığını elektrik enerjisine çeviren fotovoltaik cihazlardır. Söz konusu dönüşüm fotovoltaik etki esaslarına göre gerçekleşir. Albert Einstein, 1921 yılında “Fotoelektrik Etkisi” çalışması ileNobel ödülünü kazanmıştır. Söz konusu teori bugün güneş panelleri ile elektrik üretiminin temelerini oluşturmaktadır. İlk üretilen güneş panelleri yaklaşık %4-%6 arasında verimlilik değerlerine sahiptiler. 1989’dan sonra söz konusu sektörde önemli gelişmeler yaşanmış ve günümüzde verimliliği %50’lere varan paneller üretilmebilmektedir.

3 3 Türleri ve Verimlilikleri Kristlin Kristalin Olmayan Tek Kristal Polikristalin Amorf Galyum Arsenit (GaAs) Verimlilik % % % % Dönüşüm Verimliliği= Elde edilenElektrik Enerjisi Hücre içerisinde izole edilen x 100% Boya Duyarlı Tür Organik İnce Film 7 - 8% 2 - 3% Silikon Yarıiletken Bileşik Yarı İletken Bileşik Yarı İletken Solar Cell Solar Cell Organik Yarı İletken Organik Yarı İletken

4 4

5 5 Silikon Esaslı Fotovoltaik Hücreler

6 6 Temel Bileşenler Üst Yüzey (Şeritler ve grid çizgiler) –Hücre tarafında üretilen elektriğin toplanmasına yardımcı olurlar – negatif kontak –Şerit malzemesi kalay kaplı bakır teldir –Geniş Şeritler – Alanı genişletir: Küçük şeritlerin daha yüksek direnç değeri vardır. Anti reflektif kaplama (~150 nm kalınlığında) –Silikon gelen ışığın ~1/3’nü yansıtır. Bu değeri %5 oranında azaltarak verim artırılır. Bu kaplama genellikle silikon monoksitten yapılır. Tektür –Yüzey üzerinde ağlama yoluyla elde edilmiş piramit benzeri yapılar oluşturulur.

7 7 Temel Bileşenler n-tipi Silikon (~300nm kalınlığında) –Silikon fosfor elementi ile doplanarak hücrenin negatif elektrodu oluşturulur p-n yongası –N ve p tipi silikonun birleştirildiği yer –Deplasyon zonu olarakda bilinir p-tipi silicon (250 nm kalınlığında) –silicon elementi ile doplanarak hücrenin negatif elektrodu oluşturulur –Alt kontak –Pozitif kontak

8 8 Çalışma Prensibi Valence electrons

9 9 Çalışma Prensibi

10 10 Çalışma Prensibi Saf silikon kararlıdır – elektronlar sadece en yakın boşluğa hareket eder Silikon içerisine farklı elementlerin katkılanması malzemenin tümünde net bir elektrik şarjı oluşmasına neden olur – bu proses “doplama” olarak bilinir. En yaygın dop elementleri ise; –Boron valans 3 – pozitif şarj üretir 10,000,000 silikon atomuna 1 adet Boron atomu doplanarak elde edilir. –Phosphorous valens 5 – negatif şarj üretir 1,000 silikon atomuna 1 adet Fosfor atomu doplanarak elde edilir

11 11 Çalışma Prensibi Boron doplomaPhosphorus doplama

12 12 Çalışma Prensibi

13 13 Çalışma Prensibi Valans bandındaki bir elektronun iletim bandına sıçraması için gerekli olan enerjiyi sağlayabilmek amacıyla; –Fotonların bunu sağlayabilecek güce sahip olması gereklidir. –Çok yüksek enerjiye sahip fotonlar elektronların iletim bandına sıçramasını sağlar ve ısı ortaya çıkar –Düşük enerjiye sahip fotonlar ise sadece malzemenin içerisinden geçerek ısı artışına nisbi katkı sağlarlar Elektron Volt Değeri –Bir elektron tarafından enerji 1V’luk bir potansiyel aralığından geçerken ortaya çıkan enerjisidir (vakum altında). Hücrenin açık devre voltajının ölçümü –Yüksek bant aralığı = yüksekvoltaj

14 14 Çalışma Prensibi Foto Voltaik hücre Elektrot P-Tipi Yarıiletken N-Tipi Yarı İletken Antireflektif Film Elektrot Güneş Enerjisi Load Elektrik Akımı

15 15 Çalışma Prensibi Dalga Boyu (m) Frekans (Hz) Foton Enerjisi (eV)

16 16 Bant Aralığı Enerjileri MalzemeBant Aralığı Enerjisi (eV) (25ºC ) Polikristalin Silikon1.12 Amorf Silikon1.75 Kadmiyum Tellür1.44 Galyum Arsenit1.43

17 17 Spesifikasyonlar Sıcaklık25ºC Güneşe maruz kalma1000 W/m 2 Hava KütlesiAM1.5

18 18 Spesifikasyonlar

19 19  = verimlilik P  = Güç Çıkışı (W) P  = Güç Girişi (W) V = Voltaj(V) I = Akım (A) G t = Yüzeyin güneşe maruz kalması (W) A = Hücrenin Alanı (m 2 ) Verimlilik Hesabı

20 20 I-V Eğrilerinin Değerlendirilmesi (V) (A) Voltaj(V) Akım (I) P N A Kısa Devre Açık Devre P N V Yaklaşık 0.5V (Silikon) Yüksek güneş Voltaj (Normal Çalışma Şartlarında) 0.5V (Silikon Esaslı PV ise) Akım - Güneş Işığının Şiddetine - Hücrenin Boyutuna Voltaj (Normal Çalışma Şartlarında) 0.5V (Silikon Esaslı PV ise) Akım - Güneş Işığının Şiddetine - Hücrenin Boyutuna Düşük Güneş Normal Çalışma Noktası (Maksimum Güç Noktası) I x V = W

21 21 I-V Eğrilerinin Değerlendirilmesi (V) (A) Voltaj (V) Akım(I) 0.49 V Standart güneş ışıması 1.0 kWh/m V Hücrenin türüne ve hücre malzemesine bağlıdır ( Si = 0.5V ) Hücre boyutuna bağlıdır Güneş Şiddetine Bağlıdır

22 22 FF = Doluluk Faktörü P max = Maksimum Güç Çıkışı (W) V oc = Açık Devre Voltajı (V) I cs = Kısa Devre Akımı (A) Verimlilik Hesabı: Doluluk Oranı

23 23 Verimlilik Hesabı: Doluluk Oranı Güç çıkışı sıcaklık artışı ile düşer Voltaj düşer ~0.0023V (herbir 1 ºC başına) Akım nisbi olarak yükselir

24 24 Fotovoltaik Hücre Bileşenleri HücreModülDizi

25 25 Bileşenlerin Paralel Bağlanması A’dan B’ye Voltaj = 0.5V Akım A = B = 3A A B A’dan B’ye Voltaj = 0.5V Akım A = B = 6A B A B A A’dan B’ye Voltaj= 0.5V Akım A = B = 9A

26 26 Bileşenlerin Seri Bağlanması A’dan B’ye Voltaj = 0.5V Akım A = B = 3A A’dan B’ye Voltaj = 1.0V Akım A = B = 3A A’dan B’ye Voltaj = 1.5V Akım A = B = 3A AB AB AB

27 27 Silikon Teknoloji ile Üretim Kristal Büyütme –Czochralski –Dikey Çekme –İngot Döküm Kesme (Kristalin %20si hasar görür) Doplama Kaplama ve Kontaktör bağlama

28 28 Hücre Oluşturma Kaplama Filmi Güneş Hücresi Sıkıştırıcı Altlık Alt film Sıkıştırıcı Conta Çerçeve

29 29 Hücre Türleri: Silikon: Tek Kristal Kalınlık 200 – 300m Bant Aralığı1.12 eV Lab verimliliği24% Ticari olak üretilmek. Üretici Kurum ve Kuruluşlar: BP Solar, Siemens Solar Industries, University of New South Wales Temel Üretim Yöntemleri: Czochralski ve Dikey Çekme PV pazarında en büyük Pazar payına sahiptir (>60%) En etkili ve en pahalı silikon esaslı hücrlerdir.

30 30 Hücre Türleri: Silikon: Tek Kristal

31 31 Ticari üretimi mevcut. Üretici firmalar: Kyocera, BP Solarex İngot döküm tekniği PV pazarının önemli pay sahiplerinden (>30%) Daha ucuz ve düşük verimli Hücre Türleri: Silikon: Polikristalin Kalınlık 200 – 300m Bant Aralığı1.12 eV Lab verimliliği17.8%

32 32 Hücre Türleri: Silikon: Polikristalin

33 33 Hücre Türleri: Silikon: Amorf Kalınlık 1-2m Bant Aralığı1.75 eV Lab verimliliğiHücrelerde %13, modüllerde ise %7- 9’dür. Ancak bu verim ilk aydan sonra düşer. Ticari ölçekli üretim. Saat ve hesap makinelerinde kullanım alanına sahipler. PV pazarının %4ne sahipr Amorflar p-i-n yağısında Ucuz ancak düşük hızlı üretim proseslerine sahipler

34 34 Hücre Türleri: Silikon: Amorf

35 35 Hücre Türleri: Silikon: Amorf

36 36 Hücre Türleri: Polikristalin İnce Filmler

37 37 Hücre Türleri: Polikristalin İnce Filmler

38 38 Hücre Türleri: Polikristalin İnce Filmler : Bakır Indiyium Diselenit(CIS) Kalınlık 1-2m Bant Aralığı1.0 eV Lab verimliliğiHücrelerde %17.1, modüllerde %11 Ticari Üretim MEvcut. Üretici Kurum ve Kuruluşlar: Energy PV, International Solar Electric Technologies, Martin Marietta, Seimens Solar Industries, Solarex Bozulmaz

39 39 Hücre Türleri: Polikristalin İnce Filmler : Kadmiyum Tellür (CdTe) Thickness 1-2m Band gap1.44 eV Lab efficiency15.8% cells but 10.5% for modules Commercial production. Companies include: BP Solar, Golden Photon Inc., Matusushita Good bandgap P-type highly resistive – tends to be intrinsic in an n-i-p structure with p-type layer behind (such as zinc telluride (ZnTe)

40 40 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Hücre Türleri: Tek Kristal İnce Filmler: Galyum arsenit (GaAs) Kalınlık 1-2m Bant aralığı1.43 eV Lab verimi25.1% hücre verimi 20% ticari uygulamalar Galyum alüminyum ve çinko gibi metallerin ergitilmesi sonrası elde edilir – altından daha nadir bir elementtir. Oldukça ideal bir bant aralığına sahiptir Isıya karşı duyarlı değildir ve radyasyon hasarlarına karşı oldukça dayanıklıdır Çok pahalı olması nedeniyle uzay mekiği ve konsantre sistemlerde kıullanılırlar.

41 41 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Hücre Türleri: Tek Kristal İnce Filmler: Multijunction hücreler Farklı bant aralıklarına sahip yarıiletkenlerin ince film formunda kaplanması ile elde edilir – en üstte geniş bant aralığına sahip bir yarıiletken ve en altta ise düşük bant aralığına sahip bir yarıiletken kullanılır Fotonlar bir katmandan diğerine geçerken absorbe olmazlar Lab verimliliği 35%’dir. (gallium arsenitli sistemler) Amorf silikon en üst katmanda, bakır indiyum selenyum ise en alt tabakada tercih edilir.

42 42 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Hücre Türleri: Tek Kristal İnce Filmler: Multijunction hücreler

43 43 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Hücre Türleri: Tek Kristal İnce Filmler: Konsantre hücreler Çok etkili ancak pahalı sistemlerdir Hücre alanı küçük tutulur Parabolik geometriye sahiptirler Güneş izleme sistemlerine ihtiyaç duymaktadır.

44 44 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Hücre Türleri: Tek Kristal İnce Filmler: Konsantre hücreler

45 45 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Temel Bileşenler Hücre dizisi Regulatör Depolama –Bataryalar –Dönen tekerlek DC dağıtım İnverter (?) AC dağıtım Şebeke Bağlantısı Destek Jeneratörü

46 46 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Temel Bileşenler

47 47 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Depolama

48 48 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Dönüştürücüler Gücün bir formdan başka bir forma dönüşümünü sağlar –Voltaj dönüşümü DC-DC dönüştürücü –DC-AC dönüşümü Inverter Dizi gücünün maksimize edilmesi –Pik güç izleyici –Aylak Yük

49 49 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebeke Bağlantı Bileşenleri

50 50 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebekesiz Sistem Örneği

51 51 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebekesiz Sistem Örneği 24 adet 75W panel 24 V potansiyel 63º ile güney cepheye monte edilmiştir (kış güneşi için uygun ancak yaz güneşinde %10’luk kayıp) 1400 Ah’lik ve 6V’luk batarya sistemleri İki invertörlü Micro-hidro destek jeneratörlü

52 52 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebekesiz Sistem Örneği

53 53 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebekesiz Sistem Örneği

54 54 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebekesiz Sistem Örneği

55 55 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Şebeke Bağlantılı Sistem Kaplanan Alan532 m 2 Toplam Güç73 kWp Enerji Tüketimi150,000 kWh Üretilen Enerji55,000 kWh Toplam Maliyet£900,000

56 56 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Diğer Uygulamalar Saat ve hesap makineleri –Düşük Güç / Düşük Voltaj Uydular –Uzaydan yönetilen uydular için zorunludur. Sokak ve bahçe aydınlatmaları

57 57 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Diğer Uygulamalar

58 58 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Diğer Uygulamalar

59 59 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Diğer Uygulamalar

60 60 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Diğer Uygulamalar

61 61 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Pazar Durumu

62 62 Fotovoltaik Sistemler Fotovoltaik Sistemler: Pazar Durumu


"1 FOTOVOLTAİK SİSTEMLER. 2 1. GİRİŞ İsim: “Photo” Yunanca “Işık” Volt ise Elektrik üzerine ilk çalışma yapan “Alessandro Volta”dan gelir. Güneş hücreleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları