Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA DÜZENİ. ANAYASA NEDİR? Bir memleketin devlet çatısını kuran ve siyasi nizamının ana kaidelerini gösteren kanundur. Türkiye’de.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA DÜZENİ. ANAYASA NEDİR? Bir memleketin devlet çatısını kuran ve siyasi nizamının ana kaidelerini gösteren kanundur. Türkiye’de."— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA DÜZENİ

2 ANAYASA NEDİR? Bir memleketin devlet çatısını kuran ve siyasi nizamının ana kaidelerini gösteren kanundur. Türkiye’de resmi adları “kanunu esasi”, “taşkilat-ı esasiye kanunu” idi. Başlıca kaynağını anayasa kaidelerinde bulan hukuk şubesine de esas teşkilat hukuku – anayasa hukuku denilmektedir.

3 ANAYASANIN İKİ FARKLI MANASI Maddi bakımdan anayasa: Devletin ve hükümetin şeklini, devletin organlarını ve bu organların yetkilerini, kuruluş tarzlarını, birbirleri karşısındaki hak ve yetkilerini, devlet iktidarı karşısında vatandaşların ana hak ve hürriyetlerini ilgilendiren hukuk kaide ve kurumlarıdır. Maddi bakımdan anayasa: Devletin ve hükümetin şeklini, devletin organlarını ve bu organların yetkilerini, kuruluş tarzlarını, birbirleri karşısındaki hak ve yetkilerini, devlet iktidarı karşısında vatandaşların ana hak ve hürriyetlerini ilgilendiren hukuk kaide ve kurumlarıdır. Şeklî bakımdan anayasa: Anayasaların hazırlanma, düzenlenme ve değiştirilme şekilleri ile diğer kanunlar karşısındaki durumunu ifade eder. Şeklî bakımdan anayasa: Anayasaların hazırlanma, düzenlenme ve değiştirilme şekilleri ile diğer kanunlar karşısındaki durumunu ifade eder.

4 ŞEKLÎ MANADA ANAYASA ŞEKLÎ MANADA ANAYASA Dini Anayasalar Dini Anayasalar Örfi Anayasalar Örfi Anayasalar Yazılı Anayasalar (1982 Anayasası) Yazılı Anayasalar (1982 Anayasası)

5 YAZILI ANAYASALAR YAZILI ANAYASALAR Meydana getiriliş tarzlarına göre yazılı anayasalar: Meydana getiriliş tarzlarına göre yazılı anayasalar:  Monarşik Anayasalar  Misak şeklinde  Ferman şeklinde (1876 Kanun-ı Esasi)  Demokratik Anayasalar  Kurucu meclis tarafından  Parlamento tarafından  Referandumla (1982 Anayasası) Yapılarına göre yazılı anayasalar: Yapılarına göre yazılı anayasalar:  Yumuşak anayasalar  Sert Anayasalar (1982 Anayasası) Uzunluklarına göre yazılı anayasalar: 1982 Anayasası uzun bir anayasadır. Uzunluklarına göre yazılı anayasalar: 1982 Anayasası uzun bir anayasadır.

6 MADDİ MANADA ANAYASA MADDİ MANADA ANAYASA Devletin Şekli Devletin Şekli Hükümetin Şekli Hükümetin Şekli Devletin Siyasi Teşkilatı Devletin Siyasi Teşkilatı Temel Hak ve Ödevler Temel Hak ve Ödevler Anayasayla İlgili Hükümler Anayasayla İlgili Hükümler

7 DEVLETİN ŞEKLİ Egemenliğin Kaynağı ve Kullananı Bakımından Egemenliğin Kaynağı ve Kullananı Bakımından  Monarşi  Mutlak Monarşi  Meşruti Monarşi  Cumhuriyet (m.1)  Aristokratik Cumhuriyet  Oligarşik Cumhuriyet  Demokratik Cumhuriyet (m.2) Teşkilatlanma Bakımından Teşkilatlanma Bakımından  Üniter Devlet (m.3)  Federal Devlet

8 TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN NİTELİKLERİ TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN NİTELİKLERİ İnsan haklarına saygılı İnsan haklarına saygılı Atatürk milliyetçiliğine bağlı Atatürk milliyetçiliğine bağlı Demokratik devlet Demokratik devlet Laik devlet Laik devlet Sosyal devlet Sosyal devlet Hukuk devleti Hukuk devleti Toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde olma Toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde olma Başlangıçta belirtilen ilkelere dayanma Başlangıçta belirtilen ilkelere dayanma

9 HÜKÜMET ŞEKİLLERİ HÜKÜMET ŞEKİLLERİ Otokratik Hükümetler Otokratik Hükümetler  Mutlak Hükümdarlıklar  Diktatörlükler Halk Hükümeti Halk Hükümeti  Doğrudan Demokrasi  Yarı Doğrudan Demokrasi  Temsili Demokrasi (m.6)

10 DEVLETİN SİYASİ TEŞKİLATI Yasama Yetkisi (m. 7 - Türkiye Büyük Millet Meclisi) Yasama Yetkisi (m. 7 - Türkiye Büyük Millet Meclisi) Yürütme Yetkisi (m. 8 - Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu) Yürütme Yetkisi (m. 8 - Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu) Yargı Yetkisi (m. 9 - Bağımsız Mahkemeler) Yargı Yetkisi (m. 9 - Bağımsız Mahkemeler)

11 YASAMA YETKİSİ Kanun yapmak Kanun yapmak Soru, genel görüşme, meclis araştırması, meclis soruşturması ve gensoru ile hükümeti denetlemek Soru, genel görüşme, meclis araştırması, meclis soruşturması ve gensoru ile hükümeti denetlemek Bakanlar kuruluna, yetki kanunu ile KHK çıkarma yetkisi vermek Bakanlar kuruluna, yetki kanunu ile KHK çıkarma yetkisi vermek Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek Para basılmasına karar vermek Para basılmasına karar vermek Savaş ilanına karar vermek Savaş ilanına karar vermek Milletlerarası antlaşmaların onaylanmalarını uygun bulmak Milletlerarası antlaşmaların onaylanmalarını uygun bulmak Genel af ve özel af ilanına karar vermek Genel af ve özel af ilanına karar vermek

12 YÜRÜTME YETKİSİ Dar Anlamda Yürütme (Temsili Demokraside Hükümetin Teşkili) Dar Anlamda Yürütme (Temsili Demokraside Hükümetin Teşkili)  Meclis Hükümeti  Parlamenter Sistem  Devlet Başkanı (Monarşilerde Kral, Cumhuriyetlerde Cumhurbaşkanı)  Bakanlar Kurulu (Başbakan ve Bakanlar)  Başkanlık Sistemi  Başkan  Yarı Başkanlık Sistemi Geniş Anlamda Yürütme (Hükümet ve İdare) Geniş Anlamda Yürütme (Hükümet ve İdare)

13 CUMHURBAŞKANININ YASAMAYA DAİR YETKİLERİ CUMHURBAŞKANININ YASAMAYA DAİR YETKİLERİ Yasama yılının ilk günü tbmm’de açılış konuşması yapmak Yasama yılının ilk günü tbmm’de açılış konuşması yapmak TBMM’yi toplantıya çağırmak TBMM’yi toplantıya çağırmak Kanunları yayımlamak veya tekrar görüşülmesi için tbmm’ye geri göndermek Kanunları yayımlamak veya tekrar görüşülmesi için tbmm’ye geri göndermek Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları halk oyuna sunmak Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları halk oyuna sunmak Anayasa mahkemesine iptal davası açmak Anayasa mahkemesine iptal davası açmak TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek

14 CUMHURBAŞKANININ YÜRÜTMEYE DAİR YETKİLERİ Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek Başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek Başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek Gerekli gördüğü hallerde bakanlar kuruluna başkanlık etmek veya bakanlar kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak Gerekli gördüğü hallerde bakanlar kuruluna başkanlık etmek veya bakanlar kurulunu başkanlığı altında toplantıya çağırmak Yabancı devletlere temsilci göndermek veya gelenleri kabul etmek Yabancı devletlere temsilci göndermek veya gelenleri kabul etmek Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak TSK başkomutanlığını temsil etmek ve kullanılmasına karar vermek TSK başkomutanlığını temsil etmek ve kullanılmasına karar vermek Genelkurmay başkanını atamak Genelkurmay başkanını atamak MGK’yı toplantıya çağırmak ve başkanlık etmek MGK’yı toplantıya çağırmak ve başkanlık etmek Başkanlığında toplanan bakanlar kurulu kararıyla sıkıyönetim veya ohal ilan etmek veya khk çıkarmak Başkanlığında toplanan bakanlar kurulu kararıyla sıkıyönetim veya ohal ilan etmek veya khk çıkarmak Kararname imzalamak Kararname imzalamak Af çıkarmak Af çıkarmak Devlet denetleme kurulunun başkanı ve üyelerini atamak ve inceleme yaptırmak Devlet denetleme kurulunun başkanı ve üyelerini atamak ve inceleme yaptırmak YÖK üyelerini seçmek YÖK üyelerini seçmek Rektörleri seçmek Rektörleri seçmek

15 CUMHURBAŞKANININ YARGIYA DAİR YETKİLERİ Anayasa mahkemesi üyelerini seçmek Anayasa mahkemesi üyelerini seçmek Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek Yargıtay cumhuriyet başsavcısı ve yargıtay cumhuriyet başsavcı vekilini seçmek Yargıtay cumhuriyet başsavcısı ve yargıtay cumhuriyet başsavcı vekilini seçmek Askeri yargıtay üyelerini seçmek Askeri yargıtay üyelerini seçmek Askeri yüksek idare mahkemesi üyelerini seçmek Askeri yüksek idare mahkemesi üyelerini seçmek HSYK üyelerini seçmek HSYK üyelerini seçmek

16 BAKANLAR KURULUNUN GÖREVLERİ BAKANLAR KURULUNUN GÖREVLERİ Ülkenin genel siyasetini yürütmek Ülkenin genel siyasetini yürütmek KHK çıkarmak KHK çıkarmak Tüzük çıkarmak Tüzük çıkarmak Kanun tasarısı hazırlamak Kanun tasarısı hazırlamak Bütçe ve kesin hesap kanunu tasarılarını hazırlamak Bütçe ve kesin hesap kanunu tasarılarını hazırlamak OHAL ve sıkıyönetim ilanı OHAL ve sıkıyönetim ilanı Milli güvenliği sağlamak Milli güvenliği sağlamak Silahlı kuvvetleri yurt savunmasına hazırlamak Silahlı kuvvetleri yurt savunmasına hazırlamak Genelkurmay başkanını seçmek Genelkurmay başkanını seçmek

17 BAŞBAKANIN GÖREVLERİ BAŞBAKANIN GÖREVLERİ Bakanları seçmek ve görevden alınmalarını önermek Bakanları seçmek ve görevden alınmalarını önermek Bakanlar kuruluna başkanlık etmek Bakanlar kuruluna başkanlık etmek Bakanlıklar arasında işbirliğini sağlamak Bakanlıklar arasında işbirliğini sağlamak Bakanların görevlerini yerine getirmesini gözetmek Bakanların görevlerini yerine getirmesini gözetmek Hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetmek Hükümetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetmek MGK’ya katılmak MGK’ya katılmak Yönetmelik çıkarmak Yönetmelik çıkarmak

18 BAKANLARIN GÖREVLERİ BAKANLARIN GÖREVLERİ Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek Devlet tüzel kişiliğini temsil etmek Hiyerarşi Hiyerarşi Yönetmelik çıkarmak Yönetmelik çıkarmak Harcama Harcama İdari vesayet İdari vesayet

19 GENİŞ ANLAMDA YÜRÜTME (HÜKÜMET VE İDARE) Merkezi İdare Merkezi İdare  Başkent Teşkilatı  Taşra Teşkilatı Yerinden Yönetim Kuruluşları Yerinden Yönetim Kuruluşları  Yer Yönünden Yerinden Yönetim Kuruluşları  Hizmet Yönünden Yerinden Yönetim Kuruluşları

20 YARGI YETKİSİ YARGI YETKİSİ Anayasa Yargısı: Anayasa Mahkemesi Anayasa Yargısı: Anayasa Mahkemesi Adli yargı: Yargıtay, İstinaf mahkemesi, Hukuk mahkemesi, Ceza mahkemesi Adli yargı: Yargıtay, İstinaf mahkemesi, Hukuk mahkemesi, Ceza mahkemesi İdari yargı: Danıştay, Bölge idare mahkemesi, İdare mahkemesi, Vergi mahkemesi İdari yargı: Danıştay, Bölge idare mahkemesi, İdare mahkemesi, Vergi mahkemesi Askeri ceza yargısı: Askeri yargıtay, Disiplin mahkemesi, Askeri mahkeme Askeri ceza yargısı: Askeri yargıtay, Disiplin mahkemesi, Askeri mahkeme Askeri idari yargı: Askeri yüksek idare mahkemesi Askeri idari yargı: Askeri yüksek idare mahkemesi Uyuşmazlık mahkemesi: Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir. Uyuşmazlık mahkemesi: Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

21 ANAYASA MAHKEMESİNİN GÖREVLERİ Bireysel başvuruları incelemek Bireysel başvuruları incelemek Kanun, KHK ve TBMM içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetlemek Kanun, KHK ve TBMM içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetlemek Cumhurbaşkanı, başbakan, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri gibi bazı kişileri yüce divan sıfatıyla yargılamak Cumhurbaşkanı, başbakan, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri gibi bazı kişileri yüce divan sıfatıyla yargılamak Siyasi partilerin kapatılmasına karar vermek Siyasi partilerin kapatılmasına karar vermek Siyasi partilerin mali denetimini yapmak Siyasi partilerin mali denetimini yapmak Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarını denetlemek Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarını denetlemek Milletvekilliğinin düşmesi kararını denetlemek Milletvekilliğinin düşmesi kararını denetlemek Uyuşmazlık mahkemesine başkan seçmek Uyuşmazlık mahkemesine başkan seçmek

22 İNSAN HAKLARI İNSAN HAKLARI

23 İNSAN HAKLARI NEDİR? İnsanın başkaca özelliğe sahip olması gerekmeksizin salt insan olmasından ötürü, onurlu bir hayat sürmek için sahip olduğu haklardır.

24 İNSAN HAKLARININ ÖZELLİKLERİ Doğuştan kazanılma Doğuştan kazanılma Mutlak olma Mutlak olma Üstün olma Üstün olma Evrensel olma Evrensel olma Vazgeçilmezlik Vazgeçilmezlik Devredilmezlik Devredilmezlik Devlete karşı ileri sürülebilme Devlete karşı ileri sürülebilme

25 İNSAN HAKLARININ FELSEFİ TEMELLERİ Din Din Doğal Hukuk Doğal Hukuk Vicdan Özgürlüğü Vicdan Özgürlüğü İnsan Doğası İnsan Doğası İnsan Onuru İnsan Onuru

26 İNSAN HAKLARININ TARİHİ GELİŞİMİ İngiltere’de yaşanan gelişmeler İngiltere’de yaşanan gelişmeler ABD’de yaşanan gelişmeler ABD’de yaşanan gelişmeler Fransa’da yaşanan gelişmeler Fransa’da yaşanan gelişmeler Türkiye’de yaşanan gelişmeler Türkiye’de yaşanan gelişmeler Dünyada yaşanan gelişmeler Dünyada yaşanan gelişmeler Avrupa’da yaşanan gelişmeler Avrupa’da yaşanan gelişmeler

27 İNSAN HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI Tarihi Gelişim Sürecine Göre Tarihi Gelişim Sürecine Göre  Birinci Kuşak Haklar  İkinci Kuşak Haklar  Üçüncü Kuşak Haklar Konularına Göre Konularına Göre  Kişisel Haklar  Siyasal Haklar  Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar

28 KİŞİSEL HAKLAR +Yaşama hakkı +Düzeltme ve cevap hakkı +Yaşama hakkı +Düzeltme ve cevap hakkı +İşkence yasağı +Dernek kurma hürriyeti +İşkence yasağı +Dernek kurma hürriyeti +Zorla çalıştırma ve angarya yasağı +Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı +Zorla çalıştırma ve angarya yasağı +Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı +Kişi hürriyeti ve güvenliği +Mülkiyet hakkı +Kişi hürriyeti ve güvenliği +Mülkiyet hakkı +Özel hayatın gizliliği +Hak arama hürriyeti +Özel hayatın gizliliği +Hak arama hürriyeti +Konut dokunulmazlığı +Kanuni hakim güvencesi +Konut dokunulmazlığı +Kanuni hakim güvencesi +Haberleşme hürriyeti +Suç ve cezalarla ilgili haklar +Haberleşme hürriyeti +Suç ve cezalarla ilgili haklar +Yerleşme ve seyahat hürriyeti +ispat hakkı +Yerleşme ve seyahat hürriyeti +ispat hakkı +Din ve vicdan hürriyeti +Din ve vicdan hürriyeti +Düşünce ve kanaat hürriyeti +Düşünce ve kanaat hürriyeti +Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti +Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti

29 SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER Vatandaşlık hakkı Vatandaşlık hakkı Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı Siyasi faaliyette bulunma hakkı Siyasi faaliyette bulunma hakkı Kamu hizmetlerine girme hakkı Kamu hizmetlerine girme hakkı Askerlik ödevi Askerlik ödevi Vergi ödevi Vergi ödevi Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı

30 SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER Ailenin korunması ve çocuk hakları Ailenin korunması ve çocuk hakları Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi Çalışma hakkı ve ödevi Çalışma hakkı ve ödevi Çalışma şartları ve dinlenme hakkı Çalışma şartları ve dinlenme hakkı Sendika kurma hakkı Sendika kurma hakkı Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı Grev hakkı ve lokavt Grev hakkı ve lokavt Adil ücret hakkı Adil ücret hakkı Sosyal güvenlik hakkı Sosyal güvenlik hakkı

31 TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI Olağan Dönemlerde Olağan Dönemlerde  Kanunla sınırlama  Sebebe dayalı sınırlama  Anayasanın sözüne, ruhuna; demokratik toplum düzeninin ve laik cumhuriyetin gereklerine uygunluk  Temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunmama  Ölçülülük ilkesine uygunluk Olağanüstü Dönemlerde Olağanüstü Dönemlerde  Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya OHAL’den birinin mevcudiyeti  Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere uygunluk  Ölçülülük ilkesine uygunluk  Çekirdek alana dokunma yasağı

32 TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KORUNMASI Siyasi ve İdari Koruma Mekanizmaları Siyasi ve İdari Koruma Mekanizmaları  TBMM dilekçe ve insan haklarını inceleme komisyonları  İnsan hakları kurumu  İnsan hakları il ve ilçe kurulları  Bağımsız idari otoriteler  Kamu denetçiliği (ombudsman) Adli Koruma Mekanizmaları: Bireysel Başvuru Adli Koruma Mekanizmaları: Bireysel Başvuru

33 BİREYSEL BAŞVURU Kim? Güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenen herkes Kim? Güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenen herkes Neden? Önemli bir zarara uğrama Neden? Önemli bir zarara uğrama Ne? Hem Anayasa hem AİHS’te yer alan bir hakkın kamu gücü tarafından ihlali Ne? Hem Anayasa hem AİHS’te yer alan bir hakkın kamu gücü tarafından ihlali Nerede? Anayasa Mahkemesine TR’de, AİHM’e üye devlette Nerede? Anayasa Mahkemesine TR’de, AİHM’e üye devlette Nasıl? Olağan kanun yollarını tüketme, açıkça dayanaktan yoksun olmayan, anayasal öneme sahip, başvuru hakkını kötüye kullanmama Nasıl? Olağan kanun yollarını tüketme, açıkça dayanaktan yoksun olmayan, anayasal öneme sahip, başvuru hakkını kötüye kullanmama Ne zaman? Anayasa Mahkemesine 30 gün, AİHM’e 6 ay Ne zaman? Anayasa Mahkemesine 30 gün, AİHM’e 6 ay

34 BİREYSEL BAŞVURUNUN KABULÜ BİREYSEL BAŞVURUNUN KABULÜ Tazminata hükmetme Tazminata hükmetme Yeniden yargılamaya hükmetme Yeniden yargılamaya hükmetme Yapılması gerekenlere hükmetme Yapılması gerekenlere hükmetme


"TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA DÜZENİ. ANAYASA NEDİR? Bir memleketin devlet çatısını kuran ve siyasi nizamının ana kaidelerini gösteren kanundur. Türkiye’de." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları