Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BÖLÜM II İŞ ANALİZİ VE İŞ TASARIMI. İ ş analizi, işletmelerde İ KY fonksiyonunun sa ğ lıklı bir şekilde işleyebilmesi için uygulanan temel tekniklerden.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BÖLÜM II İŞ ANALİZİ VE İŞ TASARIMI. İ ş analizi, işletmelerde İ KY fonksiyonunun sa ğ lıklı bir şekilde işleyebilmesi için uygulanan temel tekniklerden."— Sunum transkripti:

1 BÖLÜM II İŞ ANALİZİ VE İŞ TASARIMI

2 İ ş analizi, işletmelerde İ KY fonksiyonunun sa ğ lıklı bir şekilde işleyebilmesi için uygulanan temel tekniklerden biridir ve başka birçok İ KY fonksiyonunun uygulanmasında altyapı oluşturur. İ şletmede var olan tüm pozisyonlarla ilgili olarak gerekli tüm bilgilerin toplanarak incelenmesi süreci olarak tanımlanabilir. İ ş analizi, işlerin do ğ ru, etkin ve sa ğ lıklı biçimde de ğ erlendirilmesi amacıyla örgütte yer alan her işin ayrı ayrı niteli ğ ini, niceli ğ ini, gereklerini, sorumluluklarını ve çalışma koşullarını bilimsel yöntemlerle inceleyen ve bilgi toplayan bir tekniktir. Kısaca iş analizini işlerin nasıl yapılaca ğ ı de ğ il, nasıl yapıldı ğ ının, işin ayrıntılarının ve işle ilgili çevresel koşulların ortaya konulması olarak tanımlayabiliriz. 2

3 İş Tasarımı: İ ş Basitleştirme İ şin yalnızca birkaç işlevden oluşan en küçük parçalara ayrılmasıdır. İ ş Rotasyonu İ ş görenin basitleştirilmiş çeşitli işlerde sırasıyla çalıştırılmasıdır. İ ş Genişletme İ ş basitleştirmenin tersine işe ilişkin farklı birkaç görevin bir araya getirilmesidir İ ş tasarımı iş ve insan unsurlarını en uygun biçimde birleştirmek amacıyla; işin içeri ğ inin, işe ilişkin ödüllerin ve işin niteliklerinin çeşitli şekillerde düzenlenmesidir. 3

4 İş Tasarımı  İ ş Zenginleştirme İ ş görene kendi işi ile ilgili olarak planlama, örgütleme, denetleme yapabilme konusunda yetki ve sorumluluk verilmesidir.  İ ş Etüdü İ ş etüdü; verimlili ğ i arttırmak ve insan kaynakları planlamasında kullanılmak üzere, işi yapacak kişinin gücünü ve gereksinmelerini göz önünde bulundurarak, işin en iyi yapılış biçimini ve tamamlanma süresini belirlemek için iş sistemleri üzerinde yapılan çalışmalar olarak tanımlanabilir.  İ ş Yükü Analizi İ ş yükü analizi belli bir süre içerisinde bir işi yapabilmek için gereken insan kayna ğ ının sayısının hesaplanmasıdır. 4

5 İş Tasarımı  İ ş Tanımı İ ş tanımı, belli bir işin görevlerini, çalışma koşullarını ve di ğ er yönlerini ortaya koyan yazılı belgedir.  İ ş tanımları başlıca üç bölümden oluşur.  İ şin Kimli ğ i  İ şin Özeti  İ şle ilgili di ğ er hususlar  İ ş Gerekleri İ ş gerekleri, herhangi bir işi uygun biçimde yapabilmek için kişide bulunması gereken özellikleri içeren yazılı belgelerdir. Tanımlanan bir işin yapılabilmesi için kişinin taşıması gereken asgari niteliklere iş gerekleri diyebiliriz. 5

6 İnsan Kaynakları Analizi İ nsan kaynaklarını en iyi şekilde de ğ erlendirmek isteyen bir işletmenin insan kaynakları analizi çalışmalarında ele alması gereken ilk adım, işletmede çalışan insan kaynaklarının envanterini ayrıntılı olarak çıkartmaktır. İ şgücü genel envanteri, belirli dönemde işletmede çalışan işgörenlerin özelliklerini toplu olarak yansıtan bir çalışma olarak tanımlanabilir. Beceri envanteri, işletmede çalışanların belirli özellik ve becerilerini gösteren bir liste olarak tanımlayabiliriz. Bu envanter çalışması mevcut işgörenlerin yetenek, beceri, e ğ itim ve deneyim gibi kişisel özelliklerini yansıtan bir çalışmadır. İ şgören de ğ işim oranını ( İ DO), bir işletmede belirli bir dönem içinde işten ayrılan işgörenlerin, o dönem içinde çalışan ortalama işgören olan yüzdesi olarak ifade edebiliriz. Devamsızlık oranı, yıllık izin ve tatiller dışında, işe gelmesi programlanmış olan bir işgörenin işe gelmeme durumu olarak tanımlanabilir. Terfi şemaları, işletmede kimin yerine kimin geçece ğ ini gösteren şemalardır. 6

7 İş Analizinin Önemi ve Faydaları  İ ş analizi sayesinde; 1. Gelecekte duyulabilecek işgören ihtiyacını ve bu çalışanların ihtiyaçlarını saptayarak insan kaynakları planlamasına yardımcı olur. 2. İ şletmede mevcut yapılan işlerin yapılabilmesi için, o işi yapan/yapacak kişinin sahip olması gereken yetkinlikler ortaya çıkarılmış olur. 3. İ şletmedeki tüm iş süreçleri ve işi akışı ortaya konmuş olur. Bu da karar alma süreçlerinde yöneticilere destek sa ğ lar. 4. İ ş analizi sonuçlarının aynı zamanda performans kriterlerine dönüşmesi iş analizinin en önemli fonksiyonlarından birisidir. 5. İ ş analizi sonuçları e ğ itim ihtiyaçlarının belirlenmesinde kullanılır. 6. Kariyer hareketleri, örne ğ in terfi kararlarında iş analiz sonuçları sa ğ lıklı karar verilebilmesinde önemlidir. 7. İ ş de ğ erleme yapılabilmesi için iş analizi yapmak şarttır. 8. Genel olarak, bir işletmede İ K sisteminin kurulabilmesi için iş analizi yapılması şarttır. 7

8 İş Analizi Süreci Bir iş analizinde: İ şin gerekleri nelerdir? İ ş nasıl yapılır? İ ş ne zaman yapılır? İ ş nerede yapılır? İ ş neden yapılır? gibi temel sorulara cevap aranır. 8

9 Analize Hazırlık ve İşletmenin Tanınması İ ş analizi neden yapılıyor? Hangi bilgiler toplanacak? Bilgiler hangi yöntemle toplanacak? İ ş analizini kimler yapacak? Organizasyonun temel amaçları nelerdir? İ şgücü, malzeme ve süreç olarak girdilerin da ğ ıtım ve kullanım prensipleri nelerdir? Ürün veya hizmet olarak çıktılarda izlenen politikalar nelerdir? 9

10 İş Analizcilerinin Seçimi ve Eğitimi İ ş analizi çalışmaları, örgüt içerisinde oluşturulacak bir uzmanlar grubu veya birim tarafından yapılabilece ğ i gibi, örgüt dışından bir danışman kişi veya kuruluş aracılı ğ ıyla da yapılabilir. İ ş analizi çalışmalarının dışarıdaki bir danışmanlık firması veya işletme içerisinde görevlendirilecek bir kurul tarafından yapılmasının olumlu ve olumsuz yönleri vardır. En uygun yaklaşım, dışarıdan bir danışman kuruluşla işbirli ğ ine gidilerek bu çalışmanın işletme içerisindeki birimle koordinasyon sa ğ lanarak gerçekleştirilmesidir. 10

11 İş Analizcilerinin Seçimi ve Eğitimi  İ ş analizinin başarısı analizi yapan kişilere ba ğ lı olaca ğ ına göre analizcilerin seçimi ve e ğ itimi önem kazanmaktadır.  Bir analizcide bulunması gereken nitelikler: i. Kişisel nitelikler  Başkalarıyla uyumlu olma,  Başkalarıyla iletişim kurma becerisi,  Anlayışlı ve sabırlı olma,  Nazik ve dostça davranabilme,  Tarafsız olma,  Kendine güven. ii. Zihinsel nitelikler Verileri analiz etme ve yorumlama, Planlı çalışabilme, Kelimeleri anlama ve etkin olarak kullanabilme, Kısa ve açık ifade edebilme, Kendi başına çalışabilme. 11

12 İş Analizinde Kullanılan Yöntemler İ şgören ne yapıyor? (görev) İ şgören işi nasıl yapıyor? (yöntem ve teknikler) Ne çeşit yardımcı aracılar gerekiyor? (makineler, aletler, donanım) Hangi çıktılar elde ediliyor? (üretilen mal ve hizmet) Ne çeşit bilgi, beceri ve deneyim gerekiyor? İ şler hangi koşullarda yapılıyor? (çevresel faktörler) İ ş analizleri bilgi toplarken şu sorulara cevap arar: 12

13 İş Analizinde Kullanılan Yöntemler Gözlem yönteminin kullanımı, iş analizini yapan kişinin çalışanların yaptı ğ ı işleri gözlemlemesi (do ğ rudan gözlem ya da video kullanımı) ve yapılan işlerin çalışanlar ve çevre koşullarıyla ilgili kayıt tutulmasıyla gerçekleşmektedir. İ ş görenler gözetlendi ğ i sırada gözetlenmedi ğ i normal zamanlardaki gibi aynı şeyleri aynı biçimde yapmalıdırlar. Fakat insanlar gözetim altında gösterişte bulunma e ğ iliminde olabilir veya endişeli gözükürler. Do ğ rudan gözlem yönteminde söz konusu olan di ğ er bir güçlük ise zihinsel çabayı gerektiren işlerde başarılı bir şekilde kullanılmasının hemen hemen imkansız olmasıdır. 13

14 İş Analizinde Kullanılan Yöntemler Bu yöntemde işgören kendisini ve yaptı ğ ı işi kelimelerle anlatabilir. Görüşmelerin yapılandırılmış ve yapılandırılmamış olmak üzere iki çeşidi vardır. Yapılandırılmış (standart) görüşme daha çok ankete benzemektedir. Yapılandırılmamış (açık uçlu) görüşmede ise görüşmeyi yapacak olan kişi bir hazırlık yapmamıştır. Bu yöntemin avantajı, görüşme yapılan kişilerin anlamadı ğ ı sorulara açıklık kazandırılmasıdır. Dezavantajı ise, yöntemin maliyetinin yüksek olması ve zaman kaybına yol açmasıdır. 14

15 İş Analizinde Kullanılan Yöntemler  Bu yöntemde ayrıntılı olarak hazırlanan formlar iş görenlere da ğ ıtılır.  İ ş analiz formunda şu soruların bulunması gereklidir:  İ şletmenin unvanı,  İ ş analizini yapan kişi veya kişiler,  İ şin yapıldı ğ ı bölüm,  İ şin unvanı,  İ şgörenin ilk amirinin unvanı,  Genel olarak işin özeti  İ şin yapılış biçimi,  İ ş için kullanılan araç-gereç, makine, malzeme, yarı mamul,  Görev ve sorumluluklar,  Bireysel özellikler,  İ şin gerektirdi ğ i tecrübe,  Analizi kontrol edenler ve düzeltenler. Soru Formu Yöntemi (Anket) 15

16 İş Analizinde Kullanılan Yöntemler Daha Önceki İ ş Tanımlarının İ ncelenmesi Bir iş hakkında bilgi edinmenin başka bir yolu, o iş hakkında hâlihazırda bilinen şeyleri ortaya çıkarmaktır. İ ş Araçlarının İ ncelenmesi Bazı durumlarda işin yapılması sırasında kullanılan malzemeleri incelemek suretiyle belirli bir işin görevlerine ilişkin önemli bilgiler elde etmek mümkün olabilir. İ şleri Bizzat İ fa Etme Bir şeyi ö ğ renmenin en iyi yolu onu bizzat yapmaktır. Günlük Tutulması Bu yöntemde, işleri gere ğ i işletmeden uzun süre dışarıda kalmak zorunda olan işgörenlerden görevleri hakkında bilgi alınıp de ğ erlendirilmesi söz konusudur. 16

17 İş Analizi Yapılırken Karşılaşılan Sorunlar Karşılaşılan en önemli sorunlardan biri; işgörenin çekinmesidir. İ ş analizinde karşılaşılan ikinci önemli sorun, elde edilen bilgilerin güncelleştirilmesidir. Özellikle işe yeni başlamış olan elemanlar sorun çıkarabilir. Ayrıca yönetim, iş analizindeki bulguların iş tanımlarına yansıtarak yeni işleri de işgörene verebilir. 17

18 İş Analizinin Çıktıları a. İ ş Tanımı İ ş analizleriyle toplanan verilerden yararlanılarak, her bir işin kapsamına giren eylemlerin, işlemlerin, sorumlulukların, görevlerin ve çalışma koşullarının yazılı olarak açıklanmasına iş tanımı denmektedir. b. İ ş Gerekleri İ ş gerekleri (spesifikasyonu); işin bireysel özellikleri, belirli bir işi yapacak kişilerde bulunması gereken ö ğ renim, iş deneyimi, becerisi gibi niteliklerini (yetkinlikleri) belirten ve iş analizinden elde edilen veriler do ğ rultusunda hazırlanan belgedir. 18

19 İş Analizi Kullanım Alanları İŞ ANALİZİ İŞ GEREKLERİ Bilgi, beceri, kişisel özellikler, fiziksel özellikler İŞ TANIMLARI Görevler, sorumluluklar, iş koşulları ÜcretTemin ve seçim Eğitim ve Geliştirme Performans Değerlendirme İK planlaması Sağlık ve Güvenlik Sendika ile ilişkiler 19

20 Değerlendirme Soruları 1. İ ş analizinin amaçlarını yazınız. 2. İ ş tanımı ne demektir? Nasıl oluşturulur? 3. İ ş gerekleri ne demektir? İ ş gerekleri nerede kullanılabilir? 4. İ ş analizinde bilgi toplama yöntemlerini kısaca de ğ erlendiriniz. 5. İ ş analizi çıktıları nelerdir? 6. İ ş analizi çıktılarıyla insan kaynaklarının di ğ er fonksiyonları arasındaki ilişkiyi açıklayınız. 20

21 UYGULAMA: İ Ş ANAL İ Z İ FORMU KADRO VEYA POZ İ SYON BİRİMİBİRİMİ STATÜSÜ ÜNVANI A-GÖREV/ İ ŞE İ L İ ŞK İ N B İ LG İ LER 1-GÖREV/ İ Ş İ N KISA TANIMI 2-GÖREV/ İ Ş, YETK İ VE SORUMLULUKLARI 3-ÇALIŞMA KOŞULLARI a) Çalışma Ortamı b) İ ş Riski 4- GÖREV/ İ Ş İ N GEREKTRD İĞİ A Ğ IRLIKLI ÇABA ( ) Fiziksel Çaba ( ) Zihinsel Çaba B- ATANACAKLARDA ARANACAK N İ TEL İ KLER 1-GEREKL İ Ö Ğ REN İ M DÜZEY İ VE BÖLÜMÜ 2-GEREKL İ MESLEK İ E Ğİ T İ M, SERT İ F İ KA VE D İĞ ER E Ğİ T İ MLER GEREKL İ YABANCI D İ L VE DÜZEY İ GEREKL İ H İ ZMET SÜRES İ 21


"BÖLÜM II İŞ ANALİZİ VE İŞ TASARIMI. İ ş analizi, işletmelerde İ KY fonksiyonunun sa ğ lıklı bir şekilde işleyebilmesi için uygulanan temel tekniklerden." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları