Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SAKARYA UNIVERSİTESİ ENDUSTRI MUHENDISLIĞI YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI – II DETERMİNİSTİK ENVANTER MODELLERİ DERS NOTLARI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SAKARYA UNIVERSİTESİ ENDUSTRI MUHENDISLIĞI YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI – II DETERMİNİSTİK ENVANTER MODELLERİ DERS NOTLARI."— Sunum transkripti:

1 SAKARYA UNIVERSİTESİ ENDUSTRI MUHENDISLIĞI YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI – II DETERMİNİSTİK ENVANTER MODELLERİ DERS NOTLARI

2 DETERMİNİSTİK ENVANTER MODELLERİ Bu derste deterministik envanter modelleri görülecektir. Talepler önceden bilinmekte ve rassallık içermemektedir. Envanter konusunda gerekli kavramlar verilecek ve ünlü ESM (Ekonomik sipariş miktarı = EOQ Economic Order Quantitiy) ‘den bahsedilecektir. ESM’de talepler önceden bilinmekte ve en ekonomik sipariş miktarına karar verilmeye çalışılmaktadır. Talepleri zamanında karşılamak için firmalar bekleyen satışlar için elde stok bulundurmaktadırlar. Envanter teorisinde amaç envanter tutma ve müşteri taleplerini karşılama maliyetlerini minimize etmektir. Envanter modelleri şu soruları cevaplamaya çalışmaktadır. a)Bir Ürün için sipariş ne zaman verilmelidir? b)Her bir siparişin büyüklüğü ne kadar olmalıdır?

3 ENVANTER MODELLERİNDE OLAN MALİYETLER Bu derste anlatılacak Envanter modellerinde bahsedilecek olan maliyetlerin hepsi yada bazıları oluşmaktadır. SİPARİŞ VE HAZIRLIK MALİYETİ: bazen sipariş verirken veya bir malı üretime başlarken sipariş ve üretim miktarından bağımsız bir maliyet oluşmaktadır. Bu tip maliyetler sipariş ve hazırlık maliyetleri olarak bilinmektedir. Siparişle ilgili evrak işleri ve faturalama vd. maliyetler sipariş maliyetini oluştururken bir mal üretimine başlanacağına zaman makineleri kurma ve kapama maliyetleri üretim miktarından bağımsız oluşmaktadır. BİRİM SATIN ALMA MALİYETİ : Bazı maliyetler alınan veya üretilen mal miktarına bağlı olarak değişir. Bu maliyetler değişken işçilik maliyetleri, değişken overhead maliyetleri, hammadde maliyetleri ve eğer ürünler dışarıdan getirtiliyorsa birim yükleme-taşıma maliyetleri oluşmaktadır.

4 ELDE BULUNDURMA MALİYETİ: Bir birim ürünü bir period boyunca elde bulundurma maliyetidir. Eğer period 1 yıl ise o zaman bir birim ürünü 1 yıl elde bulundurma maliyeti olur. Elde bulundurma maliyeti depolama maliyeti, sigorta maliyeti, vergiler, bozulma,kırılma,çalınma, demode olma maliyetlerini ve ayrıca en önemli kalem olarak stoğa sermaye bağlamanın fırsat maliyetini içerir. Örneğin ürüne 100 TL bağlanmışsa ve biz 100 TL’yi %15 getiri ile başka yerde değerlendirmiş olsaydık 15 TL getirisi olacaktı. Sermayeyi envantere bağladığımız için bu getiriden mahrum kalmış olduk. O yüzden elde bulundurmanın fırsat maliyeti bu durumda %15 olmaktadır. Getiri ve faiz hadlerinin yüksek olduğu durumda elde bulundurmanın fırsat maliyeti %20, %40 hatta daha fazla olabilmektedir.

5 ELDE BULUNDURMAMA MALİYETİ: Müşterilerin talebi varsa ve zamanında karşılanamamışsa elde bulundurmama (stok boşalması) maliyeti oluşur. Sipariş zamanında karşılanamamışsa bazen sonradan karşılanır bazen satış kaybı oluşur. Realite bu iki ekstrem durum arasında oluşur. Elde bulundurmama maliyeti ile ilgili maliyetler oluşmaktadır. Bu maliyetler elde bulunmayan miktarı tedarik etme maliyeti, müşterinin iyi niyetini kaybetme maliyeti, satış kaybında ise aktif talep ve ilerde olabilecek taleplerin kaybedilmesi maliyeti oluşur. Bazen üretim durumunda fazla mesai çalışılmak zorunluluğu oluşabilir buda ekstra maliyet oluşturur.

6 ESM MODELLERİNİN VARSAYIMLARI: TEKRARLAYAN TALEP: Sipariş kararı bir seferlik olmayıp sürekli tekrarlamaktadır. SABİT TALEP: Talep sabit hızla oluşmaktadır. Eğer yıllık talep 1200 birimse aylık talep o zaman 1200/12=100 birim talep oluşmaktadır. SABİT TEDARİK SÜRESİ: Her bir siparişin tedarik süresi sabittir ve bilinmektedir. Tedarik süresi siparişin verildiği andan siparişin teslim alındığı ana kadar geçen süredir. SÜREKLİ SİPARİŞ VEREBİLME: Sipariş herhangi bir zamanda verilebilir. Bu duruma izin veren envanter modelleri sürekli gözden geçirme modelleri olarak bilinir. Eğer stok periodik olarak gözden geçiriliyor ve sipariş periodik olarak verilebiliyorsa bu modellere periodik gözden geçirme modelleri denir.

7 Birçok şirketin en değerli varlığı, toplam yatırım sermayesinin % 50’sine varan stoklarıdır. Envanter yönetiminin amacı, envanter yatırımları ile müşteri hizmetlerini dengelemektir. Envanterin işlevleri: Üretim sürecinin bazı aşamalarından kurtulup süreci hızlandırmak, Talepteki dalgalanmaları karşılayabilmek, Fazla miktarda satınalıp indirimli alabilmek, Enflasyonun olumsuz etkisine karşı koymak. Envanter çeşitleri: Hammadde (üretilmeyip satınalınan) Yarı ürün / ara stok (Work in process-WIP) Bakım, tamir ve sarf malzemeleri (makinelerin ve süreçlerin üretken kalmasını sağlar) Bitmiş/Nihai ürün (gönderilmeyi bekleyen ürün) Ambalaj/Paketleme Malzemeleri (Ürünleri koruma taşıma ve pazarlama amacıyla kullanılan)

8 Fazla Stok Olası yatırımlardan gelecek kazanç kaybedilir, Daha az elde bulundurmama ile karşılaşılır, Daha az sipariş verilir. Az Stok Daha az sermaye kullanılır, başka yatırım fırsatları değerlendirilebilir, Elde bulundurmama riskini artırır, Daha fazla sipariş verilir. Verilen iki aşırı örnek de maliyetlidir. Görüldüğü gibi sipariş miktarı ve sipariş zamanı kararları, fazla stok ve az stoktan doğan toplam maliyetleri dengeleyen bir maliyet fonksiyonunun minimize edilmesine bağlıdır. Bu konuda kullanılan bir çok sistem arasında en basit ve çok kullanılan Ekonomik Sipariş Miktarı modelidir. Bu model yardımı ile sipariş ve elde bulundurma maliyetleri karşılaştırılarak optimum sipariş miktarı bulunur.

9 Stok ve Envanter Kullanılmayı veya satılmayı bekleyerek belirli bir süre atıl durumda tutulan ekonomik değere sahip kaynaklara (hammadde, malzeme, yarımamul ve mamuller) stok denir. Stok, hareketsiz duran malzemeyi ifade eder, fiziksel mevcudiyeti gösterir. Envanter ise daha geniş kapsamlı olup bu kaynaklara ilave olarak insan ve parayı da kapsar. Muhasebe açısından envanter, en az yılda bir defa olmak üzere periyodik olarak tanzim edilen belirli bir tarihte bir işletmenin aktif ve pasif kıymetlerinin miktar ve değerlerini ihtiva eden bir cetveldir. Talep Malın talebi belirli veya belirsiz olabilir. Talebin belirli olması halinde planlama dönemi içindeki her periyotta istenilen miktarları kesin olarak bilinmektedir. Talebin belirsiz olduğu durumlarda da istatistiki yöntemler kullanılarak tahmin yapılır.

10 Bağımsız Talep Başka bir mamul veya malzeme talebine bağlı olmaması demektir. Bağımsız talep genellikle kesin olarak belli değildir, tahmin edilmesi gerekir. Nihai ürün, yedek parça, sarf malzemeler gibi. Bağımlı Talep Bir başka stok elemanın talebine bağlı olarak değişen, bağlı olduğu talep yapısı tespit edildikten sonra, ihtiyaç miktarları kesin olarak hesaplanabilen malzemelerdir. Sipariş Çevrimi Sipariş çevrimi, iki sipariş verme arasındaki zaman periyodu olarak belirlenebilir. Periyodun uzunluğu ise kontrol tipine göre belirlenir. Sürekli gözden geçirme (sabit sipariş miktarı yöntemi): Stok seviyesi belirli bir alt sınıra indiğinde yeni bir sipariş verilir. Periyodik gözden geçirme (sabit sipariş periyodu yöntemi): Planlama döneminde siparişler eşit aralıklarla verilir.

11 Tedarik Süresi Siparişin verildiği zamanla teslim alındığı zaman arasındaki süreye tedarik süresi adı verilir. Tedarik süresinin kontrol edilmesi genellikle güçtür ve envanter sisteminin parametrelerinden biridir. Bu süre ani tedarikte sıfır olabilir veya özel bir olasılık dağılımına göre rastsal olabilir. Tedarik süresinin olasılıklı envanter sisteminin çözümünde önemli bir etkisi vardır. Çevrim Stoğu Üretim için gerekli olan malzemenin, partiler halinde sipariş edilmesi daha ekonomiktir. Bu şekilde temin edilmiş bir malzeme hemen kullanılamayacağı için bekleyecektir. Partinin kullanılıp tüketildiği süre içinde bekletilen bu elemanlara çevrim stoğu denir. Emniyet Stoğu Talepteki belirsizliği ve tedarik süresindeki teslim gecikmelerini karşılamak amacıyla elde bulundurulan stoktur. Özellikle talebin belirsiz olduğu durumlarda gereklidir. Talep kesin olarak biliniyorsa bu tür stoklara gerek yoktur.

12 Üretim Hızı Söz konusu mallar tedarik edilmeyip işletmemizde üretiliyorsa, malların üretimden envantere girme durumu ortaya çıkabilir. Envanter modellerinde malların envantere giriş hızı önemli bir etkendir. Talep Hızı Birim zamanda talep edilen miktardır. Örneğin bir ürün için talep hızı D = 2400 birim/yıl olabilir. Bu durumda 1 yıllık bir zaman süresi seçilmiştir. Zaman süresi olarak 1 ay da seçilebilir ve talep miktarı D = 200 birim/ay olarak da gösterilebilir. Genellikle talep hızı bilinir veya belirli bir olasılık dağılımına bağlıdır. Fakat bazı durumlarda, yeni ürünlerin talebinde olduğu gibi, talep hızı miktarı bilinmeyebilir.

13 Genel Stok Modeli Bir stok politikası 2 soruya cevap arar: 1.Ne kadar sipariş verelim? 2.Ne zaman sipariş verelim? Birinci sorunun cevabını Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) verir ve aşağıdaki maliyet modelinin minimum kılınmasıyla elde edilir: Toplam stok maliyeti = (Satın alma maliyeti) + (Sipariş maliyeti) + (Elde bulundurma maliyeti) + (Elde bulundurmama maliyeti) Yukarıdaki bütün maliyet kalemleri, istenen sipariş miktarı ve siparişler arasında geçen zaman cinsinden tanımlanmalıdır. 1. Satın alma maliyeti stok kaleminin birim fiyatını dikkate almaktadır. Sabit olabildiği gibi, siparişin (büyüklüğüne veya) miktarına bağlı fiyat indirimleri söz konusu olabilir. 2. Sipariş maliyeti, bir sipariş verildiğinde yapılan sabit harcamaların maliyetidir. Sipariş maliyeti sipariş miktarından bağımsızdır.

14 Genel Stok Modeli 3. Elde bulundurma maliyeti, stokları depoda tutma maliyetidir. Depolama, saklama, taşıma ve sigorta maliyetlerinin yanı sıra stoğa bağlanan paranın faizi de elde bulundurma maliyetinin içerisindedir. 4. Elde bulundurmama maliyeti, stok boşalması durumunda karşılaşılan ceza maliyetidir. Üretimin aksamasına veya nihai ürünün satılamamasına sebep olur. Bu maliyet gelirdeki azalma, üretimin durması maliyeti ve müşterinin gözündeki itibar kaybı maliyetinden oluşur.

15 Kategori Envanter değerinin yüzdesi olarak maliyet (ve aralığı) Depo yeri maliyetleri (bina kirası, amortismanı, işletim maliyetleri, vergiler, sigorta) % 6 (% ) Malzeme taşıma (elleçleme) maliyetleri (ekipman kirası, amortismanı, enerji, işletim maliyetleri) % 3 (% 1 – 3,5) İşçilik maliyetleri% 3 (% 3 - 5) Yatırım maliyetleri (Kredi maliyetleri, envanter ile ilgili vergiler ve sigorta) % 11 (% ) Kaybolma, eksilme ve değer yitirme% 3 (% 2 - 5) Toplam elde bulundurma maliyeti% 26 Elde bulundurma maliyeti:

16 Elde bulundurma maliyeti ağırlıklı olarak işin türüne, bulunduğu yere ve faiz oranlarına bağlıdır. Genellikle % 15’in üzerindedir. İleri teknoloji ürünler için % 40’ın üzerine çıkabilir. Genel Stok Modeli İkinci sorunun (Ne zaman sipariş verelim?) yanıtı ise, çalıştığımız stok sistemine bağlıdır. Stok sistemi periyodik gözden geçirme modelini gerektiriyorsa, yeni siparişin elimize geçmesiyle periyotların başlangıcı aynı zamana rastlar. Stok sistemi sürekli gözden geçirme modelini esas alıyorsa, yeni siparişler yeniden sipariş noktası adı verilen, önceden belirlenmiş bir düzeyin altına düştüğünde verilir.

17 Talebin Bağımsız Olması Durumunda Envanter Modelleri: Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli Üretim Sipariş Miktarı Modeli Miktara Bağlı Fiyat İndirimi Modeli Klasik Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli Varsayımlar: Talep biliniyor, sabit ve bağımsız, Tedarik süresi biliniyor ve bağımsız, Sipariş yinelenmesi anlık, Miktar indirimi yok, Elde bulundurma ve sipariş/hazırlık maliyetleri dikkate alınır, Elde bulundurmamaya izin verilmez.

18 TEMEL ESM MODELİ: TEMEL ESM MODELİNİN VARSAYIMLARI: Temel ESM modelinin uygulanabilmesi için bazı varsayımlar gereklidir. (Aksi belirtilene kadar birim zamanı 1 yıl kabul edeceğiz) 1.Talep deterministik olup sabit hızla oluşmaktadır. 2.Herhangi bir miktar (q birim) sipariş verildiğinde, Sipariş ve hazırlık maliyeti olan K oluşmaktadır. 3.Tedarik süresi 0 ‘dır. 4.Elde bulundurmamaya izin verilmemektedir. 5.Bir birim ürünü bir yıl için elde bulundurma maliyeti h’dir. D yıllık talep olarak tanımlanırsa, varsayım 1’e göre t zamanda oluşan talep Dt olur. Sipariş ve hazırlık maliyeti K, satınalma ve üretme maliyeti olan pq maliyetine ilaveten oluşmaktadır. Burada q birim ürün sipariş verilecek veya üretilecek olup p maliyeti bir birim ürünü sipariş verme ve üretme maliyeti olup pq değişken maliyeti ifade etmektedir. Burada sipariş miktarına göre indirim durumu hesaba katılmamaktadır. Dersin ilerleyen bölümlerinde bu durum ayrıca ele alınacaktır. Varsayım 3’te sipariş verilir verilmez ele geçmektedir. Tedarik süresinin 0’dan farklı olduğu durumlar ayrıca ele alınacaktır.

19 Varsayım 4 bütün taleplerin zamanında karşılanması gerektiğini ifade eder. Negatif stok seviyesine izin verilmemektedir. Bu varsayım dersin ilerleyen bölümlerinde gevşetilecektir. Varsayım 5’e göre eğer 1 birim 1 yıl elde bulunmuşsa veya 2 birim ½ yıl elde bulundurulmuşsa yada ¼ birim 4 yıl elde bulundurulmuşsa h maliyeti oluşmaktadır. Kısaca I birim T süresince elde bulunmuşsa ITh maliyeti oluşmaktadır. Bu beş varsayıma dayanarak Temel ESM modeli yıllık sipariş ve hazırlık maliyeti, satınalma ve üretme maliyeti ve elde bulundurma maliyetinin toplamını minimize eden sipariş politikasına (sipariş miktarına) karar verir.

20

21 Şekil 1

22 Şekil 2

23 Yıllık envanter tutma maliyetini temel ESM durumu için hesaplayacak olursak: Her partide q miktarı ürün vardır. Her bir partiyi tüketmek q/D yıl sürer. Bu her bir çevrim süresi için tekrarlar (Şekil 2). Dolayısıyla yıl boyunca stokta ortlama q/2 kadar ürün olur. Yıl boyunca sipariş miktarı 1/(q/D) = D/q kadar sipariş verilir. Sipariş süresi (Çevrim süresi) = q/D TANIM : Siparişin geldiği zamandan siparişin tüketildiği zaman kadar olan zaman aralığına çevrim süresi denir.

24

25 Şekil 3:

26

27 SİPARİŞ MİKTARINDAKİ ARTIŞA BAĞLI OLARAK TOPLAM MALİYETTEKİ ARTIŞ İÇİN DUYARLILIK ANALİZİ HC(q) = q miktarında sipariş miktarı olsa oluşan elde bulundurma maliyeti OC(q) = q miktarında sipariş miktarı olsa yıllık sipariş verme maliyeti Yukarıdaki iki maliyet sipariş miktarına bağlı değişmekteyken satınalma maliyeti sipariş miktarından bağımsızdır. Bir sonraki slaytta tablo 1’de farklı sipariş miktarlarına bağlı olarak oluşan elde bulundurma maliyetleri ve sipariş maliyetleri ve bu iki maliyetin toplamı ile ilgili sonuçlar verilmiştir. Daha sonraki slaytta Şekil 4’te q değerine bağlı olarak elde bulundurma ve sipariş etme maliyetlerinin toplamının grafiği verilmiştir. Grafiğin minimum olduğu nokta optimum q* değerini vermektedir.

28 Tablo 1 : Şekil 4 için maliyet hesaplamaları

29 Şekil 4: XYZ Firması için OC(q)+HC(q) değerleri

30

31

32 TEDARİK SÜRESİ 0’dan BÜYÜKSE : Eğer Tedarik süresi > 0 ise yıllık stok tutma ve sipariş etme maliyeti değişmeyecektir. Satınalma fiyatı ESM değerinden zaten bağımsızdı. Bu durumda ESM değeri değişmeyecektir. Bu durumda yapılması gereken stok seviyesi, yeniden sipariş verme noktasına (belli bir seviyeye indiğinde) geldiğinde sipariş verilir ve tedarik süresince sipariş noktasındaki stok yeterli olacaktır. TANIM: Yeni siparişin verilmesi gerektiği andaki stok seviyesi sipariş noktasıdır. ESM ‘na karar verirken iki durum oluşmaktadır. Durum 1: Eğer TST (Tedarik süresi talebi) <= ESM ise sipariş noktası TST olur. Örnek 1’de ESM 250 kuyruk lambası idi. Bu örnekte tedarik süresi 1 ay olsaydı o zaman TST=(1/12)*500 = 41,67 kuyruk lambası olacaktı. O zaman XYZ firması eldeki stok 42 lambaya düştüğünde 250 adet kuyruk lambası siparişi vermelidir. Durum 2: Eğer TST >= ESM ise sipariş noktası nasıl olur? Örnek 1’de eğer tedarik süresi 9 ay olsaydı o zaman TST = (9/12)*500 = 375 olurdu. 375 >= 250 olurdu. Sipariş miktarı (250), TST (375)’ten küçük olduğu için hiçbir zaman sipariş noktası 375 olmayacaktır eğer doğru karar verilmezse stok boşalması olacaktır. Eğer T=0 ‘da sipariş gelmişse T=-9 da sipariş verilmiş olmalıdır. 6 ayda bir sipariş verileceği için T=-3 ve T=3 zamanlarında sipariş verilmelidir.

33 T=0’da sipariş gelmişse 250 lamba gelmiştir. T=3 zamanında da sipariş verilecektir. Eğer T=3’te sipariş verilecekse elde bu zamanda ne kadar lamba kalır. T=0’daki 250 lamba’nın 3 ayda 125 adedi tüketilir ve elde 125 lamba kalır. O zaman T=3 zamanında elde 125 lamba varken sipariş verilmiş olur. Böylece sipariş noktası 125 lamba olur.

34

35

36 MİKTARA BAĞLI İNDİRİM OLDUĞU DURUMDA OPTİMUM SİPARİŞ MİKTARININ BELİRLENMESİ : Buraya kadar satın alma fiyatının miktara bağlı olarak değişmediğini kabul etmiştik. Eğer fiyatlar miktara bağlı değişirse o zaman bulduğumuz formüller geçersiz olur.Sipariş miktarı büyüdükçe fiyatlar azalabilir ve fiyattaki azalmaya bağlı olarak stok tutmanın fırsat maliyeti de azalır. q sipariş miktarı ise Eğer q < b1 ise her bir ürün p1 TL’ye alınır Eğer b1<=q

37 ÖRNEK 4: Üniversitedeki kitapçı yılda CD satmaktadır. Ve her bir kutu içerisinde 100 CD olacak şekilde sipariş vermektedir. Sipariş edilen kutu sayısına göre fiyat değişmektedir. Fiyat listesi aşağıdaki tabloda verilmiştir. Sipariş verilen kutu adediKutu başına Fiyat 0<=q<10050 TL 100<=q<30049 TL q>=30048,50 TL Tablo 2: CD kutularını satınalma fiyatları Sipariş verme maliyeti 100 TL ve stok tutmada tek maliyet sermayeyi bağlamanın fırsat maliyeti olup her bir TL için yıllık %20 dir. Kutu CD siparişi verildiğinde sipariş miktarı kaç kutu CD olmalıdır. Yılda kaç sipariş verilmelidir. Kitapçının CD ihtiyacını minimum maliyete karşılayan toplam maliyet ne olur.

38 Şekil 7a: TM i (q) ve ESM i ‘nin gösterimi

39 Şekil 7b: TM i (q) ve ESM i ‘nin gösterimi

40 Şekil 8: b(i-1) <= q < bi için hangi q değeri TM i (q) değerini minimize eder

41

42 Şimdi TM 3 (300) ile TM 2 (142,86) değerlerini karşılaştırmamız gerekir. TM 3 (300) durumunda q3*= 300 ‘dür. Yıllık stok tutma/ürün/yıl = 0,2*48,5 =9,70 TL olur. Yıllık sipariş verme maliyeti = 100*(1000/300)=333,33 TL Yıllık satınalma maliyeti = 1000*48,50 = TL Yıllık Stok tutma maliyeti = (1/2)*300*9,7 = 1455 TL TM 3 (300) = ,33 TL olur. TM 2 (142,86) durumunda q2*= 142,86 ‘dır. Yıllık stok tutma/ürün/yıl = 0,2*49 =9,80 TL olur. Yıllık sipariş verme maliyeti = 100*(1000/142,86)=699,99 TL Yıllık satınalma maliyeti = 1000*49 = TL Yıllık Stok tutma maliyeti = (1/2)*142,86*9,8 = 700,01 TL TM 2 (300) = TL olur ,33 TL < TL olduğundan 300 kutu CD sipariş vermek karlıdır.

43

44 Şekil 10

45

46

47 YOK SATMANIN İZİN VERİLDİĞİ ESM MODELİ Gerçek hayattaki pek çok durumda talepler zamanında karşılanamazsa bir miktar ceza maliyetine katlanılarak talebin sonradan teslimine izin verilmektedir. Bu durumda stok tutma maliyeti, stok boşalma maliyeti ve sipariş maliyeti toplamını minimize etmeye çalışırız Şekil 12.

48

49

50

51

52

53

54 Örnek 1: Aşağıda verilenler için Ekonomik Sipariş Miktarı ne olmalıdır? D = 5000 adet/yıl K = 100 TL/sipariş i = % 20 yıllık MiktarFiyat (P) ,00 TL ,00 TL 1,000 ve üzeri8,00 TL

55 1. Her farklı fiyat için Q* hesaplanır h = i*P olarak her indirimli fiyat için ayrı alınacaktır. Q 1 * = 2DK/iP = 2*5000*100/(0,2*10) = 707 adet/sipariş Q 2 * = 2DK/iP = 2*5000*100/(0,2*9) = 745 adet/sipariş Q 3 * = 2DK/iP = 2*5000*100/(0,2*8) = 791 adet/sipariş

56 1. Her farklı fiyat için Q* hesaplanır h = i*P olarak her indirimli fiyat için ayrı alınacaktır. Q 1 * = 2DK/iP = 2*5000*100/(0,2*10) = 707 adet/sipariş Q 2 * = 2DK/iP = 2*5000*100/(0,2*9) = 745 adet/sipariş Q 3 * = 2DK/iP = 2*5000*100/(0,2*8) = 791 adet/sipariş

57 3. Toplam maliyetler bulunur Fiyat (P) Sipariş miktarı Yıllık ürün maliyeti Yıllık sipariş maliyeti Yıllık elde bulundurma maliyeti Toplam maliyet 10 TL *10 = *5000/499 = ,2*10*499/2 = TL *9 = *5000/745 = 671 0,2*9*745/2 = TL *8 = *5000/1000 = 500 0,2*8*1000/2 =

58 4. En küçük maliyeti veren miktar seçilir 8 TL’ye 1000 adetlik siparişler verilir! Fiyat (P) Sipariş miktarı Yıllık ürün maliyeti Yıllık sipariş maliyeti Yıllık elde bulundurma maliyeti Toplam maliyet 10 TL *10 = *5000/499 = ,2*10*499/2 = TL *9 = *5000/745 = 671 0,2*9*745/2 = TL *8 = *5000/1000 = 500 0,2*8*1000/2 =


"SAKARYA UNIVERSİTESİ ENDUSTRI MUHENDISLIĞI YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI – II DETERMİNİSTİK ENVANTER MODELLERİ DERS NOTLARI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları