Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ GÜVENLİLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK III. MESLEKTE YÖNETİM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SAĞLIK ÇALIŞANLARININ GÜVENLİLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK III. MESLEKTE YÖNETİM."— Sunum transkripti:

1 SAĞLIK ÇALIŞANLARININ GÜVENLİLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK III. MESLEKTE YÖNETİM

2 Aslında sağlık ve güvenlik konuları her çalışanın hak ve ihtiyacıdır. Sağlık kuruluşları ve özellikle hastaneler çok fazla teknolojik çeşitliliğin kullanıldığı ve çok çeşitli meslek grubunun bir arada çalıştığı işletmelerdir. Bu bakımdan sağlık çalışanlarının maruz kaldığı riskler de çok ve çeşitlidir.

3 Sağlık Personelinin Önde Gelen Mesleki Riskleri  Enfeksiyon,  Radyasyon,  Toksik-kimyasal riskler,  Fizik riskler (ısı,gürültü,toz,vb),  Kas-iskelet sistemi sorunları ve  Stres olarak sayılabilir.

4 I. Sağlık Çalışanları Bulaşıcı Hastalıklar Açısından Risk Altında Mıdır? Bu sorunun yanıtı 1980’lerin başında verilmiştir. ABD’de yayımlanan 1983 tarihli rapor sağlık çalışanlarının diğer sivil çalışanlara göre enfeksiyon hastalıklarına 10 kat daha fazla yakalandıklarını göstermiştir.

5 1- Sağlık Çalışanlarını Tehdit Eden Enfeksiyon Etkenleri Nelerdir? Sağlık çalışanları açısından tehdit oluşturan enfeksiyon etkenleri iki ana grupta toplanabilir. Birinci Grup (Temas ile bulaş) İkinci Grup (Damlacık ile bulaş

6 Birinci Grup Kan ve kanlı vücut sıvıları ile temas sonucu (açık yaradan, mukozalardan veya iğne batması ile ciltten) bulaşan etkenlerdir. Otuz civarında mikroorganizma bu yolla bulaşabilirse de en önemlileri Hepatit B, Hepatit C ve HIV virüsleridir.

7 İkinci Grup Yer alan etkenler damlacık ve damlacık çekirdeği olarak hastalar tarafından salınan solunum salgılarıyla bulaşırlar: Nezle, grip, tüberküloz, kızamık, kızamıkçık, suçiçeği bu gruptadır.

8 2- Bu Mikroorganizmalar Ne Düzeyde Bir Tehdit Oluşturmaktadır? ABD’de sağlık çalışanlarında her yıl iğne batması veya kesici alet yaralanması olmaktadır. Bu tür yaralanmalar özellikle hepatit B ve C ve HIV bulaşına sebep olurlar.

9 3- Sağlık Çalışanlarını Enfeksiyonlardan Korumak İçin Alınması Gereken Önlemler Nelerdir? Bu konudaki bilgi birikimi yeterli düzeye ulaşmış ve artık standart uygulamalar rehberlerle belirlenmiştir (örneğin, Amerikan Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi -CDC- rehberleri).

10 10 KORUYUCU ÖNLEMLER Sağlık çalışanları koruyucu ekipmanlar kullanmalıdır (kep, maske, koruyucu gözlük...) Kesici ve sivri uçlu aletler için atık kutuları

11 Riskli alanlar için daha güvenli enjeksiyon sistemleri seçilebilir. Temizlik ve çamaşırhane çalışanları için enfekte materyaller işaretli ve izole taşınmalı. Personele yönelik aşı programları planlanmalıdır. AŞILAR ve TARAMALAR  Hepatit B  Tetanos / Difteri  Grip Aşısı (Riskli bölge çalışanlarına ücretsiz)  PPD ve akciğer film taraması (Gereken durumlarda)  Erişkin aşı programı çerçevesinde riskli hastalığı bulunan yada immünsupresif çalışanlara özel aşılar

12 12 Radyoterapi, Nükleer Tıp ve Radyoloji çalışanları başta olmak üzere, sağlık çalışanları, iyonizan ve non iyonizan radyasyon risklerine maruz kalırlar. Bunların çeşitli kanserojen ve teratojen, mutajen etkileri söz konusudur. Ayrıca ultraviyole, laser, mikrodalga, ultrason, fotokopi makinaları gibi riskli çalışma ortamlarında sürekli bulunma, bir kısım kümülatif zararlara neden olabilmektedir. 2.RADYASYON

13 3.Sağlık Çalışanlarının Sağlığını Tehdit Eden Kimyasal Ajanlar 1-Anestezik Maddeler Ameliyathanelerde kullanılan anestezi gazlarının, koter ve laserle dokunun yakılması işlemi sırasında ortaya çıkan dumanların, Çeşitli sağlık zararlarına neden olduğu da bilinmektedir.

14 2- Sitotoksik Maddeler Patoloji, Biyokimya, Hematoloji ve diğer laboratuvarlarda kullanılan; *Asit ve alkaliler, *Tuzlar, boyalar, uçucu organik solventler, *Başta kanser ilaçları olmak üzere çeşitli ilaçlar, Allerjiden kansere kadar bir dizi hastalığın oluşumu için önemli risk faktörleridir.

15 3- Sterilizasyonda kullanılan maddeler Sterilizasyon ve dezenfeksiyon için kullanılan *Çeşitli deterjanlar, *Formaldehit, glutaraldehit, *Gaz sterilizasyonunda kullanılan etilen oksit, Kullananlar için hiç de masum olmayan zararlı ajanlardır. 4- Bunlar dışında hastane ortamında bulunan civa ve diğer ağır metallerin, plastiklerin ve bazı ilaç ve farmasötiklerin de insan sağlığı üzerine olumsuz etkileri bulunmaktadır.

16 4.Sağlık Çalışanlarının Karşı Karşıya Oldukları ve Sağlıklarını Tehdit Eden Fiziksel Ajanlar Elektrik, gürültü, kanserojen ajanlar, havalandırma sistemleri, iç ortam hava kirliliği sorunları gibi iyi bilinen riskler yanında üzerinde hiç durulmayan aydınlatma düzeyi, bilgisayar ekranları, gibi etkenler sağlıkçıları tehdit etmektedir. Sağlık kurumlarında sürekli bulunan sağlık çalışanlarını,etkilemektedir.

17 Sağlık çalışanlarında kanser riski artmış mıdır? Radyasyon sağlık çalışanları için bir risk oluşturur mu? Hastaneler gürültülü yerler midir? Hastane aydınlatma sistemi sağlık çalışanının sağlığını etkiler mi?

18 Aydınlatmanın iyi olmaması özellikle ameliyathanelerde görüş alanını olumsuz etkilerken, keskin olması ise yorgunluk nedeni olabilmektedir. Ayrıca ışığın ve elektromanyetik alanların pineal bez fonksiyonunu etkilediğini gösteren çalışmalar vardır. Bu ise uzun dönemde meme kanserine, üreme fonksiyonlarında sorunlara ve depresyona neden olabilmektedir. Gece ışığa maruz kalma veya elektromanyetik alanlar pineal bezin melatonin üretimini azaltmakta, bu azalma overlerden östrojen üretimini arttırmakta ve bu da meme epitel hücrelerinde malign transformasyonu arttırabilmektedir. Bu alandaki çalışmalar özellikle gece nöbet tutan kişiler ve yoğun bakım ünitelerinde çalışanlar için önemlidir.

19 Hastaneler gürültülü yerler midir? Çalışmalar hastanelerde son elli yılda gürültünün hastaları ve çalışanları rahatsız edecek düzeyde arttığını ortaya koyuyor. Sesin belirleyicileri frekansı ve şiddetidir. Sesin şiddeti doğrudan kulak zarına ulaşan mekanik basınçla ilişkilidir ve desibel (dB) olarak ölçülür dB arası sesler algılanır. 140 dB kulakta ağrı, kulak zarında yırtılma gibi etkiler yapar.. Çalışılan ortamdaki gürültü pek çok yan etkisi olan mesleki risklerden biridir, bu etkiler artmış kan basıncı, azalmış çalışma performansı, uyku bozuklukları, stres, tinnitus, gürültüye bağlı işitme kaybı veya geçici eşik değişiklikleri olabilir. Bunlardan en önemlisi kalıcı işitme kaybına neden olan iç kulak hasarıdır. Gürültüye bağlı işitme kaybı tipik olarak konuşma frekansında görülür ve kişiler arası sözel iletişimi engeller.

20 Sağlık çalışanlarında kanser riski artmış mıdır? Karsinojenlere mesleki maruziyet nedeniyle meydana gelen akciğer kanseri, lösemi ve malign mezotelyomaya bağlı morbidite ve mortalite tüm dünya genelinde tanımlanmıştır. Uluslararası Kanser Araştırmaları Derneği (The International Agency for Research on Cancer) 150 kimyasal veya biyolojik ajanı veya maruziyet durumlarını, bilinen veya olası karsinojen olarak sınıflandırmıştır. Bu 150 ajandan mesleki olarak maruziyeti çalışanlarda karsinojen olarak tanımlananlar, arsenik, asbest, berilyum, kadmiyum, krom, dizel eksozu, nikel, silika, benzen, etilen oksit, iyonizan radyasyondur.

21 5.KESİCİ–DELİCİ YARALANMALAR Sağlık Çalışanları 1.Güvenli ve etkin başka alternatifler olduğunda iğne kullanımından sakınmalı. 2.Kullanılan malzemelerin güvenliğini değerlendirmede yönetime geribildirim vermeli. 3.Kullanılan iğnenin kapağını tekrar kapatmamalı. 4.Kullanılan iğneleri atık kutusuna uygun bir şekilde bırakmalı. 5.İğne batmaları ve diğer kesici delici aletlerle olan yaralanmaları bildirmeli, maruziyet sonrası uygun izlem yapıldığından emin olunmalı 6.Çalışma ortamında gözlenilen iğnelerden kaynaklanan tehlikeleri yönetimle paylaşmalı. 7.Kanla bulaşan patojenlere yönelik eğitimlere katılmalı, önerilen korunma yollarını uygulamalıdır.

22 6.Kan ve Diğer Vücut Sıvılarına Maruziyet Kan ve diğer vücut sıvıları ile taşınan patojenler birçok infeksiyon hastalığına yol açabilir, bu hastalıklar çok çeşitli olup sadece Hepatit B, Hepatit C ve AIDS ile sınırlı değildir. İğne batmaları, diğer kesici delici alet yaralanmaları ile kanla bulaşan patojenlere maruz kalınabilir. Özellikle sağlık çalışanları arasında hemşire, doktor riskli gruptur. Bunun yanısıra temizlik görevlileri de risk altındadır.

23 Sağlık kurumlarında enfeksiyon etkenlerinin bulaşmasındaki riskler, personelden hastaya, hastadan personele bulaş için riski minalize etme stratejileri

24 Sağlık kurumlarında yönetim, kanla bulaşan patojenlere olan mesleki maruziyeti elimine etmek için tüm çalışanlara ve çalışma ortamlarına yönelik önlem planını hazırlamakla yükümlüdür. Bu plan mühendislik kontrolünü, güvenli çalışma uygulamlarını, kişisel koruyucuları, eğitim programlarını, tıbbi surveyansı, bağışıklama programlarını içermelidir

25 Numune konteynırları Tıbbi atık konteynırları Kesici malzemeler konteynırı Kişisel koruyucu materyaller Eldiven Koruyucu kıyafetler Maske ve gözlük Mühendislik Kontrol

26 Çalışma Sürecine İlişkin Kontroller El yıkama Kişisel hijyen Yeme içme Ortam temizliği

27 Çalışma ortamından kaynaklanan infeksiyon maruziyetini önlemede öncelikle, risklerin saptanması, değerlendirilmesi ve kontrol altına alınması önemlidir. Değerlendirmede özellikle hangi sağlık çalışanları risk altında ve maruziyet düzeyi nedir? bu soruların yanıtı aranmalıdır. Enfeksiyon kaynağı önlenemiyor ise kontrol altına alma yeterli düzeyde olmalıdır. Kontrol altına almada iki ana yaklaşım önemlidir. Bunlar; mesleki ve çevresel hijyendir. Enfeksiyonların Önlenmesinde;

28 Mesleki Hijyen Temel Kurallar;  El yıkama  Çalışmaya başlamadan önce eski ve yeni kesik ve sıyrıkları tüm temaslardan korumak için kapatma.  Kesik ve sıyrık oluştuğunda sabun ve bol suyla yıkama, kapatma (eldiven/bant)  Yemek ve içecek gereksinimini ana çalısma ortamı dışında karşılama  Kişisel kontaminasyonu önlemek icin uygun koruyucular kullanma,  El-ağız, el-göz temasından kaçınma,  Kalemleri ağıza almama,  Kontamine atıkları güvenli bir şekilde ortadan kaldırma

29 Çevresel Hijyen ve Düzen  Kolayca kontamine olmayan ve temizlenebilen malzeme kullanma  Düzenli olarak çalışma alanlarını temizleme ve temiz tutma  Uygun veyeterli havalandırma sistemi kullanma  Standart izolasyon önlemler -Kan ve vücut sıvıları veya bütünlüğü bozulmuş deri ve mukoza ile temastan önce eldiven giyme - İki hasta bakımı arasında eldiven değiştirme -Eldiven giymeden önce ve sonra el yıkama -Yapılacak işlem sırasında vücut sıvısı sıçrama ihtimali varsa maske, gözlük ve önlük kullanma - Kan ve vücut sıvılarıyla kirlenen çarşaf ve diğer materyalleri özel torbalar içinde taşıma

30 ŞİDDETE MARUZ KALMA Sağlık çalışanlarının sağlık ve güvenliği olumsuz etkileyen etmenlerden biri de şiddettir. Şiddet, fiziksel saldırı, sözel saldırı ya da cinsel taciz şeklinde olabilir. Sağlık çalışanları çalışma ortamlarında diğer alanlarda çalışanlara oranla şiddetle daha sık karşılaşmaktadırlar. Özellikle hastalarla direkt teması olan hemşireler ve acil kliniklerinde çalışanlar daha risk altındadır. Şiddet hastanenin heryerinde olabilir, ancak özellikle psikiyatri, geriyatri servislerinde, ilk yardım ve bekleme odalarında daha sık görülmektedir

31 Şiddetin sağık çalışanı üzerinde etkileri; Bakım kalitesinde düşme, moral bozukluğu, iş doyumunda azalma, işten ayrılma ya da ayrılmayı düşünmeye başlama, stres düzeyinde artış, işteki hatalarda artış, işe devamsızlıkta artış, korku, öfke, güçsüzlük, suçluluk hissetme, uyku bozuklukları ve fiziksel yaralanma şeklinde görülebilir Bu nedenle hastanelerde ve diğer sağlık bakım kurumlarında işyeri şiddeti önlemek önemli bir güvenlik konusudur.

32 Önleme stratejileri OSHA (Occupatinal Safety&Health Administration), hastane yönetiminin işyeri sağlığı ve güvenliği programının bir parçası olarak, şiddeti önleme programını da dahil etmesini önermektedir. Bu program tüm çalışanları kapsamalı ve içeriği ve tümüyle ilgili çalışanlara eğitim verilmeli, yönetim tarafından düzenli olarak değerlendirilmelidir. Risk faktörleri her bir kuruma göre değişiklik göstermesine rağmen, genel önleme stratejileri şunlardır; Önleme Stratejileri;

33 İlk yardım alarmı ve izleme sistemi Hastaneye girişlerde metal detektörler Kameralar ve iyi aydınlanmış koridorlar Gece park yerlerinde güvenlik elemanı Rahat bekleme alanları, ziyaretçilere ve hizmet almada gecikme olan hastalara yardım Personele dinlenme odaları ve uygun acil çıkış alanları Etrafı kapalı hemşire deskleri Mobilya ve diğer eşyaların saldırı aracı olarak kullanılmayacak şekilde organizasyonu Yönetimsel kontrol Yanlız çalışmayacak şekilde personel planını yapmak ve hastaların bekleme sürelerini en aza indirmek Çevreye yönelik

34 Tehdit edilen personelin hızlı bir şekilde haber verebileceği bir alarm sistemi kurmak Giriş kontrollerini aşarak yapılabileck girişleri kısıtlamak Tüm çalışanların çatışma çözümü, risk farkındalığı ve saldırı yönetimi konusunda eğitimi Hastane çalışanları için güvenlik ipuçları Şiddet işaretleri olabilecek bulguları izleme öfkenin sözlü ifadesi tehditkar beden dili ilaç ve alkol kullanım belirtileri silah olması Öfkeyi ele alacak davranışlarda bulunma dokunmama order vermeme sakin olma bireyin duygularını anlamaya çalışma agresif olarak yorumlanacak davranışlardan kaçınma ( aniden kalkma, sesi yükseltme, dokunma..) Davranış değişikliği

35 Alarmda olma Hasta/ziyaretçi ile beraberken potansiyel şiddet için her durumu değerlendirme uyanık olma potansiyel bir şiddet durumunda yanlız olmama potansiyel bir şiddet durumunda kişi ve kapı arasında iken arkaya dönmeme Olayla başedilemiyorsa yapılacaklar uzaklaşma yardım icin güvenliği çağırma rapor etme

36 36 ÇALIŞAN SAĞLIĞI NEDİR? Çalışanların;  Fiziki, ruhsal ve sosyal durumlarının en üst düzeye taşınması,  Sağlıklarına gelebilecek zararların en aza indirilmesi için Korunma yöntemlerinin uygulanması,  Kişinin işine ve işin kişiye uygunluğudur. World Health Organization.

37 37 >>Çalışan güvenliği başlıklı 15.maddesi şöyledir: Çalışan güvenliği için alınması gereken tedbirler şunlardır: a)Çalışanları olası risk ve tehlikelere karşı korumak amacıyla, -Riskli alan ve gruplar belirlenir. -Çalışan Güvenliği Programı oluşturulur ve uygulamaya konulur. Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanması ve Korunmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ

38 38 b) Riskli bölümlerde çalışan personel için ilgili mevzuat doğrultusunda -Düzenli olarak sağlık taramaları yapılır. c) İğne ucu yaralanmaları takip edilir ve gerekli önlemler alınır. ç) Kemoterapi hazırlama ve uygulama alanları gibi yüksek riskli bölümlerde çalışan personelin güvenliği için yürürlüğe konulan -Antineoplastik İlaçlarla Güvenli Çalışma Rehberi doğrultusunda uygulama yapılır.

39 39 d) Kan veya vücut sıvısının damlama/sıçrama riskinin olduğu tüm hasta bakım ve müdahale bölgelerinde -Önlük, -Eldiven, -Yüz maskesi, -Gözlük ve benzeri -Kişisel koruyucu ekipmanlar bulundurulur. e) Bulaş özelliği yüksek hastalar ve özellikli grupların -Tedavi ve bakım sürecinde, -Hasta ve çalışanları korumak için -Kurum gerekli tedbirleri alır.

40 40 f) Radyasyona tabi çalışan kişilerin dozimetre kontrolleri düzenli olarak yapılır. -Türkiye Atom Enerjisi Kurumunca önerilen takip sürelerine uyulması zorunludur. g) Lateks allerjisi olan personele yönelik düzenlemeler yapılır. h) Çalışanların bulaş riski olan hastalıklara karşı korunması için, -Enfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından aşı listesi oluşturulur ve riskli alanlarda çalışan personelin aşılanması sağlanır.

41 Sonuç olarak sağlık çalışanları, çalışma ortamından kaynaklanan bir çok önemli risklere maruz kalmaktadır. Bu nedenle sağlık kurumlarının bu riskleri ele alacak, önleyecek, değerlendirecek ve izleyecek bir yapıya ihtiyacı vardır. Hastane ortamlarında kurulacak İşyeri Güvenliği ve Sağlığı Birimi bu gereksinimleri giderecek tek yapıdır. Bu yapı içinde görev alacak hemşire, hekim ve digger ilgili disiplinler riskleri minimalize etmede sorumludurlar. Tüm çalışanları işe başlarken ve belirli aralıklarla riskler konusunda bilgilendirme, gerekli önlemleri alma, kurum içinde gereken değişiklikleri yönetimle paylaşma, riskleri değerlendirme, işyeri maruziyetlerini değerlendirme, izleme, bağışıklama programlarını oluşturma, maruziyet sonrası izlemleri yapma, ilgili raporları tutma ve değişiklkleri izleyerek yönetimi sunma ve önerilerde bulunma sorumlulukları arasındadır.


"SAĞLIK ÇALIŞANLARININ GÜVENLİLİĞİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK III. MESLEKTE YÖNETİM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları