Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ERGENLİKTE MUAYENE Prof.Dr.Serap ÇETİNER. Ergenlik çocuk hastada çok önemli bir dönemi temsil eder. Diş hastalıklarının önlenmesi, kesinlikle ergenlik.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ERGENLİKTE MUAYENE Prof.Dr.Serap ÇETİNER. Ergenlik çocuk hastada çok önemli bir dönemi temsil eder. Diş hastalıklarının önlenmesi, kesinlikle ergenlik."— Sunum transkripti:

1 ERGENLİKTE MUAYENE Prof.Dr.Serap ÇETİNER

2 Ergenlik çocuk hastada çok önemli bir dönemi temsil eder. Diş hastalıklarının önlenmesi, kesinlikle ergenlik dönemindeki hastalara bakan diş hekiminin esas ilgi alanlarından biridir.

3 Ergenlik çocuğun evdeki diş bakımı ihtiyacında ebeveyinin rolünün en aza indirilmesi gereken bir dönem olarak belirtilir ve kendi ağız sağlığına ilişkin bakım ve tedavi için ergenin sorumluluğu üzerine durulmalıdır.

4 Değişimin dinamikleri Fiziksel değişiklikler Bireysel değişiklikler Duygusal değişiklikler Sosyal değişiklikler

5 FİZİKSEL DEĞİŞİKLİKLER Bireyin seksüel üreme kapasitesini kazandığı puberte,fiziksel,gelişimin bir dönüm noktasıdır. Geçmişde örf ve adetlerle bu bizim toplumumuzda erkekler için 14 yaş ve kızlar için 12 yaş olarak kabul edilmiştir.

6 Bu dönem kas kütlesinde ve iskeletsel büyüme hızında artışın ve vücut yağının yeniden dağılımının da olduğu bir zamandır. Y aşamın bu dönemi büyüme atılımı ile İlişkilendirilmiştir.

7 Bu büyüme atılımı cinsiyete bağlı olarak iki farklı biçimde gelişir.Kızlarda erkeklere göre daha erken görülür.Erkeklerde ortalama atılım başlangıcı kızlardan 2 yıl sonradır.

8 Erkeklerin uzun bir matürasyon dönemine sahip olmaları genellikle erkeklerin boyunun kızların boyunu geçmesinin nedenlerinden biridir.

9 KRANİOFASİAL DEĞİŞİKLİKLER Ergenlik sırasında ve sonrasında fasial suturlar hala açık ve uygun olduğu için ve mandibular büyüme potansiyel olarak devam edebildiği için yüz ve kafatasında iskeletsel büyümede devam eden değişiklikler olur ayrıca bu değişiklikler dişsel yapıları da etkiler

10 KRANİOFASİAL BÜYÜMEDE CİNSİYET FARKI KIZLAR Pubertal büyüme atılımı yaş Olgun boyutlar 14’te büyüme 16ya kadar devam eder Supraorbital kenarlar yok Frontal sinüsler küçük Burun küçük Zigomatik prominens küçük Mandibular simfizis yuvarlak Mandibular açı yuvarlak ERKEKLER yaş 18’e kadar büyüme İyi gelişmiş geniş belirgin belirgin kenar

11 KRANİOFASİAL BÜYÜMEDE CİNSİYET FARKI KIZLAR ERKEKLER Oksipital kondiller küçük geniş Mastoid proçesler küçük geniş Oksipital protüberans önemsiz belirgin

12 DİŞSEL DEĞİŞİMLER Büyük olasılıkla 13 yaşına kadar süren dört tane 2.molar ve çoğunlukla 17 ve 21 yaşları arasında süren 3.molarlar hariç,tüm daimi dişler genellikle 12 yaş itibariyle sürmüş olurlar.

13 Kök gelişimi ancak 25 yaşında tamamlanan 3.molarlar hariç,16 yaş itibariyle tüm dişlerin kök gelişimlerinin tamamlanmış olacağı düşünülür.

14

15 Yüksek düzeyde soyut düşünme kabiliyeti ergenin komplike ve zor, mesleki,eğitsel güçlüklerle başetmesine olanak sağlar.Somut işlemleri düşünme ve bilgiyi anladıktan sonra hafızada onu saklama yeteneği, ergenlerin bilişsel yeteneklerinin olgunlaşmasının işaretidir.

16 BİLİŞSEL DEĞİŞİKLİKLER Ergenin bilişsel gelişimi devam eder ve orta ile geç ergenlikte son derece sofistike entellektüel işleri yapabilir.

17 Ergenin ulaştığı yeni bilgi ve bunu daha karmaşık yollardan analiz edebilmesi onun sıklıkla isyankar, şikayetçi veya suçlayan biri olarak görülmesine yol açar. Bu yaştaki kişiler sıklıkla olasılıkları saptar ve gerçek karşısında hoşnutsuz hatta kızgın hale gelir.

18 Ergenlerin düşüncelerinin hem içgözleme yönelik hem de analitik olduğu belirtilmişdir.Ayrıca düşünceleri benmerkezcidir. Bu herşeyi kendi üzerine kurmak, bireyi aşırı kendini düşünen biri yapabilir.

19 Giysiler,arabalar,saç şekli,müzik zevki ve belli kişi ve gruplarla özdeşleşme ergenin kendini ne kadar düşündüğünü yansıtır.

20 DUYGUSAL DEĞİŞİKLİKLER Ergenlerdeki çok hızlı ve çarpıcı değişiklikler pek çok duygusal duruma paralellik gösteriyor olabilir.Eğer dış görünümü hakkındaki duyguları olumsuzsa, ergenin kendine güveni ve kişiliğinin istikrarı tehlikeye düşebilir.

21 Çekici olmak yada olmamak Sevilmek yada sevilmemek Güçlü veya zayıf olmak Erkeksi yada kadınsı olmak

22 Ergenleri anlamak için son bir duygu kritiktir.Bu AŞK duygusudur.Ergenler birbirlerine çok sıkı bağlanabilirler ve bu ilişkilerin bazıları uzun dönem sürebilir. Maalesef bu tip ilişkilerin çoğu,taraflardan biri ilgisizleştiği için sonlanmaz

23 Bu terkedilen tarafı gerçek bir depresyona sürükleyebilir.’Gençlik aşkı’ yanlış bir terimdir ve dağılan bir ilişkinin tam olarak ne kadar acı verici olduğunu gizler.

24 SOSYAL DEĞİŞİKLİKLER Ergenlik çocukluktan erişkinliğe sosyal olarak son geçişi temsil eder.Bittiğinde eğer herşey olması gerektiği gibi gittiyse,ortaya çıkan genç erişkin bir eşle aşk ve seksüel ilişki kurar ve sürdürebilir,ebeveynlerden bağımsız olabilir,akranlarıyla çalışabilir ve kendini yönetebilir.

25 Bunlar ürkütücü sosyal mücadelelerdir ve bazı ergenler bunlarla başedemezler.Suç,intihar girişimi veya intihar,alkol ve uyuşturucu kullanımı veya bağımlılığı,evden kaçma,okulu bırakma uygun şekilde sosyalleşemeyen ergen hatalarından sıklıkla sözedilenleridir.

26 Popüler olmak ergenlerin önemli bir isteğidir.Akranları tarafından kabullenilmeyi kafasına takmayan çok az ergen vardır. ergen için akranlar tarafından sosyal olarak kabul edilme ile ilişkili özellikler Arkadaşça olmak Enerjili ve coşkulu olmak Esnek ve bağışlayıcı olmak

27 Gülen,iyi bir mizah duygusuna sahip olmak Sempatik olmak Kendine güvenen ama kibirli olmamak Doğal görünmek Diğerlerinin noksanlarını hoşgörmek Liderlik özelliklerine sahip olma

28 Yaşıtlarından oluşan bir grup ile iyi geçinen bir ergen erişkinlerle de ilişkiler kurar. Akranları tarafından kabul edilmeyi başaramayan erişkinlerle daha çok zorlanabilir ve çeşitli sosyal,duygusal zorluklarla büyür.

29 ERGEN YILLARINDA ÇÜRÜK EPİDEMİYOLOJİSİ VE MEKANİZMASI NHANES I NHANESIII FARK ( ) ( ) Tüm DMFS FPL sınırında yada altında FPL üzerinde ile 18 yaşlarındaki ergenlerde iki anket arasında çürük,eksik,dolgulu daimi dişlerde(DMFT) önemli azalmaya işaret etmektedir. Ulusal sağlık ve beslenme anketi(NHANES) FLP(federal fakirlik düzeyi)

30 Çürüğün azaltılması için ana prensipler En iyi açıklama çeşitli biçimlerde daha yaygın florür uygulanması gibi görünmektedir. Uygun miktarda florür içeren su rezervelerine ilave olarak,küçük çocuklar tarafından yutulan terapötik ürünler(diş macunları,ağız gargaraları ve diğer topikal ve sistemik ajanlar yoluyla fluorüre maruz kalma artmıştır. Fluorür yetersizliği olan toplumlarda artan fluorür alınımı ‘hale etkisi’ olarak adlandırılmıştır.

31 Suların fluoridlenmesi Hiçbir koruyucu diş hekimliği uygulaması tek başına içme suyu rezervlerinde fluorür konsantrasyonunun ayarlanması kadar başarılı ve etkili değildir. Çalışmalar sırasında çürükte%50 ile %70 azalma sağlanmasına ilave olarak, suların fluorürlenmesi çürüğü önlemenin en uygun maliyetli yoludur.

32 İçme suyunda 1.0ppm florür bulunan topluluklarda florozisin estetik bir problem olmadığını belirlemişlerdir.Herhangi bir leke oluşumu görülmemiş. Ayrıca bu topluluklarda fluorür olmayan benzer topluluklardan daha az çürük yaygınlığı vardır.

33 Şiddetli fluorizise örnek (colorado kahverengi lekesi)

34 Suyun florürlenmesi ile sağlanan ilk azalmalar,florürün diğer biçimlerde (diş macunları,ağız gargaraları,sistemik destekleyiciler ve profesyonel olarak uygulanan topikal ajanlar)yaygın kullanılırlığı daha da artmıştır.

35 Buna ilave olarak florür ile üretilmiş yiyecek ve içeceklerin açığa çıkarttığı ‘hale etkisi’ florid yetersizliği olan bölgede yaşayan kişilerin diş sağlığını oldukça iyileştirmiştir. Çürük henüz yok olmamıştır ve daha fazla azaltmaya yönelik girişimler ile azalan dönüşlerin olduğu bir noktaya ulaşabilir.

36 Bununla beraber genç erişkinlikte hastayı çürükten uzak tutma hedefi kesinlikle başarılabilir ama bu ancak diş tedavisi şansı olanlar için mümkündür.

37 GENEL VE ORTODONTİK PROBLEMLER İÇİN MUAYENE VE TEŞHİS VE TEDAVİ PLANLAMASI Yükselen hormonal düzeylerin,isyankarlık ve gelip geçici modaların zamanı olan ergenliğin klasik tanımı diş hekimliğinin ergen ağız sağlığına bakışıyla kuvvetli biçimde zıttır. Birçok profesyonel diş hekimi için ergende akıllarına gelen ilk müdahele sıklıkla ergenlik öncesi geçiş döneminde başlayan ortodontik tedavidir.

38 GENEL ve ORTODONTİK PROBLEMLER İÇİN MUAYENE,TEŞHİS VE TEDAVİ PLANLAMASI Anamnez Muayene -Davranış değerlendirilmesi -Genel değerlendirme * Gelişim durumunun değerlendirilmesi -Baş ve boyun muayenesi -Yüz muayenesi -Ağız içi muayene *Periodontal değerlendirme *ilgili sert ve yumuşak doku problemleri *oklüzal değerlendirme -Radyografik değerlendirme

39 1.Anamnez Ergenin sağlık anamnezi sürekli değişir ve güncel tutulmalıdır.Bir ergenden anamnezde -sigara içme -eğlencede alınan alkol ve uyuşturucular -cinsel yoldan bulaşan hastalıklar -doğum kontrolü ve hamilelik

40 Diş hekimi için hem doğru anamnez alınmasını kolaylaştırmak hem de ciddi problemlerle sürekli baş edebilmek için bazı önlemler alabilir: -Ebeveynleri anamnezi ergenlerle birlikte tamamlamaya ve onların yerine doldurmamaya teşvik etmek -Ergene tedaviye başlamadan önce son bir kontrol yaparak tek başına anamneze katılma şansı vermek -Mevcut ebeveynin onayını almadan asla bir ergeni tedavi etmemek

41 -Şüphe ve endişeleri hem ebeveyne hem de ergene açıklamak -Tedavinin ertelenmesi ve tıbbi,hukuki olarak tutarlı ve anlamlı biçimde ciddi olarak tanımlanmış problemlerin halledilmesi üzerine bir politika oluşturmak -Bir uzmanla vakayı konsülte ederek uygun kaynaklara sahip olmak gerekir.

42 2.Muayene Ergen muayenesinde olası klinik bulguları şu şekilde sınıflandırabiliriz: Ağız dışı bulgular Cilt akne lokal olarak ağrılı olabilir ergen antibiyotik alabilir kalsifikasyon olmuşsa radyografilerde radyoopasite olabilir kozmetik kullanımı derinin değerlendirilmesini karmaşıklaştırabilir lokal alerjik reaksiyonlara neden olabilir

43 Boyun hematom emmeye bağlı oluşabilir(seksüel aktivite) Kulaklar iyileşen veya her iki cinsde skar olan delikler birçok kulak deliği Saçlar boya ve bakım kafa derisinin muayenesini zorlaştırır

44 Ağız içi muayene Mukoza yaygın sigara içme etkisi eritema cinsel yolla geçen hastalık Bukkal mukoza eritema tütün çiğneme hiperkeratozis Dil paslı dil,koku sigara içme,kötü hijyen,tıbbi tedaviden dolayı mantar büyümesi Nefes aseton;alkol aşırı rejim yapmak;alkol kullanma,metabolik hastalıklar Dişeti iltihap hormonal değişimler hamilelik tümörü doğum kontrol hapı kullanımı hamilelik

45 Dişler erozyon bulimia aşınma TME düzensizlikleri,bruksizm aşırı renklenme tütün kullanımı renklenme travma kaynaklı pulpal patoloji

46 a)Davranışın değerlendirilmesi Çoğu insan ergenliğe geçmeden önce en azından bir defa diş hekimine gitmiştir.Ama ergenlikte ilk defa muayene olma olasılığı da vardır. Diş hekimi ergenin davranışlarına dikkat etmeli ve problemlerin çocuk üzerindeki etkisinin farkında olmalıdır ve davranışlarındaki dikkat çekici değişimleri ebeveynlere açıklamalıdır.

47 Davranış tedavisi gerektiren durumlar şunlardır: 1.Cinsel taciz: Diş hekiminin görevi,böyle bir çocukta müdahele ile nedenin ortaya çıkabileceği ümidiyle danışmanlık alınmasını tavsiye etmekle sınırlı olabilir 2.Rampant çürükler: Hızlı ve ilerleyen çürük durumunun,ergende sıklıkla kişilik problemleri ile ilişkili olduğunun farkına varmışlardır.Tipik belirtileri,tedavi sırasında pasif,utangaç,isteksiz ve içine dönüklüktür.Sessizce ağlamak yada tedavi boyunca hiç konuşmamak gibi değişik davranış şekilleri olabilir

48 3.Aşırı endişe: Diş hekimi tarafından kullanılabilecek yollar ilk randevuda non invaziv uygulamaların kullanılması,olumlu davranışların desteklenmesi,olumlu akran etkileşimi ve psikolog desteğidir.Yetersiz tedavi edilmiş veya edilmemiş fobik bir ergen,diş hekimi fobisi olan bir erişkin haline gelebilir.

49 4.Anoreksia nevroza: Yeme bozukluğu olan çocuğun tedavisi zor olabilir.Tecrübeler bu hastaların,çoğunlukla kızların,bir erkeğin otoritesine bağımlılık geliştirmeye eğilimli olduklarını göstermiştir.Randevularda diş hekiminin tam dikkatine ihtiyaç duyarlar ve planlanmış randevunun dışında zamana ihtiyaç duyulabilir.

50 5.Yasak uyuşturucu kullanımı: Reçetesiz ilaçlar aldıktan sonra tedaviye gelen ergen ve erişkinlerde diş hekimleri acayip davranışlar fark etmişlerdir.Önceden alkol yada ilaç alan genç bir hastada tıbbi tedaviye karşı beklenmedik tepkiler ortaya çıkmaktadır.Hafif zihinsel bulanıklıklar,sözlü ifadelerde sapmalar ve kişilikte aşırı değişiklikler görülmüş

51 İyi bir iletişimci gençlerle ilişkisini geliştirecek şekilde ergenin özelliklerini farkındadır.Bu özellikler : 1.akranlar önemlidir 2.moda ve denemeler ergenliğin bir parçasıdır. 3.gençler bağımsız olmaya,kendilerine bir kimlik aramaya ve meslekle ilgili kararlar vermeye,cinsel deneyimler yaşamaya çalışırlar. 4.ergen-erişkin etkileşiminin temel prensibi iyi bir ilişkidir.

52 b)Genel değerlendirme *.Gelişim durumunun değerlendirilmesi: -Boy ve ağırlık ölçümleri -El bilek radyografileri -Sekonder seksüel özellikler c)Baş boyun muayenesi d)Yüz muayenesi

53 Hastanın birden fazla sefolometrik filmi varsa,baş filmleri zamanla oluşan büyüme miktarı ve yönü hakkında bilgi sağlamak için birbirleri üzerinde çakıştırılabilir.

54 e)Ağız içi muayene Ergenin oral kavitesinin geniş olması iyi bir gözlemlemeye izin verir.Olumsuz yönü ise erken çocuklukta olduğundan daha çok değerlendirilecek diş,gingiva ve periodontal doku sorunları ve tahmin edilemeyen büyüme değişiklikleri olmasıdır. Diş hekimi muayene süresince bir el aynası kullanarak uygulamaları ve normal bulguları açıklayarak ergenin muayeneyi takip etmesini tercih edebilir.

55 e)Ağız içi muayene Ergende ağız içi muayene 3 kısımdan incelenir: 1-Periodontal değerlendirme 2-İlgili sert ve yumuşak doku problemleri 3-Oklüzal değerlendirme

56 Gençler arasında yaygın olan dil piercingine örnek( ağız içi muayenede önemli) Tütün çiğneme sonucu oluşan beyaz lezyon görüntüsü

57 f)Radyografik değerlendirme Ergenin radyografik muayenesi çocuğun dişlenme dönemine göre,geçiş dönemi filmlerinden alınan çeşitli filmlerle değerlendirilmesinde kullanılır.

58 Ergenlikte son bir sorun 3.molar gelişimidir.Bu dişlerin gelişmesi periapikal radyografiler veya 3.molar panoramik radyografisi kullanılarak değerlendirilebilir.

59


"ERGENLİKTE MUAYENE Prof.Dr.Serap ÇETİNER. Ergenlik çocuk hastada çok önemli bir dönemi temsil eder. Diş hastalıklarının önlenmesi, kesinlikle ergenlik." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları