Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İ nsanların bazen a ş ırı derecede fedakarlıkta bulundu ğ u, lüzumsuz yere öfkelenip sinirlendi ğ i, kimi zaman ise a ş ırı heyecanlandı ğ ı görülebilir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İ nsanların bazen a ş ırı derecede fedakarlıkta bulundu ğ u, lüzumsuz yere öfkelenip sinirlendi ğ i, kimi zaman ise a ş ırı heyecanlandı ğ ı görülebilir."— Sunum transkripti:

1

2

3 İ nsanların bazen a ş ırı derecede fedakarlıkta bulundu ğ u, lüzumsuz yere öfkelenip sinirlendi ğ i, kimi zaman ise a ş ırı heyecanlandı ğ ı görülebilir. Kimi zamanda nedensiz yere savunmaya geçti ğ i görülür. Bu davranı ş lara doyurulmamı ş temel ihtiyaçların neden oldu ğ u iç huzursuzlukların giderilmesi için ba ş vurulur. Psikologların bazıları, bu davranı ş lara uyum mekanizmaları demektedirler. Çünkü bu davranı ş lar yoluyla birey, ihtiyaçlarının kar ş ılanmadı ğ ı durumlara uyabilmekte, tahammül edebilmektedir. Psikologların ço ğ u ise, bunlara, savunma mekanizmaları demi ş lerdir. Çünkü doyurulmamı ş ihtiyaçlar kar ş ısında birey,kendi varlı ğ ını tehlikede görmekte ve bu davranı ş ları ile benli ğ ini savunmaya geçmektedir.

4 -Temel ihtiyaçların doyurulmaması: ihtiyaçların tatmin edilememesi, engellenme ve çatışma durumuna düşme gibi başlıca iki sebepten ileri gelir.

5 1.Engellenme : Engellenme:Herhangi Engellenme:Herhangi bir davranışın içsel ya da çevresel bir nedenle bloke edilmesidir.Körlük, sağırlık ve zeka yetersizliği;bazen kendi eksikliklerimiz, bazen de olumsuz çevresel şartlar ve toplum düzeni, birtakım istek ve ihtiyaçlarımızın giderilmesini engeller. Engellenme insanda birtakım yılgınlıklara, türlü üzüntülere ve kaygılara yol açar. İç yaşam gergin bir duruma girer. Engellenmelerin sınırlı bir şekli, insanı daha çok çalışıp başarı yollarını aramaya sevk etmesi bakımından bazen faydalı olabilir. Ama bazen de bu engellenmelerin verdiği öfke,kaygı ve aşırı gerginlik halini yenemeyen insanlarda birtakım kompleksler gelişebilir. Kompleks: Türkçe karşılığıyla karmaşa, bilinçdışında var olan ve karar verme yetisini, sağduyu etkileyen ve baskı altında tutan,ruhsal dengesizliklere neden olabilen karmaşıklıkların tamamıdır.

6 İ nsanlar tarafından baskı altında kalan ki ş i kompleks geli ş tirebilir GÜDÜ Engel Kaygı,yılgı İ ç gerilimler

7 2. Çatı ş ma : Çatışma: insanı birbirine zıt davranışlara sürükleyen ihtiyaçlar karşısında meydana gelen huzursuzluk halidir. Her insanda bulunan çok çeşitli güdüler arasında birbiriyle bağdaşmayanlar, bireyi aynı zamanda birbirine zıt davranışlara güdüleyebilir. İnsan bunlardan hangisine karar vereceğini kestiremez ve sıkıntılı bir durum girer. Bu türlü organizma içinden gelen ve bireyi aynı zamanda birbirine zıt iki ayrı yöne çeken güdülerin birbiriyle savaşmasına-çatışma- denir. Örneğin; bir öğrenci Cumartesi akşamı hem(eğlenme ihtiyacının etkisi altında) hem de(başarılı olma ihtiyacı ile) kütüphanede çalışmak isteyebilir. Geli ş me iht. E ğ lenm e iht. Yoksa kütüphaneye mi? Diskoya mı?

8 Belli başlı üç çatışma tipi olduğu ileri sürülür: 1.Yana ş ma-Yana ş ma: Birey birbiriyle ba ğ da ş ması olanaksız iki çekici ere ğ e de aynı zamanda ula ş mak iste ğ indedir. Birey ikiye ayrılamayaca ğ ından bu mümkün olamaz Kaçma-Kaçma: Bireyin sevmedi ğ i, istemedi ğ i iki durumdan birini seçmek zorunda oldu ğ u zaman kar ş ıla ş tı ğ ı çatı ş ma biçimidir. İ nsan bu durum kar ş ısında ş a ş ırır ve bocalar. Örne ğ in; hem di ş imiz a ğ rıyor hem de di ş çiden pek çok korkuyorsak, bir kaçınma- kaçınma çatı ş ması meydana gelebilir. Bir ö ğ renci imtihanı yakla ş an hiç ho ş lanmadı ğ ı dersi çalı ş mak veya sınıfta kalma ihtimalleri ile kar ş ıla ş tı ğ ı zaman kaçma-kaçma çatı ş masına dü ş er. - -

9 3.Yanaşma-Kaçma: Birey aynı zamanda hem çekici hem de itici bir durum kar ş ısındadır. İ nsan aynı nesneye kar ş ı hem sevgi hem de nefret duyabilir. Örne ğ in; Ayten tombulcadır;rejim yapıp zayıflamak istiyor, ama beri yandan da pastayı çok seviyor.i ş te bu yana ş ma-kaçma çatı ş masıdır. -+-+

10 - Savunma Mekanizmaları Gerek engellenme, gerekse çatı ş ma yoluyla ihtiyaçlar doyumsuz kaldı ğ ı zaman, birey meydana gelen a ş ırı kaygı halinden kendini korumak için türlü yollara ba ş vurur ve bunları kısmen tatmin etme yoluna gider;bazen de garip ve saçma görünen davranı ş lara sapar. Bunlara uyum, ya da savunma mekanizması denir. -Belli ba ş lı uyum/savunma mekanizmaları ş unlardır: 1.Hayal kurma yoluyla avunma İ nsan arzu ve emellerini gerçekle ş tiremedi ğ i, iç ya da dı ş nedenlerle ihtiyaç ve güdüleri doyumsuz kaldı ğ ı zaman hayal kurarak doyum sa ğ lama yoluna sapar. Günlük hayatta tatminsiz kalan istekler, rüya veya hayal aleminde gerçekle ş ebilir.hayali i ş leten eylemler, ölçülü ve ılımlı olursa bireyi hem kısmen teselli etmesi bakımından hem de temel ihtiyaçlarını giderebilece ğ i yeni yollar telkin etmesi bakımından yararlı olur. Ancak hayal kurmada çok a ş ırı gidilecek olursa;birey. Gerçek ya ş amı dikkate almadan sadece hayal kurarak kendine doyum sa ğ lama yoluna saparsa,onun kendisini hayal aleminde kaybetmesi olana ğ ı ortaya çıkar.

11 Aç tavuk kendini bu ğ day ambarında zanneder. Ticarete yeni atılan biri,kendini ş öhretli bir zengin olarak hayal eder. Hayal kurmak çocuklukta yaptı ğ ımız en büyük avunmadır. 2.Bastırma (Repression) Engellenme yada çatışma dolayısıyla doyumsuz kalan bir güdü yada ihtiyacın meydana getirdiği sıkıntılı durumdan kurtulmak için, bireyin bu ihtiyacı görmemezlikten gelmeye,düşünmemeye, inkar etmeye ve bunu bilinç dışına itmeye çalıştığı olur. Toplumca onaylanmayan, hoş görülmeyen duygu ve istekleri birey kendine yakıştıramaz;bunların etkisinde olduğu halde, onları tanımamaya,hatta bazen bile bile inkar etmeye çalışır. Buna “Supresyon” denir. Birey bazen bunları tamamıyla baskı altına almakta başarı gösterir. Buna bastırma ”represyon” denir. Supresyon ile represyon arasındaki fark birincisinde bir yaşantının bilinçli olarak örtbas edilmesi,ikincisinde ise tamamıyla bilinçsiz olarak baskı altına alınması,inkar edilmesidir. Çatışma bilinç altına itilmiş olur. Bilinç altına itilen bu istek ve güdülerin davranışlarımız üzerindeki etkilerine ilk dikkati çeken Sigmund Freud dur.

12 3.Mantığa bürüme (Rasyonalizasyon-bahane bulma) Engellenen arzular, eksiklikler, ba ş arısızlıklar benli ğ i ve ki ş isel de ğ er duygusunu zedeler. Bu durumda birey do ğ ru olmayan, ama mantı ğ a uygun nedenlerle kendini savunmaya çalı ş ır. Kedinin uzanamadı ğ ı ci ğ ere mundar demesi Sa ğ lı ğ a iyi geldi ğ i için içiyorum abi! Sınavları ba ş aramıyorum, çünkü sistem kötü hocam! Ben çocu ğ umu döverim, ama onun iyili ğ i için!

13 4. Pollyanna (tatlı limon) davranı ş ı Her ba ş arısızlıkta bir iyi taraf görmeye çalı ş maktadır. Kadere razı olma, her ş eyin iyi bir tarafını görerek teselli bulma,sınırlı oldu ğ u takdirde faydalıdır. Bunu a ş ırı ş ekilleri insanı pek fazla pasif, her ş eyi oldu ğ u gibi kabul eder bir duruma sokabilir. Cüzdanımı çarptılar ama olsun, bu bana bir ders oldu! Çocu ğ umuz grip oldu, çok ş ükür zatürree olmadı! Dü ş tüm ama bir avuç toprak alıp kalktım! 5.Yansıtma (Projection- başkalarını suçlama) -Toplumca onaylanmayan, kendini küçültücü bazı davranı ş larının nedenlerine birey,kendi dı ş ındaki e ş ya, olay yada insanlarda aramaya yönelir. -bazen de ki ş i toplumca be ğ enilmeyen ve ahlaka aykırı görülen güdülerini, dü ş üncelerini ve isteklerini dı ş arı yansıtıp bunları ba ş ka insanlarda ve çevrede görmeye ba ş lar. Çevremdeki insanlar kendilerine güvenmiyor! Sürekli beni küçümsüyorlar!

14 6.Ödünleme (Compensation-telafi) Üstün olma ve be ğ enilme ihtiyacının herhangi bir ş ekilde engellenmesi sonunda ortaya çıkar. Birey bu durumda onurunu korumak için bir ba ş ka alanda a ş ırı çaba gösterme yolu ile üstünlük arzusunu doyurma yoluna girer. Bir ihtiyacı kar ş ılayacak esas faaliyet yerine ba ş vurulan davranı ş lar toplumca onaylanan, iyi sayılan ş eylerse, bu türlü ödünlemeler olumludur ve yüceltme (sublimation) adını alır. İş inde ba ş arısız olan bir i ş adamının ba ş kanı oldu ğ u derne ğ i çok iyi yönetmesi! 7.Özdeşim kurma (ındentification) Hayatta türlü ba ş arısızlıklar, engellenmeler ve yılgınlıklar kar ş ısında birey,bazen herhangi bir alanda ba ş arılı bir ki ş i yada ki ş ilerle kendini bir sayma, kendisini onlara yakın hissetme ile biraz doyum sa ğ layabilir. Yeti ş kinlerin sık sık kendilerini daha üstün seviyedeki bir insan yada kurum ile özde ş erek benlik de ğ erlerini arttırmaya çalı ş tıkları olur. Futbolda yenilen çocu ğ un:”Benim a ğ abeyim Galatasarayda oynuyordu” demesi

15 8.Karşıt tepkiler kurma (reaction formation) Bireylerin bazen çatı ş an duygu veya güdülerden toplumca be ğ enilmeyeni inkar için,böyle bir güdünün onları sevk etti ğ i davranı ş ın tam tersini yapmaya çalı ş tıkları ve bunda bir dereceye kadar ba ş arı gösterdikleri görülür. Bu tutumun a ş ırı biçimleri toplumca garip kar ş ılanır ve bazen bireyin aleyhine sonuçlanır. Karde ş ini kıskanan bir çocu ğ un a ş ırı derecede iyi bir abla yada a ğ abey olması İ nsanlardan nefret eden birinin,bunun tam tersi olarak herkese iyi davranması! 9.Yer değiştirme (displacement) Çe ş itli engellenmeler kar ş ısında, bu engellenmelere sebep olan ki ş iye türlü nedenlerle çatamayan kimse hıncını egemenlik kurabilece ğ i ba ş ka birinden veya e ş yadan alır. Telefonda kötü bir haber alan bireyin ahizeyi fırlatması! Kıyafeti istedi ğ i gibi dikilmeyen birinin terziye tepkisini elbiseyi parçalayarak göstermesi! Ö ğ retmeni tarafından dersten atılan bir ö ğ rencinin sınıftan çıkarken kapıyı çarpması!

16 10.Gerileme (regression) Sıkıntılı durumlarda yeti ş kin bir insan kekeler,kızarır, kendi olgunluk düzeyinin altında adeta bir genç çocuk gibi davranır. Dört ya ş ındaki bir çocu ğ un korktu ğ unda altını ıslatması! Bazen bizde a ğ layabiliyoruz…

17 Savunma mekanizmalarının görevi Engellemelerin ve çatışmaların meydan getirdiği gerginlikleri geçici de olsa azaltır. Engelleme durumların daha gerçekçi ve etkili çözümler üretebilmek için bireye zaman kazandırır. Bireyin engellemelere ve çatışmalara karşı direncini arttırır. İnsanın derin bir yeise düşmesinin önüne geçer. Savunma mekanizmalarının yetersizli ğ i Savunma mekanizmaları hiçbir zaman kişiye tam anlamında bir doyuma ve mutluluğa götürmez. Doyurulmamış temel ihtiyaç ve güdülerin etkisiyle kişi hayatını tüketebilir. Aşırı durumlarda ciddi uyumsuzluk ve ruh hastalıkları meydana gelebilir.

18 Ruh sa ğ lı ğ ı Ruh sa ğ lı ğ ı iyi olan bir kimse,problemlerini gerçekçi bir gözle görüp, bunları toplumun isteklerini az çok göz önünde bulundurarak çözebilen ki ş idir. Uyumsuzluklar ve ruh hastalıkları çe ş itli psikolojik metotlarla tedavi edilmektedir. Bu metotların tümüne –psikoterapi- denir. Psikolojik danı ş ma yardımıyla bireyin kendini daha iyi tanıması sa ğ lanmakta,problemlerini gerçek toplum ve çevre ş artları içinde çözme gücü arttırılmaktadır. Birey böyle bir yardımla davranı ş larının türlü nedenlerini görebilir,çe ş itli duygu ve güdülerini do ğ al ve normal olarak kabul edebilir ve bunlara sa ğ lıklı bo ş alma yolları sa ğ layabilirse, kendine güvenini kazanır ve ruh sa ğ lı ğ ını devam ettirebilir.

19 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ,FEN- EDEBİYAT FAKÜLTESİ,SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ,1.ÖĞRETİM MERVE PAŞAHAN


"İ nsanların bazen a ş ırı derecede fedakarlıkta bulundu ğ u, lüzumsuz yere öfkelenip sinirlendi ğ i, kimi zaman ise a ş ırı heyecanlandı ğ ı görülebilir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları