Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Zir.Yük. Müh. Murat KÜÇÜKÇONGAR PROJE LİDERİ 10.03.2015 Bahri DAĞDAŞ Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü KONYA KOP BÖLGESİNDE TARIMSAL YAYIM VE EĞİTİM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Zir.Yük. Müh. Murat KÜÇÜKÇONGAR PROJE LİDERİ 10.03.2015 Bahri DAĞDAŞ Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü KONYA KOP BÖLGESİNDE TARIMSAL YAYIM VE EĞİTİM."— Sunum transkripti:

1 Zir.Yük. Müh. Murat KÜÇÜKÇONGAR PROJE LİDERİ Bahri DAĞDAŞ Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü KONYA KOP BÖLGESİNDE TARIMSAL YAYIM VE EĞİTİM İHTİYAÇ ANALİZİ PROJESİ 1

2 2 PROJENİN PAYDAŞLARI

3 PROJE EKİBİ 3 Murat KÜÇÜKÇONGAR Dr. Mustafa KAN Dr. Fatih ÖZDEMİR M. Naim DEMİRTAŞ Oktay OKUR Prof. Dr. Cennet OĞUZ Prof. Dr. Bülent GÜLÇUBUK Prof. Dr. Süleyman SOYLU Dr. Özdal KÖKSAL Dr. Arzu KAN PROJE DANIŞMANLARI

4 PROJE SÜRESİ VE BÜTÇESİ 4 PROJE SÜRESİ: PROJE BÜTÇESİ: TL

5 5 Konya, Karaman, Niğde ve Aksaray illerini içine alan KOP Bölgesi, km 2 alanıyla Türkiye yüzölçümünün yaklaşık %8’ine, yaklaşık 3 milyon hektar tarım arazisi ile de Türkiye tarım arazilerinin %12’sine sahiptir. KOP BÖLGESİ KOP Bölgesinin Türkiye üretimi içerisinde büyükbaş hayvan varlığında %7, küçükbaş hayvan varlığında %10, süt üretiminde %9 ve yumurta tavuğu varlığında %15’lik paya sahip olduğu görülmektedir. Bölge sahip olduğu hayvan sayısı ve kültür ırkı oranı ile Türkiye hayvancılığında önemli bir yere sahiptir.

6 6 PROJE HEDEFLERİ Devlet kurumları ve çiftçi örgütlerinin “Tarımsal eğitim ve yayım” konusunda mevcut durumlarının ortaya konulması, Eğitim ve yayım faaliyeti yapan personel profilinin ortaya konulması, Eğitim ve yayım faaliyeti yapan eğiticilerin eğitime ihtiyaç duydukları konuların belirlenmesi, Çiftçi eğitim konularının belirlenmesi

7 7 PROJE AMACI Bu proje ile; Bu proje ile; Çiftçi eğitiminin zamanında, güncel, uygulanabilir bilgilerle uygun yöntemlerle verilebilmesi için bölgedeki tarımsal eğitim ve yayım analizinin yapılması amaçlanmaktadır.

8 8 PROJE EVRELERİ EVRE 1. DEVLET KURUMLARI, ÇİFTÇİ ÖRGÜTLERİNİN VE STK’LARIN “TARIMSAL EĞİTİM VE YAYIM” KONUSUNDA MEVCUT DURUMLARI ORTAYA KONULMASI EVRE 1. DEVLET KURUMLARI, ÇİFTÇİ ÖRGÜTLERİNİN VE STK’LARIN “TARIMSAL EĞİTİM VE YAYIM” KONUSUNDA MEVCUT DURUMLARI ORTAYA KONULMASI EVRE 2. EĞİTİM VE YAYIM FAALİYETİ YAPAN TEKNİK PERSONELİN EĞİTİME İHTİYAÇ DUYDUKLARI KONULARIN BELİRLENMESİ EVRE 2. EĞİTİM VE YAYIM FAALİYETİ YAPAN TEKNİK PERSONELİN EĞİTİME İHTİYAÇ DUYDUKLARI KONULARIN BELİRLENMESİ EVRE 3. ÇİFTÇİ EĞİTİM KONULARININ BELİRLENMESİ EVRE 3. ÇİFTÇİ EĞİTİM KONULARININ BELİRLENMESİ

9 9 TARIM PAYDAŞLARI  Valilik  Kaymakamlıklar  Belediyeler  Üniversiteler  Gıda Tarım ve Hayvancılık İl ve İlçe Müdürlükleri  GTHB’nin Diğer Kurum ve Kuruluşları  KOP Bölge Kalkınma İdaresi  DSİ Bölge Müdürlüğü  Orman Bölge Müdürlüğü  Milli Eğitim İl Müdürlükleri  Ticaret Borsaları  Üretici Birlikleri-Sulama Birlikleri  Odalar  STK’lar  Özel Tarım Danışmanları  Valilik  Kaymakamlıklar  Belediyeler  Üniversiteler  Gıda Tarım ve Hayvancılık İl ve İlçe Müdürlükleri  GTHB’nin Diğer Kurum ve Kuruluşları  KOP Bölge Kalkınma İdaresi  DSİ Bölge Müdürlüğü  Orman Bölge Müdürlüğü  Milli Eğitim İl Müdürlükleri  Ticaret Borsaları  Üretici Birlikleri-Sulama Birlikleri  Odalar  STK’lar  Özel Tarım Danışmanları

10 10 YAPILAN ANKET SAYISI Çizelge 1. Araştırma Bölgesinde Görüşme Yapılan Yönetici Anket Sayısı İl AdıBölge Kurum Kuruluş Sayısı Anket Yapılan Kurum Kuruluş Sayısı Anket Sayısı Temsil Oranı (%) Oransal Payı (%) KONYA AKSARAY KARAMAN NİĞDE TOPLAM

11 11 YAPILAN ANKET SAYISI Çizelge 2. Araştırma Bölgesinde Görüşme Yapılan Tar-Gel Personeli Anket Sayısı İl Adı Toplam Tar- Gel Personeli Sayısı Yapılan Anket Sayısı Temsil Oranı (%) Oransal Payı (%) KONYA AKSARAY KARAMAN NİĞDE TOPLAM ,00

12 12 YAPILAN ANKET SAYISI Çizelge 3. Araştırma Bölgesinde Görüşme Yapılan Özel Tarım Danışmanı Anket Sayısı İl AdıToplam Özel Tarım Danışmanı Sayısı Yapılan Anket Sayısı Temsil Oranı (%) Oransal Payı (%) KONYA AKSARAY KARAMAN NİĞDE TOPLAM ,00

13 13 PROJE İLE İLGİLİ BELİRLENEN ÖNEMLİ TANIMLAMALAR Çalışma alanı ve bölgesinin tanımı Teknik personel sayısının belirlenmesi Eğitim ve yayım faaliyetine katılan kişi sayısının (sertifikalı + sertifikasız) belirlenmesi İdarecilerin eğitim yayım faaliyetlerine bakış açısının belirlenmesi Yayımcı profilinin çıkartılması, Yayımcı personelinin eğitim yayım faaliyetlerini sınırlayan faktörlerin belirlenmesi Mevcut eğitim yayım yönteminin belirlenmesi Teknik personellerin almış oldukları hizmet içi eğitimlerin belirlenmesi İdarecilerin bölgedeki tarımın genel sorunlarına bakış açısının belirlenmesi Çalışma alanı ve bölgesinin tanımı Teknik personel sayısının belirlenmesi Eğitim ve yayım faaliyetine katılan kişi sayısının (sertifikalı + sertifikasız) belirlenmesi İdarecilerin eğitim yayım faaliyetlerine bakış açısının belirlenmesi Yayımcı profilinin çıkartılması, Yayımcı personelinin eğitim yayım faaliyetlerini sınırlayan faktörlerin belirlenmesi Mevcut eğitim yayım yönteminin belirlenmesi Teknik personellerin almış oldukları hizmet içi eğitimlerin belirlenmesi İdarecilerin bölgedeki tarımın genel sorunlarına bakış açısının belirlenmesi

14 14 PROJE İLE İLGİLİ BELİRLENEN ÖNEMLİ TANIMLAMALAR Eğitim ve yayım faaliyetlerinde bulunan teknik personelin bölge tarımının genel sorunlarına bakış açısının belirlenmesi Kuruluşların eğitim yayım hizmetlerine ayrılan kaynakları (Araç, Teknik doküman, Eğitim salonu, Araç gereçler, vb.) Yayım faaliyeti yapan kurumun, bölgede diğer kuruluşların yaptığı faaliyetlerle ilişkisinin belirlenmesi Kurumların üniversite ve araştırma kurumları ile iş birliği durumu Geleceğe yönelik tarımda beklenilen temel sorunlar ve endişelerin belirlenmesi Yayımcıların bilgilerini yenileme durumu (yapmış olduğu aktiviteler vb.) Eğitim ve Yayımcıların hedef kitlesi nasıl belirledikleri Eğitim ve yayım faaliyetlerinde bulunan teknik personelin bölge tarımının genel sorunlarına bakış açısının belirlenmesi Kuruluşların eğitim yayım hizmetlerine ayrılan kaynakları (Araç, Teknik doküman, Eğitim salonu, Araç gereçler, vb.) Yayım faaliyeti yapan kurumun, bölgede diğer kuruluşların yaptığı faaliyetlerle ilişkisinin belirlenmesi Kurumların üniversite ve araştırma kurumları ile iş birliği durumu Geleceğe yönelik tarımda beklenilen temel sorunlar ve endişelerin belirlenmesi Yayımcıların bilgilerini yenileme durumu (yapmış olduğu aktiviteler vb.) Eğitim ve Yayımcıların hedef kitlesi nasıl belirledikleri

15 15 ANKET ÇALIŞMALARI

16 16 AKSARAY ÇALIŞTAYI

17 17 KONYA ÇALIŞTAYI

18 18 KARAMAN ÇALIŞTAYI

19 19 NİĞDE ÇALIŞTAYI

20 20 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI KOP Bölgesinde tarımsal kamu kurum kuruluşlar ile STK, Birlik, Kooperatif vb. tarımsal örgütlerin yöneticilerinin cinsiyete göre dağılımı incelenmiş ve bölge yöneticilerinin %92.06’sının erkek, %7.94’ünün kadın olduğu belirlenmiştir. Bu durum bölgeyi oluşturan iller arasında farklılık göstermektedir. Kadın yöneticilerin en çok olduğu il %14.71 ile Aksaray iken, Karaman ilinde hiç kadın yönetici bulunmamaktadır. Yöneticilerinin cinsiyete göre yaş dağılımı incelenmiş ve bölge yöneticilerinin kamuda erkek ve kadında ortalama 44, STK’larda Erkeklerde 49 Kadınlarda 30 yaş ve bölge ortalamasında erkeklerde 46 yaş kadın yöneticilerde 37 yaş olduğu belirlenmiştir. Bu durum bölgeyi oluşturan iller arasında farklılık göstermektedir. Yöneticilerin en yüksek yaş ortalaması Karaman ilinde iken en genç yöneticiler Aksaray ilinde bulunmaktadır.

21 21 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Yöneticilerin eğitim durumları incelenmiş ve kamu kurum kuruluş yöneticileri ile STK larda görev yapan yöneticilerin eğitim durumları arasında farklılık olduğu belirlenmiştir. Bölge ortalamasına bakıldığında kamu yöneticilerinin erkeklerde yaklaşık %98’inin kadınların tamamı lisans ve üzeri mezun iken, STK’larda erkeklerde %40’ı lisans ve üzeri mezunu, kadınlarda ise lisans ve üzeri mezunu olmayıp %50’si ön lisans mezunudur. Bölge illeri kamu yöneticilerinin eğitim durumları arasında farklılık olmazken STKlarda farklılık vardır. Aksaray ilinde STK yöneticilerinin %66.66‘sı lisans ve üzeri mezunu iken Konya ilinde %33.33‘ü lisans ve üzeri mezunudur. Bölge yöneticileri tarımla ilgili herhangi bir lisans programı mezunu olduğu gibi tarım dışı lisans programı mezunu yöneticilerde bulunmaktadır. Özellikle tarımla ilgili sivil toplum kuruluş, birlik başkanları ile Kaymakamların tarım dışı lisans programlarından mezun oldukları belirlenmiştir. Bölge kamu yöneticilerinin %45.65’i STK yöneticilerinin %51.65’i tarım dışı lisans programlarından mezun olmuştur.

22 22 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Araştırma bölgesinde yöneticilerin ikamet ettiği yerleşim yerleri araştırılmış ve kamu yöneticileri ile STK yöneticilerin yaşam yerleri arasında farklılık bulunmuştur. Kamu yöneticileri İl veya ilçe merkezlerinde ikamet ederken STK yöneticilerinden il ilçe merkezleri dışında köyde ikamet edenler de vardır. Özellikle Aksaray ili STK Yöneticilerinin %37.50’si köylerinde ikamet etmektedir. Bölgede yöneticilerin son iki yılda katıldıkları toplantılar Kamu yöneticileri için Hizmet içi eğitim toplantıları öne çıkarken STK yöneticileri için Seminerler öne çıkmaktadır. Bu toplantıların dışında sempozyum, kongre, konferans ve fuarlara katılım vardır. Bölge yöneticilerinin toplantı türleri içerisinde en düşük olarak fuarlara katıldıkları belirlenmiştir. Fuarlara katılım erkek yöneticilerde %2.58, kadın yöneticilerin ise hiçbiri katılmamaktadır.

23 23 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Araştırma Bölgesinde yöneticilerin çiftçilerle görüşme yapma sıklığına bakıldığında %76.04’ü çiftçilerle haftada birden fazla görüşme yapmakta ve %6.14’üde çiftçilerle hiçbir zaman görüşme yapmamaktadır. Çiftçilerle hiçbir zaman görüşmeme durumu yalnızca kamu yöneticilerinde (%10.38) olmaktadır. STK yöneticilerinin hepsi çiftçilerle görüşme yapmaktadır. Çiftçi sorunlarına karşın yöneticilerin tutumları incelenmiş kamu ve STK yöneticileri arasında farklılık tespit edilmiştir. Kamu yöneticileri kendilerine gelen çiftçi sorunları karşısında sorunları ya kendileri çözmeye çalışırlar, ya ilgili uzman personele yönlendirirler ya da ilgili araştırma kuruluşuna iletmektedir. STK yöneticilerinin ise büyük çoğunluğu yalnızca kendileri sorunları çözmeye çalışmaktadır. Bölge illeri arasında özellikle kamu yöneticilerinin çiftçi sorunlarına karşı tutumlarında farklılık vardır.

24 24 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Araştırma bölgesinde yöneticilere tarımsal yayım personelinin yeterlilik düzeylerinin değerlendirilmesi 10’lu likert ölçeğine göre değerlendirilmesi yapılmış ve tarımsal yayım personelinin yeterlilik düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. KOP Bölgesinde yöneticiler yılık yayım programlarını belirlemede farklı yöntemler kullanmaktadır. Bu yöntemler kamu ve STK’larda farklı oranlarda olup bu farklılık istatistiki olarak önemli değildir. Kullanılan yöntemler yöneticinin kendisinin belirlemesi (%25.66), Yöneticinin yardımcıları ile birlikte karar vermesi (%19.55), Bakanlığın talimatı (% 18.94), Kurum kuruluştaki teknik personelle (%13.85), Çiftçi talepleri (%11.81)ve bölgedeki diğer tarımsal kurum kuruluşların önerisi (%8.96) olarak sıralanmaktadır.

25 25 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI KOP Bölgesi yöneticilerine çiftçiye verilen teknik bilginin yararlı kullanışlı ve katılımın çok yararlı olabilmesi için en uygun bilgi verilme yöntemlerinin neler olabileceği sorulmuş ve bu konuda tüm bölge yöneticilerinin ortak buluştuğu noktanın tarlada uygulamalı, demonstrasyon kurularak anlatılması olduğu belirlenmiştir

26 26 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Aksaray ilinde genel olarak tarımsal yayım personelinin en büyük eksiklikleri Proje hazırlama, kendini geliştirme, bilgi aktarma yeteneği ve yeniliklere açıklık konularında olduğu belirlenmiştir. Karaman ilinde genel olarak tarımsal yayım personelinin en büyük eksiklikleri Proje hazırlama, kendini ifade etme, bilgi aktarma konularında yetersiz olduklarını belirtmişlerdir. Konya ilinde genel olarak tarımsal yayım personelinin en büyük eksiklikleri Proje hazırlama ve ekip çalışması konularında Niğde ilinde genel olarak tarımsal yayım personelinin en büyük eksiklikleri Proje hazırlama, bilgi aktarma yeteneği, ekip çalışması ve teknik bilgi düzeyi konularında yetersiz olduklarını belirtmişlerdir.

27 27 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Bölgede yöneticilere göre tarımsal yayım ve eğitim veren personelin alması gerekli eğitimler Tarım Ürünlerinde Çeşit Seçimi Toprak işleme yöntemleri Bitki koruma yöntemleri Sulama teknikleri ve etkin sulama Uygun Gübre Uygulama Organik tarım Pazarlama Genetik kaynakların korunması Besin hijyeni Tarımsal desteklemeler Hayvan besleme ve bakımı Sürü yönetimi Damızlık hayvan seçimi Hayvan hastalıkları

28 28 YÖNETİCİ ANKET SONUÇLARI Araştırmada bulunan dikkat çeken bir diğer husus ise Aksaray ve Niğde illerinde Kadın kamu yöneticilerinin hiçbirinin son iki yıl içerisinde herhangi bir mesleki eğitim almadıkları, Konya ilinde ise kamu kadın yöneticilerin en yüksek düzeyde %80’ninin mesleki eğitim aldıkları belirlenmiştir. Bölgede KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bünyesinde bulunan KOP Gençlik birimi gibi KOP Kadın birimi kurularak özellikle Konya ilinde bulunan kadın yöneticilerinin diğer illerdeki kadın yöneticilere ve çalışanlarına bilgi ve tecrübelerini aktarmalarına fırsat verilmelidir.

29 29 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları Araştırma bölgesinde hizmet veren kayıtlı Tar-Gel Personellerinin %70,36’sına ulaşılmıştır. KOP Bölgesi’nde hizmet veren 2014 yılı verileri toplam 658 adet Tar-Gel personeli bulunmakta olup %62,16’sı Konya İl/İlçe GTHB Müdürlüklerinde istihdam edilmektedir. Aksaray’da GTHB’na bağlı merkez ile birlikte toplam 7, Karaman’da 6, Konya’da 32 ve Niğde ilinde ise toplam 6 adet İl/İlçe GTHB Müdürlüğü bulunmakta olup her bir İl/İlçe Müdürlüğü başına düşen Tar-Gel personeli sayısı genel ortalamada yaklaşık 12 kişidir. Bu rakam Aksaray’da yaklaşık 13,14 kişi, Karaman ilinde 14,17, Konya ilinde 12,78 ve Niğde ilinde ise 12,00 kişi olarak hesaplanmıştır. Aksaray ilinde Tar-gel personeli başına dekar, Karaman ilinde dekar, Konya ilinde dekar ve Niğde ilinde dekar arazi düşmektedir.

30 30 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları Araştırma alanında görüşülen İl/İlçe GTHB Müdürlüklerinde çalışan tarımsal yayım uzmanı ve Tar-Gel personelinin yaşadıkları yerler tarımsal yayım faaliyetinin kırsal alana ulaştırılmasında önemli bir faktördür. Araştırma kitlesinin %95’ini oluşturan Tar-Gel personelinin yaşadıkları yerler incelendiğinde bölgedeki tarımsal yayım uzmanlarının daha çok il/ilçe merkezlerinde yaşadıkları belirlenmiştir. Köy/Kasabada yaşayan tarımsal yayım uzmanlarının oranı %4,78 olarak belirlenmiştir ve bu kitlenin %95,65’i erkek tarımsal yayım uzmanlarıdır. Köy/Kasabada yaşayan İl/İlçe GTHB Müdürlüklerinde çalışan tarımsal yayım uzmanı ve Tar-Gel personelinin oranının en düşük olduğu iller Aksaray(%2,20) ve Konya (%3,76) illeridir. Yapılan çalışmada Konya dışındaki tüm illerde kadınlar ilçe ve il merkezlerinde yaşamaktadır. Konya ilinde ise bu oran %1,45 olarak gerçekleşmiştir.

31 31 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları KOP Bölgesinde İl/İlçe GTHB Müdürlüklerinde çalışan tarımsal yayım uzmanı ve Tar-Gel personelinin eğitim durumu incelendiğinde ise %63,73’ü Lisans, %23,77’si yüksek lisans, %0,82’si ise Doktora derecesine sahiptir. Araştırmada görüşülen tarımsal yayım personelinin uğraştıkları işleri ve özellikle mezun oldukları bölümleri benimseme ve işlerini severek yapmada üniversiteye girişteki tercih formundaki sıralamaların önemli bir etkisi vardır. 30 tercihli bir üniversite tercih formunda görüşülen kişilerin ortalama 11. Tercihlerini bölgedeki en fazla meslek grubunu oluşturan Veteriner Hekimliği/Ziraat Mühendisliği/Gıda Mühendisliği alanlarının oluşturduğu görülmektedir. Bu tercih sıralaması Kadınlarda daha gerideyken (13-14), erkeklerde ise daha ön sıralardadır.

32 32 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları Araştırma bölgesinde görüşülen tarımsal yayım personelinin şu an ki çalıştıkları pozisyondan memnun olma durumları incelenmiş ve %90’dan fazlasını Tar-Gel personelinden oluşan tarımsal yayım personelinin yarıya yakını çalışmak istedikleri pozisyonun İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerinde çalışan diğer Ziraat Mühendislerinin pozisyonu olarak göstermişlerdir. Tar-Gel Projesi kapsamında hizmet vermekte olan personelin, görev tanımı ve sorumluluklarına yönelik hazırlanan "Tar- Gel Görev Tanımı" Bakanlık Makamının tarihli Olur'u ile düzenlenmiştir. Tar- Gel personelinin kendi özlük haklarını yeterli görmemesi ve yasal mevzuattaki hususlar normal İl/İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerinde çalışan diğer Ziraat Mühendisleri ile Tar-Gel personeli arasında bir farklılık oluşturmaktadır. Tar-Gel personelinin sadece %18,75’i kendi pozisyonlarından memnun iken gerisi kendilerine eşdeğer görevdeki diğer Ziraat Mühendisi Veteriner Hekimi, Su Ürünleri Mühendisi, Gıda Mühendisi pozisyonları ile idarecilik pozisyonlarında (İl/İlçe Müdürü, Şube Müdürü, Bölüm Başkanı) çalışmak istediklerini beyan etmişlerdir. Kırsal alanda yerinde tarımsal yayım çalışmalarını yürütmeyi isteyen Tar-Gel personelinin azlığı Tar-Gel projesinin hedeflerine ulaşılmasını güçleştirmektedir.

33 33 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları Bölgede tarımsal yayım personelinin yaptıkları iş ile ilgili hoş, cazip vb gibi olumlu kriterlere olumlu cevap verme oranı %50’inin altında iken daha çok yaptıkları işi hiç yoktan iyi, çoğundan iyi gibi tarif eden tarımsal yayım personelinin daha fazla olduğu, yaptıkları işleri kötülemekten ziyade, basit olmayan, yorucu, sıkıcı, koşuşturmalı ve gergin gibi tanımlarla daha fazla tanımladıkları görülmektedir.

34 34 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları KOP Bölgesinde araştırma kitlesini oluşturan tarımsal yayım personelinin sürekli gelişen dünyanın sistemine ayak uydurması ve kendini sürekli güncel tutması bölgedeki tarımsal faaliyetlerin etkin yapılması ve yeniliklerin bölgeye aktarılması için önemlidir. Tarımsal yayım personelinin bu konuda sürekli bir öğrenme çabası içinde olması ve yeni bilgileri araştırması ve ulaşması gereklidir. Bu nedenle bölgedeki tarımsal yayım personeline son 2 yıl içinde kendini geliştirme çabasının olup olmadığı sorulmuş ve toplam tarımsal yayım personelinin %65,78’i böyle bir çabanın olmadığını belirtmiştir. Bölgedeki tarımsal yayım personelinin yarısından çoğu kendisini geliştirmek için uğraşmamaktadır.

35 35 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları Bölgede Tar-Gel personeline göre tarımsal yayım ve eğitim veren personelin alması gerekli eğitimler Tarımsal desteklemeler Ürün yetiştiriciliği Bitki koruma yöntemleri Uygun Gübre Uygulama Tarım Ürünlerinde Çeşit Seçimi Sürü yönetimi Hayvan besleme ve bakımı Sulama teknikleri ve etkin sulama Damızlık hayvan seçimi Toprak işleme yöntemleri Tarım Makineleri Yayım Teknikleri Koruyucu Tarım

36 36 Tar-Gel Personeli Anket Sonuçları Tarımsal yayım personelinin çiftçiye ulaşma şeklindeki yerlerin başında kurum gösterilmektedir (%69,45). Bu oranın yüksek olması bilgilendirme faaliyetlerinde çiftçilerin kurumu tanımaları ve kuruma gelmelerinin önemli olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra tarımsal yayım personelinin çiftçi ile görüşme alanlarında köy kahvelerinde toplantılar gösterilmiştir (%44,60). Bölgede çalışan tarımsal yayım personelinin özellikle sulama konusunda bitki su ihtiyacını dikkate alan programlar yapması ve uygulaması beklenen konular içindedir. Bölgedeki tarımsal yayım personeline bitki su ihtiyacına göre sulama programları yapıp yapmadıkları sorulmuş ve tarımsal yayım personelinin %85,96’sının bu konuda program yapmadıklarını belirtmişlerdir. Bu oran illere ve cinsiyetlere göre istatistiki olarak önemli ölçüde değişirken, bitki su ihtiyacına göre sulama programı yapan illerin başında Konya ve Niğde illeri gelmekte ve bu tür programları daha çok erkekler yapmaktadırlar.

37 37 Sertifikalı Tarım Danışmanı Anket Sonuçları Sertifikalı tarım danışmanlarının genel özellikleri itibariyle bakıldığında KOP bölgesi genelinde %73.53’ünün erkek, %26.47’sinin ise kadın olduğu belirlenmiştir. Tarım danışmanlarının yaşadıkları yer, tarımsal yayım faaliyetinin kırsal alana ulaştırılmasında önemli bir etken olabilmektedir. Sertifikalı tarım danışmanlarının yaşadığı yer %96.97’si il merkezinde ikamet ederken, %3.03’ü ilçe merkezinde yaşamaktadır. KOP Bölgesinde serbest tarım danışmanlarının eğitim durumu incelendiğinde ise %72,73’ü Lisans, %3,03’ü yüksek lisans derecesine sahiptir. KOP illerinde özel tarım danışmanlarının gelişimine katkıda bulunacak son 2 yıl içinde bir kursa katılıp katılmadıkları sorulmuş buna göre %90,91’inin cevabı evet olmuştur. Konya, Karaman ve Niğde illerinde söz konusu oran %100 iken Aksaray ilinde %75 olarak tespit edilmiştir

38 38 Sertifikalı Tarım Danışmanı Anket Sonuçları Sertifikalı tarım danışmanlarının çalıştıkları çiftçileri belirleme şekilleri, %21.33’ü çalıştıkları üreticileri kendi uzmanlık alanıyla uğraşan çiftçilerle daha önceden anlaşarak belirlediğini, %20’si şirketin kendisinin üreticileri belirlediğini, %16.00’sı tanıdığı köylerden seçtiğini ve %16.00’sı ise merkeze ya da oturduğu yere yakın olan köyleri ulaşım kolaylığı nedeniyle seçtiğini belirtmiştir. Sertifikalı tarım danışmanlarının çalıştıkları çiftçiler ile görüşme sıklığına bakıldığında bölge ortalamasına göre %42.42’si 2 haftada bir defa, %18.18’i haftada 3-4 kez, %15.15’i her gün, %15.15’i ayda bir defa üreticilerle görüştüklerini belirtmiştir. Sertifikalı tarım danışmanlarının çalıştıkları çiftçiler ile görüşme yerlerine gelince %29.17’si ev ziyaretlerinde görüştüklerini, %16.67’si köy kahvelerindeki toplantılarda, %15.50’si tarla ziyaretlerinde, %12.50’si çiftçiler ofise geldiklerinde görüştüklerini kaydetmişlerdir.

39 39 Sertifikalı Tarım Danışmanı Anket Sonuçları Sertifikalı tarım danışmanlarının %40.63’ü çalışma alanı içinde sürekli çalıştığı üreticiler olmadığı genelde üreticilerin değiştiğini belirtmiş, %31.25’i hep aynı üreticilerle çalışıp değiştirmediğini, %25.00’i çoğunlukla aynı üreticilerle çalıştığını belirtmiştir. Yine tarım danışmanlarının %46.88’i hep aynı bölgede çalıştıklarını, %25.00’i çalışma alanı içinde genelde bölgelerin değiştiğini, %18.75’i ise çoğunlukla aynı bölgede çalıştıklarını belirtmiştir. Araştırma bölgesinde sertifikalı tarım danışmanlarının kendilerini geliştirmek için ihtiyaç duydukları eğitim programları 3 ana başlık altında incelenmiştir. Bunlar sırası ile ; Bitkisel; Ürün çeşit seçimi, Bitki koruma, Gübre ve Gübreleme Teknikleri, Sulama Teknikleri Hayvancılık; Hayvan hastalıkları, Yemleme ve bakım ve Sürü yönetimi, Genel; Tarımsal destekler, genetik kaynakların korunması ve tarımsal yayım olarak belirlenmiştir.

40 40 Sertifikalı Tarım Danışmanı Anket Sonuçları Bölgedeki tarımsal yayım personeline bitki su ihtiyacına göre sulama programları yapıp yapmadıkları sorulmuş ve tarımsal yayım personelinin %93.94’ü bu konuda program yapmadıklarını belirtmişlerdir.

41 41 KOP BÖLGESİ TARIMSAL YAYIMIN BAŞARISINI ARTIRMAYA YÖNELİK STRATEJİLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Tarımsal Yayım Politikaları Açısından; KOP Tarımsal yayım programının uygulamaya aktarılması İllerde tarımsal yayım strateji planın hazırlanması ve hayata geçirilmesi Konu temelli çalıştayların daha sık yapılması Tarımsal yayımda İzleme ve değerlendirme sisteminin kurulması Sulama konusunda belirsizliklerin giderilerek sulama yatırımlarının artırılması Genç ve kadın nüfusa yönelik eğitim yayım eğitim hizmetlerinin ve destek mekanizmalarının oluşturulması Yöresel ürünlere yönelik yayım programlanmasının yapılması Yayım hizmetlerinde araştırma enstitülerinin ve üniversitelerin daha etkin konuma getirilmesi Araştırma Enstitülerin daha aktif yayım faaliyetlerinde bulunmasının sağlanması Eğitim faaliyetlerine katılımı arttırmak için ödül sisteminin eklenmesi (gezi, sertifika, yemek, çay ikramı, gübre, ilaç, tohum vb.) Özellikle ilkokul orta ve liselerin olduğu alanlarda tarım ile ilgili derslerin verilmesi yönünde Bakanlıklar arasında girişimde bulunulması Birliklerin güçlendirilmesi için bölgesel önceliklere konu olacak projelerde yer alması veya teknik destek verilmesi KOP Bölge Kalkınma İdaresinin ve TOKİ’nin Bölgeye meyveciliğin yoğun olduğu alanlarda altyapı yatırımlarına destek sağlaması (Soğuk hava deposu, şoklama, paketleme vb.)

42 42 KOP BÖLGESİ TARIMSAL YAYIMIN BAŞARISINI ARTIRMAYA YÖNELİK STRATEJİLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Tarımsal Yayım Personeli Açısından; Tarımsal yayım hizmetlerinde görev alacak personel eksiklerinin getirilmesi Teknik personelin yetkinliklerinin (uygulamada) artırılması Teknik personelin bir alanda uzmanlaşmasının sağlanması Hizmet içi eğitimlere herkesin katılımlarının sağlanması Alanda çalışan personelin fiziki koşullarının iyileştirilmesi Alanın tarımsal potansiyeline uygun personelin görevlendirilmesi Tar-Gel personelinin sahada verimliliğini artıracak motivasyon araçlarının geliştirilmesi ve yayım misyonuna uygun çalışma ortamının oluşturulması Yetişkin eğitimi konusunda iletişim tekniklerinin teknik personele aktarımı Personelin tarımsal yeniliklere yerinde erişim ve öğrenmesinin sağlanması Sahada görev alan personelin mesai uygulamalarında esnekliğe gidilmesi Aidiyet ve kalkınma duygusunu daha da artıracak iletişim araçlarının ve ödüllendirme sisteminin oluşturulması Sosyolog ve diğer branşlardan eğitim hizmeti verecek elemanlarının etkinliğinin arttırılması Döner sermayenin il/ilçe müdürlüğü personeli tarafından kullanılabilmesi

43 43 KOP BÖLGESİ TARIMSAL YAYIMIN BAŞARISINI ARTIRMAYA YÖNELİK STRATEJİLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Tarımsal Yayım Araç ve Ekipmanları Açısından; Çiftçiye yönelik görsel materyallerin hazırlanması İyi uygulamaların çiftçiye aktarılması ve yayın haline getirilmesi Tarımsal yayım bilgi - veri bankasının oluşturulması Merkezi düzeyde eğitim ve yayımla ilgili bilgi ve materyalin erişim koşullarının iyileştirilmesi Eğitim salonlarının oluşturulması veya var olan altyapının (diyanetin, milli eğitimin eğitim salonları) daha etkin kullanılması Toplulaştırmaya yönelik görsel materyalin artırılması Grup yayım çalışmalarına özen gösterilmesi Proje hazırlama kapasitelerinin artırılması

44 44 KOP BÖLGESİ TARIMSAL YAYIMIN BAŞARISINI ARTIRMAYA YÖNELİK STRATEJİLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Tarımsal Yayım-Üretici Örgütleri/Üretici Bağı Açısından; Üretici Birlikleri arasında iletişim ve koordinasyonun artırılması Üretici örgütlerinin eğitim yayım hizmetleri konusunda koordinasyonun sağlanması ve üst örgütlenmeye gidilmesi Üretici örgütleri yönetiminde cinsiyet eşitliğine yer verici yaptırımların uygulanması Kurumsalmış girdi sağlayan işletmelerin yayım çalışmalarına daha fazla ağırlık vermesi Çiftçi eğitimlerinde uygun zamanın seçilmesi Grup yayım çalışmalarına özen gösterilmesi Kitle iletişim araçlarının daha etkin kullanılması (kamu spotları dahil) Medyatik bireylerin eğitim yayımda daha görünür olması Çiftçilerin örnek girişim-görgü ziyaretlerinin artırılması, Çiftçilerin sertifikalı tarım danışmanlığı konusunda bilgilendirmeleri

45 45 KOP BÖLGESİ TARIMSAL YAYIMIN BAŞARISINI ARTIRMAYA YÖNELİK STRATEJİLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Tarımsal Yayım-Üretici Örgütleri/Üretici Bağı Açısından; Üreticilerin arazileri demonstrasyon amacı ile alındığında tüm masraflarının karşılanması Örnek ve Önder çiftçi kavramının yerleştirilmesi ve bunların sertifikalandırılması ve bunların tarımsal yayımda rol model olarak kullanılması Eğitim yayım faaliyetine katılıp bunları sahada uygulamada iyi örneklerin izlenebilirliğinin artırılması ve bu yönde teşvik edilmesi( Örn; SSK ve Bağ-KUR prim ödemelerinin belli bir oranının ödenmesi) Emekli olmuş yada belli bir yaş sınırını aşmış kişilerin araziyi değerlendirmek amacı ile ya kiraya vermesi yada devretmesi (arazi boş bırakılmamalı) Genç çiftçileri özendirmek Genç çiftçilere yapılan desteklemelerin artırılması Çiftçilere yönelik eğitim kamplarının oluşturulması

46 46 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Aksaray İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Hayvan bakım ve besleme Süt hijyeni Suyu az tüketen alternatif ürünler Elma, badem, ceviz, kiraz yetiştiriciliği (Ortaköy-Ağaçören) Baklagiller tarımı Gübreleme, sulama, toprak analizi Tarımsal amaçlı ilaç ambalajlarının imha yöntemi Damla sulama Sürdürülebilir patates tarımı Ortaokul öğrencilerine yönelik tarım Sulama sistemleri Bitki su ihtiyacına göre sulama eğitimi Ceviz yetiştiriciliği (Ağaçören) Doğrudan ekim Bayanlara yöresel ürünlerle ilgili eğitim Tarım makineleri kullanımı

47 47 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Aksaray İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Kaliteli kaba yem üretimi Damızlık hayvan seçimi Bitkisel üretimde koruyucu ilaçlama Toprak numunesi alma Ürün değerlendirme ve depolama Hayvan refahı ve barınakları Hububat çeşitlerinin tanıtımı Sebze yetiştiriciliği Zirai ilaçların bilinçli kullanımı Tarımda iş güvenliği Tarımda ölçüm-tartım ifadelerinde teknik dil birliği Hayvan ıslahı Ekonomik analizin önemi Bayilere yayım konusunda eğitim Çobanlığı cazip kılmaya yönelik eğitim Tarımsal yayım ve eğitimin işletme büyüklüğüne göre tasnifi Arıcılık Sözleşmeli üretim

48 48 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Karaman İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Su yönetimi ve sulama teknikleri Bölgenin su durumuna göre uygulanabilecek münavebe teknikleri Küçükbaş hayvancılık yetiştiriciliği ve koruyucu aşı Toprak analizlerine dayalı bitki besleme Gelir arttırıcı alternatif ürünler Yağlı tohumlu bitkiler Kapalı sulama sistemleri Tarımsal desteklemeler Örtü altı bitki yetiştiriciliği Süt hijyeni ve sağım teknikleri Zeytin Yetiştiriciliği ve değerlendirilmesi (Yetiştiriciliği yapılan alanlarda ) Sebze meyve kurutma, paketleme ve pazarlama Meyve ve sebze üretiminde iyi tarım uygulamaları Nar Yetiştiriciliği (Yetiştiriciliği yapılan alanlarda ) Sert kabuklu meyve yetiştiriciliği Bağcılık (bağ yetiştiriciliği yapılan köylerde)

49 49 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Karaman İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Hayvanlarda antibiyotik kullanımı ve kalıntı izleme Sanayinin hammadde ihtiyacına uygun hububat yetiştiriciliği Meyvecilikte budama, seyreltme ve hasat teknikleri Meyve türlerinde yeni geliştirilen çeşitler Arazi toplulaştırması ve kullanımı Meyvecilikte toprak yapısına uygun anaç çeşitleri Bölge ürün deseninde yer alan mısır, ayçiçeği, kuru fasulye vb yetiştiriciliği Tarım alet ve makinaların kalibrasyonu Bitkisel üretimde kalıntı izleme Zoonoz hastalıkları ile mücadele ve korunma yöntemleri Kaba yem üretimi Rasyon hazırlama Hayvan barınaklarının bakımı Sürdürülebilir tarım ve toprak kirliliği Kadın çiftçilere yönelik tarladan sofraya sağlıklı ürün zinciri Tarımda iş güvenliği Bölgede bitkisel üretimde yaygın görülen hastalık ve zaralılara yönelik koruyucu mücadele

50 50 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Konya İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Yem bitkileri, hayvan refahı ve sağlığı Koyun ırkları (çiftçilere, demonstrasyon kurularak) Güneysınır dağlık bölgesi meyvecilik, ova bölgesinde tarla bitkileri yetiştiriciliği Salgın hayvan hastalıkları, zoonost, hayvancılık, koruyucu hekimlik Bölgeye uyumu hayvan seçimi Kaliteli kaba yem üretimi Rasyon hazırlama teknikleri Enerji bitkileri üretimi (aspir, dallı darı) (çiftçi ve teknik personele) Yenilebilir enerji kaynakları İklim değişikliği-Tarımsal üretim ilişkisi Kadın çiftçilere girişimcilik Suyun doğru kullanımı Doğanhisar ilçesinde modern sulama yöntemleri, vişne ve çilek yetiştiriciliği ve pazarlanması İhracat mevzuatına uygun ürün yetiştiriciliği Tarımsal örgütlenme ve pazarlama

51 51 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Konya İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Tarla ve Bahçe bitkilerinde bitki koruma, biyolojik mücadele, güvenilir ve etkin ilaç kullanımı, bitki besleme Meyvecilikte terbiye sistemleri ve budama Bölgeye uygun yeni çeşitlerin tanıtımı Bitki yetiştirme teknikleri, doğru nadas uygulaması Doğrudan ekim sistemleri Bitki besleme ve doğru gübre kullanımı Arazi toplulaştırması Bağcılık Biçerdövercilerin bilinçlendirilmesi Alternatif yeni ürünler Organik tarım ve iyi tarım uygulamaları Tarım danışmanlığının önemi Tarımsal alet ve makine kalibrasyonu Kaliteli ürün yetiştiriciliği Pazara uygun meyve-sebze üretimi Arıcılık Çayır-mera Azaltılmış toprak işleme Dağlık bölgelerde organik meyve ve sebze yetiştiriciliği

52 52 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Niğde İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Otlatma ve mera yönetimi, Mera ıslahı Toprak analizi ve bitki besleme Hayvancılıkta barınak sistemleri Hayvancılıkta bakım ve besleme Süt hijyeni Rasyon hazırlama Kaba yem üretimi İklim değişikliğinin tarımsal mücadele üzerine etkileri Niğde bölgesinde bitki yetiştiriciliğindeki önemli hastalık ve zararlar Tarımsal ilaçların kullanım teknikleri Arı Yetiştiriciliği Sürü yönetimi Küçükbaş hayvan hastalıkları ve mücadelesi Tarımsal sulamada ve ürün depolamada yenilenebilir enerji kullanımı Patateste tohumluğun önemi Meyvecilikte depolama

53 53 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Niğde İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Suyun doğru kullanımı Basınçlı sulama sistemleri Tarımda münavebenin önemi Erozyon ve çölleşme Meyvecilikte budama ve terbiye sistemleri Meyvecilikte ürün tasnifi ve paketleme Arazi toplulaştırılmasının önemi Toprak ve su kirliliği Arazi kullanım yönetimi Patates ve fasulye yetiştiriciliğinde tarımsal ilaçların kullanımı Bitkisel üretimde kullanılan ilaçların arı yetiştiriciliğine etkileri Kurağa dayanıklı alternatif ürünler Bitkisel üretimde arı kullanımı Organik ve iyi tarım uygulamaları

54 54 KOP BÖLGESİ ÇİFTÇİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM KONULARI Niğde İli Çiftçilere Verilecek Eğitim Konuları Sağlıklı fide ve sebze yetiştiriciliği Bölge kurum amirlerine bölgenin su ve toprak kaynakları potansiyeli Beyaz lahananın tanıtımı Karnabahar ve brokoli yetiştiriciliği Biyolojik ve entegre mücadele Tarımsal mevzuat Hayvancılıkta antibiyotik kullanımı Çiftçilerin ÇKS kayıtlarına göre ürün yetiştirme bilgilendirme sistemi Doğrudan ekim Alçak tünel sebze yetiştiriciliği

55 55 KOP Bölgesinde Eğitimcilerin İhtiyaç Duydukları Eğitim Konuları Eğitim KonularıAksarayKaramanKonyaNiğdeKOP Bölgesi Tarımsal Eğitim ve Yayım (İletişim, Bilgi Kullanımı, Yeniliklerin Öğrenilmesi ve Aktarımı, Tarımsal Yayım vb.) 29,9435,6330,3241,2532,92 Zirai Mücadele (Entegre Mücadele, Bitki Hastalık ve Zararlıları, Tarımsal İlaç Kullanımı) 10,786,9010,328,759,61 Su Kullanımı ve Sulama Teknikleri7,783,4510,323,757,16 Proje Hazırlama8,384,603,232,505,11 Ürün ve Çeşit Seçimi5,993,453,873,754,50 Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları (İyi Tarım, Organik Tarım, Doğrudan Ekim, Azaltılmış Toprak İşleme, İzli Tarım) 1,802,305,167,503,89 Hayvan bakımı ve hayvan hastalıkları 5,391,151,292,502,86 Gübre ve Gübreleme Teknikleri1,201,155,162,502,66 Bitkisel ve Hayvansal Üretimde Yeni Teknikler 1,802,302,580,001,84 Tanıtım ve Pazarlama1,804,600,651,251,84 Tarımsal desteklemeler1,202,301,941,251,64

56 56 KOP Bölgesinde Eğitimcilerin İhtiyaç Duydukları Eğitim Konuları Eğitim KonularıAksarayKaramanKonyaNiğdeKOP Bölgesi Mevzuat2,991,150,650,001,43 Toprak analizi ve hazırlığı1,200,001,293,751,43 Bitkisel Üretim Yetiştiriciliği0,002,301,293,751,43 Arı Yetiştiriciliği1,200,000,651,250,82 Sertifikalı tohum kullanımı1,800,00 0,61 Yem Bitkileri Yetiştiriciliği1,800,00 0,61 Budama ve aşılama teknikleri0,00 1,290,000,41 Hayvan ıslahı0,00 0,651,250,41 İş güvenliği1,200,00 0,41 Meyve Yetiştiriciliği0,600,000,650,000,41 Damızlık Seçimi0,00 0,650,000,20 Örgütlenme ve Kooperatifçilik0,00 0,650,000,20 Rasyon hazırlama0,001,150,00 0,20 Süt kalitesi0,00 0,650,000,20 Tarımsal mekanizasyon0,600,00 0,20 Ürün değerlendirme0,00 0,650,000,20 Yenilebilir enerji kaynakları0,001,150,00 0,20 Hububat Yetiştiriciliği0,00 0,650,000,20 Kapari Yetiştiriciliği0,600,00 0,20 Sebze Yetiştiriciliği0,600,00 0,20 Süt Sığırcılık0,00 0,650,000,20

57 57 KOP Bölgesinde Çiftçilerin İhtiyaç Duydukları Eğitim Konuları Eğitim KonularıAksarayKaramanKonyaNiğdeKOP Bölgesi Su Kullanımı ve Sulama Teknikleri 16,3710,3913,2110,2613,40 Genel Tarımsal Eğitim13,4511,6910,0611,5411,75 Zirai Mücadele (Entegre Mücadele, Bitki Hastalık ve Zararlıları, Tarımsal İlaç Kullanımı) 6,4310,3910,6915,389,90 Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları (İyi Tarım, Organik Tarım, Doğrudan Ekim, Azaltılmış Toprak İşleme, İzli Tarım) 5,265,1910,695,137,01 Yetiştiricilik (Alternatif Ürünler Üretim) 6,436,495,6611,547,01 Gübre ve gübreleme teknikleri6,436,495,035,135,77 Hayvan Bakımı ve Hastalıkları5,852,606,295,135,36 Ürün ve Çeşit Seçimi6,432,603,772,564,33 Toprak analizi ve hazırlığı4,092,603,773,853,71 Yeni Teknoloji Kullanımı0,005,195,666,413,71

58 Teşekkürler… 58


"Zir.Yük. Müh. Murat KÜÇÜKÇONGAR PROJE LİDERİ 10.03.2015 Bahri DAĞDAŞ Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü KONYA KOP BÖLGESİNDE TARIMSAL YAYIM VE EĞİTİM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları