Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Anadolu ve Rumeli Ağızları, Haz. Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖÇALAN ( L. Karahan; AAS )

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Anadolu ve Rumeli Ağızları, Haz. Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖÇALAN ( L. Karahan; AAS )"— Sunum transkripti:

1 Anadolu ve Rumeli Ağızları, Haz. Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖÇALAN ( L. Karahan; AAS )

2 BATI ANADOLU AĞIZLARININ ÖZELLİKLERİ ( GENEL ) A. SES BİLGİSİ YÖNÜNDEN: A. SES BİLGİSİ YÖNÜNDEN: Afyon Dinar bölgesi hariç en çok r ve l, ikinci derecede de y, ğ, n, h ünsüzleri düşer, hemen öncesindeki ünlüde telâfî uzunluğu meydana gelir: t į ki, ōlan, gelilē, sizlē, ōmazsa # ķ > # ġ ve içseste k>g, ķ>ġ ötümlüleşmeleri görülür: ġurduk, esgi, başġa ŋ sesi muhafaza edilmiştir: seniŋ, Deŋizli vb nl > nn asimilâsyonu vardır: anla-> aŋna- vb Bilhassa güneybatıda ķ, k ve t sesleri gırtlak ünsüzüne dönüşür: gi’medi (t), e’mek (t/k), ka’madı(lk), ēke’lik ( erkeklik) vb. ( *) # r,l vb. ünsüzlerinin önünde ünlü türemesi görülür: Irmazan vb Kelime sonunda a # > ı # ve e #> i/ü #daralmaları görülür : ķına > ġını, fazla > fazlı, Ödemiş’te ayrıca o > u daralması da vardır Yanyana iki ünlü (diftong) görülebilir: ķuşların > ġuşlaıŋ (bazen ġuşlāŋ) Eski i’li kelimeler korunmuştur: di-, yi-, it- vb Vurgusuzluk ve ş,c,y gibi ünsüzlerin tesiriyle a > e vb. incelmeler görülür: alacak > alcek, arkadaş > āġıdeş, kestāne > kesdeni vb. ( *) Bu özellik, Çorum İskilip ve Kıbrıs’ta da görülür. Anadolu ve Rumeli Ağızları, Haz. Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖÇALAN

3 BATI ANADOLU AĞIZLARININ ÖZELLİKLERİ ( GENEL ) Anadolu ve Rumeli Ağızları, Haz. Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖÇALAN B. ŞEKİL: B. ŞEKİL: 1) Teklik 1. şahıs eki olarak –n kullanımı: alman (< almam) vb.( * ) 2) Yükleme ve yaklaşma hal eklerinin birbirinin yerine kullanılması: Beni (bana) bi kilo kıyma yap vb. Batı Anadolunun bu tipik özelliği sadece Uşak’ta pek görülmez. 3) Gelecek zaman ekinde incelme, karakteristiktir: alcen (alacağım), alceŋ, alcek vb. 4) Şimdiki zamanla ilgili olarak şu tespitler yapılmıştır: 4.1.) Çoğunlukla –yo şeklindedir: geleyo vb. 4.2.) Eski biçimi hatırlatan ekler vardır: )Kütahya’da –yorı : alıyorın, alıyorıŋ, alıyorı, geleyorır ; alıyorısıŋız, alıyorılā vb ) Aydın’da –yOrU : geliyorı, geliyörü ) Muğla’da fiillerin olumsuz biçimlerinin çekiminde “bileyorımaz, bilmeyedurur” gibi şekiller görülür. Aynı yörede olumsuzluk ekinden önce analoji (örnekseme) sonucu bakımıyon(bakmıyorum), gelimiyo (gelmiyor)” vb. ünlü türemeleri vardır ) Muğla, Denizli, ve Aydın’da gelibatı, Isparta’da gelipbatı, Aydın’da gelibatırı ve gelibakı şekilleri görülebilir ) Denizli’de bar- fiili kullanılır: gelipbarır, gidipbarır vb. ( *E.A.T.’den kalan bu özellik, Batı Karadeniz ve Orta Anadolu ağızlarında da görülür)


"Anadolu ve Rumeli Ağızları, Haz. Yrd. Doç. Dr. Muharrem ÖÇALAN ( L. Karahan; AAS )" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları