Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 SOĞUTMA VE İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDE BAKIM-ARIZA BULMA VE SERVİS İŞLEMLERİ HAZIRLAYAN Dr. Hüseyin BULGURCU BALIKESİR-2006.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 SOĞUTMA VE İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDE BAKIM-ARIZA BULMA VE SERVİS İŞLEMLERİ HAZIRLAYAN Dr. Hüseyin BULGURCU BALIKESİR-2006."— Sunum transkripti:

1

2 1 SOĞUTMA VE İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDE BAKIM-ARIZA BULMA VE SERVİS İŞLEMLERİ HAZIRLAYAN Dr. Hüseyin BULGURCU BALIKESİR-2006

3 2 KONULAR BÖLÜM-1 BAKIM VE ARIZA GİDERME YÖNTEMLERİ BÖLÜM-2 KOMPRESÖRLERDE ARIZA BULMA BÖLÜM-3 EVAPORATÖR VE KONDENSERLERDE ARIZA BULMA BÖLÜM-4 GENLEŞME CİHAZLARI VE BORULARDA ARIZA BULMA BÖLÜM-5 SOĞUTMA KONTROL DEVRELERİNDE ARIZA BULMA BÖLÜM-6 EV TİPİ VE TİCARİ TİP SOĞUTUCULARDA ARIZA BULMA BÖLÜM-7 BİREYSEL İKLİMLENDİRME CİHAZLARINDA ARIZA BULMA BÖLÜM-8 DEĞİŞKEN SOĞUTUCU AKIŞKAN DEBİLİ (VRV) İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDE ARIZA BULMA BÖLÜM-9 MERKEZİ İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDE ARIZA BULMA BÖLÜM-10 İKLİMLENDİRME KONTROL DEVRELERİNDE ARIZA BULMA BÖLÜM-11 TAŞIT İKLİMLENDİRME VE SOĞUTMA SİSTEMLERİNDE ARIZA BULMA BÖLÜM-12 SOĞUTMA SERVİS İŞLEMLERİ

4 3 BÖLÜM-1 BAKIM VE ARIZA GİDERME YÖNTEMLERİ

5 4 ARIZA BULMADA GÜVENLİK Gözlerinize güvenlik gözlüklerini takınız ve vücudunuzun diğer kısımlarını da uygun koruyucu elemanlar ile koruyunuz. Güvenlik kontrol elemanlarını asla kısa devre etmeyin. Soğutma sistemlerinde basınç testi için asla oksijen kullanmayın. Elektriksel sistemlerde çalışırken akımın kesik olması gerekir. Şayet akım verilerek arıza tanısı yapılacaksa en az iki kişi birlikte çalışmalıdır. Yanık kompresörlerden çıkan yağ ve çökeltiler asit ihtiva edebileceği için lastik eldiven kullanın. Şaluma tipi kaçak detektöründen çıkan dumanı veya florokarbon soğutucu buharı olan odada açık alev ile oluşan dumanı solumayın.

6 5 ARIZA NEDENLERİ 1. İÇ FAKTÖRLER Eleman Arızaları –kompresör –kondenser –genleşme valfi –evaporatör –boru ve aksesuarlar Elektriksel Arızalar 2. DIŞ FAKTÖRLER Dış Hava Su Enerji (elektrik)

7 6 ARIZA BULMADA MANTIKSAL YAKLAŞIM 1. Problemin durumunu belirleme 2. Verileri toplama 3. Verileri analiz etme 4. Bir işlem üzerinde karar verme 5. Bu işlemi yapmak 6. Sonuçları kontrol etmek

8 7

9 8 PROBLEMİN BELİRLENMESİ Soru cevap tekniği ile bilgi alma Cihazın bakım kartlarını inceleme Cihaz çalışma seslerini dinleme Çalıştırma prosedürlerini inceleme

10 9 BİLGİ VE VERİLERİ TOPLAMA Sistemi kapsamlı şekilde denetleyin Operatörü dinleyin Çalışmayı gözleyin Arıza bulma diyagramı üzerinde işaretleyin(Şekil-1.3) Cihazın etiket bilgilerini kaydedin –Model ve seri numarası –Kompresör tipi –Soğutucu tipi ve miktarı –İmal yılı –Soğutma kapasitesi

11 10

12 11

13 12 ARIZA BİLGİ KAYNAKLARI Duyu organlarını iyi kullanın –Anormal gürültüler –Anormal titreşimler –Karlanmalar –Yağ köpüklenmesi –Kompresör sıcaklığı –Borulardaki sıcaklıklar Çalıştırma ve bakım talimatnamesi Patlak perspektifler ve parça listeleri Üretici bölge müdürlükleri Web siteleri

14 13 CİHAZ ÇALIŞMIYOR (Fakat kontaktöre enerji geliyor) KONTAKTÖR ÇEKMİYOR Sargıda enerji yok Sargıda enerji var KONTAKTÖR ÇEKİYOR Kontroller: Alçak basınç anahtarı Yüksek basınç anahtarı Motor termiği Termostat Transformatör Kablo kopukluğu Kısa devre Kontroller: Sargı yanması Kablo yanması Kaynamış kontaklar Kontroller: Sargı kopukluğu Kontakların yanması Kontroller: Sargı kopukluğu Kalkış rölesi Kalkış kapasitörü Kablo kopması Kompresör yatak sarması Motor kalkarken zorlanmıyor Motor kalkarken zorlanıyor Kontroller: Sargı kopukluğu Tek faz kalması Motor topraklaması Kompresör yatak sarması Üç fazTek faz

15 14 CİHAZ ÇALIŞIYOR FAKAT SOĞUTMUYOR EMME BASINCI YÜKSEK Hava soğutmalı kondenser Su soğutmalı kondenser EMME BASINCI DÜŞÜK Kontroller: Hava dolaşımı Sıcak hava Aşırı soğutucu gaz Yoğunlaşmayan gazlar Kirli kondenser Fan arızası Aşırı yükleme Kontroller: Çökelti kontrolü Su yetersizliği Aşırı soğutucu gaz Yoğunlaşmayan gazlar (hava, azot) Aşırı yükleme Kontroller: Çökeltili borular Su yetersizliği Hava yetersizliği Yoğunlaşmayan gazlar Fan arızası Aşırı yükleme Kontroller: Eksik soğutucu gaz Evaporatör hava yetersizliği Sıvı hattı tıkanması Kirli filtre Ayarsız genleşme valfı Karlanmış evaporatör Evaporatif kondenser

16 15 CİHAZ KISA ARALIKLARLA ÇALIŞIYOR VE DURUYOR Motor TermiğiTermostat Kontroller: Yüksek basma basıncı Yanlış soğutucu Aşırı evaporatör havası Aşırı yükleme Kontroller: Düşük voltaj Dengesiz fazlar Aşırı yağ şarjı Kompresöre sıvı yürümesi Kontroller: Çökeltili borular Aşırı soğutucu akışkan Su yetersizliği Yoğunlaşmayan gazlar Kontroller: Evaporatör hava yetersizliği Eksik soğutucu gaz Sıvı hattı tıkanması Kirli filtre Sistemde nem var Yüksek Basınç AnahtarıAlçak Basınç Anahtarı Yüksek Emme BasıncıDüşük Emme Basıncı Hava Soğutmalı Kon.Su soğutmalı Kon.Evaporatif Kondenser Kontroller: Yetersiz kondenser havası Havanın tekrar dolaşımı Yoğunlaşmayan gazlar Serpantinin kirlenmesi Kontroller: Çökeltili borular Yetersiz hava dolaşımı Serpantin kirlenmesi Su yetersizliği Kontroller: Gevşek bağlantı Titreşim Çevre sıcaklığı Küçük diferansiyel

17 16 Alet ve Cihazların Kullanımı

18 17 1. ŞARJ MANİFOLDLARI, İSTASYONLARI VE GERİ KAZANIM CİHAZLARI

19 18 Şarj vakum manifoldu

20 19 AMONYAK ŞARJ MANİFOLDU

21 20 Şarj vakum cihazı

22 21 Şarj vakum cihazı

23 22 GERİ KAZANIM VE İYİLEŞTİRME CİHAZLARI

24 23 2. KAÇAK DEDEKTÖRLERİ

25 24 Elektronik kaçak dedektörü

26 25 Uv kaçak dedektörleri

27 26 UV dedektörünün bir soğuk depoya yerleştirilmesi

28 27 Şaluma tipi (propan) kaçak dedektörü

29 28 3. TERMOMETRELER 1.Cep tipi 2.Uzun kuyruklu tip 3.Kanal ve baca tipi 4.Termistör tipi 5.Kaydedici tip

30 29 Dijital termometreler

31 30 Kanal tipi termometre

32 31 Kanal tipi dijital termometre

33 32 4. HİGROMETRELER 1.Savurmalı tip 2.Kadranlı tip 3.Nem kaydedici

34 33 5. VAKUM POMPALARI 1.Alçak vakum tipi 2.Yüksek (derin) vakum tipi

35 34 6. VAKUM GÖSTERGELERİ 1.Bileşik gösterge 2.Cıvalı U manometresi 3.Termokupl mikron göstergesi 4.Elektronik gösterge

36 35 Bileşik Gösterge Mikron GöstergesiU manometre

37 36 Elektronik Vakum Göstergesi

38 37 7. KILCAL BORU AÇICILAR 1.El tipi 2.Hidrolik tip

39 38 8. ŞARJ SİLİNDİRİ, ŞARJ CİHAZLARI

40 39 Şarj cihazı Şarj ve geri toplama cihazı

41 40 9. SERVİS VE BAĞLANTI VALFLERİ 1.Hermetik servis valfi seti 2.İğneli tip valf (iğneli ünyon) 3.Boru bağlantı adaptörü 4.Hat delme valfi 5.Çabuk bağlantı valfi

42 41 Hermetik valf bağlantı setiİğneli ünyon Boru bağlantı adaptörü

43 42 Hat delme valfiÇabuk bağlantı valfi

44 KADRANLI TERAZİLER

45 FAN DÜZELTME TARAKLARI

46 45

47 46

48 YAĞ POMPASI

49 YAĞDA ASİT TEST SETİ

50 HAVA HIZI VE SES ÖLÇERLER 1.Anemometre (pervaneli, sıcak telli) 2.Pitot tüpü 3.Eğik manometre 4.Desibelmetre

51 TEÇHİZAT ARABASI

52 KENET PENSESİ

53 PERÇİN MAKİNESİ

54 SERVİS ANAHTARI

55 54

56 BORU KESİCİLER

57 BORU BÜKME SETLERİ

58 57

59 HAVŞA TAKIMLARI

60 59

61 60

62 61

63 62

64 63

65 64

66 65

67 66

68 67 Genişletme zımbaları

69 BOĞMA PENSELERİ

70 69

71 BORU RAYBALARI

72 MUF AÇMA ALETLERİ

73 T BAĞLANTI YAPMA ALETLERİ

74 GÜRÜLTÜ ÖLÇÜM ALETLERİ Desibelmetre

75 74 VERİLERİN ANALİZİ Belirtiler Belirtilere uygun arıza ihtimallerinin kontrolü Arızayı bulma Yapılacak işlemin seçilmesi –Elemanın tamiri –Elemanın değiştirilmesi –Cihazın tamamen değiştirilmesi

76 75 BİR İŞLEM ÜZERİNDE KARAR VERMEK Bütün faktörleri ve düşünülen alternatifleri dikkatlice analiz ettikten sonra sıra en iyi işlem için karar almaya gelir. Genellikle şu işlemlerden birine karar verilecektir: Ayarlama, Temizleme, Tamir, Arızalı elemanı değiştirme Sistemi tamamen yenileme,..vb.

77 76 TAMİRLERİ YAPMAK Esas tamiri yapmak, problemi bulmak kadar uzun zaman almaz. Ne yapılacağına karar verilir ve onu yapmak için gerekli hazırlıklar yapılır. Aldığınız gerekli parçaların, aletlerin ve talimatnamelerin tamir süresince korunması gerekir. Soğutma sistemi ile ilgili yapılması gereken işlemlerin iyi bilinmesi gerekir. Bu işlemler: Lehim ve kaynak Vakumlama ve nem alma Basınç testi Kaçak testi Sistemi şarj etme Geri kazanım ve iyileştirme

78 77 DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR Parçaları sökerken işaretleme veya etiketleme Kabloları sökerken etiketleme Elemanlara zarar vermeden uygun aletlerle sökme Montaj esnasında cıvataları dengeli sıkma

79 78 SONUÇLARIN KONTROL EDİLMESİ Son adım sonuçların kontrolüdür. Son kontroller arıza bulurken yapılan işlemlere benzerler. Sonra sistem çeşitli yüklerde çalıştırılıp tamir işleminin bazı yeni problemler getirmediğinden emin olunmalıdır. Şayet sistem normal yükte çalışabiliyorsa sisteme bir ön çalıştırma kontrolü yaptırılabilir. Tamamlama kontrolleri aşağıdaki işlemleri kapsamalıdır: Bütün sistemin kaçaklarını, Soğutucu gaz şarjını, Yağ seviyesini, Kompresör yüksüz kalkış sistemini, Sistem tam yükte iken çektiği akımı, Genleşme valfının kızgınlık ayarını, Kayış gerginliği veya kavrama düzeni.

80 79 PROBLEM TEKRARININ ÖNLENMESİ Probleme sebep olan durumları tekrar gözden geçirilmeli ve tekrarlanmaması için önlem alınmalıdır. Bu durum bazen çalıştırma prosedürlerine uymamaktan kaynaklanabilir Eleman arızaları etkili olduğunda bunu önlemek amacıyla sisteme iç koruma eklemek zorunda kalınabilir. Bazı büyük tesislerde uyarı ışıkları ve alarm sinyalleri gibi güvenlik kontrolleri de eklenebilir. Bu tür uyarılar, büyük sorumluluk gerektiren ve tamiri pahalı olan su soğutma grupları gibi uygulamalarda bazen gereklidir. Bazen arızanın nedeni basit bir bakım hatası da olabilir. Bu durumda periydik bakım işlemlerinin daha sık uygulanması arıza tekrarını önleyebilir.

81 80 ARIZA BULMA İŞLEMİNDE UYULMASI GEREKEN KURALLAR Arıza tamir işini her tamamladığınızda, yapılan servis isimlerini kaydedin. Bu kayıt şu konuları kapsamalıdır: Ünitenin tarifi ve yeri Mevcut şikayet Problemin tanımlanması Düzeltme için ne yapıldığı Gözlediğiniz basınç, sıcaklık ve elektriksel veriler Sisteme yeni takılan elemanların seri numaraları ve adetleri

82 81 MİKROİŞLEMCİLER VE ARIZA BULMA Günümüzde çeşitli firmalar tarafından geliştirilen kompresör yönetim paketleri ve paket kontroller, özellikle birden fazla kompresörün birlikte görev yapmakta olduğu süper market soğutması, çoklu paket soğuk odalar gibi uygulama alanlarda oldukça kolaylıklar sağlamaktadır. Bu cihazlarla; Uzaktan kontrol ve izleme, Emme basıncına dayalı kompresör yönetimi, otomatik kademelendirme, kısa devre çalışmayı önleme ve kompresörlerin nöbetleşe çalıştırılması. Basınca dayalı kondenser fan yönetimi (iki konumlu veya hız modülasyonlu) Kompresörler için zamanlayıcı Programlanabilir zaman bölümleri Tam alarm yönetimi Belli sayıda kompresör ile kapasite kademelendirme Belli sayıda kondenser fan kontrolü Zeki arıza bulma işlevi gibi işlemler gerçekleştirilebilmektedir.

83 82 Gelecekte kullanılacak soğutma sistemleri arızalara karşı üç yönden daha avantajlı durumda olacaklardır: Kontrol ve izlemenin sağlıklı yapıldığı sistemlerde sürpriz arızalarla pek sık karşılaşılmayacaktır. Tam alarm yönetimi ve zeki arıza bulma işlevleri nedeniyle arızalara önceden müdahale şansı olacaktır. İklimlendirme ve soğutma alanında artan okullaşma nedeniyle gelecekte daha fazla kalifiye insan gücü istihdam edilecektir.

84 83 UZMAN SİSTEMLER VE ARIZA BULMA Yapay zeka uygulamalarından olan uzman sistemlerle arıza analizleri yapılabilmektedir. Bir uzman sistem; sınırlı bir alan için uzman bilgisini depolayabilir, mantıksal sonuçları takip etmek suretiyle problemleri çözebilir. Uzman sistemler veri işlemden bilgi işleme bir geçiş olarak ifade edilebilir. Algoritmaların yerini sonuç çıkarma makineleri almıştır. Buradaki temel çalışma; daha önceden yapılmış gelişmeleri temsil etme, sembolik açıklama işlemlerini ve karmaşık bilgi yapılarını kolaylaştıran yazılımları geliştirmek olmuştur. Bu bilgi, bilgi tabanında saklanır ve problem çözme stratejileri, sonuç çıkarma mekanizmalarında belirlenen şekliyle işlenir. Bir arıza bulma sistemi, bir makine elemanındaki veya sistemindeki arızanın sebebini belirtilerden yola çıkarak bulabilen bir tanımlama veya karar verme aletidir. Belirtiler, beklenen (ideal) davranışlar ile gözlenen davranışlar arasındaki farklılıklardır. Arıza tanısı yapan uzman sistemler durum tanımlamasında anormallikleri ortaya çıkarmak için elemanın normal çalışma şartlarındaki performansını bilgi olarak kullanır.

85 84 BAKIM YÖNTEMLERİ Plansız Bakım Planlı Bakım

86 85 Koruyucu Bakım Koruyucu bakım kavramı 1950’li yıllarda ortaya çıktı. Birçok işletmecinin anlayışına göre koruyucu bakım, tesiste meydana gelebilecek arızalara olay gerçekleşmeden önce engel olunması için uygulanan periyodik kontrollerdir. Bazıları, bu kontrollere yağlama, temizleme ve boyama gibi tekrarlanan bakım işlevlerini de eklerler. Ana tema; belirlenen periyotlar dahilinde bakım yapılması ve parçaların değiştirilmesidir. Bu sistemin bir işletmede kurulması minimum üç yıl sürmektedir. Buradaki handikap parçaların hizmet sürelerinin iyi hesaplanamaması sonucunda bazı sağlam parçaların da gereksiz yere değiştirilmesi ve buna rağmen bazı parçaların zamanından önce arıza yaparak sürprizlere açık olmasıdır.

87 86 Kestirimci Bakım 1980’li yıllardan sonra gelişti. Kestirimci bakım günümüzde gelişmiş ülkelerin kullandığı yöntemdir. Ana tema makinelerden belirlenmiş ölçümler alarak onların sağlığının takip edilmesi ve gerektikçe bakım yapılmasıdır. Bugün ve geçmişte alınan ölçümleri bir bütün içinde eğilim çözümleme yöntemi (Trend Analizi) ile değerlendirerek gelecekte çıkacak olası arızayı belirler. Makinelerin çalışmalarını engellemeden takip ederek sağlıklarını yakından izleme olanağı verir. Gereksiz durdurmaları ortadan kaldıracağı gibi, gereksiz parça değiştirmelerini de önlemektedir.

88 87 Kestirimci bakım esas olarak titreşim ölçü/analiz yöntemini kullanmaktadır. İşletmenin ve operasyonun durumuna göre; yüzey sıcaklık ölçümü, ultrasonik kalınlık ölçümü, gürültü şiddeti ölçümü, faz/devir ölçümü tek başına veya alınan titreşim ölçümünü desteklemek amacıyla kullanılmaktadır. Titreşimi analiz ederek; Balans ayar bozukluğunu, Merkez kaçıklığını, Kaplin ayarsızlığını Eğri şaft problemini, Bozuk rulmanı, Kaymalı yataklarda yağ filmi yırtılmasını, Yataklarda radyal gezinmeleri, Elektrik motor arızalarını, Mekanik çözülmeyi, Kayış arızaları gibi problemleri arıza çıkmadan görebiliriz. Kestirimci Bakım planlamasında üç basamak mevcuttur: Belirleme, analiz ve onarımdır.

89 88 Toplam Verimli Bakım Toplam Verimli Bakım (TVB), koruyucu bakımın bir ekip yerine tüm çalışanlara mâl edilmesidir. Bir diğer anlatımla bakım çalışmalarındaki kalite sistemlerine paralel bir anlayışın geliştirilmesidir. Dolayısıyla toplam kavramı şu alt konuları kapsamaktadır: 1. Toplam etkenlik, üretkenlik ve kârlılığın artırılması 2. TVB; bakım gereklerinin azaltılması, onarılabilirliğin ve koruyucu bakımın geliştirilmesi 3. Toplam katılım; kullanıcıların özerk bakımcılık yüklenmesi, her düzeyde ve bölümde küçük gruplar halinde etkinlikler 4. Üretkenliğin artırılması yalnızca üretimin artırılması demek değildir. Aşağıdaki konularında aynı düzlemde düşünülmesi gerekir: Daha üstün kalite düzeyi Daha düşük maliyet Süresinde teslim İş güvenliği ve işyeri sağlığı Daha yüksek moral daha iyi çalışma ortamı


"1 SOĞUTMA VE İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİNDE BAKIM-ARIZA BULMA VE SERVİS İŞLEMLERİ HAZIRLAYAN Dr. Hüseyin BULGURCU BALIKESİR-2006." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları