Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

INTRAVENÖZ (damar içi) UYGULAMALAR

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "INTRAVENÖZ (damar içi) UYGULAMALAR"— Sunum transkripti:

1 INTRAVENÖZ (damar içi) UYGULAMALAR
Hazırlayan Doç. Dr. Yurdanur DİKMEN

2 İlaçların intravenöz yolla verilmeleri, hızlı etki etmelerini sağlar.

3 İlaçların hemen etki etmesinin istendiği acil durumlarda
ilaçların tedavi edici kan düzeylerinin devamlı olarak sağlanmasının gerekli olduğu durumlarda ilaçların yüksek derecede alkali olup kas ve cilt altı dokusunu tahriş ettiği durumlarda intravenöz yol kullanılır.

4 İntravenöz ilaç uygulaması (damar içi)
Hemen etki görülür. Olası tehlikeleri; ilaca karşı ciddi ve hızlı reaksiyonlar, enfeksiyon yanlışlıkla artere girmektir. Doku zedelenmesi ve buna bağlı oluşabilecek enfeksiyonları önlemek için damara girmekte kullanılan kolun, bölgenin ve venin sağlam olmasına dikkat etmek gerekir.

5 Ven yerine artere girilmesi kangren ile sonlanabilir
Ven yerine artere girilmesi kangren ile sonlanabilir. İlaç enjekte edilirken kolun distaline doğru yayılan biçimde ya da elde bıçak saplanır biçimde ağrı duyulması ilacın artere verilmekte olduğunu gösterir. Bu durumda işlem derhal durdurulmalıdır.

6 İlaçların İntravenöz yolla Verilme Yöntemleri
İlacı enjektöre çekerek bir defaya mahsus doğrudan damara vermek (en fazla 10 cc.) Puşe ya da bolus yöntemi İlaçları mlt (cc) serum içine koyarak verme İlaçları mlt. sıvı içine koyarak verme.

7 İntravenöz ilaç uygulaması
Koldaki antekübital bölge genellikle doğrudan intravenöz enjeksiyon için seçilen bölgedir. Sıklıkla bazilik ve medyan kübital venler kullanılır.

8 Bu bölgedeki büyük ve yüzeysel venlerden bol kan alınabilir.
Ancak bu venler uzun süreli infüzyonlar için uygun değildir (hasta hareketini kısıtladığı için)

9 Damar içi Enjeksiyon (İntravenöz)
Kullanılan Damarlar: Çocuklarda: Temporal ven, Büyüklerde: Kolda; brakial venler (antekübitan bölge) (bazilik-sefalik ve medyan ven), Elde; dorsal pleksus (metakarpal venler), bacakta; femoral ven, Ayakta; popliteal, tibial, femoral venler kullanılır.

10 El üzerinde

11 kolda

12 ayakta

13

14 IV Uygulamalarda Kullanılan Venler
Birden çok enjeksiyon gerekiyorsa ya da uzun süreli infüzyon uygulanacaksa; Elin üstündeki ve ön koldaki dorsal metakarpal venler, baziliklik venler, alt sefalik ven ve aksesuar sefalik ven daha çok tercih edilmelidir. Bu venleri kullanırken distal kısımdaki venlerden başlanarak proksimale doğru çıkmak uygun olur.

15 IV Uygulamalarda Kullanılan Venler
Çok miktarda sıvı verilmesi ya da infüzyonun hızlı olması gerekiyorsa, Solüsyon hipertonikse ya da yüksek derecede asit ya da bazsa, Tahriş edici ilaçlar içeriyorsa elin metakarpal venleri yerine, ön koldaki daha geniş venler kullanılmalıdır.

16 IV Uygulamalarda Kullanılan Diğer Venler
Bu venlerin dışında; subklavian ven, internel jugular ven femoral ven gibi periferik venler yoluyla vene kava superiora ve ya kalbin sağ atriumuna katater yerleştirilerek damar içi sıvı tedavisi ve ilaç tedavisi uygulanabilir. Bu girişimleri uygulamak hekimin görevidir.

17 Koldaki venlerin kullanımı olanaksızsa, bacak ve ayak venleri kullanılabilir. Ancak bu venler trombüs oluşumuna ve embolilere yatkındır ve hareketliliği de engellenir. Gerekmedikçe kullanılmamalıdır!!! El ve ayak bileklerindeki venlerin kullanımı da vasküler staza bağlı trombüs oluşumu riski nedeniyle çok uygun değildir!!! Süt çocuklarında kan almak için antekübital bölgedeki damarlar büyük olmadığından, eksternal jugular venler ve femoral venler kullanılır.

18 İlaçların intravenöz yolla verilmesinde;
İlaçlar intravenöz enjeksiyon yoluyla, sıvı seti yoluyla ya da heparin kilidi yoluyla damara verilebilir. Bu yöntemlere intravenöz puşe ya da bolus yöntemleri denir. İlaç seyreltilmeden doğrudan damara verilir. İlaçlar çok miktardaki ( ml) intravenöz sıvı şişeleri ya da torbaları içine konularak damara verilebilir. İlaçlar az miktardaki (50 –100 ml) sıvı torbaları içine konularak damara verilebilir.

19 Damara (Vene) Girme Damara 30-45° açı ile iğnenin girişi

20 İntravenöz ilaç uygulaması

21 İntravenöz Enjeksiyonda Kullanılan Araç-Gereçler
 İlaç kartı İlaç  İlaç tepsisi Tedavi bezi  Enjektör ve iğne  Baticon  Alkol  Turnike  eldiven

22 Damara (Vene) Girme Malzemeler

23 İntravenöz Enjeksiyon Uygulaması-1
Doktor istemi, hastanın adı soyadı, ilaç kartı ve ilaç kontrol edilir. Eller yıkanır ve eldiven giyilir, hastaya işlem açıklanır. İlaç enjektöre çekilir. Enjeksiyon için uygun ven seçilir Enjeksiyon yapılacak kolun altına tedavi bezi ve muşambası serilir. Turnike, vene giriş bölgesinin cm. üzerinden fiyonk yaparak bağlanır. Ven dolgun değilse, venin distalinden kalbe doğru sıvazlanır ve parmak uçları ile vene hafifçe vurulur.

24 İntravenöz Enjeksiyon Uygulaması-2
Ven bölgesi önce baticon, sonra %70’lik alkol ile ıslatılmış pamuk tamponla damar boyunca silinir. Vene giriş noktasının altından deri aşağı doğru gerdirilir. Enjektör baş ve diğer parmaklarla el enjektörün üzerinde olacak ve iğnenin eğimi yukarıya bakacak şekilde tutulur. Enjektör ile damar arasına 30º‘lik açı oluşturulur. Damarın yanından deriyi delerek deriye girilir. İğne deriye girdikten sonra giriş açısı küçültülür. İğnenin 1/3’ü ven içinde ilerletilir.

25 İntravenöz Enjeksiyon Uygulaması-3
Enjektörün pistonu geri çekilerek kan gelip gelmediği kontrol edilir. Kan geldiğinde turnike çözülür. İlaç yavaş bir şekilde vene verilir. Pamuk tampon ile vene giriş bölgesi desteklenerek, iğne geri çekilir. Pamuk tampon ile bir süre ovmadan basınç uygulanır. Araç gereç kaldırılır. Eller yıkanır. İşlem kaydedilir.

26 Turnike Bağlama

27 Turnikenin bağlanması

28

29 Vene girilecek bölgenin görülebilirliğini sağlanması

30

31

32

33 El sırtındaki venlerin kullanılması

34 El sırtından girişte enjektörün ven içinde ilerletilmesi

35

36

37

38

39

40

41

42 IV KATATER YERLEŞTİRME
Plastik bir kataterin ven içine yerleştirilmesidir. Uzun süreli IV tedavisi ya da sıvı alımı gerektiren durumlarda vene bir katater yerleştirilir. Bunun nedeni, tekrarlanan IV ilaç ya da sıvının tekrar kolayca ven içine uygulanmasıdır.

43 IV katater, infeksiyon, inflamasyon ve tromboz belirtilerinin (morarma, ağrı.) bölgeye uygulanmalıdır. Uzun süre kalacağı için (maksimum 72 saat) hastanın hareketinin engellenmemesi için eklem bölgeleri tercih edilmemelidir. IV katater yaygın olarak el, kol ve ayak üzerindeki venlere yerleştirilmelidir.

44 IV Katater yerleştirme bazı durumlarda oldukça zordur.
çok fazla sayıda IV katater uygulanmış hastalarda, venler skar dokusu ile skalerize olduğu için Bebek veya çok yaşlı hastalarda ven duvarı çok narin olduğu için Obez hastalarda yüzeyel venlerin tespiti zor olduğu için Kaşektik hastalarda, venler çok ince ve kolayca yırtılabildiği için Ciddi dehidratasyonlarda venlerin dolgunluğu kaybolduğu için Şoka giren hastalarda venlerde büzüşme olduğu için

45 IV katater çeşitleri Farklı renklerde, numaralarda ve uzunluklarda kataterler vardır. Bunlara branül ya da intraket adı verilir.

46 IV katater çeşitleri NUMARA RENK UZUNLUK 14
Turuncu (kan transf.-kan alma için) 45 16 Gri (kan transf.-kan alma için) 17 Beyaz (kan transf.-kan alma için) 18 Yeşil (kan transf.-kan alma için) 20 Pembe (yetişkin hasta için) 32 22 Mavi (çocuk ve zayıf hasta için) 25 24 Sarı (çocuk ve bebeklerde) 19

47 IV Katater Yerleştirmede Kullanılan Araç-Gereçler
 İlaç kartı İlaç  İlaç tepsisi Tedavi bezi  Branül (IV Katater)  Baticon  Alkol Turnike  eldiven

48 IV Katater Yerleştirme İşlemi Malzemeler

49 IV Kateterin vene yerleştirilmesi

50 Kateterin iğnesinin çıkarılıp ven içinde kalacak plastik kısmın ilerletilmesi

51 Plastik kısmın ilerletilmesi

52 Kataterin yerleştirilmesi

53

54 Kateterin tespit edilmesi

55

56

57 İdeal bir kateter pansumanının özellikleri
Steril olmalı, Dışarıdan oluşabilecek mikrobiyal kontaminasyona karşı koruyuculuk sağlamalı, Kateter alanını mümkün olduğu kadar kuru tutmalı (nemli olması enf. riskini arttırır)

58 Kateter alanında patojen mikroorganizmaların kolonizasyonuna izin vermemeli,
İrritan olmamalı, Hasta tarafından kabul edilecek kadar rahat ve estetik olmalı, Kolay yerleştirilmeli ve çıkartılmalı,

59 Enfeksiyonunun erken saptanması için giriş alanının gözlenmesine izin vermeli,
Güvenli bir tespit ile kateterin hareketini önlemeli, Ekonomik olmalıdır.

60 Transparent Polyurethene Pansuman (Tegaderm-Transparan Pansumanlar)
Ekonomik açıdan standart gaz pansumanı ve flastere göre daha pahalı.

61 Avantajları; Kateterin güvenli tespitini sağlar. Böylece kateterin hareketiyle ciltteki m.o.’ların kan dolaşımına taşınması engellenir. Kateter giriş alanının sürekli gözlenmesine izin verir.

62 Kateterin tespitinin çıkarılması

63 Kateterin venden çıkarılması

64 Kanamayı engellemek için vene baskı uygulanması

65 Kullanılan IV solüsyonlar
İntravenöz sıvı uygulamasında kullanılan solüsyonlar izotonik, hipotonik ve hipertonik olmak üzere üç çeşittir: 1-İzotonik Solüsyonlar 2-Hipotonik Solüsyonlar 3-Hipertonik Solüsyonlar

66 İZOTONİK SOLÜSYONLAR İzotonik solüsyonların ozmolaritesi vücut sıvılarının ozmolaritesi ile aynıdır, dengeli solüsyonlar da denir. Bundan dolayı intrasellüler ve ekstrasellüler sıvıda herhangi bir değişiklik meydana gelmez ve ozmoz oluşmaz. Sıvı elektrolit ihtiyacını karşılamak ve ilaç uygulamak için kullanılır. Örneğin, % 09 NaCl, (serum fizyolojik, salin), % 5 Dekstroz ve Ringer Laktat

67 HİPOTONİK SOLÜSYONLAR
Hipotonik solüsyonların ozmolaritesi vücut sıvılarının ozmolaritesinden daha düşüktür. Hipotonik solüsyon, ekstrasellüler sıvının ozmolaritesini düşürerek ozmoz ile intrasellüler sıvıya geçer. Hücrelerin sıvıyı absorbe etmesi ile hücreler şişer. Vücuttan su kayıplarında verilir. Örneğin, % 045 NaCl

68 HİPERTONİK SOLÜSYONLAR
Hipertonik solüsyonların ozmolaritesi vücut sıvılarının ozmolaritesinden daha yüksektir. Hipertonik solüsyon, ekstrasellüler sıvının ozmolaritesini artırarak ozmoz ile intrasellüler sıvının ekstrasellüler sıvıya geçmesine ve hücrelerin büzülmesine neden olur. Şokta ve özellikle yanıklı hastalarda kullanılır. Örneğin, %10 dekstroz, %20 dekstroz, %3 Sodyum klorür vb.

69 İntravenöz solüsyonlar, steril ve vakumlu olarak cam şişe ya da plastik torbalarda 50, 100, 150, 250, 500 ve 1000 ml hacminde bulunur. Cam şişelerin ağzı, lastik tıpa ile kapatılmış üzeri, metal ya da plastikle kaplanmıştır. Plastik torbaların üzeri koruyucu plastik kılıfla kaplanmıştır. Plastik torbalarda sıvı içine ilaç vermek ve set takmak için iki adet port (bağlantı girişi) bulunur.

70 Renkli kapak bulunan porta, kapak çıkarıldıktan sonra intravenöz sıvı seti takılır.
Solüsyon içine ilaç verebilmek için enjeksiyon portu kullanılır. Solüsyonlar kullanılmadan önce kullanma tarihi, niteliği ve ısısı kontrol edilmelidir. Oda ısısında olmalı, içinde partikül bulunmamalıdır. İnfüzyon esnasında solüsyon şişesi (askı ile) ya da torbası serum askılığına takılır.

71 IV Sıvı Seti

72 Doz Ayarlayıcı Set (Dose-flow)

73 gelebilecek aksaklıkları önleyen emniyet ve alarm sistemi mevcuttur.
İnfüzyon pompası İnfüzyon pompası, IV sıvı setinin takıldığı, hastaya verilecek olan ilaç ve solüsyonları, ayarlanan zaman içinde, belirlenen akış hızında verilmesini sağlayan elektronik cihazdır. Ekrandaki göstergelerden istem ayarlanır. Çeşitli modelleri olmakla birlikte çoğunlukla kontrollü bir step motora bağlı basit bir pompa, infüzyon işlemi sırasında meydana gelebilecek aksaklıkları önleyen emniyet ve alarm sistemi mevcuttur.

74 IV UYGULAMADA SIVI HESAPLAMASI-1
Akış Hızı (Saat): Gidecek Toplam Sıvı Miktarı Gidecek Toplam Süre Örnek: 1000 cc. / 5 saat: 200 cc. (1 saatte gidecek miktar)

75 IV UYGULAMADA SIVI HESAPLAMASI-2
Akış Hızı (Dakika): Toplam Sıvı Miktarı X 20 (Damla Faktörü) Gidecek Toplam Süre (dakika) Örnek: 1000 cc X 20 / 4 Saat X 60: 83,333:83/dk. SIVI YAKLAŞIK DAKİKADA 83 DAMLA GİDECEK ŞEKİLDE AYARLANIR.

76 Örnekler- dakikada gidecek miktarları siz hesaplayın
2000 cc. % 5 Dekstroz 5 saatte gidecek?? 500 cc. %0,9 İzotonik 3 saatte gidecek?? 3000 cc. %5 Ringer Laktat 12 saatte gidecek?? 100 cc. %2 İzotonik 30 dk. da (yarım saat) gidecek?? 1000 cc. %5 Dektroz 2 saatte gidecek??

77 sonuçlar 133,3: 133/dk. 55,5: 56/dk. 83,3: 83/dk. 66,6: 67/dk.

78 IV İlaç Uygulama ve IV Katater Yerleştirilmesi İşleminin Komplikasyonları-1
İnfiltrasyon: İğnenin damar dışına çıkması ve sıvının deri altında birikmesi. Ekstravazasyon: Uygulama sırasında ilaçların doku içine yayılması sonucu hücre harabiyetidir. Uygulama bölgesindeki derinin etrafında şişlik ve solukluk, giden sıvının yavaşlaması ve bölgede ağrı görülür. IV tedavi hemen sonlandırılmalıdır.

79 IV İlaç Uygulama ve IV Katater Yerleştirilmesi İşleminin Komplikasyonları-2
Emboli: ilk oluştuğu yerden ayrılmış kan dolaşımı ile taşınarak diğer damarlara gidebilen ve onları tıkayabilen katı parçacıktır. Damar boyunca solukluk, siyanoz, hipotansiyon, dispne, bilinç kaybı ve ölümle sonuçlanabilir. Farkedildiğinde IV tedavi hemen sonlandırılmalıdır. Hematom: Genellikle iğnenin ven duvarına zarar vermesi sonucu katater giriş yerindeki dokuda renk değişikliğidir. İşlem sonlandırılır ve bölgeye basınç uygulanmalıdır.

80 IV İlaç Uygulama ve IV Katater Yerleştirilmesi İşleminin Komplikasyonları-3
İnfeksiyon: Patojen mikroorganizmalar tarafından meydana gelir. Bölgede kızarıklık, ağrı ve ödem vardır. Lokal ya da sistemik olabilir. İşlem durdurulur ve hastadan kan kültürü alınır. Flebit: Verilen ilaç ya da maddelerin kimyasal irritasyonu sonucunda venlerin inflamasyonudur. Ven boyunca ağrı, kızarıklık, şişme, sıcaklık ve yanma görülür. En çok bacaklarda görülür.

81 IV İlaç Uygulama ve IV Katater Yerleştirilmesi İşleminin Komplikasyonları-4
Dolaşımın Yüklenmesi: Fazla miktarlarda ya da hızlı olarak sıvı verildiği durumlarda görülür. Taşikardi, hipertansiyon ve boyun venlerinde dolgunluk vardır. IV sıvının hızı yavaşlatılmalı ve yaşam bulguları sık sık kontrol edilmelidir. Hava Embolisi: İşlem sırasında gözden kaçan ilaçla ya da sıvı ile birlikte verilen havanın dolaşıma katılarak, damarı tıkamasıdır. Bunların dışında IV uygulama kopmlikasyonları olarak hastalarda pulmoner ödem ve pirojenik reaksiyonlar da görülebilir.

82 Flebit Ekstravazasyon video Hematom

83 Kan Alma İşlemi Bu işlem laboratuvar tetkikleri için kan örneği almak amacıyla ile uygulanır. İstem hekim tarafından verilir. Kan kapalı vakum sistemi kullanılarak ya da direk enjektörle alınabilir.

84 Vakum sistemi kullanılarak birden fazla tüpe gerekli miktarda kan örneği alınabilir.
Kullanılan bu sisteme vacutenier denir. Kan doğrudan tüp içine alındığından transfer gerektirmez ve ele iğne batma riski yoktur.

85 Kan almak için en uygun ve yaygın kullanılan damarlar sefalik, bazilik, orta kübital venler ve metakarpal (elin üstündeki venler) venlerdir.

86 Dikkat edeceğimiz önemli bir nokta
IV ilaç uygulamasında, iğne girişinden sonra enjektöre kan geldiğinde turnike MUTLAKA çözülmelidir. Aksi halde ilaç gitmez. Kan alırken, iğne girişinden sonra enjektöre kan geldiğinde ise turnike ASLA çözülmemelidir. Aksi halde çözülürse enjektöre kan gelmez.

87 Enjeksiyon uygulamalarında işlem bittikten sonra iğnenin kapağı kesinlikle kapatılmamalıdır!!!!!!

88 Kullanılan malzemeler mutlaka atık kutusuna atılmalıdır.
video

89 TEŞEKKÜR EDERİM...


"INTRAVENÖZ (damar içi) UYGULAMALAR" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları