Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DERS DOĞAL YÖRELER KONU:BİYOSFERİN OLUŞUMU.  Biyosfer nedir:Dünyanın çevresinde canlıların yaşadığı kesime verilen addır.canlı küre biyosfer atmosfer.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DERS DOĞAL YÖRELER KONU:BİYOSFERİN OLUŞUMU.  Biyosfer nedir:Dünyanın çevresinde canlıların yaşadığı kesime verilen addır.canlı küre biyosfer atmosfer."— Sunum transkripti:

1 DERS DOĞAL YÖRELER KONU:BİYOSFERİN OLUŞUMU

2  Biyosfer nedir:Dünyanın çevresinde canlıların yaşadığı kesime verilen addır.canlı küre biyosfer atmosfer içinde metreye kadar olan bölümleri içine alır.bu yüksekliklerde özellikle bakterilerin ve mantar sporlarının toplandığı tespit edilmiştir.6700 metreye kadar olan yükseltilerde hayvanlar yaşamaktadır denizlerde yaşayan canlıların 5000 metreye kadar bulundukları tespit edilmiştir.böylece biyosferin bu iki sınırı içinde yaşayan canlılar ısı sıvı şartları ve hayat için gerekli bütün şartları o bölgelerde bulunma durumlarına göre yaşamlarına devam ederler.

3  Biyosferin oluşumunda üç ana temel etkilidir bunlar  Taşküre(litosfer)  Suküre(hidrosfer)  Havaküre(atmosfer)  Bunların yanı sıra ilk oluşumun etkisi ateşküre vardır.

4  Ateş küre, yer kabuğunun altındaki katmandır. Kalınlığı 2900 km olan mantonun sıcaklığı 2000 derecenin üzerindedir. Bu yüksek sıcaklıkta ergimiş hâlde bulunan maddeler büyük bir basınç altındadır. Manto içinde yüksek sıcaklıkta erimiş hâlde bulunan maddelere magma adı verilir. Bu basınç nedeniyle magma, yer kabuğunun zayıf yerlerinden ve çatlaklarından dışarı çıkar. Yeryüzüne çıkan magma soğuyarak yanardağları oluşturur

5

6

7  Taşküre (Litosfer) Mantonun üstünde yer alan ve yeryüzüne kadar uzanan katmandır. Kalınlığı ortalama 100 km’dir. Taşküre’nin ortalama 35 km’lik üst bölümüne yerkabuğu denir

8  Çekirdek Yoğunluk ve ağırlık bakımından en ağır elementlerin bulunduğu bölümdür. Dünya’nın en iç bölümünü oluşturan çekirdeğin, km’ler arasındaki kısmına dış çekirdek, km’ler arasındaki kısmına iç çekirdek denir. İç çekirdekte bulunan demir- nikel karışımı çok yüksek basınç ve sıcaklık etkisiyle kristal haldedir. Dış çekirdekte ise bu karışım ergimiş haldedir.

9  Manto Litosfer ile çekirdek arasındaki katmandır km’ler arasında bulunan mantonun yoğunluğu 3,3-5,5 g/cm3 sıcaklığı °C arasında değişir. Manto, yer hacminin en büyük bölümünü oluşturur. Yapısında silisyum, magnezyum, nikel ve demir bulunmaktadır. Mantonun üst kesimi yüksek sıcaklık ve basınçtan dolayı plastiki özellik gösterir. Alt kesimleri ise sıvı halde bulunur. Bu nedenle mantoda sürekli olarak alçalıcı- yükselici hareketler görülür.  Manto Litosfer ile çekirdek arasındaki katmandır km’ler arasında bulunan mantonun yoğunluğu 3,3-5,5 g/cm3 sıcaklığı °C arasında değişir. Manto, yer hacminin en büyük bölümünü oluşturur. Yapısında silisyum, magnezyum, nikel ve demir bulunmaktadır. Mantonun üst kesimi yüksek sıcaklık ve basınçtan dolayı plastiki özellik gösterir. Alt kesimleri ise sıvı halde bulunur. Bu nedenle mantoda sürekli olarak alçalıcı- yükselici hareketler görülür.

10  Mantodaki Alçalıcı-Yükselici Hareketler Mantonun alt ve üst kısımlarındaki yoğunluk farkı nedeniyle magma adı verilen kızgın akıcı madde yerkabuğuna doğru yükselir. Yoğunluğun arttığı bölümlerde ise magma yerin içine doğru sokulur.

11  Daha çok silisyum ve alüminyum bileşimindeki taşlardan oluşması nedeniyle sial de denir. Yerkabuğunun altındaki bölüme ise silisyum ve magnezyumdan oluştuğu için sima denir. Sial, okyanus tabanlarında incelir yer yer kaybolur. Örneğin Büyük Okyanus tabanının bazı bölümlerinde sial görülmez. Yeryüzünden yerin derinliklerine inildikçe 33 m’de bir sıcaklık 1 °C artar. Buna jeoterm basamağı denir. Büyük OkyanusBüyük Okyanus

12

13

14

15

16  Su küreyi okyanuslar,denizler,göller ve nehirler oluşturur.Dünya’nın ¾ su ile kaplıdır.Atmosferdeki oksijenin %80 ni okyanus ve denizlerde yaşayan mikroskobik canlılar tarafından üretilir

17

18 Yer küreyi tamamen kuşatan ve onunla birlikte dönen bir gaz katmanıdır.Kalınlığı Km kadardır.Yer yüzünden yukarıya çıkıldıkça her 10.5m de 1mm-civa düşer. Basınçla birlikte sıcaklık da azalır Hava katmanı troposfer,stratosfer,mezosfer,iyonosfer,ek sozfer tabakalarından oluşur. Yer küreyi tamamen kuşatan ve onunla birlikte dönen bir gaz katmanıdır.Kalınlığı Km kadardır.Yer yüzünden yukarıya çıkıldıkça her 10.5m de 1mm-civa düşer. Basınçla birlikte sıcaklık da azalır Hava katmanı troposfer,stratosfer,mezosfer,iyonosfer,ek sozfer tabakalarından oluşur.

19  Atmosfer  Dünya’yı çepeçevre saran gaz örtüsüne atmosfer denir. Atmosferin alt sınırı, kara ve deniz yüzeyleriyle çakışır. Üst sınırını ise yerçekiminin etkisi belirler. Ekvator’dan kutuplara doğru yerçekimi arttığı için atmosferin şekli Dünya’nın şekli gibi küreseldi

20  Troposfer  Atmosferin, yeryüzüne temas eden, alt bölümüdür.  Tüm gazların % 75’inin bulunduğu bu katmanda yoğunluk en fazladır

21  şemosfer  Stratosfer ile İyonosfer arasındaki katmandır.  Stratosfer ile Şemosfer arasındaki km’ler arasında oksijen azot haline gelerek ultraviyole ışınlarını tutar.

22  iyonosfer  Mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının, molekülleri parçalayarak iyonlar haline getirdiği katmandır

23  Eksosfer (Jeokronyum)  En üst tabakadır.  Yerçekimi çok azaldığından gazlar çok seyrektir.

24  BİYOÇEŞİTLİLİK  Canlıların okyanusların dibinden atmosferde yükselebildikleri en yüksek seviyeye kadar olan bölüme biyosfer denir. Biyosfer kelimesi "canlı küre"anlamına gelmektedir. Canlılar toprak yüzeyinden birkaç metre aşağıya kadar olan kısımlarda yaşamaktalarsa da insanoğlunun beşeri etkileri bu derinliği yüzlerce metreye kadar indirmiştir.

25

26  Atmosferde ise kuş ve mikro organizmaların yüzlerce metre yükseğe kadar çıkmaları biyosferin, yerin üzerinde ve altında geniş bir katman halinde uzanmasını sağlar. Yerde yaşayan kara hayvanları için biyosfer m, yeşil bitkiler için 6200 m, yüksekliğe kadar çıkabilir. Denizin altında 5000 m derinlikte canlıların yaşadığı saptandığından bu da biyosferin alt sınırını oluşturur. Biyosferin toplam kalınlığı yaklaşık 16 kmye ulaşır.

27  Biyosferin aynı iklim koşullarının ve aynı bitki örtüsünün egemen olduğu çok geniş bölümlerini belirten çevrebilim terimidir Her biyom da, egemen bitki örtüsü, o biyoma özgü bir dizi hayvan topluluğunu barındırır. Her biyomun biyotası (bitkileri ve hayvanları), doğanın her yanında benzer özellikler taşır. Biyomlar, yaşam çevresi denilen içinde özel organizmaların yaşadıkları daha küçük birimlerden oluşurlar. Örneğin Ekvatoral iklim kuşağının bitki örtüsü ekvatoral yağmur ormanlarıdır.Bu ormanlarda yalnızca bu alana özgü fil, şempanze,leopar ve adı saymakla bitmeyecek kadar çok sayıda böcek türü yaşar. Yani ekvatoral yağmur ormanları kendi başına bir biyom oluşturmaktadır.

28  HABİTAT  Bir bitkinin veya hayvanın doğal olarak bulunduğu, yetişebildiği ve yaşayabildiği ortama habitat denilmektedir. Bu alan yeryüzünün herhangi bir yeri olabileceği gibi, bir insanın midesi de habitat olabilir. Örneğin, Köyceğiz gölü çevresinde taban suyunun yüksek olduğu yerler, sığla ağacının yetişebilmesi için ayrı bir ortam oluşturur. Bu alan sığla habitatıdır.

29

30

31 Tropikal yağmur ormanları: Bu ormanlar yeryüzünün en çok yağmur alan Ekvator kuşağının 20°kuzeyi ve güneyi arasında kalır. Bu alanlarda hava daima sıcak ve nemlidir. Amazon Havzası en geniş tropikal yağmur ormanlarının bulunduğu alandır. Afrika’da Gine Körfezi’nden iç bölgelere ve Kongo Havzasına doğru uzanır. Güneydoğu Asya ve Avustralya’da da bu tür ormanlar yer yer vardır. denir. için o bölge bir habidat alanı oluşturur.

32

33 1. Doğadaki oksijen ve karbondioksit döngüsünün ve besin zincirinin devamlılığının sağlanması 2. Hayvanlar arasındaki enerji alışverişinin sağlaması 3. Böcek ve zararlı hayvanların biyolojik kontrolü, 4. Bitki çiçeklerinin tozlaşması ve meyve tutması, 5. Su ve toprak korunması, 6. Su ve mineral döngüsünün sağlanması, 7. Doğal geri dönüşüm ve atıkların ayrışması gibi pek çok çevreyle ilgili hizmetleri de yerine getirmektedir

34 Bugün hiç önemsenmeyen ve hiç tanınmayan küçücük bir bitki geleceğin en amansız hastalığını yenecek ilacın hammaddesi olabilir. Mikroorganizmalar 3000’den çok antibiyotiğin kaynağıdır. Bitkisel kökenli ilaçların yalnız ABD’deki günlük değeri 20 milyar doların üzerindedir. Dünyada yaşayan bitki türlerinden en iyimser bir tahminle ancak % 10 ‘unun insanların ne gibi işlerine yarayabileceği bilinmektedir. Geri kalanı hakkında bilgimiz yoktur. Henüz hakkında bilgi sahibi olmadığımız bir türün ortadan kalkması, onun genetik yapısının, bilgisinin dünya yüzünden silinmesine yol açacak ve böylece insanlık belki de önemli bir hastalığın tedavi fırsatını kaybedilecektir

35  Çünkü: Geleceğin besinleri genetik çeşitliliğin ambarında saklıdır. Bugün sadece buğday için yapılacak ekonomik savaşların en etkili silahı, biyolojik çeşitlilik olarak kabul edilmektedir. Günümüzde 15 bitki türü, dünya nüfusunun %90’ını beslemektedir. Buğday, pirinç ve mısır dünya tahıl üretiminin 2/3’ünü oluşturmaktadır.

36 Estetik açıdan doğadaki çeşitlilik insan kültürüne renk ve çeşni katmaktadır. Kişilerin yaratma güçleri etrafındaki canlı ve cansız varlıkların çeşitliliği ile orantılı olarak artmaktadır. Örneğin biyolojik çeşitlilik açısından zengin bir yörede (orman’da) yaşayan bir kişinin yaratıcılığı, aynı açıdan fakir bir yerde (çöl’de) yaşayana göre daha fazladır.

37  Üreticiler: Fotosentez ve kemosentez mekanizmaları ile inorganik maddelerden organik madde sentezleyebilen ototrof bakteriler,mavi yeşil algler,kloroplast taşıyan protistalar ve bitkilerdir. Enerji ve maddenin canlıların kullanabileceği hale dönüşümünü sağlayan canlılardır.

38  Tüketiciler: İhtiyacı olan besinleri diğer canlılardan hazır olarak alan hayvanlar,protistalar,parazit bitki ve mantarlar,hetotrof bakterilerdir.  Tüketiciler üç grupta incelenir:  1- Bitkilerle beslenen: (1.Tükticiler)  2- Hayvanlarla beslenen(2.Tüketici)  3- Yırtıcılar: (3.Tüketiciler

39  Ayrıştırıcılar: Bitki,hayvan ölüsü ve artıklarını besin olarak kullanan saprofit bakteri ve mantarlardır

40

41

42

43  1-İklim faktörleri:Canlılar yaşamlarını sürdürürken güneş ışını,ısı,basınç,nem,hava hareketleri gibi iklim faktörlerden etkilenirler.  A) Işık:  a) Işığın kalitesi,şiddeti,süresi önemlidir  b) Canlıların temel enerji kaynağıdır  c) Fotosentez için gereklidir  d) Bitkide çimlenme,büyüme,yönelme. klorofil sentezi için gereklidir  e) Işık bitkilerin yaşam alanını belirler  f) Hayvanlarda üreme,göç,pigmentasyon,bazı vitaminlerin sentezi,sucul hayvanlarda solunum üzerine etkilidir

44

45

46  Canlılarda yaşamsal olaylar belirli ısıda gerçekleşir. Yüksek ve düşük ısıda yaşamsal olaylar azalır hatta durur.  Bitkilerde : a) Çimlenme b) Köklerle su alınımı c) Fotosentez  Hayvanlarda : a) Üreme b) Gelişmenin devamı  c) Değişken ısılı hayvanlarda (Omurgasızlar,Balıklar, Kurbağalar, Sürüngenler ) metabolizmanın devamı 

47  a) Organik maddelerin sentezlenmesi  b) Maddelerin çözülmesi,emilmesi,taşınması  c) Biyokimyasal olayların gerçekleşmesi  d) Fazla ısının uzaklaştırılması  e) Boşaltım maddelerinin dışa atılması  f) Bitkilerde çimlenmenin gerçekleşmesi,hayvanlarda embriyonun gelişmesi  g) Bazı canlılar için yaşam ve hareket alanıdır

48

49

50  A)Ototroflar: İhtiyacı olan organik besinleri kendileri sentezleyebilen canlılardır. Besin sentezlerken kullandıkları enerjinin şekline göre iki tip ototrof canlı vardır:  a) Fotoototroflar: Klorofilleri sayesinde ışık enerjisi kullanarak organik besin sentezleyenler. Klorofilli bakteriler,Mavi-yeşil algler, Kloroplast taşıyan protistalar ve bitkiler bu gruptan canlılardır.  b) Kemoototroflar: Kuvvetli oksidasyon enzimleri sayesinde oksitledikleri inorganik maddelerden elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanan bakteriler bu gruptu

51

52

53

54  Hetotroflar: İhtiyacı olan organik besinleri diğer canlıların vücudundan karşılarlar. Besinlerini almaları bakımından üç gruba ayrılırlar.  a) Holojoik beslenme:  · Besinlerini katı parçalar halinde alırlar  · Sindirim sistemleri ve enzimleri gelişkindir  · Hareket sistemleri gelişkindir  · Gelişkin duyulara sahiptirler  Holojoik canlılar kullandıkları besinin özelliklerine göre sindirim sistemleri ve beslenme davranışlara sahiptir.

55  COĞRAFYAYA GİRİŞ:PROF.DR HAYATİ DOĞANAY(5.BASKI KONYA 1999)  COĞRAFYAYA GİRİŞ:PROF.DR.CEMALETTİN ŞAHİN(2.Genişletilmiş baskı ankara2003)  COĞRAFYAM.NET  SOSYAL DERSLERİ.COM


"DERS DOĞAL YÖRELER KONU:BİYOSFERİN OLUŞUMU.  Biyosfer nedir:Dünyanın çevresinde canlıların yaşadığı kesime verilen addır.canlı küre biyosfer atmosfer." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları