Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KİMYASAL REAKSİYONLAR ve HESAPLAMALAR (STOKİYOMETRİ) V.DERS.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KİMYASAL REAKSİYONLAR ve HESAPLAMALAR (STOKİYOMETRİ) V.DERS."— Sunum transkripti:

1 KİMYASAL REAKSİYONLAR ve HESAPLAMALAR (STOKİYOMETRİ) V.DERS

2 2 Atom kütlesi, Avogadro Sayısı ve Mol Kütleleri Uluslararası kabullere göre, atom kütlesi atom kütle birimi (akb) ile verilir. Atom kütle birimi, tam olarak 12 C atomunun kütlesinin 1/12’sine eşittir. Örneğin, hidrojen atomunun kütlesinin ortalama olarak 12 C kütlesinin %8,4’ü olduğu tespit edilmiştir. Ancak, karbon atomu kütlesi 12,00 akb olmayıp, aslında 12,01 akb’dir (ortalama atom kütlesi).

3 3 3 Lityumun izotopları doğada aşağıdaki oranlarda bulunur: 7,42% 6 Li (6,015 akb) 92,58% 7 Li (7,016 akb) 7,42 x 6, ,58 x 7, = 6,941 akb Lityumun ortalama atom kütlesi:

4 4 Atomların kütleleri çok küçük olduğundan, elementler atomik kütle birimi cinsinden tartılamaz. SI birim sistemine göre mol (n), 12 g 12 C izotopunun içerdiği atom sayısı (N A = 6,022 x ) kadar tanecik (atom, molekül, vb.) içeren madde miktarıdır. Bu sayı Avogadro sayısı olarak adlandırılır. 1 tane 12 C atomu = 12 akb 1 mol 12 C atomu = 12 g 1 mol 12 C atomu = 6,022 x tane 12 C atomu

5 5 C S CuFe Hg Değişik elementlerin birer molleri

6 6 1 akb = 1,66 x g ya da 1 g = 6,022 x akb 1 12 C atom 12,00 akb x 12,00 g 6,022 x C atom = 1,66 x g 1 akb Örnekler : 1) FeCl 3 ’ün mol kütlesi (M A ) 270,3 g/mol’dür. 2) 1 mol NaCl 58,5 g’dır. 3) 23,3 g Zn 23,3/65,39 = 0,356 mol’dür. n = g/M A

7 7 Örnek Fe 2 (SO 4 ) 3 (demir(II) sülfat) bileşiğinin molekül kütlesini (akb) bulunuz (Fe : 56, S : 32, O : 16).

8 8

9 9

10 10

11 11

12 Örnek Üre [(NH 2 ) 2 CO] gübre olarak tarımda, hayvan yeminde ve polimer üretiminde kullanılır. 25,6 g üre içerisinde kaç tane hidrojen atomu vardır? Çözüm gram üre → mol üre → molekül üre → H atomu Mol = 25,6/60,06 = 0,426 mol Molekül sayısı = 0,426 x 6,022 x = 2,567 x H atomu sayısı = 4 x 2,567 x = 1,03 x

13 13 Bileşiklerin Yüzde Bileşimi Yüzde bileşim, bileşik içerisindeki her bir elementin kütlece yüzdesidir. % Element = (n x elementin M A ’sı/bileşiğin M A ’sı) x 100 Örnek H 2 O 2 ’nin yüzde bileşimini bulunuz. ( H : 1 g/mol, O : 16 g/mol) Çözüm %H = (2 x 1 / 34) x 100 = % 5,88 %O = (2 x 16 / 34) x 100 = % 94,12

14 Örnek Deri dökülmesini tedavi eden askorbik asit kütlece %40,92 C, %4,58 H ve %54,50 O ihtiva ettiğine göre kaba formülünü bulunuz. n C = 40,92/12,01 = 3,407 mol → 3,407/3,406 = 1 n H = 4,58/1,008 = 4,54 mol → 4,54/3,406 = 1,33 n O = 54,50/16,00 = 3,406 mol → 3,406/3,406 = 1 Sadeleşmiş moller 3 ile çarpılırsa tam sayılar elde edilir: C 3 H 4 O 3 : 88 g/mol Molekül formülü ise gerçek mol kütlesinin (176 g/mol) kaba formül kütlesine (88 g/mol) bölünmesiyle bulunabilir: 2 C 6 H 8 O 6 14

15 15 Kaba Formüllerin Deneysel Belirlenmesi Bir bileşiğin kaba formülünün belirlenebilmesi için, bileşik içerisindeki elementlerin yüzde bileşimlerinin deneysel olarak bulunması (kimyasal analiz) gerekir. Etil alkol yakılırsa, CO 2 ve H 2 O açığa çıkar. Açığa çıkan CO 2 ve H 2 O kütleleri, CO 2 ve H 2 O tutucularının kütlelerindeki artış ile belirlenir. Daha sonra bulunan değerlerden C ve H miktarlarına geçilerek, etil alkolün kaba formülü bulunabilir.

16 16 Deneysel olarak 11,5 g etil alkol yakıldığında 22 g CO 2 ve 13,5 g H 2 O oluştuğunu farz edelim. kütle C = (12 x 22)/44 = 6 g kütle H = (2 x 13,5)/18 = 1,5 g kütle O = 11,5 -(6 + 1,5) = 4 g mol C = 6/12 = 0,5 mol mol H = 1,5/1 = 1,5 mol mol O = 4/16 = 0,25 mol Bu mol değerleri 0,25’e bölünürse etil alkolün kaba formülü C 2 H 6 O olarak bulunur. C 2 H 5 OH + 3O 2 → 2CO 2 + 3H 2 O C2H6OC2H6O

17 Kimyasal Reaksiyonlar ve Eşitlikler Kimyasal reaksiyon bileşik ya da bileşiklerin değişerek yeni bileşik ya da bileşiklerin oluştuğu bir işlemdir. Reaksiyonlar, eşitliklerle gösterilir. İki hidrojen molekülü + Bir oksijen molekülü İki su molekülü 17 reaktantlarürünler

18 18 Örnek 2 Mg + O 2 2 MgO 2 Mg atomu + 2 O atomu = 4 atom (2 MgO) 2 mol Mg + 1 mol O 2 = 2 mol MgO 48,6 gram Mg + 32,0 gram O 2 = 80,6 g MgO Alıştırma: Aşağıdaki reaksiyonları denkleştiriniz. KClO 3 KCl + O 2 C 2 H 6 + O 2 CO 2 + H 2 O Bir kimyasal tepkimede (reaksiyonda) girenler (tepkenler) ve ürünlerin kütleleri arasındaki ilişkilerin bulunmasına stokiyometri denir. Stokiyometri mol yöntemine dayanır.

19

20 20

21 21 mol su

22 22 1 mol 2 mol

23 23

24 24

25 25

26 Problemler 1. 1,00 x tane kurşun atomu (Pb:207,2 g/mol) kaç gramdır? 2. 13,2 akb kaç gramdır? 3. 8,4 gram kaç akb eder? 4. 5,10 mol kükürt (S) içinde kaç kükürt atomu vardır? 5. 77,4 g kalsiyum (Ca:40,08 g/mol) kaç moldür? 6. 0,372 molü 152 g gelen bileşiğin mol kütlesini (M A ) hesaplayınız. 26

27 7. Suyun yoğunluğu 4 o C de 1,00 g/mL dir. Bu sıcaklıkta 2,56 mL su içinde kaç molekül vardır? (H : 1 ve O : 16 g/mol) 8. SnO 2 deki Sn ve O nun kütlece yüzde bileşimlerini hesaplayınız (Sn : 118,7 ve O : 16 g/mol). 9. %2,1 H, %65,3 O ve %32,6 S içeren bileşiğin kaba formülünü yazınız (H : 1, O : 16 ve S : 32 g/mol). 10. NaHCO 3 ısıtıldığında Na 2 CO 3 ve CO 2 çıkararak bozunur. 20,5 g CO 2 oluşturan NaHCO 3 kütlesi ne kadardır? (Na : 23, H : 1, C : 12 ve O : 16 g/mol) 2NaHCO 3 → Na 2 CO 3 + CO 2 + H 2 O 11. X elementinin mol kütlesi 33,42 g/moldür. 27,22 g X, 84,10 g Y elementi ile XY bileşiğini oluşturmaktadır. Y elementinin mol kütlesini bulunuz. 27

28 12. Al 2 (SO 4 ) 3.xH 2 O bileşiği kütlece %8,20 Al içermektedir. ‘’x’’ sayısını bulunuz (Al : 27, S : 32, O : 16 ve H : 1 g/mol). 13. Fe 2 O 3 içeren 2, kg lık bir cevher ısıtıldığında 1, kg Fe elde edilmektedir. Cevherdeki Fe 2 O 3 yüzdesini bulunuz(Fe : 56 ve O : 16 g/mol). Fe 2 O 3 + 3CO → 2Fe + 3CO Kot pantolonların boyası olan indigo kütlece %73,27 C, %3,85 H, %10,68 N ve %12,20 O içerir. Molekül kütlesi 262 g/mol olan indigonun molekül formülü nedir? (C: 12,01, H: 1,008, N: 14,01 ve O: 16,00 g/mol) 15. 0,86 mol MnO 2 ile 48,2 g HCl reaksiyona sokulduğunda hangisinden ne kadar artar? Kaç gram Cl 2 oluşur? (Mn: 54,94, O:16,00, H:1,008 ve Cl: 35,45 g/mol) MnO 2 + 4HCl → MnCl 2 + Cl 2 + 2H 2 O 28


"KİMYASAL REAKSİYONLAR ve HESAPLAMALAR (STOKİYOMETRİ) V.DERS." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları