Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AHLAK GELİŞİMİ (Piaget, Kolberg ve Gilligan) Toplum kendi fonksiyonlarını gerçekleştirebilmesi için, o toplum içersinde yaşayan insanların bazı kuralları.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AHLAK GELİŞİMİ (Piaget, Kolberg ve Gilligan) Toplum kendi fonksiyonlarını gerçekleştirebilmesi için, o toplum içersinde yaşayan insanların bazı kuralları."— Sunum transkripti:

1 AHLAK GELİŞİMİ (Piaget, Kolberg ve Gilligan) Toplum kendi fonksiyonlarını gerçekleştirebilmesi için, o toplum içersinde yaşayan insanların bazı kuralları içselleştirmesi gerekir. Bu kurallar, bireyin çevresi ile nasıl uyum içerisinde olabileceğini ortaya koyar. Topluma uyum, toplumca kabul edilen kurallara bağlı kalma ile gerçekleşir. ****Ahlak gelişimi, toplumun tüm değerlerine kayıtsız şartsız uyumu değil, bu uyumu sağlamak için değerler sistemi oluşturmayı ifade eder….. Dr. Kerim KARABACAK

2 AHLAKİ GELİŞİM Çevremi incelediğimizde; İlkokul çağında çocuklar için bir davranış ya doğru yada yanlıştır. Yanlış ise o çocuğa göre ceza çekilmelidir. İlköğretim ya da lise çağlarında olanlar kuralları kendi amaçları için değiştirebilirler. Daha sonları ise kanunlar hakkındaki görüşler, onların nasıl oluşturulup uygulandığı öğrenildiğinde değişebilir. SONUÇ olarak; Ahlaki gelişim belli aşamaları içerir ve bilişsel gelişimden bağımsız değil onun paralelinde gerçekleşir. Dr. Kerim KARABACAK

3 PİAGET’İN AHLAKİ GELİŞİM KURAMI Piaget, çocukların ahlak gelişimini anlamada, kuralların nasıl yorumladıklarını öğrenmenin önemli olduğu düşünür. Çocukların ahlaki gelişimlerini onlarının oyunlarını izleyerek açıklamaya çalışmıştır. Piaget’e göre okul öncesi dönemde; Çocuklarda kural kavramı olmadığından, bu dönemde ahlak kavramı söz konusu değildir. Bu nedenle de ahlak gelişimi işlem öncesi dönemden somut işlemler dönemine geçtiği 6 yaşına kadar başlamaz. Dr. Kerim KARABACAK

4 PİAGET’İN AHLAKİ GELİŞİM KURAMI Piaget’e göre okul öncesi dönemde; Çocukların bilişsel gelişim ahlaki yargıları arasında ilişki vardır. 6 yaşın altındaki çocukların kuralları yoktur. 2 yağındaki çocukların oyun oynarken kuralları yoktur. 2-6 yaş arasındaki çocuklar ise kuralların farkındadır ama neden kuralların koyulduğu veya neden uyulması gerektiği hakkında fikirleri yoktur. Dr. Kerim KARABACAK

5 PİAGET’İN AHLAKİ GELİŞİM KURAMI Piaget’e göre 6-10 yaş arasındaki çocuklar, kuralları izlemede sık sık tutarsızlıklar gösterir. Ama kuralları kabul ederler. Kurallar yüksek bir otorite tarafından konulmuştur ve değiştirilemez. Uyunun kurallarının grubun kararına göre değiştirilebileceğini anlayamaz. Dr. Kerim KARABACAK

6 PİAGET’İN AHLAKİ GELİŞİM KURAMI Piaget’e göre yaş arasındaki çocuklar, Kuralları bilinçli olarak kullanamaz ve izleyemezler. Bir oyunu aynı kurallarla oynayabilirler. Kuralların oyuna yön vermek ve anlaşmazlıklarının önlenmesi için konulduğunu bilirler. Kuralların herkesin üzerinde anlaştığı, birilerinin anlaşarak belirlendiğini bilirler. Dr. Kerim KARABACAK

7 PİAGET’İN AHLAKİ GELİŞİM KURAMI Piaget Ahlaki gelişimi iki dönem olarak ele alır: 1.Dışsal Kurallara Bağlılık Dönemi (6-12 yaş) 2.Ahlaki Özerklik Dönemi (12…) Dr. Kerim KARABACAK

8 Dışsal Kurallara Bağlılık Dönemi (6-12 Yaş) Kuralların değişmezliğine inanır. Kurallara uyulmadığında otomatik olarak ceza vardır. Kayıtsız şartsız otoriteye uyuma söz konusudur. Büyükler tarafında çocuğa ne yapması ne yapmaması gerektiği söylenmelidir. Davranışın gerisinde neler olduğu dikkate alınmaz. Yargı sadece sınırlı olarak gözlenen gerçeklere dayalıdır (kurallara uyulmadı- o zaman ceza…) Dr. Kerim KARABACAK Piaget’in Ahlaki Gelişim Kuramı

9 Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı Kholberg çocukların oyunlarını gözleyerek değil, çocuklara ahlaki ikilemleri kapsayan belirli durumlar vererek nasıl tepkide bulunduklarını incelemiştir. Örnek: Joe’nun babası, Joe’ya 50 dolar kazandığı taktirde onu kampa götüreceğine söz verir. Ancak daha sonra fikrini değiştirir. Joe’ya kazandığı parayı kendisine vermesini ister. Joe’da yalan söyleyerek 10 dolar kazandığını söyler ve 40 doları kampta kullanmak üzere kendisine ayırır. Joe kampa gitmeden önce, küçük kardeşi Alex’e babasına yalan söylediğini ve kazandığı para miktarını söyler. Alex bu durumu babasına söylemeli midir? Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

10 Kholberg, bu duruma göre insanlar 6 yargı aşaması gerçekleştirdiğini ve bu aşamaların üç düzey içerisinde yer aldığını belirler. I. Düzey: Gelenek Öncesi Düzey Aşama 1: Ceza ve itaat eğilimi Aşama 2: Araçsal ilişkiler eğilimi II. Düzey: Geleneksel Düzey Aşama 3: Kişiler arası Uyum Eğilimi Aşama 4: Kanun ve Düzen Eğilimi III.Düzey : Gelenek Sonrası Düzey Aşama 5: Sosyal Sözleşme Eğilimi Aşama 6: Evrensel Ahlak İlkeleri Eğilimi Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

11 I. Düzey: Gelenek Öncesi Düzey Bu düzey Piaget’in «dışsal kurallara bağlılık» döneminin özellikleri kapsar. Bu düzeydeki çocuk kültür içerisinde kabul edilen iyi ve kötü ölçütlerine göre davranır. Aşama 1: Ceza ve itaat eğilimi Çocuk otoriteye uyar cezalandırılmaktan kaçınır. Genel olarak dış görünüşe ve meydana gelen zararın büyüklüğüne bakarak karar verir. Olayın gerisindeki neden önemli değildir. Etkinliğin fiziksel sonuçları, etkinliğin iyi ya da kötü olduğunu belirler. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

12 Aşama 2: Araçsal ilişkiler eğilimi Çocukların kendi ihtiyaç ve isteklerinin karşılanması önemlidir. Diğer insanların da ilgilerinin farkına varırlar. Ahlaki yargıda bulunacakları zaman başkalarının ihtiyaçlarını dikkate alırlar ancak hale birinci sırada kendi ihtiyaçları vardır. Ne kadar alırlarsa o kadar verirler. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

13 II. Düzey: Geleneksel Düzey Birey için, aile, grup ve ulusun beklentileri her şeyden önemlidir. Beklentiler yakın ve açık sonuçları düşünülmeksizin kabul edilir ve değerlidir. Sosyal düzeni destekleme ve sadakat önemlidir. Kendi ihtiyaçları bazen grubunkilere göre ikinci plandadır. Aşama 3: Kişiler arası Uyum Eğilimi Akran grupları ile işbirliği vardır. İyi davranış başkalarına yardım veya onları mutlu etmektir. Başkaları tarafından onay görmek iyi çocuk olarak görülmek önemlidir. Başkalarının hissettikleri önemlidir. Olaylara başkaları açısından bakabilir. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

14 Aşama 4: Kanun ve Düzen Eğilimi Doğru davranış, otoriteye, sosyal düzene uygun olarak kişinin görevini yerine getirmesidir. Akran gruplarının oluşturmuş olduğu kuralların yerini toplumun kuralları ve kanunları alır. Kanunlar soru sormaksızın izlenir. Kanunlara uymayanlar onaylanmaz. Bir çok yetişkin muhtemelen bu dönemde kalır. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

15 III.Düzey : Gelenek Sonrası Düzey Bireyin, başkaları ve bağımsız olarak izlemek istediği, ahlak ilkelerini seçtiği, kendine özgü değer sistemini örgütlediği düzeydir. Aşama 5: Sosyal Sözleşme Eğilimi Kanunların kullanımı bireysel haklar eleştirici bir şekilde incelenir. Toplumun kanunları ve değerlerinin göreli ve topluma özgü olduğu kabul edilir. Kanunlar demokratik yollardan değiştirilebilir. Kanunlar sosyal düzeni korumak, temel yaşama ve özlük haklarını güvence altına almak için gereklidir. Bu düzeye yetişkinlerin ancak %25’i ulaşabilir. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

16 Aşama 6: Evrensel Ahlak İlkeleri Eğilimi Birey, ahlaki ilkelerini kendisi seçip oluşturur. İlkeler, adalet, eşitlik, insan hakları gibi bazı soyut kavramlara dayanır. Bu ilkeleri ihmal eden kanunlara uyulmamalıdır. Adalet yasanın üstündedir. Birey haklarına saygı esastır. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

17 Kholberg’in Kuramının Sınırlılıkları Birçok araştırma aynı yaş grubunda ve erkeklerle yürütülmüştür. Ancak Kohlberg araştırmalarını kadın erkek herkese genellemiştir. Gerçek davranışları gözlemekten çok, ahlaki usa vurma ile ilgilenmesi olmuştur. Kholberg’in ahlak gelişimi dönemlerinin kesinlik derecesi ve evrenselliği tartışmaya açıktır. Dr. Kerim KARABACAK Kohlberg’in Ahlak Gelişimi Kuramı

18 Gilligan’ın Ahlak Gelişimi Kuramı Kohlberg’in ahlak gelişimi aşamalarının kesin ve evrensel olmadığını savunur. Kohlberg’in kadınlar ile çalışmaması nedeni ile eleştirir. Kızların herhangi bir yetersizlik nedeni ile düşük düzeyde bulunmadıklarını, ancak üçüncü düzeyden sonra toplumun beklentilerine ilişkin cinsiyet farklarının açık hale geldiğini belirtir. Önemli olan “ahlak sevgisi kazanmaktır. Okullar çocuklara gençlere “ahlak sevgisini kazandıabildiği düzeyde başarılıdır. Dr. Kerim KARABACAK Gilligan’ın Ahlak Gelişimi Kuramı

19 Ahlak Gelişimi Kuramının Eğitim Açısından Doğurguları Küçük çocukların bilişsel yapıları, kuralları ve ahlak ilkelerini anlamaya yeterli değildir. Bu nedenle kuralların anlatılması yerine yaparak yaşarak öğretilmesi gerekmektedir. Kuralların nedenleri onların anlaya bileceği eylemler ve somut yollarla açıklanmalıdır. Büyükler uygulamalarda iyi bir örnek model olmalıdır. Sembolik işlemler döneminde olan çocuk kedine göre öyküler uydurduğunda onu “yalancılıkla” arkadaşının oyuncağını aldığında ise “hırsızlıkla” suçlamamak gerkir. Dr. Kerim KARABACAK

20 Ahlak Gelişimi Kuramının Eğitim Açısından Doğurguları Okul öncesi dönemdeki çocuklarda kural olmadığı için onların yaramazlıkla etiketlendirilmemesi gerekir. Çocukların bilişsel yapılarına uygun ortamlar oluşturularak kurallar verilmelidir. İlköğretim ve ergenlik döneminde öğretmenler bazı gazete haberlerini sınıf ortamına getirerek öğrencilerin tartışmalarını sağlayabilir. Ailedeki sorumluluk paylaşımı ahlaki gelişim göz önünde bulundurularak verilmelidir. Dr. Kerim KARABACAK


"AHLAK GELİŞİMİ (Piaget, Kolberg ve Gilligan) Toplum kendi fonksiyonlarını gerçekleştirebilmesi için, o toplum içersinde yaşayan insanların bazı kuralları." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları