Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GENEL İŞLETME KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MYO 2013-2014.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GENEL İŞLETME KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MYO 2013-2014."— Sunum transkripti:

1 GENEL İŞLETME KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MYO

2 SANAYİ DEVRİMİ Buharlı makinelerin icadı Atölyelerden fabrikasyona geçiş İşçi sınıfının doğması Sosyal yaşamda oluşan değişimler Üretim artışı ile gelen rekabet Çeşitlilik ve teknolojik yenilikler

3 İŞLETME BİLİMİ İşletme bilimi, işletmelerin kuruluşu, finansmanı, üretim araçlarının sağlanması, üretilen mal ve hizmetlerin pazarlanması, örgütlenip yönetilmeleri ve parasal olayların izlenmesi konu alıp inceleyen bilim dalıdır. İşletmelerin iç ve dış olaylarının araştırılması, çözümlenmesi ve sistemleştirilmesi ve toplumsal yaşamdaki yerini belirler.

4 EKONOMİK SİSTEM İşletmeler ekonomik sistemin temel birimleridir. Ekonomik sistemler, sahip olunan kaynakların sahiplik ve denetleme şekline göre farklı yapılar kazanır. Bu kaynaklar üretim faktörleri olarak adlandırılır. Üretim Faktörleri -Emek -Girişimci -Sermaye -Doğal Kaynaklar -Teknoloji

5 EMEK: İşletmelerde üretimi ortaya koyan insan kaynağını ifade eder. Emek faktörü üretimi gerçekleştirenlerin fiziksel ve düşünsel katkılarını içerir. GİRİŞİMCİ: Mal veya hizmet üretimi için üretim öğelerinin bir araya getirilmesini sağlayan kişidir. Girişimcinin temel amacı kar elde etmektir. Buna karşılık doğacak riski üstlenir. SERMAYE: Mal veya hizmet üretimini destekleyen servet, sermaye adını alır. Üretimde yararlanılan para ve parasal değeri olan her türlü donanımı ifade eder.

6 DOĞAL KAYNAKLAR: Doğadan elde edilen, doğrudan veya işlenerek kullanılan her türlü maddeyi içerir. Temel doğal kaynaklar toprak, su, mineral maddeler ve ağaçlardır. TEKNOLOJİ: Mal ve hizmet üretimi için kullanılan yöntemlerdir. İnsan çalışmasını geliştirmek ve üretim yeteneğini arttırmak için bilginin üretilmesi ve uygulanması olarak tanımlanabilir. Gelişmiş bir teknoloji daha yararlı ve yüksek nitelikli malların daha etkili yollarla üretimini sağlar.

7 GEREKSİNME VE İSTEKLER Ekonomik yaşamın ve ekonomik faaliyetlerin hareket noktalarını insan gereksinimleri ve istekleri oluşturur. Bu gereksinme ve isteklerin bir bölümü yaşamsal önemdedir ve kesinlikle karşılanmaları gerekir. Yoksa kişilerin hayatlarını devam etmeleri olanaksızlaşır. Örnek olarak barınma ve beslenme ihtiyaçları temel niteliktedir. İnsanların temel ihtiyaçlarının yanında kişilerin mutluluğu, yaşama bağlılığı ve yaşam bilincini geliştiren pek çok ihtiyaç vardır.

8 Teknolojik gelişmeler yenilikler insan ihtiyaçlarının sürekli farklılaşmasını sağlar. Örnek cep telefonu Toplumların tümünde kıt kaynaklara karşın ihtiyaçların sınırsız olması temel sorundur. İhtiyaçlar bir kez karşılandığında tamamen giderilmezler. Bir süre sonra yeniden ortaya çıkarlar.

9 ARZ VE TALEP TALEP: Satın alma gücü bulunan bireylerin ekonomik mal ve hizmetlere karşı gösterdikleri istekleridir. Talebi ortaya çıkaran faktörler; 1.Mala karşı duyulan istek veya ihtiyaç 2.Malın karşılığını ödeme isteği 3.Karşılığı ödeyebilecek gelir düzey, ARZ:Talep karşısında işletmelerin tüketicilerin isteklerini karşılamak üzere mal ve hizmet sunumunda bulunmaları arz olarak kabul edilir.

10 MAL VE HİZMET İnsanların istek ve ihtiyaçlarını karşılamak için üretim faktörleri bir araya getirilip işletildiğinde ortaya mal veya hizmet çıkacaktır. Mal ve hizmet üretim faktörleri bir araya getirilerek ulaşılan birer sonuçtur. İnsan ihtiyaçlarını gidermeye yarayan somut araçlara mal denir. 2’ye ayrılır Ekonomik mallar: Üretimi için emek harcanan mallardır. Televizyon, uçak,gazete vb. Ekonomik olmayan mallar:Üretimi için hiçbir çaba gerektirmeyen doğada hazır bulunan mallardır. Hava, gün ışığı yağmur vb.

11 İnsan ihtiyaçlarını karşılayan ancak somut olmayan araçlara hizmet denir. Otel işletmeleri, otobüs firmaları muhasebeciler vb. Bazı işletmelerde mal ve hizmet üretimi bir arada gerçekleştirilir. Örnek gazeteler

12 TÜKETİM VE TÜKETİCİ Tüketim, insan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla üretilen mal ve hizmetin kullanımıdır. Tüketim işlemini gerçekleştiren bireylere ya da örgütlere tüketici denir. Tüketim ve Üretim İlişkisi: Birey hem tüketici hem de üreticidir. Herkes yaşamını sürdürmek için tüketmek zorundadır. Bireyler aynı zamanda tüketim yapabilmek için gerekli satın alma gücünü edinmek için üretmek zorundadırlar.

13 İŞLETME KAVRAMI İşletme, insanların ihtiyaç duydukları ve istedikleri mal ve hizmetleri sunabilmek için gerekli faaliyetleri gerçekleştirir. İşletmelerde ekonomik bir mal ve hizmet üretimi için üretim faktörleri bir araya getirilir. İşletmelerin insan ihtiyaçlarına yönelik bu faaliyetlerinin sebebi kar elde etme isteğidir. İşletmeler özel yada devlet işletmeleri olabilir. Kamu işletmeleri karı ilk planda görmezler.

14 İşletmeler tüketicinin istek ve ihtiyaçlarını karşılamakla yetinmezler aynı zamanda da yeni istek ve ihtiyaçlar yaratmaya çalışırlar. Örneğin çikolata, sakız bir ihtiyaç olmadığı halde tüketilen mallardır.

15 GİRİŞİM VE GİRİŞİMCİ Girişim, başkalarının gereksinimlerini karşılamak üzere mal ve hizmet üreten ve sahibine kar sağlamak amacı güden bir işletmedir. Girişimci ise, ihtiyaçları karşılamak üzere mal ve hizmet üretimi yapmak için üretim faktörlerini bir araya getiren kişidir. Temel özellikleri, 1.Üretim araçlarını sağlayıp üretime yöneltme 2.Ortaya çıkabilecek riski üstenme, özelliklerini taşır.

16 GİRİŞİMCİLERİN İŞLEVLERİ Yeni ürünler ortaya çıkarmak yada bilinen ürünlerin niteliğini değiştirmek Yeni üretim yöntemleri geliştirip uygulamak Yeni ve gelişmiş örgütlenmelere gitmek Yeni pazarlara açılmak Yeni girdi kaynakları bulmak Yönetim ve çalışanlar arasındaki ilişkileri arttırmak İşletme ve devlet arasındaki ilişkileri geliştirmek

17 İŞLETMELERİN AMAÇLARI TEMEL AMAÇLAR Karlılık Topluma Hizmet ALT AMAÇLAR Uzun dönemli büyüme Tüketicilere nitelikli mal satma Çalışanlara uygun ücret verme Toplumsal sorumluluk

18 İŞLETMELERİN İŞLEVLERİ FAYOL’un işletmelerin işlevleriyle ilgili yaklaşımına göre, Yönetim faaliyetleri (planlama,örgütleme, yöneltme, koordinasyon,denetim) Üretim faaliyetleri Ticari faaliyetler (satın alma,satış, pazarlama) Finansal işlemler (fon tedariki ve yönetim)) Muhasebe (envanter, gelir-gider hesapları) Güvenlik

19 İŞLETMELERDE DEPARTMANLAR SATIŞ PAZARLAMA PLANLAMA DIŞ TİCARET HALKLA İLİŞKİLER MUHASEBE VE FİNANS YÖNETİM İNSAN KAYNAKLARI ve PERSONEL YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ SATIN ALMA ÜRETİM BİLGİ İŞLEM DEPO VE LOJİSTİK AR-GE

20 Satış ve Pazarlama SATIŞ: Satış, ürünün ve hizmetin özelliklerini çok iyi bilerek, müşteriye nasıl ve ne şekilde faydalar sağlayacağını anlatıp, müşteri de satınalma arzusu yaratmak ve sahip olunan bilgiyi, deneyimi ve beceriyi sonuç odaklı davranışa dönüştürebilme sürecidir. Çünkü; satış görüşmesinin amacı, müşteriye satınalma kararı verdirmektir. satis-dersi-e-motivasyon-net_shortfilms

21 PAZARLAMA Pazarlama, araştırmalar yaparak, üretilecek ürünleri tespit eder, üretim yerine veya şekline karar verir, ambalajını veya paketleme şeklini belirler, fiyatlandırır, dağıtım stratejisini oluşturur, sattırır. Tanıtım-tutundurma faaliyetlerini planlar ve hayata geçirir. Bütün bunlardan sonra, ürünün pazardaki konumunu, pazar payını, tüketici gözündeki imajını, rakip ürün ve şirketlerin faaliyetini araştırır ve bütün bu verilere göre, pazarlama stratejileri oluşturur. Gerekirse, ürünü pazardan çeker, ürünü çeşitlendirir veya ürün üzerinde bir takım değişiklikler yapar. hd-tvsi-insanlari-meteor-dustugune-inandirdi

22 DIŞ TİCARET: Satış ve Pazarlama faaliyetlerinin yurt dışında da aktif bir şekilde yürütülmesini sağlar. MUHASEBE VE FİNANS: Muhasebe daha çok kayıt ve resmi işlemlerin yürütüldüğü birimken, finans parayı yönetir. Bir işletmeye çalışması, gelişmesi için gerekli paranın sağlanmasını ve ödeme dengesi kurmayı amaçlar. Her türlü işletme için birinci finansman kaynağı kendi sermayesidir.

23 İNSAN KAYNAKLARI VE PERSONEL YÖNETİMİ Personel yönetimi kanuni zorunlulukları yerine getiren bir birimdir. (Sigorta girişi, bordro, kurum yazışmaları vb.) İnsan Kaynakları ise; Performans değerleme, kariyer planlama, işe alım-ücret, eğitim ve insan kaynakları planlaması yapar

24 MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ İşletmelerin mevcut müşterilerini korumaları, gelecekte müşteri sadakati oluşturmaları açısından müşteri beğenilerine uygun şekilde hareket edebilecekleri yazılımlar ile müşteri bilgilerini kayıt altında tutarak işletme davranışlarını geliştirmeye müşteri ilişkileri yönetimi denilir. Satış programı, Pazarlama programı, Müşteri servisleri programı ve teknik destek programı kısımları müşteri ilişkilerinin temel yapısını oluşturur.

25 SATIL ALMA Satınalma (tedarik etme) işlemi bir mal veya hizmetin bir şirket, kişi ya da kurum tarafından tedarik edilmesidir. Satınalma işini kısaca tanımlarsak bir ürünün tedarikçiden mümkün olan en düşük fiyatla satın alınmasıdır. Aynı zamanda tedarikçilerle ilişkileri kontrol ve takip ederken şirket içinde özellikle satış, planlama ve muhasebe ile sıkı ilişkidedir.

26 BİLGİ İŞLEM: Bilişim destek birimidir. DEPO VE LOJİSTİK: AR-GE: Bir kurumun bilim adamları ve mühendisler istihdam etmek suretiyle şirketin çalışma alanı doğrultusunda Bilim ve teknolojinin gelişmesini sağlayacak yeni bilgileri elde etmek veya mevcut bilgilerle yeni malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yazılım üretimi dahil olmak üzere yeni sistem, süreç ve hizmetler oluşturmak veya mevcut olanları geliştirmek, yaptığı çalışma ve faaliyetleri anlatmak için kullanılan yaygın bir terimdir

27 ÜRETİM PLANLAMA Üretim programının belirlenmesi ve takibi, hammadde ve malzeme temin planlarının hazırlanmasını sağlamak, düzgün işleyişinin kontrolünü yapar ve sürekli bir şekilde satış ve üretim departmanlarıyla temas halindedir. Üst yönetim ile yakın ilişkide olmak zorundadır.

28 HALKLA İLİŞKİLER Halkla ilişkiler, yönetimin bilgi ihtiyacını karşılayıcı, halkın yönetimi tanımasını kolaylaştırıcı, kuruluşlarla halk arasındaki ilişkileri karşılıklı güvene dayalı olarak geliştirmeye yönelik, iletişim üzerine kurulu bir yönetim fonksiyonudur. Halkla ilişkilerde en çok kullanılan kitle iletişim araçlarının yazılı basın, radyo ve televizyon, festivaller, yarışmalar, sergiler ve toplantılardır. - Radyoda haber bültenleri, söyleşiler, açık oturumlar, röportajlar halkla ilişkiler uygulamasında kullanılan en etkili araçtır.

29 İŞLETMELERİN ÇEVRESİ VE ÇEVRE FAKTÖRLERİ

30 İşletmeler gerek kurulurken ve gerekse faaliyetlerine devam ederken bir çok işletme içi ve işletme dışı faktörün etkisi altındadırlar. Bir işletme veya yöneticisi, bu çevresel faktörlerden gelebilecek fırsat ve tehditlere karşı sürekli olarak uyanık olmak zorundadır. Fırsatlardan yararlanmak, tehditlere karşı ise önceden önlem almak, işletmeyi rakiplerine kıyasla daha başarılı kılar.

31 İşletmenin İç Çevresi ve Sistemi Sistem; Aralarında karşılıklı ilişki olan parçaların birbirleriyle ilişkilerinin belirlenerek bunların bir bütün olarak ele alınmasını, analiz edilmesini ve düzenlenmesini ifade eder.

32 İşletme İç ve Dış Çevresi

33 İşletmenin İç Çevresi ve İşletme İşlevleri (Fonksiyonları)

34 İŞLETME VE ÇEVRE

35 İşletmenin Dış Çevresi ve Dış Çevreyle İlişkileri İşletmelerin dış çevreleri Ulusal sınırlar dikkate alındığında 2 aşamalı olarak incelenebilir: – İşletmelerin Makro Dış Çevresi ve Dış Çevre Faktörleri, – İşletmelerin Mikro Dış Çevresi ve Dış Çevre Faktörleri.

36 Makro Dış Çevre Faktörleri Demografik Çevre Kültürel ve Sosyal Çevre Ekonomik Çevre Politik ve Hukuki Çevre Teknolojik Çevre Doğal Çevre

37 İşletmelerin Uluslararası Çevresi İşletmelerin ekonomik ve ticari faaliyetlerini uluslararası düzeyde yürütmelerinde değişik amaçları olabilir. – Değişik piyasalara yönelerek satış ve kazanç olanaklarını artırmak, – Değişik ülkelerin sağladığı işletmecilik maliyetlerini azaltıcı imkânlardan yararlanmak, – Rekabet güçlerini artırarak, yeni teknoloji ve işletmecilik bilgilerine ulaşmak, vb.

38 İşletmelerin Uluslararası Çevresi İşletmelerin uluslararası piyasalara çıkışı değişik şekillerde olabilir: – Dış ticaret (ihracat ve ithalat), – Sözleşmeli dışa açılma ve stratejik işbirliği (lisans, ortak girişim, üretim ve yönetim sözleşmeleri), – Başka ülkelerde yatırım yapma, – Uluslararası E-ticaret. İşletmelerin uluslar arası çevresi; – Tüm dünyayı kapsayan "küresel (global) çevre" – “Her yabancı ülke çevresi“ olmak üzere ikili bir yaklaşımla ele alınabilir.

39 Demografik çevre Ulusal makro çevre içinde yer alan tüm nüfusun; miktar, yaş, cinsiyet, eğitim ve öğrenim düzeyi, mesleki durum, aile yapısı, nüfusun ulusal boyutta kent ve kırsal kesimlere dağılımı bir çok alt özellikten oluşur. işletme sistemlerinin demografik çevreyle olan ilişkisi sadece ürünlerini değerlendirme amaçlı değildir. Nüfus aynı zamanda işletmenin bir üretim girdisi olan insan kaynaklarını da içermektedir.

40 Kültürel ve sosyal çevre Sosyal çevre: işletmeyi sarmalayan, doğrudan veya dolaylı olarak ilişki içinde olmayı gerektiren kültür, alt kültür ve sosyal sınıflardan oluşan makro çevre faktörü kümesidir. Kültür: genel olarak bir toplumun üyeleri tarafından paylaşılan ve benimsenen temel değerleri, tercih, tutum ve inançları, gelenek ve görenekleri ile davranışlarından oluşan yapısıdır.

41 Ekonomik çevre Bir toplumun ekonomik yapısı, uygulanan ekonomik sistemler, bu sistemlerde oluşan piyasa yapıları, ekonomik piyasa mekanizmasını oluşturan fiyat ve fiyat dışı ekonomik faktörler, üretim faktörleri, bunların paylaşımı…

42 Politik ve hukuki çevre Politik çevre, genelde bir toplumun nasıl ve hangi politik düşünce veya düşüncelerin egemenliği doğrultusunda yönetildiğini gösterir. Politik sistemin ve politik düşüncenin en önemli yansıması kişi ve kuruluşlar arası ilişkilerin düzenlenmesinde olur.

43 Teknolojik çevre Teknolojinin yararları Verimlilik artışlarının üretim ve işletme maliyetlerinin düşmesine sebep olması İşletme maliyetlerinin aynı kalitedeki çıktı maliyetlerine yansıtılarak fiyatların düşürülmesi İşletmelerin piyasaya toplumun arzu ve isteklerine uygun miktar, kalite, çeşit ve fiyatla mal ve hizmet sunması sonucu toplumsal yaşam standartlarının olumlu etkilenmesi

44 Teknolojinin yararları Makine ve otomasyona dayalı sistemlerin emek yoğun sistemlere göre zaman ve hız açısından daha yüksek düzeyde üretim artışı sağlaması İşgücü verimliliğinin teknoloji sayesinde attırılması Üretimin daha kaliteli ve standartlara uygun yürütülmesi Üretim girdilerinin daha iyi değerlendirilmesi sonucu üretim sistem verimliliğinin ve ekonomik işleyişin mümkün olması Üretim atıkları ve üretimden kaynaklanacak hatalı çıktı miktarları iş kazası olasılıklarının azaltılıp kontrol altına alınması

45 Teknolojinin zararları Teknolojiye daha pahalı yatırım harcamalarını gerekli kılmasının işletmenin yatırıma yönelik fon ihtiyacını artırması ve bu fonların dışarıdan temine dilmesi donucu işletmenin ödeme güçlüğü yaşaması Yatırım maliyetlerinin yüksekliğinin yeni teknolojilerin seçilmesini engellemesi Gelişmekte olan ülkelerde yenilik içeren teknolojilerin yaratılmaması sonucu ithal zorunluluğu dışa bağımlılık, ithal güçlükleri, lisans patent kullanma zorlukları yaratması

46 İŞLETMELERİN KURULUŞU

47 KURULUŞ KARARININ OLUŞUMU Bir işletmenin kurulması belli bir alana belli bir yatırımın yapılması demektir. Yapılacak yatırımın verimliliği, kârlılığı bu konudaki kararların tutarlılığına bağlıdır. Küçük ve orta boyuttaki işletmelerde, büyük ölçekli işletmelere göre kuruluş çalışmaları daha rahat yürütülür. Bunların kuruluşunda girişimcinin deneyimi, sezgisi, kestirimi, girişkenliği ön planda gelir. Çok fazla ayrıntıya inmeyen araştırmalarla bu işletmelerin kurulması ve başarıya ulaşması söz konusu olabilir. Ancak büyük işletmelerde kuruluş çalışmalarının çok ayrıntılı inceleme ve araştırmalara dayanması gerekir.

48

49 KURULUŞ KARAR SÜRECİ Yatırım düşüncesi Yapılabilirlik (fizibilite) araştırmaları Yapılabilirlik projesi Değerlendirme ve yatırım kararı Kesin proje Projenin uygulanması Üretime geçiş aşaması

50 YATIRIM DÜŞÜNCESİ Bir işletme kurulmadan önce, en başta belli bir alanda, belli bir çapta üretim yapma düşüncesinin girişimcilerin kafasında oluşması gerekir. Pazarda istemin artması, işletmenin büyüme eğilimi, maliyetleri düşürme çabası, yeni bir mala geçiş, teknolojik yenileme gibi etkenler de, yeni bir yatırım düşüncesinin oluşmasını sağlayabilir.

51 Kesin yatırım kararı alınmadan önce, girişimcinin yapmayı düşündüğü üretim ve sermaye yatırımı ile ilgili olarak ekonomik, teknolojik ve finansal sorunlarla, kuruluş yeri sorunlarını çözmek için -ayrıntılı ve kesin araştırmalara girişmeksizin- gerekli bütün bilgilerin sistemli bir şekilde elde edilmesini yapılabilirlik araştırmasıdır. Yapılabilirlik (Fizibilite) Araştırmaları

52 Fizibilite araştırmaları; ekonomik, teknik, finansal, yasal ve örgütsel araştırmalar olmak üzere beş grupta toplayabiliriz: Yapılabilirlik projesi araştırmalarını kısaca ele alalım: Ekonomik Araştırmalar, kurulacak işletmenin ekonomik açıdan verimli, kârlı ve ussal olup olmadığının araştırılmasıdır. Üretilmesi planlanan mal veya hizmete ilişkin talep ve pazar payının kestirimi yapılır. Teknik Araştırmalar, Üretim süreci aşamalarının tanımlanması, üretim teknolojisinin seçimi, makinelerin seçimi ve fabrika içindeki yerleşimi, bakım onarım olanaklarının araştırılması bu çalışmalar kapsamındadır.

53 Finansal Araştırmalar, kurulacak işletmenin değişmez değer yatırım maliyetleri ile döner sermaye gereksinmesinin belirlenmesi, gelir ve gider kestirimlerinin yapılması, finansman kaynaklarının saptanması, işletme kârlılığının saptanması ve bununla ilgili değerlendirmelerin yapılmasını kapsar. Yasal Araştırmalar, sermaye gereksinimi, mali sorumluluğu sınırlama, vergilendirmedeki farklılık, kredi sağlama olanakları, kuruluş giderleri, işletme yapısından gelen zorunluluk gibi etkenlerin değerlendirilmesini kapsar. Örgütsel Araştırmalar, iş analizi, iş bölümü ve uzmanlaşma, yetki ve sorumluluk dağılımı, iletişim kanalları, çalışacak kişilerin belirlenmesi, örgüt şemasının çıkarılması çalışmalarıdır.

54 YAPILABİLİRLİK (Ön Proje) Bir önceki aşama olan yapılabilirlik araştırmalarına dayanarak bir ön proje oluşturulur. Bu proje bir ön inceleme niteliğindedir ve yatırım düşüncesinin gerçekleştirilebilme olasılığını ortaya koymak için kullanılır. Yatırım düşüncesinin incelemeler sonunda yerinde olduğu görülürse, kesin proje hazırlanmasında ön proje verilerinden yararlanılacaktır.

55 DEĞERLENDİRME ve YATIRIM KARARI Ayrıntılı olarak projeye ilişkin tüm bilgileri içeren yapılabilirlik raporu, yatırımın değerlendirilmesine ilişkin önemli bir göstergedir. İşletmeci, işletmeyi kurma kararı verirken kârlılık (rantabilite) oranları üzerinde durur. Kârlılığın hesabı, yalnızca ilk çalışma yılı için yapılmaz. Üretim faaliyeti süresince elde olunacak net gelirlerin (amortismanlarla birlikte) bugünkü değerinin bulunarak, işletmeyi kurma giderleriyle karşılaştırılması gerekir. Giderlerden fazla bir gelir elde ediliyorsa, işletmeyi kurmanın kârlı olduğu anlaşılır.

56 KESİN PROJE Proje kabul edildikten sonra, kesin proje biçimine dönüştürülür. Bu aşama, projenin somutlaştırılması ve ayrıntılarının belirlenmesini içerir. İşletmenin kapasitesi, büyüklüğü, hukuksal yapısı, yapılacak harcamaların ayrıntısı, alınacak her türlü donanım, bunların teknik özellikleri ve maliyetleri gibi her türlü ayrıntı kesin projede yer alır. Kesin projenin hazırlanmasında en büyük yardımcı, ön proje çalışmalarındaki veri ve sonuçlardır.

57 PROJENİN UYGULANMASI (Yatırım) Başka deyişle, projenin gerektirdiği her türlü somut çalışmalar bitirilmekte ve işletmeye geçiş aşaması için hazırlık yapılmaktadır. Arsa alınması, yapım, donanımın kurulması, makine ve araç gerecin satın alınması ve montaj çalışmaları bu aşamada gerçekleşir. Ayrıca, proje ve mühendislik tasarımlarının oluşturulması, görüşme ve sözleşmelerin tamamlanması, eğitim projesinin uygulanmasına ilişkin çalışmalar yatırım aşamasında ele alınır. Projenin planlanan süre içinde tamamlanması ve maliyetlerin hesaplanan düzeyde tutulması temel sorunlardır. Bunun için, işlerin belirli bir zamanlama çizelgesine uygunluğu, harcamaların projeye göre yapılıp yapılmadığının izlenmesi ve denetlenmesi gerekir. Bu aşamada, çok büyük niceliklerde değişmez giderlere katlanılması gerekir.

58 ÜRETİME GEÇİŞ Yatırım projesinin uygulanması aşaması bitirildikten sonra, deneme üretimine geçilmesi son aşamada gerçekleşir. Bu üretim sırasında, planlanan nitelik, nicelik ve maliyetler yönünden malın uygunluğu denetlenir, arada oluşan farklar varsa bunların giderilmesi için çalışmalar yapılır. Bunlardan sonra, planlanan uygun bir çalışma gerçekleştirilerek, kesin üretim aşamasına geçilir. Böylece, yatırım süreci tamamlanmış olur.

59 İşletmelerin kuruluş yeri, işletmelerin amaçlarına ulaşması için gerekli koşulları gerçekleştirecek biçimde olmalıdır. Kuruluş yerinin seçilmesinde her şeyden önce üretilen maddelerin maliyet giderlerinin çeşitli kuruluş yeri etmenleri aracılığıyla düşürülmesine çalışılır. Yer seçiminde en yüksek kârın ya da en büyük yararın sağlandığı yer aranır. İşletmelerin ilk kuruluşlarında seçecekleri yeri üç aşamalı olarak ele alabiliriz: 1. Aşama: Belli bir ülkenin sınırları içindeki belli bir bölgeyi seçmek 2. Aşama: Seçilen bu bölgenin içinde kalan belli bir noktayı saptamak 3. Aşama: Bu noktadaki bir arsada işletmeyi oluşturup, işletme için gerekli üretim araçlarını sağlamak ve işletmenin iç yerleşim düzenini kurmak. Kuruluş yeri belirlenirken üzerinde durulan etkenlerin önemini açıklamak.

60 - Hammadde - Ulaştırma (Taşıma) - Pazara Yakınlık - İşgücü (Emek) - Enerji ve Yakıt - Su - İklim Koşulları - Artıkların Atılması - Özendirme Önlemleri - Öteki Etkenler KURULUŞ YERİ ETKENLERİ

61 HAMMADDE İşletmeler belli bir malın üretimi için çeşitli girdileri kullanmak zorundadırlar. Bu girdilerin bir bölümü, üretilecek malın önemli bir bölümünü oluşturur, bir bölümü ise bu malın içine küçük ölçülerde doğrudan ya da dolaylı yolla katılarak, malın oluşmasına katkıda bulunurlar. Malın önemli bölümünün oluşmasına katkıda bulunan girdiler hammadde, öbürleri ise yardımcı madde ya da malzeme adını alır. Kuruluş yerinin seçiminde en çok etkili olan etkenlerden birisi, hammadde ve yardımcı maddedir. Hammaddenin sağlanmasında süreklilik ve güvenlilik bulunmalı, fiyatı elverişli olmalı ve iyi bir ulaştırma şebekesinin yakınında bulunmalıdır.

62 Hammaddeler çabuk bozulduğu için, tarımsal ürünleri kullanan işletmeler bu ürünlerin yetiştirildiği bölgelerde kurulurlar. Örneğin, dondurulmuş sebze ve meyveler, meyve suyu özü üreten işletmelerin kuruluş bölgeleri tarımsal ürünlere yakındır. Hammaddenin gerekli niteliklere sahip olması koşulu ile, sürekli ve güvenilir olarak sağlanabileceği kuruluş yeri seçilmelidir. Aşırı rekabet tehlikesi bulunan ya da güvenilir hammadde satıcısı olmayan durumlarda, hammadde kaynağına sahip olma çabaları gösterilmelidir. Hammaddeler çabuk bozulduğu için, tarımsal ürünleri kullanan işletmeler bu ürünlerin yetiştirildiği bölgelerde kurulurlar. Örneğin, dondurulmuş sebze ve meyveler, meyve suyu özü üreten işletmelerin kuruluş bölgeleri tarımsal ürünlere yakındır.

63 ULAŞTIRMA İşletmeler için, üretim sürecinin değişik aşamalarında ulaşım önem kazanır. İşletmenin kullanacağı girdilerin, istenen nicelik ve nitelikte, istenen zamanda ve yerde bulundurulması, ayrıca fiyatlarının ve ödeme koşullarının uygun olması ulaşım olanaklarıyla doğrudan bağlantılıdır. Bir kuruluşun bulunduğu yerin doğal yapısı ve oradaki yaşam koşulları, kuruluş yeri seçiminde önemlidir. Önemli olan nokta, bir işletmenin kuruluş yerinin, rakip işletmelerin kuruluş yerine göre ulaşım açısından daha olumsuz bir durumda olmamasıdır. Olumsuz ulaşım koşulları, yüksek maliyetler ve rekabette zorlanma anlamına gelir.

64 Ulaştırma etkeni, maliyetleri, hıza ve belli bölgelerde elverişli olan özel taşıma olanaklarının seçimine bağlıdır. Örnek olarak, su yolu ile taşıma olanaklarının bulunup bulunmamasına göre birbirinden farklı uygulamalara gidilir ve her uygulamanın değişik yarar ve sakıncaları oluşur. Taşıma maliyeti, seçilen yol türüne, kullanılan araca ve uzaklığa bağlıdır. Kilometre başına malzeme taşıma maliyeti genellikle uzaklık arttıkça azalır. Günümüzde hızlı ve yoğun ulaşımın önem kazanması, ağırlığın karayolu, demiryolu ve havayolu taşımacılığına verilmesini gerektirmiştir.

65 PAZARA YAKINLIK Pazara yakınlık, kuruluş yeri kararlarındaki önemini hiç yitirmemiştir. Nüfusun yoğun olduğu alanlar, birçok işletmeyi çekmektedir. Bunun nedenlerinden birisi, aracıların çok ucuz bir ulaşım gideriyle işletmeye ulaşma olanağı bulmalarıdır. Nüfusun büyümesi ve buna bağlı olarak pazarların büyümesi, buralardaki işletme sayısını hızla arttırır. İstanbul, İzmir, Bursa, Adana gibi nüfusça yoğun illerde işletmeler de yoğunlaşmaktadır. Tersine, doğu illerinde öbür etkenlerin yanı sıra nüfusun artmaması ve göç gibi nedenlere de bağlı olarak, işletme sayısının azaldığı gözlemlenmektedir.

66 Onarım ve bakım gibi yoğun bir satış sonrası hizmet gerektiren malları üreten işletmeler, örnek olarak bilgisayar satıcıları, ya pazara çok yakın olarak kurulmalı ya da servis işini yürütecek ayrı olanakları pazarda sağlamış olmalıdır. Satış sonrası servis (hizmet) işlerini yürüten işletmeler, her zaman pazara en yakın yerleri seçmelidirler. Kimi işletmeler, ulusal pazarda yaygın biçimde satmak üzere mallar yaparlar. Bu durumda işletme, malların ülkenin her yanına en ekonomik biçimde dağıtılabileceği bir yerde kurulmalıdır. Dar bir pazar alanı içinde çalışan ve çevresel gereksinmeleri karşılayan küçük işletmeler, genellikle tüketim alanlarına yakın ya da tüketim alanlarının içinde kurulurlar. Büyük işletmelere hammadde, malzeme ya da yarı bitmiş mallar üretip satan işletmeler, ilişkileri olan büyük işletmelerin yakınlarında kurulurlar.

67 İŞGÜCÜ Bir işletmenin kurulması ve işletilmesi için gerekli unsurların başında, işgücü gelir. İşletmeler için işgücü, yaşamsal önemde ve pahalı bir üretim elemanıdır. İşletmenin yerleşimi, beceri kazanmış, eğitimli ve işletme amaçlarına yönelik olarak çalışan işgücü sunumuna büyük ölçüde bağlıdır. İşgücünün büyüklüğü, becerisi, ücret düzeyleri, sendikalaşma derecesi ve çalışanların işe ilişkin tutumları kuruluş yeri seçiminde önem taşır. Yerinde bir kuruluş yeri kararı, işletmenin gerek duyduğu işgücünün bir kaç katının bulunacağı bir bölgeye yönelik olur. Sınırlı bir işgücüne karşın, yoğun bir işgücü istemi bulunuyorsa, işletmeler arasında yoğun bir işgücü rekabeti oluşur. Bu da yüksek bir işgücü maliyetini doğurur.

68 Büyük yerleşim merkezlerinin yakınında kurulacak işletmeler için, nitelikli işçi sağlamak daha kolaydır. Nüfusu az bölgelerde kurulacak işletmeler için, gerek kuruluş gerekse işletme dönemlerinde nitelikli işçi sağlamak daha zordur. Maliyet giderleri içinde işçilik payının çok yüksek olduğu işkollarında yer alan işletmeler, ilke olarak düşük işçilik maliyeti olan bölgeleri seçerler. Özellikle küçük kentlerde yaşam pahalılığının daha az olması, buralardaki ücret düzeylerinin de düşük olmasına yol açar. İşçinin üretim maliyetindeki payı işletmeden işletmeye büyük farklılıklar gösterir.

69 ENERJİ VE YAKIT Kömür ya da elektrik enerjisini sağlama olanakları, maliyetler, enerjinin sürekliliği, kararı etkiler. Enerji gereksinmesi sanayiden sanayiye değişir. Kimi dallarda yer seçimini etkileyen en önemli etken, enerjinin sağlanması ve fiyatı olmaktadır. Değirmenler, bıçkı atölyeleri gibi enerji gereksinmesi çok olan işletmeler, ucuz ve kolay elektrik enerjisi elde edilebilen akarsuların çevrelerinde kurulurlar. Yakıtın ana maliyet öğesi olduğu endüstrilerde, ucuz yakıt kaynakları, işletmelerin yerleşim kararlarında belirleyici etkenlerden birisi olmaktadır. Petrol, doğal gaz, kömür gibi yakıt kaynaklarının bol olduğu bölgeler, bu endüstriler için önemli üstünlükler sağlar. Demir-çelik endüstrisi gibi

70 SU Yer seçimine etkisi bakımından su sağlanması, kimi endüstri dallarında en başta gelen etken olmaktadır. Önem derecesi değişmekle birlikte, her canlı gibi her işletmenin de suya gereksinmesi olduğu ve susuz yerde endüstri kurulamayacağı açıktır. Metalürji ve kimya endüstrisi, kağıt endüstrisi, dokuma endüstrisi üretimlerinde yüksek basınçlı su kullanırlar. Demir-çelik endüstrisinde soğutmada bol su gereklidir. Kullanılacak suyun nicelik ve niteliği kuruluş yeri seçiminde giderek daha önemli olmaktadır.

71 DOĞA KOŞULLARI İklim, işletmede çalışanların sağlığını, çalışma yeteneğini ve üretkenliğini etkiler. Fazla sıcağın ve soğuğun verimli çalışmayı etkilediği işletmeler için en uygun olan koşullar sağlanmak istenirse,ek giderlere katlanmak gerekecektir. Ilımlı hava koşulları isteyen işletmelerin bir bölümü açık havaya kurulabilir. İklimin üretilen mallar üzerinde de etkisi vardır. Sıcak ve nemli iklimin ayrı bir sakıncası da onarım ve bakım giderlerinin yükselmesidir. Bir işletmenin daha verimli çalışması belli iklim koşullarına bağlıysa, bu durumun yer seçiminde göz önünde tutulması gerekir. Bu nedenle, kar ve yağmur yağışları, en yüksek ve en düşük sıcaklıklar, nem ve rüzgarların yönü gibi noktalar karşılaştırılarak karar verilir.

72 ATIKLAR Zararlı atıkları olan işletmeler, yerleşim alanlarının dışında kurulmuş olsalar da, zamanla çevresinde oluşacak yerleşim birimlerine zararlı olacak ve yakınmalara yol açacaktır. İşletmeler nereye kurulurlarsa kurulsunlar, atıklarla ilgili önlemleri zamanında almak zorundadırlar. Sağlıkla ilgili yasal düzenlemeler, belediye uygulamaları ve oluşturulmuş kent planları çeşitli endüstri dallarının nerelerde ve nasıl kurulacağına ilişkin kurallar koyar. Atıkların zararsız bir biçime dönüştürüldükten sonra atılmaları zorunluluğu vardır. ISO standardı kuruluşların önceden belirledikleri çevre politikası ve çevresel hedeflerine uygun bir çevre yönetim sistemi kurmalarını, bu sistemi geliştirmelerini ve sürekliliğini sağlamalarını öngörmektedir

73 ÖZENDİRME ÖNLEMLERİ Devlet, işletmelerin belli yerlerde kurulmasını özendirmek ya da zorlaştırmak için çeşitli önlemler alır. Halkın çıkarlarını korumak, çevrenin bozulmasını engellemek, endüstri ve ticareti belli yerlerde geliştirmek ya da sınırlamak bu önlemlerle olur. Özendirme önlemleri iki ana kümede ele alınabilir: Birincisi, enerji, ulaştırma ve haberleşme gibi altyapı yatırımlarının devletçe gerçekleştirilmesi, ikincisi de özel kesime vergi ayrıcalığı ya da indirimi sağlamak, belli bölgelerde kurulan özel işletmelere yatırım indirimi, gümrük indirimi, özendirme kredisi, vergi iadesi gibi doğrudan önlemler uygulamaktır. Günümüzde, Türkiye’de çeşitli önlemlerle, geri kalmış yörelere özel kesim işletmelerinin kurulması için yoğun çabalar harcanmaktadır.

74 Özendirme önlemleri arasında, orta ve büyük işletmeler için daha büyük önem taşıyan organize sanayi bölgelerini ayrıca vurgulamak gerekir. Bunlar, büyük yerleşim merkezlerinin çevresinde, işletmelerin düzenli ve planlı olarak bir araya toplandığı bölgelerdir. İşletmelerin tek başlarına alt yapıyı oluşturmaları, çok büyük giderleri gerektirir. Belli bölgelerde yol, su, elektrik, kanalizasyon, PTT, sağlık ve eğitim merkezleri, bakım-onarım merkezleri, araştırma-geliştirme büroları gibi çeşitli alt yapı ve temel hizmetlerin önceden gerçekleştirilmiş olması, işletmelerin kuruluşunu büyük ölçüde kolaylaştırmaktadır.

75 DİĞER ETKENLER Bunlardan biri, belediyelerin ya da öteki yerel yönetimlerin koyduğu yerel vergi, resim ve harçlardır. Bunlar, kimi ülkelerde işletme kuruluşlarını etkileyecek ölçüde önem kazanabilir. Bu yönden işletmelerin katlanacakları parasal yükün boyutu, işletmeleri belli yörelere çeker ya da oralardan uzaklaştırır. Kültürel koşullar, kuruluş yerinin seçimindeki ikincil etkenlerdendir. Çalışanların ve ailelerinin kültürel gereksinmelerini karşılayacak alanlarda işletmelerin kurulması, bu etkeni açıklar. İşletmelerin, birçok sanayi dalının bir araya toplandığı bölgelerde kurulmasının getireceği çeşitli üstünlükler vardır. Dışsal ekonomiler adı verilen bu etken, nitelikli işçi bulmada, finansal kurumlardan yararlanmada, onarım, yedek parça sağlamada, çeşitli araçlardan yararlanmada etkili olur.

76 İŞLETMELERDE BÜYÜME

77 İşletmelerde büyüme nedenleri Diğer işletmelerle rekabet etme arzusu İşletmelerin büyümesi finansal olanakları arttırır ve güç kazandırır Büyüme ile üretimde miktar ve kalite artarken maliyetler düşer. Yeni teknolojiler, Pazar, çevre ve değişen müşteri beklentileri 77

78 İşletmelerin büyüklüğünün belirlenmesinde; Finansman olanakları Teknoloji İşletmenin faaliyet konusu ve yönetim yeteneği Pazar ve rakip işletmelerin durumu Toplumsal çevre ve ülkenin ekonomik koşulları gibi pek çok faktör etkili ve belirleyici rol oynar. 78

79 Büyümedeki sakıncalar Aşırı büyümeyi finanse edecek kaynak temininde karşılaşılabilecek güçlükler Koordinasyonda zayıflama Bürokratik formalite ve kırtasiyeciliğin artması Çalışanların aşırı iş yükünden dolayı motivasyonlarının azalması 79

80 İşletmelerde Büyüme Şekilleri Büyüme Şekilleri: İç ve dış büyüme şeklinde iki kısımdır 1-İç Büyüme: Bu tür büyüme,mevcut faaliyetlerin genişletilmesi yoluyla olur.İşletmelerin finansman, borçlanma veya hisse senedi ihracı gibi kaynaklarla finanse edilen büyümesine iç büyüme denir. Yatay ve dikey şeklinde genellikle iki yolla yapılır – A-Yatay büyüme:İşletme aynı üretim alanında kalarak faaliyeti büyütme veya yaygınlaştırmadır. Örn fabrika sayısını artırma. Pazara nüfus etme, ürün farklılaştırma ve Pazar farklılaştırma şeklinde olur. Pazara nüfuz:aynı ürünle aynı pazarda daha çok satış yapma. Eski ürünler özendirilerek kalite artırılarak vb yapılır Ürün farklılaştırma:Aynı ürünün değişik özelliklerle pazara sürülmesi. Ürün üzerinde küçük değişiklikler yapılır tadı, koku ambalaj vb değiştirilir Pazar farklılaştırma:belirli bir ürün farklı pazarlara yaygınlaştırılır.ürün için yeni kullanım alanları bulunur ürünü hiç kullanmayanlara tanıtılır. 80

81 İşletmelerde Büyüme Şekilleri B-Dikey Büyüme:İşletmenin ana faaliyet alanın dışına çıkılarak uzmanı olmadığı alanlarda faaliyete girişerek yaptığı büyüme biçimidir.satıcı veya alıcının karını ele geçirmek için yapılır. İki çeşidi vardır. Geriye doğru dikey büyüme: İşletme daha önce satın aldığı girdileri kendi üretmeye başlar. İleri doğru dikey büyüme: İşletmenin ürettiği malları kendisinin satmasıdır. 2-Dış Büyüme:Bir işletmenin kendi ülkesinde veya ülkesi dışında faaliyet gösteren işletmelerin kaynak ve kabiliyetlerinden yararlanmak suretiyle hem kendi ülkesinin hem de ülkesinin dışındaki ülke pazarlarında büyüyüp gelişmesini ifade eder. 81

82 İşletmelerde Büyüme Şekilleri: Dış Büyüme Türleri Dış Büyüme Tam Birleşme (Merger) Veya Şirket Evlilikleri Satın Alma Yöntemi Ortak Yatırım (Joint Venture) Stratejik İttifaklar Lisans Anlaşmalar Satış Yetkisi verme Veya Acentecilik Üretim İmtiyaz Hakkı Dış Kaynakları Kullanma (Out sourcing) Bayileri Ortak Etme Taşeron laştırma Fason İmalat Yönetim Anlaşmaları Ve Bench marking Anahtar teslimi ve Yap-İşlet -Devret 82

83 İşletmelerde Büyüme Şekilleri: Dış Büyüme Türleri 1-Tam Birleşme(Merger) veya şirket evlilikleri : İki veya daha fazla şirketin hukuki varlıklarına son vermeleri ve yeni bir şirket adı altında kurulmalarıdır. 2-Satın alma:Yeni bir pazara girmek veya pazarda etkili olmak için başka bir işletmeyi satın almak. Alacak ve borçlarıyla şirket satın alınır. 3-Ortak yatırım:İki veya daha fazla şirketin bir araya gelerek belirli bir alanda işbirliği yapmaları 83

84 İşletmeler Arası Anlaşmalar ve Birlikler Kartel: Benzer malları üreten az sayıdaki firmaların fiyatları belirlemek, üretim ve ihracat hacmini sınırlandırmak, piyasaları bölüştürmek, kısacası piyasada monopolcü durumuna gelmek için yaptıkları gizli veya açık anlaşmalara denir. Tröst: Firmaların kartelleşmedeki amaçları gerçekleştirmek üzere birleşmelerini ve birleşen firmaların ekonomik ve yasal varlıklarının sona ererek yeni bir firma kurmalarını ifade eder. Geçici değil sürekli bir birleşmedir Konsern: Bu çeşit birleşme tekelleşme doğurur. Tröste benzer ancak orda amaç rekabeti önleyerek karı arttırmakken burada amaç maliyeti düşürmektir. Holding: Bir ana şirketin denetiminde olan şirketler topluluğudur. 84

85 İŞLETMELERDE KÜÇÜLME

86 YÖNETİMİN İŞLEVLERİ PLANLAMA ÖRGÜTLEME KADROLAMA YÖNELTME DENETİM YENİLİK TEMSİL ETME DEĞERLEME İDARE ETME HAREKETE GEÇİRME GÜDÜLEME ÖNDERLİK KARAR VERME

87 PLANLAMA Amaçların ve bu amaçlara ulaşmak için uygun yöntemlerin belirlendiği bir süreçtir. Planlama Süreci  Örgütsel Amaçların Belirlenmesi  Koşulların İrdelenmesi  Alternatiflerin Geliştirilmesi  En Uygun Alternatifin Seçilmesi  Planların Eyleme Geçilmesi

88 Örgüt Amaçlarının Belirlenmesi: İşletmelerde amaçların belirlenmesinden önce mevcut şartların değerlendirilmesi gerekir. Yönetici mevcut durumu analiz etmeli, işletme içi ve dışı etkenleri değerlendirmeli ve amaçlar her bölümde yol gösterecek şekilde olmalıdır. Bölüm yöneticilerinin genel amaçları iyi anlaması ve uygulaması o bölümün planlamada başarılı olmasını sağlar.

89 Koşulların İrdelenmesi: Şirket içi ve şirket dışı faktörler planlamanın doğru yapılması için önemli rol oynar. Örgütlenme biçimi, üretim tekniği, yönetim tarzı ve personel politikası iç faktörlere örnek olurken, banka faizleri, ekonomik durum, sektörel değişiklikler, hammadde fiyatları da dış faktörlere örnek teşkil etmektedir.

90 Alternatiflerin Geliştirilmesi: Amaçlara ulaşmak için bir önceki aşamadaki faktörler dikkate alınarak hedeflenen amaçlara ulaştıracak alternatif yollar belirlenir. En İyi Alternatifin Seçilmesi: İşletmeyi amaca ulaştıracak birden fazla alternatif arasından karşılaştırma sonucunda optimum fayda sağlayan alternatif seçilir ve uygulama planı olarak seçilir.

91 Planların Eyleme Geçirilmesi: Alternatiflerin içinden en uygunu seçildikten sonra yardımcı ve alt planlarla birlikte eyleme geçilir. Planların değişen çevre şartlarına uyum sağlayacak esneklikte olmaları ve kesintisiz uygulanmaları gerekir. Yönetimin planın başarıya ulaşmasındaki en kritik rolü eylem aşamasındaki planı düzenli kontrol etmek ve gerekli düzenlemeleri yaparak amaca ulaşılmasını sağlamaktır.

92 PLAN TÜRLERİ Stratejik Planlar Taktik Planlar Eylemsel Planlar Tek Kullanımlık Planlar -Program -Proje -Bütçeler Sürekli Planlar - Politikalar - Gen Yöntemler -Kurallar

93 ÖRGÜTLEME Planlarda belirtilen hedeflere ulaşmak için kararlaştırılan yollara uygun bir örgüt oluşturma sürecidir. Planların ve amaçların irdelenmesi örgütleme sürecinde ilk aşamadır. Bu şekilde nelerin kimlerce ve nasıl yapılacağı tespit edilerek buna uygun yapılanmaya gidilir. Amaçlara ulaştıracak faaliyetlerin belirlenmesi ikinci aşamadır. Örnek olarak AR-GE faaliyetleri bazı işletmelerde çok önemli olabilirken bir muhasebe işletmesinde önemsiz olabilir.

94 Faaliyetlerin gruplandırılması bir sonraki aşamadır. Benzer faaliyetler aynı grupta ve tek bir yönetim altında toplanır. Pazarlama, finansman, üretim ve diğer bölümler bu şekilde oluşturulur. Sonraki aşamada işlerle ilgili yetki ve sorumluluklar dağıtılır. Gerekli duyulan işgücünün nitelikleri ve sayısı belirlenir. İşe göre insan ilkesinin dikkate alınması gerekir.

95 Sonraki aşamada yetki ve sorumluluklar düzenlenir. Bu düzenleme ile hiyerarşik ilişkiler belirlenir. Bu aşama sonunda organizasyon yapısı ortaya çıkar.

96 YÖNELTME Yöneticilerin astlarının faaliyetlerini yönlendirmesi ve onlara ne yapmaları gerektiğini bildirmesiyle ilgili bir yönetsel süreçtir. Tüm hazırlıklar tamamlandıktan sonra iş görenleri çalıştırmaya yönlendirme süreci olarak kabul edilir. Yöneticiler çalışanları güdüleyerek (motive ederek) faaliyetleri başarılı bir şekilde yerine getirmelerini sağlar. Çünkü yöneticilerin başarısı astlarınkine bağlıdır.

97 LİDERLİK Amaçlara ulaşmak için başkalarının davranışlarını yönlendirme ve diğerlerini etkileme sürecidir. Bir yönetici lider olabileceği gibi lider olmayan yöneticilerde vardır. Ama yönetici lider değilken bir astı liderlik yapabilir. Liderlik doğuştan gelen bir özelliktir ve yöneticilik gibi atamayla verilen bir yetki değildir.

98 LİDER Gücünü kişilik özelliklerinden alır Örgütün her basamağında bulunabilir Başarı için insanlara dayanır İnsana güvenir Sonuçlar için çalışır ve yenilik getirir Değişiklik yapmaya ve risk almaya eğilimlidir Doğru işleri yapar

99 YÖNETİCİ Gücünü bulunduğu makamdan alır Örgütün üst kademelerinde bulunur Başarı için sisteme dayanır Denetime güvenir Kuralları izler ve uygular Dikkatli hareket eder ve kesin olmayandan korkar İşleri doğru yapar

100 DENETİM Amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığının ya da ne ölçüde ulaşıldığının belirlenip gerekiyorsa düzeltici önlemlerin alınması sürecidir. Denetim Süreci: Hedefleri Sapta Gerçek Sonuçları Ölç Hedeflenenle Durumu Karşılaştır Düzelt

101 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İKY’nin ana konusu insandır. İKY insan kaynağının işletmeye ve bireyin kendisine yararlı olacak şekilde, etkin yönetilmesini sağlayan işlev ve çalışmaların tümüdür. İKY’nin 2 amacı vardır. 1. Çalışanların bilgi ve becerilerini en iyi biçimde kullanmalarını sağlayarak, onların işletmeye olan katkısını en üst düzeye çıkarmak, yani insanlardan maksimum verimi almak

102 2. İş yaşamının kalitesini yükselterek çalışanların sağlıklı ve güvenli bir ortamda, yaptıkları işten zevk almalarını sağlamaktır. Emek tüm üretim faktörlerini bir araya getiren, düzenleyen, işleten ve geliştiren en önemli faktördür. Emek diğer faktörlerden farklı olarak satın alınamaz sadece kiralanabilir. Emeğin verimi diğerlerinin de verimini arttırır ya da azaltır. Bu yüzden İKY önemli bir fonksiyondur.

103 İnsan kaynaklarının tarihsel gelişimi TARİHÇE: SANAYİ DEVRİMİ İŞÇİ SINIFININ ORTAYA ÇIKMASI REKABET İNSANİ DEĞERLERİN ÖNE ÇIKMASI İŞÇİ ÖRGÜTLENMELERİ PERSONEL YÖNETİMİNDEN İNSAN KAYNAKLARINA GEÇİŞ

104 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNİN İŞLEVLERİ  PLANLAMA  KADROLAMA  DEĞERLEME VE ÖDÜLLENDİRME  YETİŞTİRME VE GELİŞTİRME  ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ  KORUMA VE GELİŞTİRME

105 PLANLAMA Gereken sayıda ve nitelikte işgücünü, istenen zamanda ve yerde hazır bulundurma çabasına insan kaynakları planlaması denir. İnsan faktörü sadece sayısal olarak değil nitelik olarak ta değerlendirilmelidir. Nitelik deyince cinsiyet, yaş, eğitim, deneyim, fiziksel ve düşünsel faktörler göz önüne alınmalıdır. Planlama yaparken bu faktörlerde göz önünde bulundurulur.

106 Planlama içindeki önemli faktörlerden biri iş analizleridir. İş analizi; işletmelerde yapılan birbirinden farklı işlere yönelik bilgilerin tek tek toplanması, değerlendirilmesi ve yorumlanmasıdır. Toplanan bu veriler daha sonra iş tanımları ve iş gerekleri oluşturulmasında kullanılmaktadır. İş analizleri; insan kaynakları planlamasında, işe alınacak personelde aranması gereken niteliklerin belirlenmesinde, işe yerleştirme, yükseltme ve atamalarda

107 eğitime alınacak personelin belirlenmesinde, personel değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesinde ve ücret sisteminin oluşturulmasında kullanılmaktadır. İŞ TANIMLARI: İşletme içindeki yapılan her işin görevlerini ve çalışma koşullarını ifade eden formlardır. İŞ GEREKLERİ: İş tanımları işi bir bütün olarak ele alır ve işin nasıl yapıldığını ortaya koyar.

108 İş gerekleri ise, o işi en iyi yapacak personelde olması gereken nitelikleri ortaya koyar. İŞE ALMA:Başarılı örgütler ancak yetenek ve kişiliklerine uygun işte çalışanlarla oluşturulabilir. İşe uygun adaylarla çalışınca; kişilerin iş motivasyonları ve gayretleri yüksek olur, işlerinden zevk alırlar. Personel ihtiyacı işletme içinden veya dışından karşılanabilir. İçten sağlama terfi yada nakil ile olur. Dış kaynak ise okullar, rakip firmalar, işsizler, emekliler, kendi işini yapanlar, ev kadınları vb.dir

109 Personel bulma işlevini etkileyen unsurlar: 1.İşletme politikaları 2.İç kaynaklara başvurma politikası 3.Ücret politikası 4.İstihdam politikası 5.İnsan kaynakları planları 6.Çevresel koşullar

110 Personel Seçme Aşamaları; 1.Ön kabul 2.İşe alma Testleri 3.İşe Alma Görüşmeleri a.Planlı Görüşme b. Plansız Görüşme c. Karma Görüşme

111 EĞİTİM İŞE ALIŞTIRMA (ORYANTASYON) - İşletmenin tanıtımı - Personel haklarının açıklanması - İşle ilgili bilgilerin aktarımı - Tanıştırma Personel Eğitimi: Personelin verimli çalışması, taşıdığı niteliklerin yaptığı işe uymasına bağlıdır. Bu denge bozulduğunda eğitim ihtiyacı doğar

112 Personelin bilgi, beceri ve yetenek düzeyini arttırarak işin gereklerine uydurma çabasına personel eğitimi adı verilir. Personel eğitimi çalışanın işini daha iyi yapması amacı taşırken, personel gelişimi ise gelecekte işletmenin üst düzeylerine getirilecek olan kişileri bu göreve hazırlama faaliyetidir.

113 Personel eğitiminin yararları: İşletmenin karar verme ve sorun çözme kapasitesini arttırır Üretim miktar ve kalitesini yükseltir İç kaynaklardan personel bulmayı kolaylaştırır Üretim, yönetim ve personel maliyetlerini düşürür Yönetici ve iş gören ilişkilerini geliştirir.

114 Personelin değişime direnci azalır Personelde güven ve başarı duygularını geliştirir İş doyumu sağlar Personel eğitimleri çalıştıkları ortamda, iş yerinde verilebileceği gibi işyeri dışında da eğitim verilebilir.

115 PERFORMANS DEĞERLEME Personelin işinde gösterdiği başarı derecesinin, yaptığı iş gerekleri dikkate alınarak saptanmasıdır. Amaç, başarılı ve başarısız personeli birbirinden ayırmak başarılı olanı ödüllendirmek ve örnek olmasını sağlamaktır. Performans değerlendirmede şu özellikler olmalıdır: İşle ilgili davranışları değerlendirmeli, sistem basit ve pratik olmalı, her iş için ayrı ayrı başarı ölçütleri belirlenmeli, değerleme sonuçları personele aktarılmalıdır.

116 Performans Değerlemenin Kullanım Alanları Personele eksik ve başarılı yönlerini göstermek Verilecek ücret ve ödemeleri saptamak Yükseltme ve iş değerlemede kullanmak Eğitim ihtiyacını belirlemek İş tasarımlarındaki hataları ortaya çıkarmak İşe alama işlevinin doğru yapılıp yapılmadığını belirlemek

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136


"GENEL İŞLETME KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MYO 2013-2014." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları