Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Veri Düzenleme Grafiksel Gösterimler ve Merkezi Eğilim Ölçüleri Verilerin İşlenmesi Yapılan bir araştırmada elde edilen veriler dağınık, düzensiz ve karmaşık.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Veri Düzenleme Grafiksel Gösterimler ve Merkezi Eğilim Ölçüleri Verilerin İşlenmesi Yapılan bir araştırmada elde edilen veriler dağınık, düzensiz ve karmaşık."— Sunum transkripti:

1 Veri Düzenleme Grafiksel Gösterimler ve Merkezi Eğilim Ölçüleri Verilerin İşlenmesi Yapılan bir araştırmada elde edilen veriler dağınık, düzensiz ve karmaşık bir hal içerir. Bu şekliyle veriden anlamlı bir sonuca ulaşmak mümkün değildir. İstatistik analizin hammaddesi niteliğinde olan bu ham verinin işlenerek düzenli ve anlaşılır hale getirilmesi gerekir. Çeşitli kaynaklardan derlenmiş ya da bizim tarafımızdan anket, deney ya da gözlem gibi tekniklerle toplanmış olan ham verilerin anlaşılır ve düzenli hale getirilebilmesi için istatistik seriler, tablolar ve grafiklerden faydalanılır.

2 Veri Düzenleme Grafiksel Gösterimler ve Merkezi Eğilim Ölçüleri

3 Veri Düzenleme Zaman Serileri Bir değişkenin değerlerinin zamanın şıklarına göre (gün, ay, mevsim, yıl vb.) değişimini gösteren serilere zaman serisi denir. Zaman serisi verileri eşit zaman aralıkları ile derlenmiş verilerden oluşur. YıllarX malı fiyatı

4 Veri Düzenleme Kalitatif (niteliksel) Veriler ve Dağılışları Kalitatif (Niteliksel) verileri basit tasnif ya da bileşik tasnif işlemine tabi tutabiliriz. Basit tasnif işlemi sadece bir değişkenin şıklarına göre yapılan tasniftir. Yanda öğrencilerin mezun oldukları lise değişkeninin şıklarına göre dağılışı basit tasnif işlemine örnek gösterilebilir. MYO öğrencilerinin mezun olduğu Lise türüne göre dağılımı Lise türü Frekan sı Yüzde si Kümülatif yüzde Düz lise 14343,7 End Meslek 12337,681,3 Ticaret 237,188,4 Anadolu Fen 51,588,9 Diğer 3310,1100 Toplam

5 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Aşağıdaki tabloda öğrencinin mezun olduğu lise değişkeni ile cinsiyet değişkeninin birlikte değişimi bileşik tasnif işlemi ile gösterilmiştir. MYO öğrencilerinin mezun olduğu Lise ve cinsiyet değişkeninin şıklarına göre dağılışı Lise türüErkekKızToplamYüzde Düz lise ,7 End Meslek ,3 Ticaret ,4 Anadolu Fen23 589,9 Diğer ,0 Toplam ,7

6 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Niceliksel olarak ifade edilen sayısal olarak ifade edilen ya da ölçülebilir özellik taşıyan değişkenlere ait verilerin istatistik bölünme serileri ile gösterilmesinde basit, tasnif edilmiş ve gruplanmış seriler kullanılır. Basit Seri: Derlenmiş olan sayısal verilerin küçükten büyüğe doğru sıralanması ile elde edilen serilerdir. Tasnif edilmiş seri: Tasnif edilmiş serilerde tekrarlayan elemanlar bir araya getirilerek frekanslar şeklinde ifade edilen seridir. Gruplanmış seri: Belli değer aralıklarına düşen birimler bir araya getirilerek oluşturulan frekanslı serilere gruplanmış seri adı verilir.

7 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Basit seri örnekleri NotlarUzunluklarSatışlar

8 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Tasnif edilmiş seri örnekleri Notlar (Xi) Öğr.say (fi) Uzunluk (Xi) Fert say (fi) Satışlar (Xi) Gün say (fi) Toplam21Toplam15Toplam16

9 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Gruplanmış seri örnekleri Notlar Öğrenci sayısı Uzunluk Fert sayısı Satışlar Gün sayısı – – – – – – – – – – – – – – 1003

10 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Kesikli karakterdeki niceliksel verileri gruplarken sınıf aralıklarında boşluklar oluşur. Yandaki seride KOBİ’lerde çalışan işçi sayısı değişkeni kesikli bir özelliğe sahiptir. Bu değişken tamsayı dışında değerler almaz. Bu sebeple sınıflar arası boşluklar oluşur. Çalışan İşçi Sayısı KOBİ Sayısı 5 – – – – – 545

11 Veri Düzenleme Niceliksel (Kantitatif- Ölçülebilen) Verilerin İstatistik Bölünme Serileriyle Gösterilmesi Niceliksel olarak ifade edilen sayısal olarak ifade edilen ya da ölçülebilir özellik taşıyan değişkenlere ait verilerin istatistik bölünme serileri ile gösterilmesinde basit, tasnif edilmiş ve gruplanmış seriler kullanılır. Basit Seri: Derlenmiş olan sayısal verilerin küçükten büyüğe doğru sıralanması ile elde edilen serilerdir. Tasnif edilmiş seri: Tasnif edilmiş serilerde tekrarlayan elemanlar bir araya getirilerek frekanslar şeklinde ifade edilen seridir. Gruplanmış seri: Belli değer aralıklarına düşen birimler bir araya getirilerek oluşturulan frekanslı serilere gruplanmış seri adı verilir.

12 Basit ve tasnif edilmiş serinin Gruplanmış seriye dönüştürülmesi Basit ve tasnif edilmiş serilerle verinin anlaşılır hale gelmesi mümkün olmuyorsa böyle durumlarda veriyi sınıflara ayırarak gruplanmış seriye dönüştürmek gerekebilir. Veriyi gruplamak için aşağıdaki Sturges sınıf aralığı formülü kullanılabilir. S: Sınıf aralığı Xmax: Verinin en büyük değeri Xmin: Verinin en küçük değeri N: Veri sayısı

13 Bir verinin gruplanmış seriye dönüştürülmesi Öğrencilerin notları Xmin: 25 Xmax: 95 Serinin sınıf aralıkları 11 birim olacak şekilde gruplanması uygun olacaktır.

14 Bir verinin gruplanmış seriye dönüştürülmesi NotlarÖğrenci sayısı dan az “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “ “1

15 Çapraz Tablolar Bazı durumlarda değişkenin iki farklı özelliğinin aynı tabloda eşleştirilmiş olarak gösterilmesi istenebilir. Böyle durumlarda çapraz tablo kullanılır. Tabloda satıra istatistik birimlerin bir özelliği, sütuna diğer özelliği yazılarak ortak eleman sayıları hücrelere yazılmak suretiyle çapraz tablolar oluşturulur. Çapraz tablolar hem niteliksel, hem de niceliksel veriler için oluşturulabilir. Aşağıda MYO öğrencilerinin mezun oldukları lise türü ve öğrenim gördükleri bölümlere göre dağılışı verilmiştir. Bu tablo niteliksel veriler için düzenlenmiş bir tablodur.

16 Çapraz Tablo Örneği Lise Lise Türü Bölümler ÇevreBilgisayarKalıpçılıkLojistikMakineMekatronik Düz lise Anadolu Fen Ticaret End. Meslek Diğer Toplam

17 Verilerin Grafiklerle Gösterilmesi Niteliksel seriler ve Tasnif edilmiş seriler için çubuk diyagramı NotlarÖğrenci sayısı

18 Gruplanmış serinin Histogram grafiği Bu grafiğin diğer bir ismi sütun grafiğidir. Grafiğin özelliği sürekli karakterde verilerin grafiği olması sebebiyle histogram sütunların birbirine bitişik olmasıdır Not sınıfları Öğrenci sayısı 25 – 36 den az2 36 – 47 “ “4 47 – 58 “ “9 58 – 69 “ “12 69 – 80 “ “5 80 – 91 “ “3 91 – 100 “ “1

19 Gruplanmış serinin Histogram grafiği Bu grafiğin diğer bir ismi sütun grafiğidir. Grafiğin özelliği sürekli karakterde verilerin grafiği olması sebebiyle histogram sütunların birbirine bitişik olmasıdır Not sınıfları Öğrenci sayısı 25 – 36 den az 2 36 – 47 “ “4 47 – 58 “ “9 58 – 69 “ “12 69 – 80 “ “5 80 – 91 “ “3 91 – 100 “ “1

20 Gruplanmış serinin Histogram grafiği Sınıf aralıkları eşit olmadığı zaman histogramı orijinal seri üzerinden çizmek uygun olmaz. Eğer orijinal seriden hareketle histogram çizilirse olayın dağılışı doğru bir şekilde gösterilemez. Dağılışı daha doğru bir şekilde ortaya koymak için histogram sütunlarının alanını frekansa eşit yapacak şekilde frekansların yeniden ayarlanması yapılır. Yanda öğrenci notları serisi farklı sınıf aralıkları ile verilmiştir NotlarÖğrenci sayısı 0 – 5 den az10 5 – 7 den az20 7 – 9 dan az

21 NotlarÖğrenci sayısı Sınıf Genişliği Ayarlan mış frek ans 0 – /5 = 2 5 – /2 = 10 7 – /2 = /1 = 5 Gruplanmış serinin Histogram grafiği

22 Frekans Eğrisi (Poligonu) Histogram sütunlarının üst orta noktalarından geçen grafiktir. Bu grafik dağılımın şeklini ortaya koymada kullanılan bir grafiktir. Not sınıfları Öğrenci sayısı 25 – 36 den az2 36 – 47 “ “4 47 – 58 “ “9 58 – 69 “ “12 69 – 80 “ “5 80 – 91 “ “3 91 – 100 “ “1

23 Dairesel Grafikler Özellikle niteliksel (sayısal olmayan) değişken değerlerinin grafikle gösterilmesinde kullanılırlar. Dairenin frekanslara açısal olarak paylaştırılması ile elde edilir. Bir birimin açısal karşılığı şöyle bulunur. Açısal değer Her kategorinin frekansı bu 3 ile çarpılarak dairedeki açısal değeri bulunur.

24 Dairesel Grafikler Mezun old. Lise Öğr. sayısı Açısal değer End. Meslek Lis Düz Lise40120 Ticaret Lisesi 2060 Diğer Liseler 1030 Toplam120360

25 Zaman Serisi Grafiği (Çizgi Grafiği) Zamana bağlı olarak sabit aralıklarla toplanmış olan verilerin eğilimini ve değişimini izleyebilmek için çizgi grafiklerinden faydalanılır. Grafikte yatay eksen zamanı, dikey eksen ise zaman serisi değerlerini göstermektedir. Zaman serileri artan, azalan, durağan ya da periyodik değişen veya bu özelliklerin bir kısmını içeren verilerden oluşur. Nüfus, gelir, enerji tüketimi, konut sayısı vs. artan zaman serilerine örnek gösterilebilir. Modası geçen, teknolojisi eskiyen ürünlerin satışı azalan zaman serisi niteliğindedir. Konutlarda tüketilen doğalgaz miktarı, meşrubat tüketimi vb. hem eğilimli hem de periyodik değişim gösteren bir özelliğe sahiptir.

26 Artan bir zaman serisi ve grafiği YıllarX malı fiyatı

27 Dağılım Grafiği Aralarında ilişki olduğu düşünülen iki değişkenin birbirine göre nasıl bir değişim gösterdiğini, nasıl bir ilişki içinde olduğunu gösteren grafiklerdir. Genellikle bu değişkenlerden bir etkileyen (bağımsız, açıklayan), diğeri etkilenen (bağımlı, açıklanan) değişken olarak ortaya çıkar. Bir malın fiyatı ile onun talebi arasında ters bir ilişki olduğu düşünülür. Kişilerin gelirleri ile tüketim harcamaları arasında pozitif bir ilişkinin olduğu kabul edilir. Aşağıda öğrencilerin matematik notları ile istatistik notları arasındaki ilişki dağılım grafiği ile gösterilmiştir.

28 İstatistik notu Matematik notu Dağılım Grafiği

29 Üç boyutlu grafikler Çapraz tablo şeklindeki verilerin grafikle gösteriminde kullanılır. Bu grafikte dikey eksen frekansları, yatay eksenler ise değişkenin iki özelliğini gösterecek şekilde dizayn edilir. LiseÇevre Bilgisa yar Kalıp çılık Lojis tik Düz lise Ticaret2000 Anadolu03513 EML09155 Diğer3060

30 SPSS’te veri girişi Bu kısımda otomobilverisi.sav dosyadaki verileri analiz edeceğiz. Ancak bu dosyaya girmeden önce veri girişinin nasıl yapılacağına kısaca değinmekte fayda var. Aşağıda SPSS giriş sayfası görülmektedir

31 SPSS’te veri girişi SPSS te sütunlar araştırma konusuna ait değişkenleri ifade etmektedir. Sütunlar ise araştırma yapılan her bir birimi göstermektedir. Otomobilverisi.sav dosyasındaki değişkenlerimiz şunlardır. Gidilenyol: Bir galon yakıtla alınan yol (mil) Motorhacmi: Motor hacmi Motorgücü: Motor gücü (Beygir gücü) Agırlık: Otomobilin ağırlığı Hızlanma: hızın 60 km/saat’e ulaşana kadar geçen zaman Modeli: Üretim yılı Orijini: Otomobilin menşei Silindirsayısı: silindir sayısı

32 SPSS’te veri girişi SPSS veri giriş sayfasının altında Data View ve Veriable view seçenekleri mevcuttur. Data view değişkenlerin değerlerini, Veriable view ise değişkenlerin özelliklerini gösteren sayfadır. Aşağıdaki sayfa değişken değerlerinin girildiği veri giriş sayfasıdır.

33 SPSS’te veri girişi Değişken özelliklerinin girildiği diğer sayfa da aşağıdaki gibidir. Name: Değişken ismi Type: Değişken tipi ( sayısal, kesir kısmı virgülle ayrılmış, kesir kısmı noktayla ayrılmış, bilimsel (üslü sayı şeklinde) Tarih, Dolar cinsinden vs.)

34 SPSS’te veri girişi Width: Girilecek değerin hane sayısını gösterir. Decimals: Kesir kısmının hane sayısını gösterir. Label: Değişken için açıklayıcı bilgi yazılır. Value: Özellikle kategorik değişken değerlerinin anlamlarını yazmak için kullanılır (Mesela Orjin değişkeni için 1- Amerikan, 2- Avrupa 3- Japon) Missing: İşleme alınmasını istemediğimiz eksik değerler

35 SPSS’te veri girişi Aşağıda veri tanımlama ekranında otomobilverisi.sav dosyasına ait verilerin özellikleri tanımlanmıştır.

36 SPSS verilerinin kaydedilmesi SPSS sayfasına veri girişi Excel gibi yapılmaktadır. Veriler girildikten sonra kaydedilir. Bunun için SPSS giriş sayfasındaki File penceresi açılır Save seçeneği tıklanır ve gelen ekranda kayıt yeri (look in) seçilir. File name kısmına dosyanın ismi yazılır yazıldıktan sonra save tıklanarak veriler istenen yere kaydedilir.

37 SPSS verilerinin kaydedilmesi

38 SPSS Veri dosyasının açılışı Bunun için File Menüsü tıklanır, gelen ekrandan Open seçeneği tıklandıktan sonra Data seçeneği tıklanır.

39 Gelen ekranda look in kısmında açacağımız veri setinin içinde bulunduğu dosya seçilir. Bu dosya içinden açmak istediğimiz veri seti File name kısmına yazılır ve Open tıklanarak veri seti ekrana aktarılır. SPSS Veri dosyasının açılışı

40 Veri seti aşağıdaki şekilde ekranda görülür.

41 SPSS’te Örnek Seçimi Örnek seçimi için 4 yöntem kullanılır. Bunun için rassal yöntem kullanılır, veya belli bir kural kullanılarak seçim yapılır (mantıksal karşılaştırma yapılır), ya da belli bir aralıktaki veri örnek olarak seçilir veya belli bir değişkene göre seçim yapılır. 1- Belli bir özelliğe sahip bir örnek seçmek Bunun için Data menüsünden Select cases seçilir. Gelen ekranda if condition is satisfied seçilir ve if üzerine tıklanır.

42 Gelen ekranda belli bir değişkenin belli özelliklerine sahip olan değerlerini içeren veriler örnek olarak seçilir. Bunun için motor hacmi 350’den büyük olan araçlar örnek olarak seçilecektir. Bunun için gelen ekranda Motorhacmi < 250 yazılır continue tıklanır. SPSS’te Örnek Seçimi (if condition is satisfied)

43 Gelen ekranda Output kısmında filter out unselected cases işaretlenip OK tıklanırsa örneğe girmeyen verilerin üzeri çizilir ve veri ekranında filter_$ değişkeni tanımlanarak seçilen değerler 1, seçilmeyenler 0 olarak gösterilir. SPSS’te Örnek Seçimi (if condition is satisfied)

44 Seçilen örneği yeni bir veri seti olarak ekranda görüntülenmesini istiyorsak Output kısmında Copy selected cases to a new dataset işaretlenir ve yeni veri seti örnek1 olarak yazılıp OK tıklanır. SPSS’te Örnek Seçimi (if condition is satisfied)

45 2- Rassal Örnek Seçimi (Random sample of cases): Veri seti içinden belli sayıda bir örneğin rassal olarak seçimi için Data menüsünden Select cases seçildikten sonra Random sample of cases işaretlenip Sample tıklanır. SPSS’te Örnek Seçimi (Random sample of cases)

46 Gelen ekranda ya yaklaşık olarak verinin belli bir yüzdesi (Approximately …. % of all cases- yaklaşık verinin %30 u gibi) örnek olarak seçilir, ya da verinin tam olarak belli bir miktarı (Exactly…. Cases from the first….cases – Tam 30 veri ilk 100 veri içinden gibi) seçilir. SPSS’te Örnek Seçimi (Random sample of cases)

47 3- Belli bir aralıktaki verinin seçimi Select cases seçilir ve gelen ekranda Based on time or cases raVerinin belli bir kısmını örnek olarak seçebilmek için Data menüsünden nge işaretlenir ve Range tıklanır. Gelen ekranda seçilecek gözlemlerin aralığı (başlangıç ve bitiş sırası) yazılarak Continue ve OK tıklanır. (Observation 40….90 gibi) SPSS’te Örnek Seçimi (Based on time or cases range)

48 4- Bir filitre değişkeni kullanarak örnek seçimi: Belli bir değişkenin eksik verileri dışında kalan verilerini dikkate alarak oluşturulan örnektir. Bunun için Data menüsünden Select cases tıklanır, gelen ekranda Use Filter Variable seçeneği işaretlenip ilgili değişken girilip OK tıklanarak örnek seçilir. SPSS’te Örnek Seçimi (Use Filter Variable)

49 Verilerin Grafikle Gösterimi SPSS’te verilerin grafikle gösterimi için önce Graphs menüsü seçilir. Seçilen menüden Legacy Dialogs seçeneği tıklanır. Böylece hazır grafik seçeneklerinden biri seçilerek istenen grafik çizilir.

50 Çubuk grafiğini çizmek için grafik seçeneklerinden Bar Chart grafiği seçilir. Gelen ekrandan Simple seçeneği tıklanır. Define seçeneği tıklanarak gelen ekranda Category Axis kısmına grafiği çizilecek değişken atanır. Titles seçeneği tıklanarak grafiğin başlığı ve açıklamaları yazılabilir ve continue tıklanır. Verilerin Grafikle Gösterimi -Çubuk Grafiği-

51 Yukarıda sözü edilen ekran aşağıdaki şekilde görüntülenir. OK seçeneği tıklanarak grafik görüntülenir. Verilerin Grafikle Gösterimi -Çubuk Grafiği-

52

53 Farklı kümeler içindeki kategorik değerlerin dağılışını aynı grafik üzerinde göstermek amacıyla çizilen grafiklerdir. Örneğimizde Ülke orjinine bağlı olarak araçların silindir sayılarının dağılımını gösterelim. Bunun için Graphs menüsü tıklanır ve gelen ekrandan Clustered seçeneği işaretlenip Define tıklanır. Verilerin Grafikle Gösterimi Kümelenmiş Çubuk Grafiği

54 Gelen ekranda Category Axis kısmına Ülke orjini, define clusters by kısmına silindir sayısı değişkeni girilir ve OK tıklanır. Verilerin Grafikle Gösterimi Kümelenmiş Çubuk Grafiği

55 Ülkelere göre otomobillerin silindir sayılarının dağılımı aşağıdaki gibi gösterilmiştir. Verilerin Grafikle Gösterimi Kümelenmiş Çubuk Grafiği

56 Kümülatif (Birikimli) Çubuk grafikleri Bu grafik türünde değişkenin her bir kategorisine ait frekansların toplam frekans içerisindeki dağılışını görmek mümkün olmaktadır. Graphs seçeneğinden Legacy dialogs tıklanır gelen ekrandan Bar tıklanır. Gelen ekrandan Stacked seçeneği tıklanır.

57 Gelen ekranda Category Axis kısmına ülke orjinini, Define stacks by kısmına silindir sayısı değişkeni girilir ve OK tıklanır. Kümülatif (Birikimli) Çubuk grafikleri

58 Kümülatif çubuk grafiği aşağıdaki gibi görüntülenir. Kümülatif (Birikimli) Çubuk grafikleri

59 Üç Boyutlu Çubuk Grafiği İki kategorik değişkenin bileşik dağılımını görmek amacıyla çizilen bir grafiktir. Bunun için Graphs menüsünden Legacy Dialogs seçeneği tıklanır. Gelen ekrandan 3-D Bar seçeneği tıklanır.

60 Ülke orjinine göre otomobillerin nasıl dağıldığını görmek istiyoruz. Bunun için gelen ekranda Define tıklanır. Gelen sayfada X Category Axis için Ülke orjini, Z Category Axis için Modeli değişkeni girilip OK denir. Üç Boyutlu Çubuk Grafiği

61 Sonuç olarak çıktı ekranından aşağıdaki grafik elde edilir Üç Boyutlu Çubuk Grafiği

62 Çizgi grafiği Bu grafik bir değişkenin değişiminin çizgisel bir grafikle gösteriminde kullanılır. Mil başına gidilen yolun veri numarasına göre dağılımı SPSS’te gösterilecektir.Bunun için SPSS Graphs menüsünden Lagacy dialogs seçilir ve Line seçeneği tıklanır. Gelen ekranda Simple seçilip values of individuals işaretlenip Define seçeneği tıklanır.

63 Gelen ekrandan line represents kısmına galon başına mil (gidilen yol) değişkeni girilir ve case number işaretlenerek OK tıklanarak grafik çıktı ekranında görüntülenir. Çizgi grafiği

64 Çoklu Çizgi Grafiği Çizimi Bu grafikler birden fazla değişkenin aynı grafik üzerinde nasıl bir değişim sergilediğini gösteren grafiklerdir. Bunun için SPSS Graphs menüsünden Legacy dialogs seçeneğinden Line tıklanır. Gelen ekrandan Multiple seçilir ve Values of individual cases işaretlenerek Define tıklanır.

65 Gelen ekranda Lines Represent kısmına Gidilen yol ve Hızlanma değişkenleri girilir, Title kısmında grafik başlığı yazılır ve OK tıklanarak çıktı ekranından grafik elde edilir. Çoklu Çizgi Grafiği Çizimi

66 Belli bir kategorik değişkene göre bir değişkenin değişimini gösteren grafiği çizmek için SPSS Graphs menüsünden Legacy Dialogs ve Line tıklanır. Gelen ekranda Multiple ve Summaries for groups of cases işaretlenir ve Define tıklanır. Category Axis alanına Model değişkeni (Kategori değişkeni), Define Lines by alanına Ülke orjini değişkeni girilerek OK tıklanır. Çıktı Ekranından ülkelere göre otomobillerin modellerinin dağılışını gösteren grafik elde edilir. Çoklu Çizgi Grafiği Çizimi

67

68

69

70 Dairesel Grafikler Genellikle kategorik veya isimsel verilerin bir dairesel grafik üzerinde gösterimi için kullanılan grafiklerdir. Bizim veriler için otomobillerin modellerine göre dağılımını bir dairesel grafik üzerinde gösterelim. Bunun için graphs menüsünden legacy dialogs ve pie tıklanır. Gelen ekranda summaries for groups of cases seçeneği tıklanır.

71 Dairesel Grafikler Gelen ekranda Define Slices by kısmına Modeli değişkeni girilir ve OK tıklanır.

72 Dairesel Grafikler

73 Dağılma Grafiği (Scatter Plots) İki değişkenin birlikte nasıl bir değişim içinde olduğunu görmek için kullanılan bir grafiktir. Motor hacmine göre galon başına gidilen yolun dağılımını görmek istiyoruz. Bunun için Graphs menüsünden Legacy dialogs ve Scatter/Dot tıklanır. Gelen ekranda Simple Scatter ve Define tıklanır.

74 Gelen ekranda Y Axis için Gidilen yol, X Axis için Motor hacmi değişenleri girilerek OK tıklanır ve Dağılma grafiği çıktı ekranında görüntülenir. Dağılma Grafiği (Scatter Plots)

75

76 Çoklu Dağılma Grafiği Bir bağımlı değişkene bağlı olarak birden çok bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi birlikte görmek amacıyla çizilebilecek bir grafiktir. Bunun için Graph menüsünden Legacy dialogs ve overlay scatter, define tıklanır.

77 Gelen ekranda ilk olarak Y Variable için önce Galon başına gidilen yol, X variable için Motor hacmi, ikinci olarak Y variable için tekrar galon başına gidilen yol, X variable için beygir gücü girilerek OK tıklanır ve grafik çıktı ekranından alınır. Çoklu Dağılma Grafiği

78

79 Matris Şeklinde Dağılma Grafiği Bu grafikler birden çok bağımsız değişkenin kendia aralarındaki ikişerli ilişkileri gösteren grafiklerdir. Bunun için Graph menüsünden Legacy dialogs ve ve Matrix Scatter ve Define tıklanır.

80 Gelen ekranda Matrix Variables kısmına Galon başına gidilen yol, Beygir gücü, Motor hacmi ve Aracın ağırlığı değişkenleri girilerek OK tıklanarak aralarındaki ilişki grafiksel olarak çıktı ekranında görüntülenir. Matris Şeklinde Dağılma Grafiği

81

82 Histogram (Sütun) Grafiği Genellikle sürekli karakterdeki bir değişkenin dağılışını göstermek amacıyla kullanılan grafiklerden biridir. Grafikte yatay eksen değişken değerlerini (sınıflar) dikey eksen frekansları gösterir. SPSS te Grahs menüsünden Legacy Dialogs ve Histogram tıklanır. Gelen ekranda Variable kısmına aracın ağırlığı değişkeni girilir ve OK tıklanır

83 SPSS sınıf aralığını otomatik seçip grafiği çizdi ancak sınıf aralıklarını değiştirmek mümkündür. Histogram (Sütun) Grafiği

84 Histogramda sınıf aralıklarını kendimiz de belirleyebiliriz. Bunun için çıktı ekranındaki grafiğe çift tıklanır ve aşağıdaki ekran gelir. Gelen ekranda işaretli şekle tıklanır. Histogram (Sütun) Grafiği Tıklanır

85 Gelen ekranda Binning menüsünde X Axis için custom seçilir interval width (sınıf aralığı) 500 girilir ve Apply tıklanır ve ardından Close tıklanıp ekran kapatılır. Böylece 500 birimlik sınıf aralığı ile grafik çıktı ekranında görüntülenir. Histogram (Sütun) Grafiği

86

87 İstenirse grafik üzerinde verinin ortalama ve standart sapması ile çizilen normal dağılım da gösterilebilir. Bunun için Histogram grafiği için değişken tanımlama ekranında Display normal curve işaretlenir. Histogram (Sütun) Grafiği

88

89 Tasnif Edilmiş Serinin Oluşturulması SPSS te tasnif edilmiş (frekanslı) seriyi oluşturmak için Analyze menüsünden Descriptive Statistics ve Frequencies tıklanır.

90 Gelen ekranda frekans dağılımı araştırılan değişken Variable(s) kısmına girilir. Biz otomobillerin modellerinin dağılımını görmek istiyoruz. Bunun için variable(s) kısmına Model değişkeni girilir. Statistics ve Charts kısmından ilgili seçenekler işaretlenip OK tıklanır. Tasnif Edilmiş Serinin Oluşturulması

91 Silindir sayısı FrequencyPercentValid Percent Cumulative Percent Valid3 Cylinders41,0 4 Cylinders20151,1 52,2 5 Cylinders3,8 52,9 6 Cylinders8321,1 74,0 8 Cylinders10226,0 100,0 Total393100,0 Tasnif Edilmiş Serinin Oluşturulması Silindir Sayısının dağılımı aşağıdaki şekilde çıktı ekranında görüntülenir.

92 Dağılımın çubuk grafiği aşağıdaki şekilde görüntülenir Tasnif Edilmiş Serinin Oluşturulması

93 Sürekli Bir Verinin Gruplandırılması Basit bir seriyi gruplandırılmış şekle dönüştürmek için sınıf aralığının tanımlanması ve her aralığa düşen eleman sayısının belirlenmesi gerekir. Bunun için SPSS te Transform menüsünden Recode seçeneğinin tıklanması gerekir. Bu kısımda motor hacmi değişkenini sınıflanmış şekle dönüştürmek istiyoruz. Bu değişkenin değerleri 68 ile 485 aralığında değişmektedir. Sınıf aralığı 80 olacak şekilde değişkeni yeniden kodlayalım. Transform menüsü açılır, oradan Recode into different variables (farklı değişken olarak tanımlar) tıklanır. Gelen ekranda gruplandıracağımız değişken (motor hacmi) Input variable kısmına taşınır yeni değişkenin ismi Output alanında name kısmına (motorhacmisınıflı) yazılır ve Old and new values tıklanır.

94 Sürekli Bir Verinin Gruplandırılması

95 Gelen ekranda Range işaretlenir ve sınıf alt ve üst sınırları yazılarak New value kısmına kod değeri yazılır. Bunun için Range de 65 – 145 arası 1, 145 – 225 arası 2 vs. şeklinde kodlanıp her biri için Add’e tıklanır. Bu işlemin sonunda Continue tıklanır. Gelen ekranda OK tıklanır. Sonuçlar veri sayfasında motorhacmisınıflı değişkeni altında görüntülenir. Sürekli Bir Verinin Gruplandırılması

96 Yeni kodlanmış değişken veri ekranında renkli olarak gösterilmiştir. Sürekli Bir Verinin Gruplandırılması

97 Yeni değişkeni dikkate alarak sınıflandırılmış seriyi göstermek için Veri ekranını altındaki Variable view tıklanıp ilgili değişkenin values kısmına kod değerleri tanımlanır. Ve OK tıklanır. Sürekli Bir Verinin Gruplandırılması

98 Motorhacmisınıflı FrequencyPercentValid Percent Cumulative Percent Valid , ,0 63, ,3 80, ,5 94, ,9 100,0 Total393100,0 Sürekli Bir Verinin Gruplandırılması Yeni değişkenin gruplanmış bir seri şeklinde gösterimi için Analyze menüsünden Descriptive statistics seçeneğinden Frequencies seçeneği tıklanıp gelen ekranda Variable(s) kısmına Motorhacmisınıflı değişkeni girilir ve OK tıklanarak gruplanmış seri çıktı ekranında görüntülenir.

99 Çapraz Tabloların Oluşturulması Çapraz tablolar bir olayı etkileyen iki değişkenin ortak dağılımını gösteren tablolardır. Bu tabloları oluşturmak için değişkenlerin niteliksel – kategorik veya kategorik – kategorik olması uygundur. Eğer değişken sürekli karakterde ise bunu sınıflamaya tabi tutarak kategorize edersek bu tür veriler için de çapraz tablolar oluşturabiliriz. Çapraz tablolar ilgili iki değişken arasında bir ilişkinin ( bağımlılık – korelasyon) olup olmadığını ortaya koymak amacıyla oluşturulan tablolardır. Tablonun hücreleri iki değişkene ait değerlerin birlikte meydana gelme durumunu gösteren frekanslardır. SPSS te çapraz tablolar ya doğrudan verilerden çıkarılır, ya da değişkenlerin aldıkları değerler ve frekansları tanımlanmak suretiyle yapılır.

100 Doğrudan verileri kullanarak çapraz tablo şöyle hazırlanır. Analyze menüsünden Descriptive ve crosstabs seçeneği tıklanır. Gelen ekranda Row(s) kısmına Orjini, Column(s) kısmına Silindirsayısı değişkenleri girilir. Cell seçeneği tıklanarak gelen ekranda istenirse Percentages kısmında satırlara veya sütunlara göre frekans yüzdeleri işaretlenerek tablo üzerinde gösterilebilir. Continue tıklanarak tablo çıktı ekranında görüntülenir. Çapraz Tabloların Oluşturulması

101

102 Ülke orjini * Silindir sayısı Crosstabulation Silindir sayısı Total 3 Cylinders 4 Cylinders 5 Cylinders 6 Cylinders 8 Cylinders Ülke orjini AmericanCount % within Ülke orjini,0%28,3%,0%29,9%41,8%100,0% EuropeanCount % within Ülke orjini,0%90,0%4,3%5,7%,0%100,0% JapaneseCount % within Ülke orjini 5,1%87,3%,0%7,6%,0%100,0% TotalCount % within Ülke orjini 1,0%51,1%,8%21,1%26,0%100,0% Çapraz Tabloların Oluşturulması

103 Frekans tanımlamak suretiyle çapraz tablo oluşturma: Bunun için uygun şekilde verinin girilmesi gerekir. Veri girişi ekranında ilgili değişkenlerin her biri için bir sütun açılır. 1. değişkenin her bir değeri için 2. değişkenin aldığı değerler tek tek yazılır. Bunların karşısına da tekrar sayıları (Frekanslar) yazılır. Tekrar sayıları Data menüsünden Weight cases olarak tanımlanmalıdır. Örnek olarak İşletme 4. sınıf öğrencilerinin cinsiyetine göre alttan aldığı ders sayılarını gösteren bir tablo oluşturalım. Bu tablo ile cinsiyet değişkeni ile alttan alınan ders sayısı arasında bir ilişkinin var olup olmadığı araştırılacaktır. Cinsiyet değişkeni (erkek, kız) iki şıklı, alttan aldığı ders sayısı (0,1,2,3,4,5,6 ) değerlerden oluşmaktadır. Bu veriler SPSS ekranında şöyle gösterilir. Çapraz Tabloların Oluşturulması

104 Veriler alttaki gibi girildikten sonra Data menüsünden Weight cases tıklanır. Gelen ekranda öğrencisayısı değişkeni seçili ve OK tıklanır. Analyzes menüsünden Crosstabs seçeneği tıkalnıp Row(s) için Cinsiyet ve Column(s) için ders sayısı tıklanır.

105 Çapraz Tabloların Oluşturulması

106 Çapraz tablo çıktısı aşağıdaki gibi görüntülenir. Çapraz Tabloların Oluşturulması Cinsiyet * Alttan aldığı ders sayısı Crosstabulation Alttan aldığı ders sayısı Total CinsiyetECount % within Cinsiyet 11,1%13,3%16,7%22,2%17,8%11,1%7,8%100,0% KCount % within Cinsiyet 25,3%22,8%19,0%12,7%10,1%6,3%3,8%100,0% TotalCount % within Cinsiyet 17,8% 14,2%8,9%5,9%100,0%

107 SPSS’te Tasnif edilmiş Serinin Tanımlanması SPSS’te serinin tasnif edilmiş (frekanslı) şekilde algılanabilmesi için frekans değişkeninin öncelikle Data menüsünden Weight case seçeneği kullanılarak tanımlanması gerekir. Bunun için serinin değerleri ve frekansları SPSS’e girilir. Data menüsünden Weight Cases tıklanır ve gelen ekranda weight cases by kısmına frekans olarak tanımlanan değişken taşınarak OK tıklanır.

108 Serinin tasnif edilmiş şeklini görmek için Analyze menüsünden Descriptive statistics tıklanır. Gelen ekranda Frequences tıklanır. Variable(s) kısmına Notlar değişkeni girilir ve OK tıklanarak tasnif edilmiş seri görüntülenir. SPSS’te Tasnif Edilmiş Serinin Görüntülenmesi

109 Tasnif edilmiş seri çıktı ekranında aşağıdaki gibi görüntülenir. SPSS’te Tasnif Edilmiş Serinin Görüntülenmesi Notlar FrequencyPercentValid Percent Cumulative Percent Valid01,9 143,5 4,4 276,2 10,6 3108,8 19, ,6 30, ,7 47, ,5 67, ,0 82, ,6 92,9 965,3 98,2 1021,8 100,0 Total113100,0 NotlarFrekansFrekans %si Geçerli frekans %si Kümülatif frekans %si


"Veri Düzenleme Grafiksel Gösterimler ve Merkezi Eğilim Ölçüleri Verilerin İşlenmesi Yapılan bir araştırmada elde edilen veriler dağınık, düzensiz ve karmaşık." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları