Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İLETİŞİM BECERİLERİNE GİRİŞ ÖĞR.GÖR. ÖZNUR YÖRÜMEZOĞLU 8. Hafta SAĞLIK İLETİŞİMİ * * Okay, Ayla; Sağlık İletişimi;2009.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İLETİŞİM BECERİLERİNE GİRİŞ ÖĞR.GÖR. ÖZNUR YÖRÜMEZOĞLU 8. Hafta SAĞLIK İLETİŞİMİ * * Okay, Ayla; Sağlık İletişimi;2009."— Sunum transkripti:

1 İLETİŞİM BECERİLERİNE GİRİŞ ÖĞR.GÖR. ÖZNUR YÖRÜMEZOĞLU 8. Hafta SAĞLIK İLETİŞİMİ * * Okay, Ayla; Sağlık İletişimi;2009

2 Sağlık İletişimi Sağlık iletişimi, sağlık konusuyla ilgili kişi veya grupların, ilgili hedef gruplara yönelik gerçekleştirdiği iletişim şeklidir. Sağlıkla ilgili bakım sürecine dahil olan ve vatandaş olarak sağlık ve sağlık politikasıyla ilgili olan; profesyonel hizmet sunucusu olan veya hasta olan insanlar arasında bilgi, görüş ve duyguların iletilmesi ve değiş tokuşudur.

3 Sağlık İletişimi Sağlık iletişimi konusu farklı boyutlarda gerçekleşebilmektedir. Bunlar bireysel, kişilerarası, grup, sosyal ağ, kurumsal ve toplumsal olarak sıralanmıştır. Bireysel: Bireysel davranışların sağlık durumunu etkilemesi yüzünden, sağlıkla ilgili değişimin temel hedefi bireydir. İletişim, bireyin davranışı değiştirmek için bilincini, bilgisini, tutumunu, özgüvenini vb. etkileyebilmektedir. Tüm diğer boyutlardaki aktiviteler, bireysel değişimi etkilemeyi amaçlamaktadır.

4 Sağlık İletişimi Kişilerarası: Sağlık hizmetleri ilişkilerinin gelişimini etkileyen iletişim yollarını ve ilişkiye dayalı iletişimin sağlık çıktılarını etkiler. Doktor-hasta ilişkisi gibi Grup sağlık iletişimi: Sağlık hizmet ekipleri, destek grupları, etik komiteler içerisindeki iletişim performansları bireyin davranışını etkilemektedir. Sağlık hizmeti sunucularının, yöneticilerin ve müşterilerin, birbiriyle ilişkili bir şekilde bilgiyi nasıl paylaşacaklarını öğrenmeleri ve buna yönelik çabalar içinde olması gerekmektedir.

5 Sağlık İletişimi Sosyal Ağ: Bir bireyin ilişkileri ve bireyin ulaşabileceği grupların onun sağlığı üzerinde anlamlı bir etkisi olabilmektedir. Sağlık iletişimi programları bir grubun aldığı bilgileri şekillendirmek için çalışabilmekte ve iletişim örneklerini ya da içeriklerini değiştirmeye teşebbüs edebilmektedir. Kurumlar: İşletmeler, kulüpler ve sivil gruplar; işyerleri, okullar gibi tanımlı bir yapısı olan resmi grupları içermektedir. Organizasyonlar sağlık mesajlarını üyelerine taşıyabilmekte; bireysel çabaları için destek verebilmekte ve bireysel değişimi mümkün kılan değişiklikler yapabilmektedir.

6 Sağlık İletişimi Toplum: Genel olarak toplumun bireysel davranış üzerinde etkisi vardır. Buna normlar ve değerler, tutumlar ve kanaatler, yasalar ve politikalar ve fiziksel, ekonomik, kültürel ve bilgilendirici çevreler dahildir.

7 Sağlık İletişimi Anlayışının Gelişimi Sağlık iletişimi kavramı 1970’li yıllarda yaygınlık kazanmıştır. Ancak sağlığın öneminin anlatılması, sağlığa dair bilgilerin paylaşılması çok daha eskilere dayanmaktadır. Eski Yunan’a bakıldığında, Hipokrat’ın sağlıklı olmak için tıbbi olmayan konuların gerekliliğini vurguladığı görülmektedir. Bazı hasta kişiler, hekimlerin davranışlarından etkilenebilmektedir. Ve Hipokrat bir bakıma günümüzde plasebo denilen uygulamayı o dönem şöyle tarif etmiştir:

8 Sağlık İletişimi Anlayışının Gelişimi ‘Bazı hastaların durumlarının tehlikeli olduğu bilinmesine rağmen, hekimin iyi niyetli davranışı neticesinde sağlıklarını geri kazanmaktadırlar.’ Bireyin günlük iletişiminde de aynı durum geçerlidir. Birine ‘Bugün ne kadar iyi görünüyorsun’ denildiğinde o kişi kendini daha iyi hisseder.

9 Sağlık İletişimi Anlayışının Gelişimi Sağlık iletişimi konusu ABD’de ortaya atılmış ve gelişmeye başlamıştır. 2. Dünya Savaşına kadar sağlık, Amerikalılar tarafından bir değer olarak algılanmamıştır. Sağlıklı olmak diğer unsurlar arasında belli belirsiz dikkate alınmıştır. Savaşı takip eden dönemlerde bireysel sağlık giderek büyüyen bir konu haline gelmeye başlamış ve halkın zihninde sağlık hizmetlerinin uygun bir biçimde sağlanması önemli olmuştur.

10 Sağlık İletişimi Anlayışının Gelişimi 20.yy. son 30 yılında sağlık, Amerikalılar için bir saplantı haline gelmiştir. 20.yy’da sağlıklı yaşama yönelik spor, beslenme ve önleyici tıp konuları giderek tüm dünyaya yayılmaya başlamıştır. Gelişmiş ülkelerde insanlar için sağlık artık bir yaşam biçimi haline gelmiştir.

11 Sağlık İletişimi Anlayışının Gelişimi Modern tıp yaygınlaşmadan, sağlık iletişimi öncelikli olarak informal şekilde yürümekteydi. 20. yy ilk döneminde çok az sayıda kişinin doktora gitme şansı vardı ve mevcut bu doktorların birbirlerinden üstün yahut iyi yönleri olup olmadığı da çok dikkate alınmamaktaydı. Bu dönemde sağlık iletişimi ağızdan ağıza yayılan bir iletişim şekli olarak uygulanmıştır.

12 Sağlık İletişimi Anlayışının Gelişimi Türkiye açısından hiç yabancı olmayan bu durum, sağlık iletişiminin ilk adımlarını oluşturmaktadır. Sağlık iletişiminin gelişimini etkileyen faktörlere bakıldığında, şu bilgiler ortaya çıkmaktadır:

13 Yeni Tıbbi Model Bilimsel tıbbın gelişip yaygınlaşmasıyla, hastalıkların teşhisinde ve tedavisinde de çok sayıda yöntemler geliştirilmiştir. Bilimsel yöntemlerin derinleşmesi ve araştırma yöntemlerinin artmasıyla, hasta geri plana itilmeye başlamıştır. Sağlık sorunlarının keşfi daha ziyade mikroskop altındaki incelemeyle gerçekleştirilmeye çalışılıyordu; hastayla iletişim kurmanın bir önemi yoktu. ABD’de tıbbın ‘altın dönemi’ olarak adlandırılan ’li yıllarda sağlık iletişimi daha da geriye atıldı.

14 Yeni Tıbbi Model Tıbbın bilimselleşmesiyle, bağımsız objektiflik ön plana çıkmaya başlamıştır. Hastayı bir bütün olarak anlamak yerine, hekimler mesafeli olacak ve etkileşime girmeyecek şekilde eğitilmişti. Kişisel duygular tıbbi gelişimle birlikte geri planda kalmaktaydı.

15 Yeni Tıbbi Model Hasta ve hasta yakınlarıyla iletişim kurmaktan kaçmanın mümkün olmadığının anlaşılmasıyla hekimlerin konuşmaları, tıbbi jargonla dolmaya başlamıştı. Hekimlerin yeni buldukları bilimsel bilgi, sahip oldukları bu yetenek; eğitimli hekimle bilgisiz hasta arasındaki farklılığı göstermek için kullanılmaktaydı.

16 Yeni Tıbbi Model Bu hekimler bilimsel terminolojiyi kullanarak, hastalara açıklama yapmaktaydılar. Ayrıca bu ilişkinin doğası asimetrik olmasına rağmen, hastalar hekime soru sormaya çekinmekteydiler. Bu gelişmeler hekim-hasta etkileşiminin niteliğinin gerilemesine neden olmuştur.

17 Tüketimin Artması 1970’lerin sonunda bu hasta- hekim ilişkisi yaklaşımına bir tepki doğmuştur. Bazıları bunu ‘hasta eğitim hareketi’, bazıları da sağlık hizmetinin yanı sıra toplumun kurumlarını etkileyen ‘tüketicilik’ kavramı çerçevesinde görmüştür. Bu hareket kısmen, sağlık hizmetlerinin doğası hakkındaki bilginin artışını ve etkinliğini yansıtmaktadır. Sağlık sistemi işlevleri hakkındaki eleştirileri de beraberinde getirmiştir.

18 Tüketimin Artması Tüketicilik hareketi; özellikle hastaların ve sağlık tüketicilerinin, sağlığın doğası ve hastalık hakkında bilgi sahibi olmadığı ve kendi sağlık durumları hakkında mantıklı katkılar yapamayacak durumda olduklarını ortaya çıkarmıştır.

19 Tüketimin Artması İletişimin gerçekleşmemesinin temel nedeni olarak hastaların sağlık sorunları ile ilgili entelektüel bir biçimde konuşamamaları gösterilmiştir. Hekimlerin bu görüşte olmaları, hastaların da iletişim kurma girişimlerinden uzak durmalarına neden olmuştur.

20 Sağlık Hizmetinde Ayırım Yapılması Bazı hizmetlerin sunulmasında farklı gruplar arasında eğitim, meslek veya yaşam alanları gibi ayırımların yapıldığı görülmektedir. Bu ayrım sağlık hizmetlerinde de zaman zaman görülebilmektedir.

21 Sağlık Hizmetinde Ayırım Yapılması Sağlık çalışanları ‘iyi eğitimli, maddi durumu güçlü, kendi dillerinden az ya da çok anlayan’ hastalara yaklaşırken, daha farklı sosyo- ekonomik koşullara sahip hastalara aynı davranış biçimini sergilemeyebilmektedir. Bu iletişim tarzı farklılıkları toplumdaki değişik gruplar arasında sağlık durumu, sağlık davranışı ve muamele tarzına yönelik ayrımların gerçekleşmesine neden olmuştur.

22 Önleyici Tedavinin Ortaya Çıkışı 20. yy’ın son çeyerğinde etkili olan başka bir eğilim, hastalığı önlemenin tedaviden daha önemli bir rol oynayabileceğidir. Bu durum, standart bir yaklaşım olan ‘bedenin tamir edilmesinin’ sağlık durumunu düzeltmede, önleyici tedbirler kadar etkili olmadığının anlaşılmasını sağlamıştır.

23 Önleyici Tedavinin Ortaya Çıkışı Önleyici tedbirler hakkında giderek artan araştırmalar, sağlık hizmetlerinin boyutlarını geliştirerek, bu tür tedavilere duyulan hayranlıkların artmasına biraz baskılamıştır. Tüketiciyi koruma hareketlerinin yükselişi sürerken yeni nesil de yetişmiş ve eski nesle oranla, çok daha proaktif davranmış ve sağlık konusunda hekimle iletişime geçme konusunda istekli olmuştur.

24 Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamanın Kabul Edilmesi Resmi sağlık iletişiminin yaygınlaşmasına önemli katkılar yapan bir husus da, pazarlamanın sağlık hizmeti sistemi ile birleştirilmesi olmuştur. Her ne kadar sağlık iletişiminin pek çok noktası bir fikri, kurumu veya ürünü pazarlamak için tasarlanmamış olsa dahi, sağlık iletişimi bazı yönlerden pazarlamanın bir alt alanı olarak düşünülebilir.

25 Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamanın Kabul Edilmesi Sağlık iletişimi alanı, sağlık hizmetindeki pazarlamanın ortaya çıkmasından açıkça ayrılmaktadır. Yapılan tüketici araştırmaları da ağır adımlarla ilerlemiş olmasına rağmen, birçok hususun yanı sıra, iletişim sürecinin daha iyi anlaşılmasını sağlamış ve daha etkili iletişim tekniklerinin kullanımını ortaya çıkarmıştır. Sağlık hizmetinde pazarlamanın yükselişi, sağlık iletişimi yaklaşımı olarak sosyal pazarlamanın gelişmesine de katkıda bulunmuştur.

26 Sağlık İletişimi Sağlık iletişimi oldukça geniş bir araştırma alanını içermektedir. Ancak iki temel alanı bulunmaktadır: Sağlık hizmetinin sunumu Sağlık promosyonu(Sağlığın geliştirilmesi)

27 Sağlık Hizmetinin Sunumu Hizmet sunan/hizmet alan iletişimi Acil birimlerdeki davranış biçimleri Sağlık ekipleri Sağlık hizmeti ile ilgili karar verme Sosyal destek

28 Sağlığın Geliştirilmesi İkna edici iletişim kampanyaları Sağlık eğitim programları Sağlık risklerini önleme çalışmaları


"İLETİŞİM BECERİLERİNE GİRİŞ ÖĞR.GÖR. ÖZNUR YÖRÜMEZOĞLU 8. Hafta SAĞLIK İLETİŞİMİ * * Okay, Ayla; Sağlık İletişimi;2009." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları