Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 MESLEKİ ETİK ŞUBAT 2015 Mehmet ERDEM 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 MESLEKİ ETİK ŞUBAT 2015 Mehmet ERDEM 1."— Sunum transkripti:

1 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 MESLEKİ ETİK ŞUBAT 2015 Mehmet ERDEM 1

2 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 ETİK  Etik, Latince “Ethicus” veya Yunanca “Ethos” ya da “Ethicos” kelimesinden gelen ve Türkçe karşılığı “Ahlak bilim, kuramsal ahlak ya da teorik ahlak” olan bir terimdir.  Etik değerler evrenseldir ve her ülkede geçerliliği olan kurallardır.  Etik dürüstlük, doğruluk, yardımseverlik, adaletli olmak, sadakat, yalan söylememek, hırsızlık yapmamak, cana kıymamak gibi dünyanın her yerinde geçerli olan değerlerden oluşur. Mehmet ERDEM 2

3 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  İnsan tutum ve davranışlarının iyi ya da kötü yönden değerlendirilmesi olarak da kullanılır.  Etik sözcüğü, geniş anlamda kullanıldığında toplumun yaratmış olduğu ve savunmakta devam ettiği bağlayıcı kuralların hemen hemen tamamını kapsar.  Gelenek, alışkanlık, karakter, ahlak gibi kavramları içerir, kısaca genel ahlak olarak tanımlanır.  Ahlak; daha çok bireysel davranış kurallarını anlatır.  Etik; profesyonel davranış standartlarını içermektedir. Mehmet ERDEM 3

4 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Etik hakkında farklı görüşler vardır;  Pojman’a göre; Eylemlerin değerlendirilmesine ilişkin yol gösterici kurallardır.  Singer’e göre ise; Nasıl davranmamız gerektiğini temellendiren bir çalışma olarak tanımlanmıştır.  Aristotales, etiği kuramsal felsefeden ayırarak kendi başına bir felsefe alanı olarak ele alan ilk filozoftur.  Etik, pratik felsefenin bir bölümü olarak insan eylemleri ve onların ürünlerini konu alır. Mehmet ERDEM 4

5 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Sokrates (İ.Ö ) ’in ahlak öğretisi; “İnsanın temel amacı erdeme ulaşmak olmalıdır. Erdem ancak bilgelikle mümkündür.” olarak ifade edilir.  Aristo (İ.Ö ) ’ya göre ise “Toplumda yönetenler ile yönetilenler arasında bir ayrım yapılması ahlakidir.” Yani toplumda her zaman üsttekiler ve güçlüler yönetir, alttakiler ve güçsüzler ise yönetilir. Mehmet ERDEM 5

6 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Etik sözcüğünün iki farklı kullanımı vardır.  İlk kullanımı; alışkanlık töre ve gelenek anlamlarını taşır.  İkinci kullanımı ise (genel kullanımı budur), eylemde bulunan ve davranan kişi, aktarılan eylem kurallarını ve değer ölçülerini sorgulamadan uygulamayıp; aksine kavrayarak ve üzerinde düşünerek talep edilen iyiyi gerçekleştirmek için onları alışkanlığa dönüştüren kişidir.  Alışkanlık, töre ve gelenek böylelikle karakter anlamını da almakta, erdemli olmanın temel tavrı olarak pekişmektedir. Mehmet ERDEM 6

7 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Etik her şeyden önce istenilecek bir yaşamın araştırılması ve anlaşılmasıdır.  Daha geniş bir bakış açısı ile, bütün etkinlik ve amaçların yerli yerine konulması neyin yapılacağı ya da yapılamayacağının; neyin isteneceği ya da istenmeyeceğinin; neye sahip olunacağı ya da olunamayacağının bilinmesidir.  Etik; insanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları doğru- yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaksal açıdan araştıran bir felsefe dalıdır. Mehmet ERDEM 7

8 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Tüm var olan ve kabul görmüş etik değerleri reddedebilmek mümkün değildir.  Çünkü etik değerler, insan yığınlarını “toplum” ve insanları “birey” yapmaya yetebilecek güçte altyapı oluştururlar.  Kısaca belirtecek olursak; etik doğru ve yanlış davranış teorisidir.  Ahlak ise onun pratiğidir. İlkeler söz konusu olduğunda etik kavramı kullanılırken, davranış söz konusu olduğunda ahlak kavramı kullanılır. Mehmet ERDEM 8

9 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Etik bir kişinin belli bir durumda ifade etmek istediği değerler iken ahlak ise bunu hayata geçirme tarzıdır.  Bireylerin ve toplumların yaşamlarında etik değerlerin varlığı, önem ve gerekliliği tartışılmaz bir gerçektir.  Etik; iyi, kötü, yararlı gibi sorunları inceleyen, ahlaki bir davranış kuralı ortaya koyan, neyin yapılması gerektiğini, hangi davranışın iyi olduğunu, neyin yaşama anlam kazandırdığını gösteren ahlak bilimi olduğuna göre, bu tanımın sınırladığı tüm değer, kavram ve eylemlere her bireyin saygılı olması gerekir. Mehmet ERDEM 9

10 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Etik kutsaldır; çünkü aynı kıymette eşi yoktur ve başka hiçbir çeşit kıymetle ölçülemez. ATATÜRK Mehmet ERDEM 10

11 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Ahlâk  Arapça bir sözcük, aynı kökten türeyen hâlk etmek- yaratmak-hulk= (yaradılış) anlamındadır  Ahlâk yaradılıştan getirilen huy özellikleri, bireyin sosyal değerleri anlamında kullanılmıştır.  Dilimizde ahlak; bir yandan kişinin sonradan edindiği tutum ve davranışlar için kullanılırken, diğer yandan toplumun benimsediği değer sistemlerin adıdır.  İngilizce'deki “ Ethics ” ve “ Morals ” sözcükleri ile karşılaştırıldığında Türkçe'deki Ahlâk sözcüğünün geniş bir anlam yüküne sahip olduğu görülmektedir. 11

12 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Ahlâk  Ahlak; bir toplumun iyi ya da kötü olarak kabul edilen davranışları belirleyen yazısız kurallar bütünüdür.  Ahlak kelimesi Latince kökenli olup (morale), insanın doğru ve yanlış, olumlu ve olumsuz, iyi ve kötü olarak nitelendirdiği davranışlarıyla ilgilidir. Mehmet ERDEM 12

13 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Bir toplumda düzenin sağlanabilmesi için insanların belli kurallara uygun davranması gerekir.  Bu kuralların bir bölümü ahlak kurallarıdır.  Görenek, gelenek, töre ve adetler ahlakın bir bölümünü oluştururlar.  Ahlak kuralları, değişen toplumsal koşullar karşısında daha esnektir ve daha kolay değişebilme özelliğine sahiptir.  Ahlak; İnsanların birbirleriyle veya devletle olan ilişkilerinde kendilerinden yapmaları istenen davranışlarla toplum düzenini sağlayan bir kurallar ve normlar bütünüdür, yani toplumsal bir olgudur. Mehmet ERDEM 13

14 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Ahlak, kişi vicdanının belirli hareketleri “doğru” ve “iyi” olarak vasıflandırırmasıdır.  Toplum içinde de ahlak kişilerin benimsedikleri ve uymak zorunda bulundukları davranış biçimleri veya kurallar bütünüdür.  Ahlak en iyi yaşama şeklinin ne olduğunu saptamaya çalışır.  Toplumsal yaşamda bazı hareketlerin ve düşüncelerin iyi bazılarının da kötü oluğunu ifade eder. Mehmet ERDEM 14

15 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Ahlakla benzerlik gösteren bilimlerden biri de hukuktur.  Hukuk; yazılı emir ve yasaklardır.  Ahlak ise yazılı emredici özelliği olmayan, toplum tarafından kabul görmüş kurallar bütünüdür. Mehmet ERDEM 15

16 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Mehmet ERDEM 16 Ahlaki değerlerden yoksun bir hukuk düşünülemeyeceği gibi, ahlaki değerler ile çatışan bir hukuk da işlevsel olmaktan uzaklaşır.

17 Mehmet ERDEM 17  Ahlak ve hukuk kuralları arasındaki fark, ahlak kurallarının dağınık, örgütlenmemiş nitelik taşımasına karşılık, hukuk kurallarının toplu, örgütlenmiş ve sistemli olmasıdır.  Ahlak ve hukuk kuralları arasında yaptırım farkı vardır.  Ahlakın asıl yaptırımı vicdan olmasına karşılık, hukukun devletin gücü ile uygulanan maddi zorlayıcı yaptırımları vardır. MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015

18  Ahlak bir insan topluluğunun asgari düzeydeki ortak paydasını oluşturur.  Ahlak herkesin onayını almış, uzlaşılmış bir çerçevedir.  Kimse kendini bu çerçevenin dışında tanımlamaya kalkamaz. Mehmet ERDEM 18

19 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Meslek Etiği (Deontoloji)  Deontoloji (Deontologia) 19. yy. Jeremy Bentham tarafından önerilmiş, yükümlülükler bilgisi ;  Yunanca’; “Deonto” görev, yükümlülük, “logia” bilgi, bilim anlamına gelmektedir.  “ Ne yapmalı ” / “ ne yapmamalı ” sorularına toplumun belirlediği ve yaptırımlarla donattığı kuralların bilgisidir. Dile getirdiği yükümlülükler tartışmasız ve zorlayıcı bir nitelik taşımaktadır,  Deontoloji, kişilerin üzerlerine düşen ödev/yükümlülüklerin neler olduğunu bilmeleri anlamındadır.  Deontoloji; yazılı olsun olmasın kökleşmiş ilkeleri ve kuralları içeren ve bunları tartışmasız bir «normatif bilgi» olarak aktaran bir alandır. 19

20 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 Meslek Etiği (Deontoloji)  Meslek etiği kavramı, bütün mesleki etkinliklerin iyiye yönlendirilmesi konusunda düzenlemeler getiren, meslek üyelerinin kişisel arzularını sınırlayıp belli bir çizginin dışına çıkmalarını önleyen, mesleki idealleri geliştiren, ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan ilkeler ve kurallar sistemidir.  İlkeler; davranış biçimini kesin olarak belirlemez, kişisel sorumluluğu içerir ve bu yönüyle kurallardan ayrılır.  Kurallar ise; kesindir ve uyma güçlüğü, zorunluluğu vardır. Mehmet ERDEM 20

21 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Etik kurallar, meslek mensuplarının genel olarak kabul ettikleri ilkeler dizisidir.  Bu kurallar meslek üyelerinin mesleğine, mesleksel örgütüne, meslektaşlarına, hizmet verdiği iş birliği yaptığı bireylere ve kendine karşı sorumluluklarından oluşur.  Meslek elemanlarına, topluma mesleğin temel amaçları ve sorumlulukları hakkında bilgi verir.  Meslek üyelerinin karşılaştıkları etik sorunlar ile ilgili mantıklı ve doğru karar verebilmeleri için rehberlik eder. Mehmet ERDEM 21

22 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Etiğin üzerinde çalıştığı sorunlar çözüme kavuştuğunda, onlarla ilgili normlar belirginleştiğinde söz konusu bilgiler deontolojinin konusu haline gelmiş sayılırlar. Bu görünümü ile etik, deontolojiyi besleyen bir havuz özelliği taşımaktadır. 22

23 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Eski çağlardan günümüze toplumların sosyal yaşamlarını belirleyen en önemli unsurlardan biri din olmuştur. Tarihsel süreç içerisinde ve hatta günümüzde birçok toplumun ahlaki ölçüleri inançlarından gelmektedir.  Etik kavramı felsefi, psikolojik ve sosyolojik açılardan ele alınmıştır.  Bu bağlamda etik kavramının anlamı ve etik davranışı belirleyen önemli öğeler olan kültür, değer, norm kavramları, görgü kuralları ile etik arasındaki ilişkiler tartışılmıştır.  Ayrıca, etik davranışın psikolojik kökenleri incelenerek, Kohlberg’in ahlaki gelişim evreleri açıklanmıştır. Mehmet ERDEM 23

24 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Kohlberg’in ahlaki gelişim evrelerine göre birey, üç düzey ve altı evreden geçerek ahlaki gelişime ulaşır.  Gelenek öncesi dönem Bağımlı evre Bireycilik ve çıkara dayalı alışveriş evresi  Geleneksel düzey Karşılıklı kişiler arası beklentiler ve uyum evresi Sosyal vicdan evresi Geçiş düzeyi  Gelenek ötesi ve ilkelere dayalı düzey Toplumsal anlaşma, yararlılık ve bireysel haklar evresi Evrensel ahlaki ilkeler evresi Mehmet ERDEM 24

25 MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015  Güzel ahlak; cömertlik, bağışlayıcılık, sabır ve tahammüldür. HASAN-I BASRİ Mehmet ERDEM 25


"MESLEKİ ETİK- ŞUBAT 2015 MESLEKİ ETİK ŞUBAT 2015 Mehmet ERDEM 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları