Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ VE ÇEVRE BOYUTU 4. HAFTA : ÇEVRE PROBLEMLERİ ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN AMACI Dersi Veren: Yrd. Doç. Dr. Asude ATEŞ SAÜ 2013.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ VE ÇEVRE BOYUTU 4. HAFTA : ÇEVRE PROBLEMLERİ ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN AMACI Dersi Veren: Yrd. Doç. Dr. Asude ATEŞ SAÜ 2013."— Sunum transkripti:

1 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ VE ÇEVRE BOYUTU 4. HAFTA : ÇEVRE PROBLEMLERİ ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN AMACI Dersi Veren: Yrd. Doç. Dr. Asude ATEŞ SAÜ 2013

2 Çevre ? Toprak Su Hava İNSANIN FAALİYETLERİNİ SÜRDÜRDÜĞÜ ORTAMDIR. Bitki Topluluğu Hayvan Topluluğu

3 Ç EVRE S ORUNLARıNıN O RTAYA Ç ıKıŞı Çevre Sorunları ilk kez II.Dünya savaşı sonrası ortaya çıkmıştır.İlk etapta çevre sorunlarının sanayileşmenin bir sonucu olduğu ve sadece bulundukları bölgeyi etkiledikleri sanılmaktaydı. Böylece bunlarla ilgili çözüm ve bilinçte bölgesel ve mahalli olarak düşünülmekteydi. Ancak,çevre sorunlarının sebep olduğu bazı sonuçların evrenselleştiği anlaşıldıktan sonra global olarak bir çevre bilinci uyanmaya başlamıştır.

4 ÇEVRE SORUNLARI Çevre sorunları son yılların en çok tartışılan konularından ve belki günümüze kadar insanlığın karşılaştığı en büyük sorunlardan birisidir. Özellikle son yıllarda boyutları giderek büyüyen ve bütün insanlığı tehdit eder hale gelen sorunun çözümü konusunda ülkeler çeşitli stratejiler gelişmektedir. Özetle; Çevre sorunları, global anlamda düşünülmesi gereken ve ekolojik, toplumsal,ekonomik, idari vb. öğelerin oluşturduğu bir bütün olarak nitelendirilmektedir.

5 Ç EVRE SORUNLARıNıN KıSACA GEÇMIŞI Doğal kaynakların tükenmesi-kirlenmesi, su,toprak, hava,kirliliği Katı Atıklar Ozon tabakasının delinmesi Küresel ısınma Yağmur Ormanlarının yok olması Zehirli atıkların doğaya verilmesi Deniz Kirliliği Büyük Çevre Felaketleri Çevre bilincinin yükselmesine neden olmuştur.

6 PSB Merkezi Başkanlığı © 2008 Türk Standardları Enstitüsü 6 ÇEVRE PROBLEMLERİ Hızlı nüfus artışı ve sanayileşme dünyamızı tehdit etmektedir. Bu tehditler: -Doğal kaynakların tükenmesi, - Atıkların artması, - Ozon tabakasının incelmesi - Sera etkisi nedeniyle küresel ısınma, iklim dengesizliği - Doğal ortamın yok olması - Zehirli atıklar -İnsan sağlığına olan etkiler

7 DOĞAL KAYNAKLARIN TÜKENMESİ-KİRLENMESİ Doğal kaynaklarımız sınırsız değildir! Su Toprak Hava Ormanlar Madenler

8 SU KİRLİLİĞİ Dünyamızda ki suyun %96 ‘sı tuzlu su, geriye kalanın % 4 ‘lük tatlı suyun %70 i buz ve buzullar,%30 u yer altındadır. Nehirler, göller gibi yüzeysel tatlı su kaynakları dünyadaki toplam suyun yaklaşık %1 inden daha azını oluşturmaktadır belediyesinin 141 tanesinin arıtma tesisi var.(%5 inde var) Ülkemizde tarımda %72, evsel%18,endüstriyel %10 oranında su tüketimi

9 TOPRAK KİRLİLİĞİ Nedenleri; Aşırı gübreleme, Pesti sitler Yanlış sulama teknikleri, Betonlaşma Erozyon

10 HAVA KİRLİLİĞİ Hava Kirliğinin yarattığı başlıca sorunlar; Asit Yağmurları (ısınma,endüstri,motorlu taşıtlar, havaya yayılan kükürt oksit-azot oksit-karbonik gazlar yağmur damlaları ile birleşerek sülfirik asit, nitrik asit, karbonik asit şeklinde yağar) Sera etkisi(küresel ısınma) Ozon tabakasının incelmesi

11 ORMANLAR Milyonlarca canlının yuvasıdır. Oksijen Deposudur.(Örn;Kayın ağacının oksijen üretimi 10 bin kişinin oksijen ihtiyacını bir yıl süre ile karşılar ) Yapacak ve yakacak hammadde kaynağıdır. Bitkiler ve hayvanlar için doğal su kaynağıdır. Yer altı sularının oluşmasına yardım eder. Sellerin ve taşkınların oluşmasını önler. Ormanlar erozyonu önler.rüzgarın hızını azaltır,toprağı kökleri ile tutarak yağışların ve akarsuların toprağı taşımasını önler. Sıcağı soğuğu dengeler,yaz sıcağını azaltırken kış sıcağını arttırır. Su buharını yoğunlaştırarak yağmur haline gelmesini sağlar. Eğlenme,dinlenme ve boş zamanını değerlendirme imkanı sağlar.İnsanın beden ve ruh sağlığında olumlu rol oynar. Yerleşim alanları içerisinde hava ve gürültü kirliliğini önler. Barajların ekonomik ömrünü uzatır,doğal afetleri önler Ülke Turizmine katkıda bulunur.

12 ORMAN YANGINLARI Örtü yangını yada tepe yangını Doğal yada insani sebepler (Ülkemizde %94 ü insan Doğal; yıldırım düşmesi, yanardağ patlaması, yüksek ısı İhmal; tarla çalışmaları(anız yakma, bağ bahçe temizliği çöplerin ateşe verilmesi, enerji nakil hattı arızaları, piknik ve çoban ateşi, sigara izmariti vb. insan kaynaklı Kasıtlı; arazi mülkiyeti (gece kondu,arazi açma vs)çıkar çatışmaları(örneğin korunan alanlarda) ile orman idaresi-köylü ilişkilerinden veya kişisel ilişkilerinden veya kişisel nedenlerden kaynaklanmaktadır.

13 MADENLER Madenler yenilenemez doğal kaynaklar olduğundan en verimli şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Demir,bakır,kurşun vb metalik veya bor,kuvars,kil gurubu,kum vb endüstriyel karakterde madenler ile kömür vb. enerji hammaddeleri madenler başlığı altında toplanmaktadır. Bu madenler enerji ve sanayinin temel hammaddelerini oluştururlar. Giderek artan talepleri karşılamak yüzündün de maden işletmeciliği hızla yaygınlaşmaktadır. Maden arama ve işletilmesi faaliyetlerinde çevreye vereceği zararlar en alt seviyede tutulmalıdır. Bu faaliyetler ile geriye kirlenmiş toprak,hava,su;zehirlenmiş bitki ve hayvanlar;göçmüş tarım ve orman alanları;sağlığını yitirmiş yöre insanının kalabileceği unutulmamalıdır.

14 KATI ATIKLAR Bir kişi günlük ortalama 1,30 kg çöp üretmektedir. Atıklarımız bertaraf edilmezse atık çöplerin içinde yüzerdik. Atık yönetiminin 3 temel ilkesi;kaynağını azaltma, geri dönüşüm, uygun yöntemle bertaraf Ülkemizde katı atıkların % 70 i vahşi depolama Atılan cam 4000 yıl, plastik 1000 yıl, teneke kutu 10 yıl, izmarit 2 yıl sonra doğaya karışır. Ülkemizde katı atıkların %39’u geri dönüştürülebilir,%50 si organik,%11 i diğer 1 ton kullanılmış kağıt geri kazanım=16 adet çam 1 ton gazete kağıdı geri kazanım=8 çam ağacı

15 OZON TABAKASININ İNCELMESİ İlk olarak 1985 yılında İngiliz Bilim Adamları ozon tabakasında incelme olduğu tespit edilmiştir. Güneşten gelen UV ışınlarını engelleyen tabakadır. İnsanlara,bitkilere ve hayvanlara olumsuz yönde etkileri vardır. Kloroflorokarbon(CFC)gazlarının azaltılması, 2010 da tamamen yasaklanması kararlaştırıldı. Plastik köpükler(strafor),spreyler,soğutucu makinelerin gazları,aerosoller,yangın söndürücüler,yangın söndürücüler ozon tabakasının incelmesinde büyük rol oynar.

16 KÜRESEL ISINMA Sera gazları, fosil yakıtlardan çıkan CO2,metan,CO (karbon monoksit),hidroklorokarbon önemlileri Buzulların erimesi Okyanuslarda su seviyesinin yükselmesi, bazı ada ve ülkelerin sular altında kalması Büyük tayfunlar, sel felaketleri Buharlaşma artışına bağlı olarak daha fazla yağmur ve sel Rüzgarın yön değiştirmesi ve yağmur alan yerin kuraklık yaşaması Maddi ve manevi zararlar Önümüzdeki 50 yılda 5 derece tahmini artış.

17 YAĞMUR ORMANLARI Tropikal ve ılıman yağmur ormanları Sık, sıcak ve nemli büyük alan kaplayan ormanlardır. Dünyamızın en büyük biyolojik hazineleri,bitki ve hayvan türü zengini Dünyamızın akciğeri İlaçların hammaddesi Büyük su kaynakları Alanları % 6 dan %4’e düşmüştür. Dünyanın iklim dengesini sağlar.

18 ZEHİRLİ ATIKLAR Türkiye’nin 11 Eylül’ ü, Tuzla vakası.2006 yılının Nisan ayında 640 varil ve poşet toprağa gömülü olarak bulundu. Ülkemizde günlük 550 ton zehirli atık, yani saatte 23ton zehirli atık. Yıllık toplam yaklaşık ton. Türkiye’nin tek tehlikeli atık yakma tesisi İZAYDAŞ. Sadece ton bertaraf edebiliyor.

19 DÜNYADAN ÇEVRE FELAKETLERİ ÇERNOBİL HİROŞİMA NAGAZAKİ v.b.

20 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ Çevrenin Korunmasını sağlayacak en etkin sistemdir.

21 ÇEVREYE DUYARLILIK İŞLETMELERE NE KAZANDIRIR Rekabet gücünü artırır. Maliyetleri düşürür. Yasal engellerin aşılmasını sağlar. Ekonomik fırsatlar sağlar.

22 ISO ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ Bir kuruluşun çevreye verdikleri veya verebilecekleri çevresel etkilerinin azaltılması ve mümkün ise ortadan kaldırılabilmesi için geliştirilen yönetim sistemine Çevre Yönetim Sistemi adı verilir. ISO Çevre Yönetim Sistemi, doğal kaynak kullanımının azaltılması, toprağa, suya, havaya verilen zararların minimum düzeye indirilmesini amaçlayan, risk analizleri tabanında kurulan bir yönetim sistemidir.

23 Ürünün, hammaddeden başlayıp bitmiş ürün haline getirilerek müşterilere sunulmasına kadar geçen sürecin her aşamasında çevresel faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin gerekli aşamalar ve önlemler ile kontrol altına alınarak çevreye verilen zararın en aza indirilmesini sağlayan bir sistemin kurulmasını tarif eden ve Uluslararası Standartlar Organizasyonu tarafından yayınlanmış olan standartlar serisidir.

24 Çevre ile ilgili önemli çevre boyutlarının ve çevre etkilerinin belirlenmesi ve kontrolü, Önemli çevre fırsatlarının belirlenmesi, İlgili çevre mevzuatın şartlarının belirlenmesi, mevzuata uyumun kolaylaşması Önceliklerin oluşturulması, amaçların belirlenmesi ve bunların başarılması için çalışılması, programların oluşturulması, Sistemin gelişiminin sürekliliği ve değişen gereksinim ve koşullarının adapte edilmesini içine alan sistemin etkinliğinin değerlendirilmesi ve performansın izlenmesi. ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ’NİN AMAÇLARI

25 TERİMLER VE TANIMLAR ÇEVRE Ekolojik açıdan çevre; doğada bulunan canlı ve cansız unsurların bulunduğu ve karşılıklı ilişkilerinin gerçekleştiği ortamdır. ISO standardı açısından ise çevre, bir kuruluşun faaliyetlerini, içinde yürüttüğü; hava, su toprak, doğal kaynaklar, belirli bir ortamdaki bitki ve hayvan topluluğu (flora ve fauna), insan ve bunların birbirleri arasındaki ilişkileri içine alan ortamdır. Bu çerçevede çevre, kuruluştan başlar ve tüm dünyayı içine alır. Bu çerçevede ortam, kuruluştan başlayarak bütün arzı içine alacak şekilde genişletilebilir.

26 Bir fabrika çalışanı için ise çevre; makinalardan, fabrikadan, fabrika etrafından ve onu çevreleyen havadan oluşmaktadır. Ancak bu çevre onu çevreleyen daha büyük çevreyi de etkilemektedir. Üretim sırasında çeşitli atıklar ve ürünler oluşmaktadır. Atıklar doğrudan o çevreyi, ürünler ise dolaylı olarak diğer çevreleri etkileyecektir. Bu nedenle çevre dünyadır, ve çevre sorunları da bu nedenle küresel boyutta ele alınmalıdır.

27 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ Genel yönetim sisteminin; çevre politikasının geliştirilmesi, uygulanması, başarıya ulaştırılması, gözden geçirilmesi ve idamesi amacını güden, kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri, sorumluluklar, uygulamalar, usuller, işlemleri de içine alan parçasıdır.

28 KURULUŞ o Kendine has görevleri ve yönetimi olan, kamu sektörüne veya özel sektöre ait bulunan her çeşit şirket, firma, teşebbüs, otorite veya müessese, bunların parçası veya resmen birleşmiş olan veya olmayan üst oluşumlarıdır.

29 SÜREKLİ İYİLEŞTİRME Kuruluşun, çevre politikasına uygun olarak, genel çevre icraatında gelişmeler sağlamak için kuruluş çevre yönetim sisteminin- sürekli olarak- iyileştirilmesidir. NOT - İyileştirmenin bütün faaliyet alanlarında aynı zamanda gerçekleştirilmesi zorunlu değildir. NOT - Birden çok işletme birimleri olan kuruluşların, bir işletme birimi, bir kuruluş olarak kabul edilebilir.

30 İLGİLİ TARAF Bir kuruluşun çevreyle ilgili icraat ve başarı derecesiyle ilgilenen veya bu icraat ve başarı derecesinden etkilenen kişi veya gruptur.

31 KİRLENMENİN ÖNLENMESİ Kirlenmeyi önlemek, azaltmak veya kontrol altında tutmak amacıyla yeniden devreye sokmayı, başka bir işleme tabi tutmayı, işlemde değişiklik yapmayı, kontrol mekanizmalarını, kaynakların etkin kullanımını ve malzeme ikamesini içine alabilen her türlü işlem ve uygulamaya başvurulması; malzeme veya ürünlerin kullanılmasıdır. NOT - Kirlenmenin önlemesinin muhtemel yararları, olumsuz çevre etkilerinin azaltılması, etkinliğin geliştirilmesini ve maliyetin azaltılmasını içine alır.

32 ÇEVRE POLİTİKASI Kuruluşun, genel çevre icraatı ile ilgili niyet ve prensiplerini açıklamak; faaliyet, çevre amaç ve hedeflerine çerçeve teşkil etmek üzere yaptığı beyandır.

33 ÇEVRE AMACI Bir kuruluşun, gerçekleştirmek amacıyla kendisi için tespit ettiği, çevre politikasından kaynaklanan ve mümkün olan her durumda sayılarla ifade edilen genel maksadıdır. ÇEVRE HEDEFİ Kuruluşun çevre amaçlarından kaynaklanan, bu amaçlara ulaşmak için; kuruluşca veya onun bir bölümünce gerçekleştirilmek üzere belirlenen, mümkün olduğunda sayılarla ifade edilen icraat basamaklarıdır.

34 ÇEVRE BOYUTU Kuruluşun, faaliyetlerinin, ürünlerinin veya hizmetlerinin çevre ile etkileşime giren unsurlarıdır. NOT - Önemli çevre boyutu, kuruluşun, faaliyet, ürün ve hizmetlerinin önemli çevre etkisine sahip olan veya olabilecek olan boyutudur. ÇEVRE ETKİSİ Çevrede, kısmen veya tamamen kuruluşun faaliyet, ürün ve hizmetleri dolayısıyla ortaya çıkan, olumlu veya olumsuz her türlü değişikliktir.

35 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ DENETİMİ Kuruluşun ÇYS’nin; ÇYS denetim kıstaslarına uyup uymadığını belirlemek ve sonuçları müşteriye bildirmek amacıyla, gerekli delillerin tarafsız ve değer yargılarına yer vermeyecek tarzda toplanması ve değerlendirilmesinden ibaret bir değerlendirme ve belgeye bağlama işlemidir.

36 ÇEVRE İCRAATI/BAŞARISI Kuruluşun çevre yönetim sisteminin - kendi çevre politikasına, amaç ve hedeflerine bağlı bir şekilde - faaliyet, mal ve hizmetlerinin çevre boyutlarını kontrol konusunda sağladığı ölçülebilir sonuçlardır.

37 TS-EN-ISO 14001/NİSAN 1997 ÇEVRE YÖNETİMİ - ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ –ÖZELLİKLER VE KULLANIM KILAVUZU

38 PUKÖ ÖNLEM ALPLANLA UYGULA KONTROL ET

39 ISO ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ'NİN SAĞLADIĞI YARARLAR ŞUNLARDIR: Çevre etkilerinden kaynaklanan maliyetler düşer. Ulusal ve/veya uluslararası mevzuatlara uyumun artırılmasını sağlar. Acil durumlarda meydana gelebilecek çevre etkileri azaltılır veya tamamıyla ortadan kaldırılır. Yasal kurumlara karşı, mevzuat ve yönetmeliklere uyulduğu dokümante edilmiş çevre yönetim sistemi ve ISO Belgesi ile gösterilebilir. İşletme itibar ve Pazar payının artırılmasını sağlar Şirket personeline verilen eğitimler sayesinde çalışanlarda çevre bilinci artar. Çevreye zarar vermeyen bir işletmede çalışmak, çalışanları motive eder.

40 Tüketicinin çevre ile ilgili beklentilerine cevap verilir ve bilinçli tüketicilere erişebilme ve onları kazanma sansı artar. Kaynaklar etkin kullanılır (enerji, su, vb. tasarrufu sağlanır). Çevreye bırakılan atıklar azalır. Çevresel performansın artırılmasını sağlamak Uluslararası rekabette avantaj sağlamak Acil durumlarda meydana gelebilecek çevre etkileri azaltılır veya tamamıyla ortadan kaldırılmasını sağlamak.

41 ISO İN DEZAVANTAJLARI Yönetmeliklere uyum Belgeye dayanıklı kanıt Zaman ve Kaynaklar


"ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ VE ÇEVRE BOYUTU 4. HAFTA : ÇEVRE PROBLEMLERİ ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN AMACI Dersi Veren: Yrd. Doç. Dr. Asude ATEŞ SAÜ 2013." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları