Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 BİLGİ YÖNETİMİNE GİRİŞ. 2 Eflatun ve Aristo’dan bu yana pek çok filozofun üzerine kuramlar oluşturduğu, tarih kadar eski bir konu; “bilgi” ne oldu da.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 BİLGİ YÖNETİMİNE GİRİŞ. 2 Eflatun ve Aristo’dan bu yana pek çok filozofun üzerine kuramlar oluşturduğu, tarih kadar eski bir konu; “bilgi” ne oldu da."— Sunum transkripti:

1 1 BİLGİ YÖNETİMİNE GİRİŞ

2 2 Eflatun ve Aristo’dan bu yana pek çok filozofun üzerine kuramlar oluşturduğu, tarih kadar eski bir konu; “bilgi” ne oldu da şimdilerde bu kadar fazla anılır oldu? Bilginin öneminin anlaşılmasındaki etkenler neydi ve bilginin bireyleri, kurumları ve toplumları etkileme becerisi nereden ve nasıl bir süreçten geçerek ortaya çıktı?

3 3 Yirmi birinci yüzyıl bilgi çağı olup, bu çağda etkin olarak olabilecek toplumlar ancak bilgi üreten, bilgiyi yayan, paylaşan ve kullanan toplumlardır.

4 4 Değeri eski çağlardan beri bilinen bilginin, giderek kritik bir kaynak özelliklede üretim faktörü haline dönüşmesi ile sonuçlanan bu evrimin önemi, bireylerin, kurumların ve toplumların yaşama biçimlerini etkilemiş olmasına dayanmaktadır. Biraz daha detay anlamda bu önem, bilginin kullanım alanı ve içeriğinin işlevsel bir yapıya dönüşmesi- ki bu dönüşüm tarihin hiçbir döneminde bu denli olmamıştır- sebebiyle artmıştır.

5 5 Şüphesiz ki bilgi artık güçtür: Bilgi güçtür, çünkü en değerli ve en kritik üretim faktörü haline dönüşmüştür. Bilgi güçtür, çünkü büyük fabrikalardan, şişkin banka hesaplarından daha değerli ve daha güçlüdür. Bilginin kendisinin, kullanım alanının ve işlevselliğinin öneminin anlaşılması, yeni yaklaşımların doğmasında etkili olmuştur. Bunlardan ilki Öğrenen Organizasyon, Strateji Odağı, Kurumsal Zeka gibi yönetim alanındaki yeni yaklaşımlar, ikincisi ise enformasyon teknolojilerinin gelişmesiyle Yönetim Bilişim Sistemleri, Karar Destek sistemleri, Uzman Sistemler gibi bilişim alanındaki yaklaşımlardır.

6 6 Bu kavramlar ortaya atılmadan önce de iyi yöneticiler çalışanlarının deneyimlerine ve becerilerine yani bilgiye değer veriyorlardı. Bu kavramlar çeşitli disiplinler açısından yeni bakış açıları getirseler de pek çoğu sözlerini tutma konusunda başarılı olamamışlardır. Bu girişimlerin neticesi, işletmeleri daha temel, daha genel ve performans, verimlilik ve yenilik açısından yaşamsal öneme sahip bir şeylerin arayışına yöneltmiştir. Sonuç olarak yaşanan deneyimler, bir kurumun nasıl çalıştığının temelini, kurumun ve o kurumda çalışanlarının bildikleri olduğunu göstermiştir. Bu derste amacımız kurumlar için yaşamsal öneme sahip olan bilgileri yönetmektir.

7 7 Bilgi Yönetimi Bilgi yönetimi, günümüzde kurumların rekabet üstünlüğünü sağlayabilmeleri ve yaşamlarını sürdürmeleri için en önemli unsurlardan biridir. Kurumlarda doğru bilginin doğru yerde doğru kişide doğru zamanda bulunabilmesini sağlayacak olan sistemleri geliştirmek son yıllarda yönetim bilimi araştırmalarının önemli konularından biridir.

8 8 Bilgiyi yönetmek derken, Bilginin değer yaratacak şekilde üretim faktörü olarak kullanılmasını, Kurum çalışanlarının beyinleri içerisindekileri, enformasyon teknolojilerini kullanarak ekip ruhu anlayışıyla yönetmeyi kastediyoruz.

9 9 Bilgi yönetimi en yalın şekilde, bilgiyi oluşturmak, elde tutmak, paylaşmak ve geliştirmek için kullanılacak yöntemlerdir. Bilgi yönetiminde bilginin oluşturulması, saklanması ve kullanılmasının yanı sıra organizasyonların amaçlarını karşılamaya da dikkatleri çekmiştir.

10 10 Açıklamalar dikkate alındığında bilgi yönetimini rekabet üstünlüğü sağlayabilmek ve entellektüel sermayeyi en üst seviyede kullanabilmek amacıyla kurumlarda doğru bilginin doğru yerde, doğru kişide, doğru zamanda, bulunabilmesini sağlayacak olan sistemlerin geliştirilmesi olarak tanımlamak yanlış olmaz.

11 11 Bilgi Yönetimi ve Kültürü Sayesinde bir Örgüt Rekabet üstünlüğü elde eder. Ortaya çıkan örgüt sorunlarını daha hızlı çözerek üretimi arttırır. Bir yandan yeni ürünler ve hizmetler üretirken, diğer yandan var olan ürünleri geliştirir. Daha yüksek düzeyde bir öğrenme ve yenileşme gerçekleşir.

12 12 Temel kavramlar  Veri (Data),  Enformasyon (Information),  Bilgi (Knowledge),  Kurumsal Bilgi,  Yönetim,  Kurumsal Bilgi Yönetimi.

13 13 Veri Veri, işlenmemiş ham bilgi de denilen veri “data“ karşılığı olarak kullanılan ve “datum” sözcüğünün çoğulu olan bir kavramdır. Veri kavramı, çeşitli durumların, gözlemlerin veya oluşumların her türlü gösterimidir. Bu gösterimler sayısal veya alfa nümerik karakterler ya da semboller olabileceği gibi çeşitli biçimlerdeki grafik çizimler ve diğer tüm grafik gösterimler şeklinde de olabilir. Bilginin ham maddesi olan veri, miktarları, eylemleri, olguları vs., temsil eden, sembollerden oluşan bir grup olarak ta tanımlanır. Veriler yıllar geçse de her zaman aynıdır, içeriği ve önemi değişmez.

14 14 ŞehirlerYıllarÜretim miktarısatış Tokat Ankara Sivas

15 15

16 16 Enformasyon Düzenlenmiş/işlenmiş veri olarak da tanımlanabilir. Günümüzde bilgi teknolojileri tarafından gerçekleştirilen ve verilerin işlenmesideki * amaç, belirli bir amaç için bir araya getirilmeleridir. Bir anlamda enformasyon karar verebilmemiz için yeterli değildir ancak konu hakkında sentez yapabilmemizde (bilgi altyapımızı oluşturmamızda) etkendir. Bu yüzdendir ki bilgiye ulaşmak için gerekli olan enformasyona sahip olmalıyız.

17 17

18 18 Peter Drucker’ in tanımına göre; “Enformasyon, uyumluluğu ve amacı olan veridir”. Enformasyon veriden çok daha anlamlı ve derin bir içeriğe sahiptir.

19 19 Bireylerin almış oldukları eğitim veya kurumsal (hizmetiçi) eğitimler enformasyona sahip olmak içindir. Diğer bir deyişle, bireylerin ve kurumların enformasyona sahip olmak istemelerindeki temel düşünce; ana hedef olan ve rekabet ortamlarında ihtiyaç duydukları bilgiye ulaşabilmek için gerekli altyapıyı sağlamaktır. Örneğin bir hukukçuyu düşünelim: Bir avukatın eğitimi boyunca edindiği her türlü malumat (kanunlar, anayasalar, kurallar vb.) enformasyondur ve bu enformasyonu alan kişi mahkemede bilgisini kullanarak müvekkilini savunur.

20 20 Bilgi İşlenmiş, derlenmiş, organize edilmiş, yorumlanmış ve karar alabilmede kullanılabilmek için bir işlem sürecinden geçirilerek anlamlı ve değerli hale dönüştürülmüş kararları ve davranışları etkileyen değerdir. Enformasyon ve bilgi kavramları çoğu kez birbirlerinin yerine kullanılmaktadır. Esas itibariyle bu kavramlar, içerikleri ve işlevleri bakımında birbirlerinden oldukça farklıdır ve bilgi hiyerarşisi içerisindeki ilişkileri şöyle gösterilebilir:

21 21 Peter Drucker bilgiyi şöyle tanımlamaktadır. Bireylerin eylemlerinin temelini oluşturur. Bir örgüt ya da bireyi daha etkili ve farklı bir eylem için yeterli hale getirir. Enformasyonu bir kişi ya da nesneye aktaran şeydir.

22 22 Bilgi Enformasyon Veri Toplama Gruplama Özetleme Analiz etme Sentezleme Karar verme Değer Bilgi Enformasyon Veri

23 23 Bir konu hakkında analiz yapabilmek için veriye, sentez yapabilmek için enformasyona ve doğru karar verebilmek için bilgiye ihtiyaç duyarız. Veriler bilişim teknolojileri tarafından işlenerek enformasyona, enformasyon bireyler ve kurumlar tarafından işlenerek bilgiye dönüştürülür Veri, işlenmemiş ham bilgi de denilen veri “data“ karşılığı olarak kullanılan bir kavramdır. Veri kavramı, çeşitli durumların, gözlemlerin veya oluşumların her türlü gösterimidir. Bu gösterimler sayısal veya alfa nümerik karakterler ya da semboller olabileceği gibi çeşitli biçimlerdeki grafik çizimler ve diğer tüm grafik gösterimler şeklinde de olabilir.

24 24 Bazı örnekler vermek gerekirse, elbisenizin rengi bir bilgi değil, bir veridir, içinde bulunulan toplumda hangi renk elbiselerin tercih edildiği bir enformasyondur (haber/malumat), elbiseyi renklendirebilmek bir bilgidir.

25 25

26 26 Veri ve Enformasyon Arasındaki Fark Enformasyonun verilerden en önemli farkı daha anlamlı olmasıdır. Yani enformasyonun belli bir anlamı vardır. Yalnızca alıcının biçimlendirmesi değil aynı zamanda kendisinin de bir biçimi vardır. Belli bir amaca göre organize edilmiştir. Verilere belli bir anlam katıldığında enformasyona dönüşür

27 27 Enformasyon ve Bilgi Arasındaki Fark Bilgi, enformasyonun yorum, analiz ve bağlam ile zenginleştirilmiş halidir.

28 28

29 29 Kurumsal Bilgi Kurumsal bilgi, kurum içinde üretilen veya kuruma dışarıdan gelen, o kurumla ilgili kayıtlı ya da kayıtsız her türlü bilgiyi ifade etmektedir. Kurumun etkinliği, denetimi, yönetimi, geliştirilmesi vb. ile ilgili olarak üretilen, alınan, kullanılan ve bu nedenlerle özel bir nitelik kazanan her türlü malumat, fikir ve olgulardır. Bilgi kurumlarda sadece belge ve yayınlara yansımakla kalmaz aynı zamanda kurumsal düzen, kurallar, deneyimler ve uygulamaları ifade eder.

30 30 Yönetim Yönetim, işletmelerin amaçlarına ulaşabilmeleri için insan ve fiziksel kaynaklarının planlanması, örgütlenmesi, motivasyonu (yöneltme), koordinasyonu (eşgüdüm) ve kontrolü fonksiyonlarının yerine getirilmesidir. Yönetim konusunda farklı yaklaşımlar olsa da tanımlar incelendiğinde başlıca üç nokta üzerinde durulduğu görülmektedir: Ortak bir amaç, İnsan topluluğu, İşbirliği. Yönetim her türlü grup için söz konusudur, kurumsal anlamda başlıca 3 seviye yönetim vardır: Alt kademe yöneticileri (Operasyonel / Program Yönetimi ), Orta kademe yöneticiler (Fonksiyonel / Taktiksel Yönetim ), Tepe yöneticileri (Stratejik Yönetim)

31 31 Kurumsal Bilgi Yönetimi Kurumsal Bilgi Yönetimi, kurumun bilgi kaynaklarının düzenlenmesi, etkin kullanımı ve yönetimi, kayıtlı bilginin üretimi, dağıtımı, organize edilmesi, depolanması, erişim ve kullanılmasını ifade etmektedir. Kısaca kurumsal bilgi yönetimi, kurum bilgisinin üretimi, depolanması, düzenlenmesi, erişimi ve dağıtımını kapsar.

32 32 Kurumsal bilgi yönetimi spesifik bilgi içeren kaynakların sistematik yönetiminin geliştirilmesi olarak da ifade edilebilir. Kurumsal bilgi yönetiminde amaç, kurumsal bilginin depolanması, erişilmesi, yayılması, alıkonulması ve korunmasıdır. Kurumsal bilgi yönetimi bilgi işçileri olarak tanımlanan kişilerin ürettikleri kişisel bilgilerin, bilgi yöneticisi olarak tanımlanan kişilerin ürettikleri takım bilgisinin ve diğer tüm kurumsal bilgilerin yönetilmesini kapsar ve günümüzde bilginin stratejik bir kaynak olmasının anlaşılması ile birlikte kurumsal bilgi yönetiminin önemi özellikle üst düzey yöneticiler tarafından kabul edilmektedir.

33 33 Kurumsal bilginin yönetiminde bir araç olarak ağ sistemleri kullanmak bu anlayışın gerçeklenmesinde önemli bir etken olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Kurumsal bilgi yönetimini başarıyla uygulayan örgütler, farklı mekanlarda çalışan bir grubun, ortak kullanımına sunulmuş bir web sitesi üzerinden faaliyetlerini yürüten örgütlerdir. Bu örgütler mekandan bağımsız olarak çalışmayı, sanal olarak işe gidip gelmeyi olanaklı kılan örgütlerdir. Bu tür kurumları farklı coğrafi bölgelerdeki işletmelerin belirli ürünlerin üretilmesi amacıyla ağ teknolojileri yardımıyla birbirlerine bağlanan, uyumlu olarak çalışan ve tek bir işletme olarak faaliyet gösteren kurumlar olarak da tanımlayabiliriz.

34 34 Kurumsal bilgi Kurumsal bilgi, kurum içinde üretilen veya kuruma dışarıdan gelen, o kurumla ilgili kayıtlı ya da kayıtsız her türlü bilgiyi ifade etmektedir. İnsanların kafasında olan, kurumsal faaliyetler sonucunda oluşmuş ve yazılı bir şekilde kaydedilmemiş bilgiler de kurumsal bilgi kapsamında değerlendirilmektedir.

35 35 Kurumsal bilginin kayıtlı hale getirilmesi, kurum içinde gerekli yerlere iletilmesi ve bir sonraki çalışanlara devredilmesi, hem eski tecrübelerin etkin olarak kullanımını hem de benzeri çalışmaların tekrarlanmasını önleyeceği gibi atılacak adımlarda hata oranının azalmasını da sağlayacaktır. Kurumsal bilgi yönetimi ile firmanın bilinen ve bilinmeyen zihinsel birikimi, başarı ya da başarısızlıkta belirleyici rol oynayan ve günlük kararları almayı sağlayan her türlü bilgi çalışanlarına aktarılır. Bu nedenle, bilgi yönetimi, bilgi çalışanlarını kurumsal bilgi tabanına bağlayarak birbirinin yerini alabilecek bileşenlere dönüştürmeyi ve dolayısıyla çalışanları başarılı oldukları alanlara yöneltmeyi de hedeflemektedir. Bu açıdan bakıldığında ise bilgi yönetimi, çalışanlara fırsat ve rekabet ortamı sağlayarak kurumun başarısına ivme kazandıracak bir sistemdir.

36 36 Kurum ve kuruluşların bünyesinde yer alan ve kurumun işlemleri, araştırmaları, projeleri, planları, mal/hizmet üretimleri sürecinde ortaya çıkan belgeler, bu belgelerin depolandığı mekanlar ve bu mekanlarda çalışan kişiler kurumsal bilgi yönetiminin parçalarını meydana getirmektedir

37 37  Kurumsal bilgi, kurum içinde üretilen veya kuruma dışarıdan gelen, o kurumla ilgili kayıtlı ya da kayıtsız her türlü bilgiyi ifade etmektedir.  Kurumun etkinliği, denetimi, yönetimi, geliştirilmesi vb. ile ilgili olarak üretilen, alınan, kullanılan ve bu nedenlerle özel bir nitelik kazanan her türlü malumat, fikir ve olgulardır.

38 38 İçinde bulunduğumuz yeni teknolojik devrim iki önemi özelliğe sahiptir. Bunlardan biri, bilgi işlem (information processing) sürecinin teknolojik devrim sayabileceğimiz olgunun temelini oluşturması, ikinci özellik ise bilginin üretimin odak noktası haline gelmesidir.

39 39 Günümüz rekabet koşullarında işletmeler, süreçleri, bu süreçlerin hızı ve etkin yönetimi ile kurumsal iddialarını sürdürülebilmektedir. Kurum yöneticileri açısından ise, etkin bir bilgi yönetimi uygulaması, edinilen bilgilerin karar verme süreçlerine entegre edilmesine bağlıdır.

40 40 Bilgi Yönetiminin Avantajları Kurumlarda bilginin yönetilmesi her geçen gün daha çok önem kazanmaktadır. Yeni bilgilerin üretilmesi, elde edilmesi, güncellenmesi, depolanması, güncellenmesi gereksinimi her geçen gün daha çok artmaktadır. Bu kapsamda bilgi yönetimi aktivitelerinin önemi de artmaktadır.

41 41 – Temel avantaj ve yararları şu şekilde listelemektedir. Organizasyona kritik uzmanlıklar tutmayı sağlar, Daha büyük adaptasyon ve esneklik sağlar, İnsan para yatırımında daha yüksek dönüşüm sağlar Rekabet avantajını artırır, Değer toplama ve oluşturma Zeki mallar için yasal koruma sağlar, Ürünlerde ve servislerde bilgiyi oturtmaya önem verir. Müşteri odaklıdır.

42 42 Bilgi yönetiminin yetersiz olduğu durumlarda ise ortaya çıkan dezavantajlar arasında Verimlilik kaybı Elverişli zaman kaybı, Aşırı bilgi yükleme, Bilgi erozyonu

43 43 Bilgi Yönetiminin Zorlukları Bilgi yönetiminin çok fazla fayda ve avantajının olması, kurum için hayati önem taşımasının yanı sıra organizasyonlarda bilginin yönetilmesi kolay bir iş değildir. Bilginin elle tutulamaz ve ölçülmesinin çok olması gibi niteliklerinden dolayı bilgi yönetimi aktivitelerinin kuruma özel yöntemleri geliştirmeyi zorunlu kılmaktadır. Standart bilgi yönetim modelleri geliştirilmekte ve önerilmekte ancak bunları entegre bir şekilde uygulamanın gözlerden kaçtığı görülmektedir. Buda çalışmaların avantajlarını ortaya çıkartmayı zorlaştırmaktadır.

44 44 Bilgi Yönetiminin Zorlukları Bilgi yönetimi geniş bir kurumsal sözlük gerektirir, Bilgi yönetiminde bilgileri kullanmak ve paylaşmak zorunluluğu vardır. Hangi bilgilerin ne zaman kullanılacağı bilinmediğinden bilgileri doğru zamanda doğru kişide ve doğru yerde bulundurmak kolay değildir. Bilgi yönetimi kurumsal bilgilerin açıkça gösterilmesini gerekli kılar. Standart bilgi gösterim yöntemleri ile her türlü bilgiyi gösterebilmek çok zordur. Kuruma özgü bilgi gösterim yöntemlerinin geliştirilmesi gerekli olmakta bu da kolay bir iş değildir.

45 45 Bilgi kurum içinde her yerde dağınık olarak bulunmaktadır. Bu bilgilerin bir araya gelmesi ile etkin kararlar verilmektedir. Bilgileri toplayıp bir araya getirmek görüldüğü kadar kolay bir iş değildir.

46 46 Bilginin güncellenmesi ve değiştirilmesi aktiviteleri günün koşullarına uyum bakımından çok önemlidir. Ancak bir bilginin güncellenmesi ve geliştirilmesi diğer birimlerde bulunan bilgileri de etkilemekte ve onlarında güncellenmelerini zorunlu kılmaktadır.

47 47 Kurumsal olarak bilgi yönetimi çalışmalarından faydalanmak bilgi yönetimi sistemlerinin kurumsal olarak entegre bir şekilde çalışması gerekmektedir. Bilgi yönetiminin bir kurum kültürü haline dönüştürülmesi lazımdır. Kurumsal kültürü değiştirmek bilindiği gibi kolay bir iş değildir.

48 48 Bilgi yönetimi stratejilerini belirlemek için kapsamlı analizlerin yapılması gerekmektedir. Eksik analizler ile etkin stratejiler ortaya koymak zordur.

49 49 Bilgi yönetimi için engel oluşturan unsurları şu şekilde sıralamak mümkündür. Enformasyon fazlalığı, Bilgiyi paylaşmak için çalışan motivasyonunun düşük olması Şirketteki teknolojinin seviyesinin yetersiz olması,

50 50 Çalışanların bilgi yönetimi ile ilgili yetki ve sorumluluklarının tanımlanmamış olması Mevcut enformasyon teknolojilerinin entegre bir ortamda kullanılmaması Ağ sistemlerinin güvenliğinin yetersiz olması Bilgilerin güncellenmeden eski halleri ile kullanılması

51 51 Örgüt kültüründeki olumsuz yaklaşımlar, Bilgi yönetimi faaliyetlerinin sahipsiz olması, Enformasyon/iletişim teknolojisinin yetersizliği, Zamanın yetersiz oluşu, Güdüleme/teşvik sistemlerinin yetersizliği, Standart olmayan bilgi yönetimi süreçleri, Takımdan çok kişiselliğin önemli görülmesi ve bireyselliğin öne çıkartılması, Örgütsel yapı, İşyerinde fiziksel düzenlemedeki aksaklıklar, İşgücü devir hızının yüksek olması, Kurumsal stratejiler konusunda ortak anlayışın sağlanamaması Üst yönetimin bilgi yönetiminin önemini anlamadaki başarısızlığı

52 52 TEŞEKKÜRLER…

53 53 Kaynakça -Sakarya Üniversitesi Uzaktan Eğitim Ders Notları -Bilginin Yönetimi Amrit Tiwana, Dışbank Yayınları, Kurumsal Bilgi Yönetimi Modeli Seher Arslankaya, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Bilgi Yönetiminde Bilgiyi Anlamak Ufuk Durna-Yavuz Demirel,2007.


"1 BİLGİ YÖNETİMİNE GİRİŞ. 2 Eflatun ve Aristo’dan bu yana pek çok filozofun üzerine kuramlar oluşturduğu, tarih kadar eski bir konu; “bilgi” ne oldu da." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları