Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MİKROEKONOMİ YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM BÖRKE TUNALI 03.11.2015 İ.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Ders 5: Tüketici Teorisi-2.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MİKROEKONOMİ YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM BÖRKE TUNALI 03.11.2015 İ.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Ders 5: Tüketici Teorisi-2."— Sunum transkripti:

1 MİKROEKONOMİ YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM BÖRKE TUNALI İ.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Ders 5: Tüketici Teorisi-2

2 Tüketici Teorisine Kayıtsızlık Eğrisi Yaklaşımı Bütçe Doğrusu Marjinal fayda yaklaşımı ile tüketici dengesini incelerken, tüketicinin kısıtlı miktardaki geliri ile piyasadaki fiyatlar ve tercihleri veri iken faydasını maksimize edecek mal ve hizmet bileşimini satın alıp tüketeceğini ifade etttik. Kayıtsızlık eğrisi yaklaşımında tüketicinin sınırlı geliri ile ne gibi mallar ve hizmetler satın alabileceği bütçe doğrusu ile açıklanmaktadır. Kayıtsızlık eğrisi yaklaşımı ile tüketici dengesini açıklayabilmek için bir önceki dersteki örneğimize geri dönelim.

3 Tüketici Teorisine Kayıtsızlık Eğrisi Yaklaşımı

4 Bu iki noktayı yatay eksende X tüketim miktarı, dikey eksende ise Y tüketim miktarının yer aldığı bir eksen sisteminde birleştirdiğimizde; A malı miktarı B malı miktarı Bütçe Doğrusu Satın Alınabilir Bileşimler Satın Alınamaz Bileşimler

5 Tüketici Teorisine Kayıtsızlık Eğrisi Yaklaşımı

6 Fiyatta Bir Değişme ve Bütçe Doğrusu B malı miktarı A malı miktarı

7 Gelirde Bir Değişme ve Bütçe Doğrusu A malı miktarı B malı miktarı

8 Kayıtsızlık Eğrileri Kayıtsızlık Eğrileri tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan mal ve hizmet bileşimlerinin geometrik yeri olarak tanımlanmaktadır. Kayıtsızlık Eğrileri üzerindeki tüm mal ve hizmet bileşimleri tüketiciye aynı fayda düzeyini sağladığından tüketici herhangi bir mal ve hizmet bileşimini diğerine tercih edemeyecek, yani kayıtsızlık eğrileri üzerindeki mal ve hizmet bileşimleri karşısında kayıtsız kalacaktır.

9 Kayıtsızlık Eğrileri X tüketicisi A ve B olmak üzere iki mal tüketmektedir. Şekilde yer alan kayıtsızlık eğrisi, X tüketicisine 2000 birimlik fayda sağlayacak A ve B mal ve hizmet bileşimlerini göstermektedir. A malı miktarı B malı miktarı Tüketiciye 2000 birimlik fayda sağlayan kayıtsızlık eğrisi

10 Kayıtsızlık Eğrileri Bu kayıtsızlık eğrisi üzerindeki her nokta tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayacağından tüketicinin tercih edeceği bir nokta yoktur. Kayıtsızlık eğrisi altındaki noktalar tüketiciye daha az fayda sağladığından, tüketici bu noktaları tercih etmeyecektir. Kayıtsızlık eğrisi üzerindeki noktalar ise; tüketiciye daha fazla fayda sağladığından tüketici bu noktaları tercih edecektir. Tüketici açısından tek bir kayıtsızlık eğrisi söz konusu değildir. Tüketiciye farklı miktarlarda fayda sağlayan birçok kayıtsızlık eğrisi bulunmaktadır ve tüketici bu kayıtsızlık eğrilerinden bütçe kısıtı çerçevesinde kendisine en çok fayda sağlayan mal ve hizmet bileşimini temsil eden kayıtsızlık eğrisini tercih edecektir.

11 Tüketiciye Farklı Fayda Düzeyi Sağlayan Kayıtsızlık Eğrileri Kayıtsızlık Eğrileri A malı miktarı B malı miktarı

12 Tüketici Dengesi Bütçe doğrusu, tüketicinin geliri ve malların fiyatları çerçevesinde tüketicinin satın alabileceği maksimum mal ve hizmet bileşimlerini göstermektedir. Kayıtsızlık eğrileri ise; tüketicinin tercihlerini göstermektedir. Tüketici dengesinin nasıl oluştuğunu açıklayabilmek için, bütçe doğrusu ile kayıtsızlık eğrilerini birarada incelememiz gerekmektedir. Bunun için öncelikle, tüketicinin bütçe doğrusunun ulaşabileceği en üst kayıtsızlık eğrisini bulmamız gerekmektedir.

13 Tüketici Dengesi Daha sonra, bütçe doğrusunun bu kayıtsızlık eğrisine teğet olacağı noktayı tespit etmemiz gerekmektedir. Bu nokta X tüketicisinin mevcut geliri ve tercihleri ile kendisine maksimum fayda sağlayan mal ve hizmet bileşimini gösterecektir. A malı miktarı B malı miktarı ,75 E1 E1’ E2 I0=2000 I1=2300 I2=2550

14 Fiyatta Bir Değişme ve Tüketici Dengesi

15

16 Bu durumu şöyle açıklayabiliriz: A malının fiyatının düşmesi, A malını B malına göre daha cazip hale getireceğinden tüketici A malını daha fazla tüketip B malından daha az tüketmeye başlayacaktır. Buna İKAME ETKİSİ denilmektedir. Diğer taraftan A malının fiyatının düşmesi tüketicinin satın alma gücünü arttıracaktır. Dolayısıyla tüketicinin hem A hem de B malına olan talebi artacaktır. Satın alma gücündeki artışa bağlı olarak her iki maldan daha fazla tüketilmesi GELİR ETKİSİ olarak adlandırılmaktadır.

17 Fiyatta Bir Değişme ve Tüketici Dengesi Dolayısıyla A malının fiyatındaki düşme sonucu A malının talebinin artması İKAME ve GELİR ETKİSİ olmak üzere iki etki nedeniyle gerçekleşmektedir. A malının fiyatındaki düşmenin B malının talebi üzerindeki etkiside iki kısımdan oluşur: 1- İkame etkisi nedeniyle talepte azalma, 2- Gelir etkisi nedeniyle talepte artış Şekilsel olarak gelir ve ikame etkisini açıklayabilmemiz için, A malının fiyatındaki düşme sonucu oluşan yeni bütçe doğrusuna paralel ve başlangıç kayıtsızlık eğrisine teğet olan hipotetik bir bütçe doğrusu çizmemiz gerekmektedir.

18 Fiyatta Bir Değişme ve Tüketici Dengesi

19 Diğer taraftan A malının fiyatının düşmesi sonucu tüketicinin alım gücündeki artışa bağlı olarak A malından tüketim miktarını 3 birimden 4 birime çıkartması, yani A malı tüketimindeki 1 birimlik artış gelir etkisini göstermektedir. Benzer şekilde A malının fiyatındaki düşme sonucu tüketicinin satın alma gücündeki artışa bağlı olarak B malının tüketimindeki 1.25 birimlik artış B malı üzerindeki gelir etkisini göstermektedir. Sonuç olarak A malının fiyatındaki azalma sonucu ikame ve gelir etkisine bağlı olarak tüketici daha yüksek bir fayda düzeyinde dengeye gelmiştir.

20 Gelirde Bir Değişme ve Tüketici Dengesi X tüketicisinin gelirinin 270 TL’den 450 TL’ye çıkması durumunda yeni denge noktası I2 TU= 2550 I3 TU= 2840 I1 TU= E1 E2

21 Kaynaklar ERTEK, Tümay (2009) Temel Ekonomi (Basından Örneklerle), Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul. BESANKO, David, BRAEUTIGAM, Ronald R. (2011) Microeconomics, Fourth Edition, John Wiley and Sons, Inc., US.


"MİKROEKONOMİ YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM BÖRKE TUNALI 03.11.2015 İ.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü Ders 5: Tüketici Teorisi-2." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları