Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PVC (Polivinil klorür) ([CH 2 CCl 2 ]n). Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. (Kristal.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PVC (Polivinil klorür) ([CH 2 CCl 2 ]n). Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. (Kristal."— Sunum transkripti:

1 PVC (Polivinil klorür) ([CH 2 CCl 2 ]n)

2

3 Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. (Kristal olmayan katı yapılar genel manada amorf yapılar olarak adlandırılır. Eğer bir cismin atomlarının dizilişinde rast gele düzensizlikler varsa bu yapıya amorf yapı denir.) PVC beyaz veya açik sari renkli toz polimerdir. PVC beyaz veya açik sari renkli toz polimerdir. Normal PVC %53-55 klor içerir. Polivinil klorürü 60ºC’ye kadar isletmek mümkündür. Isitildiginda klorlanmis hidrokarbonlar tarafindan çözünür. Normal PVC %53-55 klor içerir. Polivinil klorürü 60ºC’ye kadar isletmek mümkündür. Isitildiginda klorlanmis hidrokarbonlar tarafindan çözünür. Asitlerin ve bazlarin etkisine karsi dayaniklidir. Su, alkol ve benzin PVC’ye hiçbir etki göstermez. PVC yüksek elektroliz özelligine sahiptir ve yanmayan bir polimerdir. Asitlerin ve bazlarin etkisine karsi dayaniklidir. Su, alkol ve benzin PVC’ye hiçbir etki göstermez. PVC yüksek elektroliz özelligine sahiptir ve yanmayan bir polimerdir. PVC 140ºC’de yavas yavas,170ºC’de ise kolaylikla HCI ayrilmasiyla parçalanir ve polimerde çift bag meydana gelir. Bu nedenle polimere stabilizotörler katilir. PVC 140ºC’de yavas yavas,170ºC’de ise kolaylikla HCI ayrilmasiyla parçalanir ve polimerde çift bag meydana gelir. Bu nedenle polimere stabilizotörler katilir.

4 - PVC iki ana maddeden oluşur. Chlorine (tuzdan) ve Ethylene (ham petrolden). - Bu bileşim, ethylene dichloride, çok yüksek ısılarda Vinyl Chloride Monomer (VCM) gazına dönüştürülür. Polymerizasyon denilen kimyasal reaksiyon ile VCM kimyasal olarak sabit bir toza dönüşür. Buna PVC denir.

5 PVC, ilk kez 1920'li yıllarda sentezlenmiş ancak 1930'lu yıllardan sonra kullanılmaya başlanmış ve kullanımı özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında artmış; son yıllık süreçte ise en yaygın kullanılan polimer türlerinden biri olmuştur.Türkiye’de bugün, plastik, tekstil, kauçuk, otomotiv, elektronik sanayilerinin ham madde olarak kullanıldığı 50’ye yakin petrokimyasal madde Yarımca ve Aliağa’daki Pektim komplekslerinde üretilmektedir. Pektim ve diğer sanayilerin 2000 yılı itibariyle toplam üretim kapasitesi senede 2,9 milyon tona ulaşmaktadır. ÜRETİMİ VE KULLANIM ALANLARI

6 PVC sert ve fleksible olarak iki çesit kullanim alani vardir. PVC sert ve fleksible olarak iki çesit kullanim alani vardir. Sert PVC daha çok boru,pencere profili, duvar kaplamalari vb. alanlarda kullanilir. Bunlar hava sartlarina dayanikli, mukavemeti yüksek, sert ve kendi kendine yanmamazlik özelliklerine sahiptirler. Yumusak veya fleksible PVC türleri ise daha çok kablo sanayi, yer dösemeleri, oyuncak ve eldiven yapiminda kullanilmaktadir. Sert PVC daha çok boru,pencere profili, duvar kaplamalari vb. alanlarda kullanilir. Bunlar hava sartlarina dayanikli, mukavemeti yüksek, sert ve kendi kendine yanmamazlik özelliklerine sahiptirler. Yumusak veya fleksible PVC türleri ise daha çok kablo sanayi, yer dösemeleri, oyuncak ve eldiven yapiminda kullanilmaktadir. PVC, inşaat sektöründen (dolap,mutfak,pencere profili, kapı, panjur, sulama ve pis su boruları, duvar-yer ve çatı kaplama malzemesi olarak) ambalaj- paketleme sanayisine (bi-oriente ince shrink film, kapak içi mantarı, şişe ve torba yapımında), tıptaki çeşitli uygulamalardan (kan torbası, serum tüpü, ameliyat eldiveni ve kalp kateter'i olarak) elektrik-elektronik malzeme yapımına (yüksek volt izolatörü, optik fiber kılıf zarfı olarak), otomotiv alanındaki kullanımlarından (cam fitili/silecek sistemi, döşeme, paspas olarak), çeşit1i diğer tüketim eşyasının üretimine (oyuncak, çeşit1i sportif malzeme, muşamba, suni deri ve ayakkabı; ve hatta kredi kartlarının yapımına) kadar, kısaca hayatımızın hemen her alanında yaygın olarak kullanılmaktadır.

7

8 Polivinil klorid 19. yüzyılda iki farklı halde, 1835’te Henry Victor Ragnault ve 1872’de Eugen Baumann tarafından kaza eseri keşfedilmiştir. 20. yüzyılın başlarında, Rus kimyacı Ivan Ostromislensky ve Fritz Klatte Alman kimya şirketi Griesheim-Elektron ile PVC’yi ticari ürünlerde denemiştir, fakat katı halde işlem görme zorlukları ve polimerin gevrekliği çabaları durdurmuştur. Polivinil klorid 19. yüzyılda iki farklı halde, 1835’te Henry Victor Ragnault ve 1872’de Eugen Baumann tarafından kaza eseri keşfedilmiştir. 20. yüzyılın başlarında, Rus kimyacı Ivan Ostromislensky ve Fritz Klatte Alman kimya şirketi Griesheim-Elektron ile PVC’yi ticari ürünlerde denemiştir, fakat katı halde işlem görme zorlukları ve polimerin gevrekliği çabaları durdurmuştur.19. yüzyılda RusAlmanpolimeringevrekliği19. yüzyılda RusAlmanpolimeringevrekliği 1926’da, B.F. Goodrich şirketinden PVC’yi farklı katkı maddeleri ile karıştırıp, plastikleştirme metodu geliştirmiştir. Bu sonuç, daha kolay işlenebilir malzemeyi vermiş ve alandaki yaygın kullanım bundan yakın bir zaman sonra başarılmıştır. 1926’da, B.F. Goodrich şirketinden PVC’yi farklı katkı maddeleri ile karıştırıp, plastikleştirme metodu geliştirmiştir. Bu sonuç, daha kolay işlenebilir malzemeyi vermiş ve alandaki yaygın kullanım bundan yakın bir zaman sonra başarılmıştır. 1926

9 PVC Kullanım Payı Kullanım Alanları Kullanım %’si İnşaat Yapı 50 Ambalaj 18 Kablo & Elektronik 10 Taşımacılık 4 Diğer 18

10 PVC’ ye Alternatif Ürünler Pencere profilleri – Ağaç Pencere profilleri – Ağaç Borular – Beton boru, çelik boru, galvanizli Borular – Beton boru, çelik boru, galvanizli demir boru, künk, bakır boru demir boru, künk, bakır boru Yer döşemeleri – Ağaç, taş, kauçuk, seramik Yer döşemeleri – Ağaç, taş, kauçuk, seramik Duvar Örtüsü – Duvar kâğıdı, mermer, çini, boya Duvar Örtüsü – Duvar kâğıdı, mermer, çini, boya Oluk – Galvanizli demir Oluk – Galvanizli demir

11 NEDEN PVC İyi bir ısı yalıtımına sahip olması nedeni ile ısı kayıplarını engelleyerek yakıttan tasarruf edilmesini sağlar. İyi bir ısı yalıtımına sahip olması nedeni ile ısı kayıplarını engelleyerek yakıttan tasarruf edilmesini sağlar. Klor içermesi nedeni ile PVC' nin alev alma sıcaklığı yüksektir, alev tutuştuğunda kendiliğinden hemen söner. Klor içermesi nedeni ile PVC' nin alev alma sıcaklığı yüksektir, alev tutuştuğunda kendiliğinden hemen söner. Alüminyum ve ahşapla karşılaştırıldığında daha hafiftir. Alüminyum ve ahşapla karşılaştırıldığında daha hafiftir. Ses yalıtımına sahiptir ve gürültü kirliliğinin önüne geçer. Ses yalıtımına sahiptir ve gürültü kirliliğinin önüne geçer. Genel ve çok maksatlı kullanım sağlar. Genel ve çok maksatlı kullanım sağlar. PVC atıklar, kağıt ve cam atıklar gibi toplanıp tekrar değerlendirilebilir. PVC atıklar, kağıt ve cam atıklar gibi toplanıp tekrar değerlendirilebilir. Kolay temizlenir ve az bakım gerektirir. Kolay temizlenir ve az bakım gerektirir. PVC'nin pencere veya kapı imalinde kullanılması ile ahşap ikame edilerek, ağaç kesimi azalır ve ormanların korunması sağlanır. PVC'nin pencere veya kapı imalinde kullanılması ile ahşap ikame edilerek, ağaç kesimi azalır ve ormanların korunması sağlanır.

12 PVC KATKI MALZEMELERİ VE NEDEN OLDUĞU KİRLİLİK PVC ham madde olarak kullanılmaktadır. Bu yüzden birçok katkı maddeleri kullanılır. Bu katkı maddelerinin içinde çok toksik maddeler vardır.Aşağıdakiler en toksik olanlarıdır. PVC ham madde olarak kullanılmaktadır. Bu yüzden birçok katkı maddeleri kullanılır. Bu katkı maddelerinin içinde çok toksik maddeler vardır.Aşağıdakiler en toksik olanlarıdır. Kurşun bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Kurşun bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Kadmiyum bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Kadmiyum bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Diğer metal bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Diğer metal bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Organotin bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Organotin bileşikleri (sağlamlaştırıcı) Fatelitler (Plastikleştiriciler) Fatelitler (Plastikleştiriciler) Florlu parafinler (plastikleştirici genişleticileri) Florlu parafinler (plastikleştirici genişleticileri) Antimon bileşikleri (alev almayı geciktiriciler) Antimon bileşikleri (alev almayı geciktiriciler)

13 Kurşun Bileşikleri Sağlamlastırıcı olarak kullanılan kursun bilesikleri üründen sızarak etrafa yayılabilir.Özellikle çocuklarin, maruz kalma olasılığının yüksek olmasi ve kurşunun toksisitesi nedeniyle bu durum endise vericidir yilinda Kanada’da birçok gazetede, pencerelerde kullanilan PVC gölgeliklerinden günes isinlarindan dolayi etrafa kursun yayildiginin anlasilmasi üzerine bu PVC ürünlerinin kullanimdan kaldirildigi haberi yayinlanmistir. Bunun sebebe etrafa yayilan kursun tozlarinin özellikle alti yas altindaki çocuklar için tehlikeli olmasidir.

14 Kadmiyum Bilesikleri Kadmiyum PVC’nin saglamlastirilmasi ve baska amaçlarla kullanilan toksik bir metaldir ve ayni zamanda PVC’de bir pigmenttir. Pencere profilleri kadminyum ile saglamlastirilmaktadir. Plastiklerde kadmiyum kullanimi çevresel nedenlerden dolayi Isveç’de ve daha sonra Avrupa Birliğinde de yasaklanmistir. Klorlu Parafinler Klorlu parafinler genellikle PVC kapli elektrik kablolarinda kullanilir ve PVC içerisinde toplam agirligin %10’nu olusturur. Klorlu parafinler dogada uzun süre kalabilen kararli, biyoakümülatif ve yayildigi noktadan çok uzaklara tasinabilen ekotoksik bilesiklerdir. Oslo ve Paris Komisyonlari 1996 yilinda Kuzey Dogu Atlantik ülkelerinde klorlu parafinlerin kullanimini ortadan kaldirmistir.

15 Antimon Bilesikleri Antimon trioksit, alev almayi geciktirici olarak kullanilir. Toksiktir ve ayni zamanda kanserojen etkisinden kuskulanilmaktadir. Fatelit Plastiklestiricileri Fatelit plastiklestiriciler (fatelit esterler) PVC yumusaticisi olarak en genis kullanima sahip olan bir bilesik ailesidir. Çevrede kararli ve dogada en fazla bulunan insan yapimi kimyasallardir. Ayni zamanda denek hayvanlari üzerinde yapilan incelemelerde çesitli toksik etkileri oldugu gözlenmistir. Bazi fatelitler hayvanlarda kansere neden olurken, en çok kullanilan fatelit olan DEHP’nin insanlarda kansere neden oldugu kabul edilmistir. Bazilarinin karaciger, böbrekler üzerinde zararli etkileri vardir ve ayni zamanda gözlere de zarar verebilirler.Bazi fatelitler erkeklerin ve kadinlarin üreme sistemlerine zarar verebilir, üremeyi basarisiz kilabilir ve spermde kalitimsal bozukluklara sebep olabilir.Fatelitlerin insanlara özellikle çocuklara zarar verebilecegi diger bir kaynakta solunum yoluyla geçmesidir.

16 KLOR VE KLORLU ORGANIK BILESIKLER Klor, laboratuarda ilk defa yapay olarak 1774 senesinde elde edilmistir, ancak klorun ayri bir kimyasal element oldugunu ilk olarak 1808 yilinda H.Davey fark etmis ve bu elementi Yunanca “yesilimsi sari” anlamina gelen “chloros” kelimesinden yola çikarak adlandirmistir. Son derece tahris edicidir ve akcigerlerde ödem olusmasina sebep olur. Maruz kalinmasi ani ölümle sonuçlanabilir. Klor, PVC’nin disinda daha binlerce degisik klorlu ürünlerin üretiminde kullanilir. Klorlu organik bilesiklerin en bilinenleri ziraatte kullanilan DDT, transformatörlerde kullanilan PCB ve dünyanin en toksik organik kirleticileri olan dioksinler ve furanlardir. PVC ve yapitaslari olan etilen diklorür ile vinil klorür de klorlu organik bilesiklerdir.

17 PVC ve DİOKSİN PVC dünyanın en büyük dioksin kaynaklarından birisidir. Dioksin, kansere yol açmaktadır. Bu grup kimyasallar bugüne kadar çevreye bırakılmış en zehirli kimyasallardır. Bu kimyasalların UNEP'in Stockholm Konvansiyonu altın küresel düzeyde ortadan kaldırılması hedeflenmiştir. Dioksinler, PVC plastikleri atık yakma tesislerinde- (incinerators), ev sobalarında yakıldığında, açık çöp yakma sonucunda, binalarda ve araçlardaki kaza sonucu yangınlarda ortaya çıkmaktadır. Dioksinler ayrıca PVC gibi klorlu ürünlerin imalatı sırasında oluşmaktadır. PVC ürünlerinin içinde zehirli kimyasal katkısallar birleştirilmektedir. Dioksinler, PVC plastikleri atık yakma tesislerinde- (incinerators), ev sobalarında yakıldığında, açık çöp yakma sonucunda, binalarda ve araçlardaki kaza sonucu yangınlarda ortaya çıkmaktadır. Dioksinler ayrıca PVC gibi klorlu ürünlerin imalatı sırasında oluşmaktadır. PVC ürünlerinin içinde zehirli kimyasal katkısallar birleştirilmektedir. Dioksinler şu anda çevrede ve besin zincirinde baştan sona bulunmaktadır. Özellikle süt ürünleri, et, balık ve yumurta gibi yağlı yiyecekler yoluyla hepimizin günlük diyetlerinde bulunmakta ve bu şekilde hepimiz Dioksinler şu anda çevrede ve besin zincirinde baştan sona bulunmaktadır. Özellikle süt ürünleri, et, balık ve yumurta gibi yağlı yiyecekler yoluyla hepimizin günlük diyetlerinde bulunmakta ve bu şekilde hepimiz Maruz kalmaktayız. Maruz kalmaktayız. Dioksin ailesinin en öldürücü şekli olan TCDD kanserojen ve hormon bozucu olarak bilinmekte ve şu ana kadar üretilen en zehirli sentetik bileşik olarak tanınmaktadır. Dioksin ailesinin en öldürücü şekli olan TCDD kanserojen ve hormon bozucu olarak bilinmekte ve şu ana kadar üretilen en zehirli sentetik bileşik olarak tanınmaktadır.

18 ETILEN DIKLORÜR VE VINIL KLORÜR Etilen diklorür; renksiz, hos kokulu uçucu bir sıvıdır. Kimyasal adi 1,2-dichloroethane olsa da daha sik etilen diklorür veya EDC olarak adlandirilir. Dogada çok uzun süre kalici degildir, fakat hem tehlikeli hem de toksiktir. Son derece yanicidir ve patlama riski tasir. Uçucu olmasindan dolayi, en sik maruz kalma yolu teneffüsdür. Yine de cilde ve gözlere temasiyla da zarar verebilir. Solunum yoluyla alindiginda toksik etkileri daha fazla olur. PVC üretiminde klor elde edilmesinden sonraki asama etilen diklorür (EDC) yapmaktadir. Bu daha sonra, PVC’nin temel yapitasi (monomer) olan vinil klorüre dönüstürülür. EDC oksiklorlama ya da direkt klorlama ile elde edilebilir. Direkt klorlama yönteminde EDC, etilen ile klorun reaksiyonundan elde edilir.Oksiklorlama yönteminde ise etilenin hidrojen klorür ve oksijenle tepkimeye sokulmasiyla EDC elde edilir.

19 Vinil Klorür (VC) üretmek için EDC, yüksek basinca ve ısıya tabi tutulur. Bu EDC’nin isisal parçalanmasina neden olur ve bu da vinil klorür monomer ve hidrojen klorürün ortaya çikmasiyla sonuçlanir. Etilen diklorür de, vinil klorür monomer de tehlikeli kimyasallardir. Bunlarin üretim süreci, ayni zamanda düzinelerce tehlikeli kimyasallar içeren toksik klorlu atiklarin olusmasiyla sonuçlanir. Bu atiklar modern endüstrinin ürettigi en zehirli kimyasallardan biri olan dioksinleri de içerir. Normal sartlar altinda vinil klorür; renksiz, tatli kokulu bir gazdir. ABD’de 1992 yilinda üretilen vinil klorür’ün %98’i PVC üretiminde kullanilmistir. Vinil klorüre maruz kalmanin en yaygin yolu teneffüstür. Vinil klorüre maruz kalan isçiler üzerine yapilmis arastirmalar, bir çogu sigara kullandigindan ve de sikça cigerlere zarar verebilen PVC tozuna da maruz kalmalari sebebiyle çok karmasiktir. Fakat, yine de siklikla emphysema, dyspenea, akcigerde yaralara ve akcigerle ilgili baska saglik sorunlarina neden olmaktadir.

20 - - Üretim Sırasında Oluşacak Zararları PVC tozunun üretimi vinil klorür monomer (VCM) gibi tehlikeli patlayıcı maddelerin taşınmasını içermekte ve özellikle etilen diklorür (EDC) katranları gibi zehirli atıkların oluşturulmasına yol açmaktadır. Özellikle katran atıklar yüklü miktarlarda dioksin içermekte ve yakıldıklarında veya boşaltıldıklarında daha da geniş bir alana dioksinler yaymaktadır. Daha önceleri bu atıklar 1991'de dünya çapında bir yasak kabul ettirilinceye kadar okyanus atık yakma gemilerinde yakılmaktaydı. Yasak bunların zehirli emisyonlarından ve sualtı ekosistemi tehdit etmelerinden kaynaklanmaktaydı. Bu atıklar şu an karada atık yakma tesislerinde yakılmakta veya derin çukurlara boşaltılmaktadır. Geniş çeşitlilikte ürünler oluşturabilmek için PVC'ye çok sayıda katkı eklenmektedir. Bu katkı bazıları, yumuşatmak ve esnekleştirmek için yumuşatıcılar (plasticisers), stabilitör veya renk verici olarak ağır metaller ve mantarların diğer katkı yemesini önlemek için kullanılan fungi ilaçlarıdır. Böylece PVC üretimi çok büyük ikincil bir zehir üreten ayrı bir endüstriyi de içermektedir. PVC tozunun üretimi vinil klorür monomer (VCM) gibi tehlikeli patlayıcı maddelerin taşınmasını içermekte ve özellikle etilen diklorür (EDC) katranları gibi zehirli atıkların oluşturulmasına yol açmaktadır. Özellikle katran atıklar yüklü miktarlarda dioksin içermekte ve yakıldıklarında veya boşaltıldıklarında daha da geniş bir alana dioksinler yaymaktadır. Daha önceleri bu atıklar 1991'de dünya çapında bir yasak kabul ettirilinceye kadar okyanus atık yakma gemilerinde yakılmaktaydı. Yasak bunların zehirli emisyonlarından ve sualtı ekosistemi tehdit etmelerinden kaynaklanmaktaydı. Bu atıklar şu an karada atık yakma tesislerinde yakılmakta veya derin çukurlara boşaltılmaktadır. Geniş çeşitlilikte ürünler oluşturabilmek için PVC'ye çok sayıda katkı eklenmektedir. Bu katkı bazıları, yumuşatmak ve esnekleştirmek için yumuşatıcılar (plasticisers), stabilitör veya renk verici olarak ağır metaller ve mantarların diğer katkı yemesini önlemek için kullanılan fungi ilaçlarıdır. Böylece PVC üretimi çok büyük ikincil bir zehir üreten ayrı bir endüstriyi de içermektedir.

21 - Kullanımı Sırasında Oluşacak Zararları Çevresel olarak zararlı olmanın yanında PVC tüketim ürünleri ayrıca tüketicilere de yönelik tehlikeler oluşturmaktadır. Plastikleştiriciler plastiğe bağlanmamakta ve zamanla koparak yayılmaktadır. Örnek olarak PVC yer döşemelerindeki plastikleştiriciler odanın içinde uçuşmaya başlayacaktır. En çok kullanılan plastikleştiricilerin (fatalat DEHP) kanserojen olduğundan şüphelenilmektedir. Fatalat yumuşatıcıları küresel kirleticilerdir ve %90'ı yalnızca yumuşak PVC yapımında kullanılmaktadır. Çevresel olarak zararlı olmanın yanında PVC tüketim ürünleri ayrıca tüketicilere de yönelik tehlikeler oluşturmaktadır. Plastikleştiriciler plastiğe bağlanmamakta ve zamanla koparak yayılmaktadır. Örnek olarak PVC yer döşemelerindeki plastikleştiriciler odanın içinde uçuşmaya başlayacaktır. En çok kullanılan plastikleştiricilerin (fatalat DEHP) kanserojen olduğundan şüphelenilmektedir. Fatalat yumuşatıcıları küresel kirleticilerdir ve %90'ı yalnızca yumuşak PVC yapımında kullanılmaktadır. Son zamanlarda birçok hükümet yumuşatıcıların emildiğinde veya çiğnendiğinde bebeklerin ağzından içeri sızma riskine karşılık yumuşak PVC bebek oyuncaklarını ve dişliklerini yasaklamış bulunmaktadır. Son zamanlarda birçok hükümet yumuşatıcıların emildiğinde veya çiğnendiğinde bebeklerin ağzından içeri sızma riskine karşılık yumuşak PVC bebek oyuncaklarını ve dişliklerini yasaklamış bulunmaktadır. Son olarak 2005 haziranında Avrupa Birliği oyuncaklarda kullanılan fatalatları tamamen yasakladı. Son olarak 2005 haziranında Avrupa Birliği oyuncaklarda kullanılan fatalatları tamamen yasakladı.

22 - Bertaraf Sırasında Oluşacak Zararları PVC'nin bertarafı daha fazla çevresel problemler yaratmaktadır. Yakılması durumunda (açık alanda veya yakma tesisinde), klorlu içeriğinden dolayı PVC dioksinlerle beraber asidik bir gaz yayacaktır. Düzenli depolama (landfill) durumunda sonunda yer altı su kaynaklarını tehdit edecek katkı bırakacaktır. PVC içeren atıkların açık depolama alanlarındaki yakılmaları daha da fazla dioksin kaynağın açığa çıkmasına yol açacaktır. PVC'nin bertarafı daha fazla çevresel problemler yaratmaktadır. Yakılması durumunda (açık alanda veya yakma tesisinde), klorlu içeriğinden dolayı PVC dioksinlerle beraber asidik bir gaz yayacaktır. Düzenli depolama (landfill) durumunda sonunda yer altı su kaynaklarını tehdit edecek katkı bırakacaktır. PVC içeren atıkların açık depolama alanlarındaki yakılmaları daha da fazla dioksin kaynağın açığa çıkmasına yol açacaktır.

23 Uluslararası geri dönüşüm kodu 3 olarak belirtilmiştir. Uluslararası geri dönüşüm kodu 3 olarak belirtilmiştir. GERİ DÖNÜŞÜM

24 Geri Dönüşüm Sırasında Oluşacak Zararları Geri Dönüşüm Sırasında Oluşacak Zararları PVC'nin geri dönüşümü ne teknik açıdan ne de finanssal açıdan uygulanabilir değildir. Şu an PVC nin yüzde birinden daha azı maddesel olarak geri dönüştürülmektedir. Tüketim sonrası ürünler veya PVC atıkları aynı kalitedeki ürünleri yapmak için gerekli PVC kalitesine dönüştürülemez. Toplanan bu atıkların büyük bölümü indirgenmekte [downcycle] veya bahçe bankları ve otoyol boyunca ses bariyerleri gibi daha alt ürünlerin yapımında kullanılmaktadır. Geri dönüştürülen PVC ürünlerinin birçoğu zehirli ağır metal bileşikleri veya diğer stabilitörler ile tekrar oluşturulmak zorundadır. Bu, ikincil üründeki zehirli bileşikler dizilimini daha da arttırmaktadır. PVC'nin geri dönüşümü ne teknik açıdan ne de finanssal açıdan uygulanabilir değildir. Şu an PVC nin yüzde birinden daha azı maddesel olarak geri dönüştürülmektedir. Tüketim sonrası ürünler veya PVC atıkları aynı kalitedeki ürünleri yapmak için gerekli PVC kalitesine dönüştürülemez. Toplanan bu atıkların büyük bölümü indirgenmekte [downcycle] veya bahçe bankları ve otoyol boyunca ses bariyerleri gibi daha alt ürünlerin yapımında kullanılmaktadır. Geri dönüştürülen PVC ürünlerinin birçoğu zehirli ağır metal bileşikleri veya diğer stabilitörler ile tekrar oluşturulmak zorundadır. Bu, ikincil üründeki zehirli bileşikler dizilimini daha da arttırmaktadır.

25 KULLANILMIS PVC MALZEMELERİN ATIK YÖNETİMİ YENİDEN İŞLEME PVC, geri dönüşümü olabilen termoplastik bir maddedir. Uluslararası geri dönüşüm kodu 3 olarak belirtilmiştir. Yapı malzemelerinde kullanılan sert PVC’ler, ham PVC ile karıştırıldıktan sonra kolaylıkla geri dönüşüm yapılabilir bir hale gelir. Üretim hurdalıklarından da ayni şekilde faydalanılabilir. Zaten PVC’nin Avrupa’da elektrik hatlarında, tesisat borularında kullanılmasının ana sebebi de kullanımın ömürleri boyunca sona ermemesi ve bu durumda geri dönüşümün az gözükmesidir. Elektrik kablolarının yalıtımında kullanılan esnek PVC’nin geri dönüşümü ekonomik yönden özendirici olan bakir metal iyileştirmesi artısıyla da yapılabilir. İleride PVC ürünlerinin geri dönüşümü, kolay islenmesi ve büyüyen teknolojileri gibi sunduğu ideal imkanlarla daha uygun olacaktır.

26 DOLGU MALZEMESİ OLARAK KULLANILMASI Moller ve arkadaşları sınırlı sayıdaki çalışmalarıyla, PVC’lerden ağır metallerin kopmasının, metal içerikli belediye atıklarında paslanma neticesi oluşan ağır metal miktarından daha az olmasına işaret edip, PVC atik yönetimini bu yaklaşıma taşıyan gözlemlerde bulundu. PVC suya ve kimyasallara karsı dayanıklıdır ve dolgu malzemesi olarak çok yavaş çöker. Bir çalışma, 25 yıl önce yanmış PVC’de azalma olmadığını göstermiştir. PVC azalmaları ile ilgili sert PVC’nin pratik olarak önemli oranda azalmadığı ve plastik PVC’nin ise zarar görmeyen zincir yapısını koruyarak yavaşça azaldığı sonucuna varılmıştır. Bu azalmadaki pozitif etkiler PVC’nin dolgu maddesi olarak kullanılmasını ön plana çıkarmıştır.

27 YAKILARAK TEMIZLEME Moller ve arkadaslari Amerika’daki belediye atiklarinin büyük bir parçasini incelemenin yaninda, Avrupa’daki PVC atiklarinin yakilmasi hakkinda da bir arastirma yapmistir. PVC yakilmasi ile ilgili problemler, parçalanma ve sirasiyla filitreler ve gaz nötralize sistemleriyle alakali olan asit gaz salgilanmasidir. Ayni zamanda dioksin sizdirmalari ve agir metaller için de potansiyel tehlikeler vardir.

28 Yapi ürünlerindeki PVC’nin alternatifleri: Elektrik kablo kaplamalarinda plastik PVC’nin uygulanabilir alternatifi ekonomik olarak yok gibidir. PVC düsük voltajli kaplamalar için ucuz maliyetli materyal olusundan, mükemmel mekanik özellikler ve normal uygulama sicakliginda sürtünmeye dayaniklilik ve mükemmel olarak neme, kimyasal etkilere ve havaya karsi dayaniklilik gibi özelliklere sahip olmasi yönünden de diger kaplama materyallerinden daha avantajlidir. Polietilen ve polipropilen kablo kaplamalari PVC’ye alternatif olabilir. Fakat bu materyaller kendi kendilerine yangin söndürücü degildirler ve kablo sertligini yükseltirler. Sert PVC’nin borularda ve yapi sektöründe dolgu malzemesi olarak alternatifleri ise beton, polietilen, polipropilen, demir ve plastikle güçlendirilmis fiber glasstir. Borunun tercih sebebi olusu; fiyati, dizayni, basinci, kimyasal etkilere ve biyolojik aktiviteleridir. Asidik topraklarda örnegin çimento ve demir tabanli borularda paslanma olabilir.

29 TÜRKIYE’DEKI PLASTIK SANAYISI PVC’NIN ÜRETIMI Türkiye’de bugün, plastik, tekstil, kauçuk, otomotiv, elektronik sanayilerinin ham madde olarak kullanildigi 50’ye yakin petrokimyasal madde Yarimca ve Aliaga’daki Pektim komplekslerinde üretilmektedir. Pektim ve diger sanayilerin 2000 yili itibariyle toplam üretim kapasitesi senede 2,9 milyon tona ulasmaktadir. PVC Türkiye’de insaat sektöründe yaygin olarak kullanilmaktadir (örnegin borular). Ayni zamanda paketleme malzemelerinde, profillerde, oyuncaklarda, hastane gereçlerinde, yer kaplamalarinda, kablolarda, siselerde ve daha yüzlerce üründe kullanilmaktadir. Polietilen ve PVC tüketimi 1985 yilindan bu yana fark edilir bir sekilde artti. Bugün, PVC en fazla tüketilen plastiklerden birisidir. Özellikle son yillarda insaat sektöründeki ve dis ticaretteki gelismeler PVC pazarinin genislemesine neden oldu.

30 Türk ekonomisinin liberalesmesinden önce özellikle sivi paketleme malzemelerinin önemli bir kismi depozitolu cam siselerken, serbest piyasa ekonomisinin hayata geçirilmesinin ardindan sektör kullanilip atilan plastik siselere dogru kaydi. Ancak bu durumun yarattigi çevre problemleri nedeniyle üreticilerin bir kez kullanilip atilan plastik, metal ve cam siseleri belli oranda geri toplamalari ve geri dönüstürmeleri zorunlulugu getiren kota sistemine geçildi. Plastik sektöründe PVC siselerin ana rakibi PET siselerdir, ancak özellikle bitkisel yag, çesitli gida ve içecek sektöründe ve deterjanlarda PVC, halen genis bir kullanim alanina sahiptir. Bugün, Türkiye’de geri dönüsüm olayi asagidaki planla engellenmeye çalisilmaktadir.Sorunu kaynakta engelleyecek olan 3R stratejisi (Reduce; kaynakta azatlim, Reuse; yeniden kullanim, Recycle; geri dönüsüm) hayata geçirilmeye çalisilmaktadir.

31 PVC Kullanim Payi Kullanim Alanlari Kullanim %’si Insaat 59 Tüketim Mallari 9 Elektrikli Aletler 7 Ambalaj 7 Ev Aletleri 5 Otomativ 5 Muhtelif 8 Ayrica plak, ayakkabi tabani, PVC kapli kumas, suni deri, temiz ve pis su borusu, hortum, çanta, kablo kilifi, pencere çerçeveleri, yer karosu, PVC kapli duvar kagitlari yapiminda da kullanilmaktadir.

32 PVC Çevre Dostudur… PVC'nin, diğer plastikler gibi, çevreyi kirlettiği ve zarar verdiği öne sürülür. Oysa PVC'nin çevreye olan etkisi, öncelikle 'görsel' dir. Yoğunluğunun az ve üretilen parçaların genellikle büyük hacimde olmaları nedeni ile, atıklar içinde diğer plastik atıklar gibi, hemen göze çarparlar. Ancak, dikkat edilirse; PVC atıklar, kağıt ve cam atıklar gibi, toplanıp tekrar değerlendirilebilir. (vinil cam profili veya diğer plastik malzeme üretim hattına belli oranlarda eklenerek tekrar kullanılabilir, hatta elyaf haline getirilerek tekstil sanayisinde değerlendirilebilir, PVC malzeme çevreye zarar vermek bir yana, bir anlamda çevreyi koruma görevini de üstlenmiştir. PVC'nin dolap veya kapı imalinde kullanılması ile 'ahşap ikame edilmekte' ağaç kesimi azalmakta ve ormanların korunması sağlanmaktadır. Bu açıdan PVC; çevre dostudur,,çevreyi koruma görevini de üstlenmiştir. PVC, tüm plastiklerde olduğu gibi, hafiflik sağlamaktadır. PVC, ahşap'tan çok daha hafiftir. Öte yandan aynı hacimdeki Alüminyum ve PVC bloklar karşılaştırılır ise, PVC\'nin yaklaşık iki kat daha hafif olduğu görülür.

33 PVC ve Sağlık Bu konuda VC monomeri ve kullanılan katkı maddeleri olarak iki farklı konuda bilgi aktarımı gerekmektedir. VC Monomeri: PVC, petrol ve tuz'dan ilk aşamada üretilen Vinil Klorür (kısaca VC) monomerinin tam polimerleştirilmesi ile elde edilir. Yaklaşık 20 senedir, belli doz\'un üzerinde doğrudan VC alımının karaciğerlerde odaklanan özel bir kanser türüne yol açtığı bilinmektedir. Bu nedenle de, VC üretilen fabrikalarda gaz ortamında 2 ppm (milyonda iki kısım) dan fazla VC bulunmasına izin verilmez.Bu miktar, son yıllarda, emniyet olarak 1 ppm değerine indirilmiştir. Yine de eklemek gerekir ki, günümüzün gelişen teknolojileri sonucu tüm dünyadaki mevcut PVC fabrikaları, kontrollü kapalı sistemlerde çalışır, gelişmiş ölçüm sistemleri ile devamlı izlenir ve VC ile dış ortamın hiç bir şekilde teması veya sızma olması, söz konusu değildir.

34 SONUÇ OLARAK  PVC atıklar, kağıt ve cam atıklar gibi, toplanıp tekrar değerlendirilebilir (vinil cam profili veya diğer plastik malzeme üretim hattına belli oranlarda eklenerek tekrar kullanılabilir, hatta elyaf haline getirilerek tekstil sanayiinde değerlendirilebilir,  PVC malzeme çevreye zarar vermek bir yana, bir anlamda çevreyi koruma görevini de üstlenmiştir. PVC'nin pencere profili veya kapı imalinde kullanılması ile "ahşap ikame edilmekte" ağaç kesimi azalmakta ve ormanların korunması sağlanmaktadır. Bu açıdan PVC, "çevre dostudur", "çevreyi koruma görevini de üstlenmiştir"

35 Pencere profil ve kapı üretiminde sıkça kullanılan malzemeler, PVC-Alüminyum ve Ahşap'tır. Yapılan bir çalışma (EMPA. 1991/2), ahşap ve PVC'den yapılan pencere profillerinin, "15 yıllık ortalama kullanımları dikkate alındığında", "PVC pencerelerin sert ahşap olandan %46, yumuşak ahşap olandan % 40 daha ucuz olduğu" ve çevre etkilerinin benzer olduğu sonucunu göstermiştir. Bu sürede PVC profiller hiç boyama istemez iken ahşap malzemenin bir çok kez boyanması gerekecektir. Pencere profil ve kapı üretiminde sıkça kullanılan malzemeler, PVC-Alüminyum ve Ahşap'tır. Yapılan bir çalışma (EMPA. 1991/2), ahşap ve PVC'den yapılan pencere profillerinin, "15 yıllık ortalama kullanımları dikkate alındığında", "PVC pencerelerin sert ahşap olandan %46, yumuşak ahşap olandan % 40 daha ucuz olduğu" ve çevre etkilerinin benzer olduğu sonucunu göstermiştir. Bu sürede PVC profiller hiç boyama istemez iken ahşap malzemenin bir çok kez boyanması gerekecektir.

36 Üretimden yok olana kadar yaşam döngüsünü ve bu döngü sırasında çevrenin etkilenme derecesini dikkate alan güncel bir değerlendirme sistemi olan LCA (Life Cycle Assesment) analizleri de, aynı sonuçları paylaşmaktadır. Alüminyum üretiminin ise, PVC'den yaklaşık 4 kat fazla enerji gerektiği ve bu sektörün çevreyi çok kirlettiği bilinmektedir. Üretimden yok olana kadar yaşam döngüsünü ve bu döngü sırasında çevrenin etkilenme derecesini dikkate alan güncel bir değerlendirme sistemi olan LCA (Life Cycle Assesment) analizleri de, aynı sonuçları paylaşmaktadır. Alüminyum üretiminin ise, PVC'den yaklaşık 4 kat fazla enerji gerektiği ve bu sektörün çevreyi çok kirlettiği bilinmektedir. PVC, tüm plastiklerde olduğu gibi, hafiflik sağlamaktadır. PVC, ahşap'tan çok daha hafiftir. Öte yandan aynı hacimdeki Aluminyum ve PVC bloklar karşılaştırılır ise, PVC'nin yaklaşık iki kat daha hafif olduğu görülür. PVC, tüm plastiklerde olduğu gibi, hafiflik sağlamaktadır. PVC, ahşap'tan çok daha hafiftir. Öte yandan aynı hacimdeki Aluminyum ve PVC bloklar karşılaştırılır ise, PVC'nin yaklaşık iki kat daha hafif olduğu görülür.


"PVC (Polivinil klorür) ([CH 2 CCl 2 ]n). Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. Polivinil klorür amorf plastiklerin basinda gelir. (Kristal." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları